YMM Tebliğleri

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Kurulmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (Seri I, No: 1)

 

TÜRMOB BAĞIMSIZ DENETİM MERKEZİ KURULMASINA İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ

(SERİ I, NO:1)

Resmi Gazete No 27746
Resmi Gazete Tarihi 01.11.2010

BİRİNCİ BÖLÜM

BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; denetim mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine, muhasebe mesleğinin bağımsızlığının ve tarafsızlığının korunmasına katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde, muhasebe denetimine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak üzere Birlik meslek mensuplarının oluşturdukları bağımsız denetim şirketleri ile bağımsız denetçilerin onaylanmasını, tescilini, takibini, kamuya duyurulmasını sağlamak, bağımsız denetçilerin ve denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerinin kurulması ve bağımsız denetim lisansına, meslekte uzmanlaşmaya, iç denetim ve kurumsal yönetime ilişkin uygulamaları yürütmek üzere Birlik bünyesinde oluşturulan TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin kuruluş ve çalışma esasları, görev ve yetkileri ile bağımsız denetim şirketleri kütüğüne ilişkin esasları belirlemektir.

Hukuki Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ 1/6/1989 tarih ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 29/(e)  maddesine dayanılarak çıkarılan 11/06/1990 tarih ve 20545 sayılı R.G’de yayımlanan Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetmeliğinin 21/11/2007 tarih ve 26707 sayılı R.G’ de yayımlanan Yönetmelikle değişik 7/(e), 7/(k) ve 7/(l), 23/(j) ve 23/(m) maddeleri ile 66/A maddesi ve 03/01/1990 gün ve 20391 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 64 üncü maddesi  hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Kavram ve Tanımlar

MADDE 3 ­­­­­– ( 1)  Bu Tebliğde geçen;

a)        Bağımsız Denetim: Meslek mensuplarının vergi denetimi ve müşavirlik hizmetleri hariç olmak üzere; kurum, kuruluş ve her türlü şirket ile organizasyonun muhasebe kayıtları ve finansal tabloları üzerinde bağımsız denetim standartlarında öngörülen esaslar çerçevesinde yürüttükleri denetim çalışmasının rapora bağlanmasını,

b)       Bağımsız Denetim Şirketi:  Bağımsız denetçilerin bağımsız denetim yapmak üzere kurmuş oldukları ortaklığı,

c)       Bağımsız Denetçi:  Bu Tebliğ hükümlerine göre bağımsız denetim lisans belgesi almış meslek mensuplarını,

d)       Birlik: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini (TÜRMOB),

e)        Birlik Yönetim Kurulu: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Yönetim Kurulunu,

f)        Birlik Denetleme Kurulu: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Denetleme Kurulunu,

g)        Kanun: 01/06/1989 tarih ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,

h)       Kütük: Bağımsız Denetçi Şahıs Kütüğünü ve Bağımsız Denetim Şirketleri Kütüğünü,

i)         Merkez: TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezini,

j)         Merkez Yönetim Kurulu: Birlik Yönetim Kurulunca bağımsız denetçiler arasından seçilen beş üye tarafından oluşan TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunu,

k)       Merkez Başkanı: TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu Başkanını,

l)         Merkez Koordinatörü: TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Koordinatörünü,

m)      Merkez Personeli: TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi personelini,

n)       Odalar: Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarını,

o)       Birliğin Resmi Internet Sitesi: www.turmob.org.tr

p)       Merkezin Resmi İnternet Sitesi:            www.tbdm.org.tr

r)                                Akademi: Bu Tebliğ kapsamında ve bu Tebliğe göre çıkarılacak Yönergeler kapsamında Odalar bünyesinde kurulacak eğitim birimlerini,

s)                                Yönetmelik: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetmeliğini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

TÜRMOB BAĞIMSIZ DENETİM MERKEZİ KURULUŞ, GÖREV, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi

MADDE 4 – (1) Denetim mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde, muhasebe denetimine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak amacıyla meslek mensuplarının oluşturdukları bağımsız denetim şirketlerinin ve bağımsız denetçilerin onaylanmasını, tescilini, takibini ve kamuya duyurulmasını sağlamak, bağımsız denetim alanındaki ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip etmek, meslekte uzmanlaşmaya ilişkin uygulamaları düzenlemek ve gözetmek, kalite güvence sistemine ve bağımsız denetim lisanslamasına, iç denetim ve kurumsal yönetime ilişkin esas ve uygulamaları yürütmek üzere Birlik bünyesinde TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi kurulmuştur.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu

MADDE 5– (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi; Birlik Yönetim Kurulunca meslek mensupları arasından seçilen beş üyenin oluşturduğu TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu tarafından yönetilir.

(2) Merkez Yönetim Kurulu ilk toplantısında kendi arasında Başkan ve Başkan Yardımcısı seçer.

(3) Üyelerin ücret veya huzur hakları bütçede belirlenir.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin Denetimi

MADDE 6- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi; Birlik Denetleme Kurulu tarafından denetlenir.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Danışma Kurulu

MADDE 7- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinde en fazla dokuz bağımsız denetçi üyeden oluşan bir Merkez Danışma Kurulu oluşturulur.

(2)  TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Danışma Kurulu; TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kuruluna Merkezin görev alanları ile ilgili olarak görüş ve mütalaalarını ileten bir danışmanlık kuruludur.

(3) Merkez Yönetim Kurulu üyeleri Danışma Kurulu toplantılarına katılırlar. Danışma Kurulunun Başkanı Merkez Yönetim Kurulu Başkanıdır.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Hizmetlerinin Yürütülmesi

MADDE 8 – (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin hizmetleri mevzuat hükümleri ile Merkez Yönetim Kurulu kararlarına uygun olarak yürütülür.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin Görevleri

MADDE 9 – (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin görevleri aşağıda gösterilmiştir:

a)        Bağımsız denetim mesleğinin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak,

b)       Bağımsız denetçilerin menfaatlerini, mesleki ahlak, düzen ve geleneklerini korumak,

c)        Denetim mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde, muhasebe denetimine ve bağımsız denetçilere olan güveni sürdürülebilir kılmak,

d)       Meslek mensuplarının kurmuş oldukları bağımsız denetim şirketlerinin ve bağımsız denetçilerin onaylanmasını, tescilini, sicilinin takibini yaparak “Bağımsız Denetçiler Şahsi Kütüğüö ve “Bağımsız Denetim Şirketleri Kütüğüönü oluşturmak ve kamuya duyurulmasını sağlamak,

e)        Bağımsız denetçilerin lisanslama ve sertifikasyon işlemlerini yürütmek, konuya ilişkin eğitimler düzenlemek ve sınavları yapmak,

f)        Denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerine ilişkin esasları belirlemek, kalite güvence sistemlerini izlemek,

g)        Bağımsız denetim alanında yetkili mercilere görüş bildirmek,

h)       Bağımsız denetim ve denetim standartları konularında ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip etmek, toplantılara katılmak, eğitim ve diğer faaliyetleri düzenlemek, uluslararası organizasyonlara üye olmak,

i)         Türkiye Denetim Standartları Kurulunun çalışmalarına katılmak, görüş bildirmek,

j)         Mesleki uzmanlık ve meslekte uzmanlaşmaya ilişkin esasları belirlemek ve uygulamak üzere çalışmalar yapmak,

k)       Bağımsız denetim konusunda resmi kurum ve kuruluşlarca istenen bilgi ve görüşleri vermek,

l)         TÜRMOB Yönetim Kurulu’nca verilen diğer işleri yapmak ve/veya görüş bildirmek.

m)      TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin meslekte uzmanlaşma ile ilgili görev ve yetkileri şunlardır:

1.        Meslekte uzmanlaşmanın sağlanması ve geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak,

2.        Meslekte uzmanlaşma eğitimini gerçekleştirmek ve odalar bünyesinde kurulacak Akademilerin alt yapılarını oluşturmak, kuruluş izinlerini vermek ve bunların gözetim ile denetimlerini yapmak,

3.        Lisansa bağlanacak uzmanlık alanlarını ve standartları belirlemek,

4.        Akademiler tarafından önerilen uzmanlık alanlarının açılmasına karar vermek,

5.        Uzmanlık eğitimleri sonucunda verilecek uzmanlık lisanslarının usul ve esaslarını belirlemek,

6.        Uzmanlık lisansları sınav ve usul ve esaslarını belirlemek,

7.        Uzmanlık lisansı almış meslek mensuplarının sürekli eğitim usul ve esaslarını belirlemek,

8.        Uzmanlık lisanslarının ulusal ve uluslararası alanda geçerliliğini sağlamak,

9.        Her uzmanlık alanının tanıtımı, geliştirilmesi ve kalitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar yapmak,

10.     Her uzmanlık alanıyla ilgili süreli ve süresiz yayınlar yapmak veya yapılmasına katkıda bulunmak,

11.     Her uzmanlık alanıyla ilgili ulusal ve uluslar arası sempozyum, kongre, panel, çalıştay ve benzeri faaliyetleri yapmak veya yapılmasına katkıda bulunmak,

12.     Uzmanlık lisansı almış meslek mensuplarının denetim ve disiplini ile ilgili usul ve esasları düzenlemek,

13.     Ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yaparak mesleki uzmanlaşmanın gelişmesine katkıda bulunmak,

14.     Uzmanlık lisansı sahibi meslek mensupları arasında dayanışmayı sağlamak ve haksız rekabeti önlemek.

n)        İç denetim faaliyetlerini disipline etmek, lisanslamak ve kurumsal yönetime ilişkin çalışmalar yapmak.

Merkez Koordinatörünün Görev ve Yetkileri

MADDE 10 – (1) Merkez işlerini yürütmekle TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Koordinatörü görevlidir. Merkez Koordinatörünün nitelikleri TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunca belirlenir. Merkez Koordinatörü TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunca görevlendirilir.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Merkez Koordinatörü, Merkez personelinin amiri olup başlıca görev ve yetkileri aşağıda yer almaktadır:

a) Bu Tebliğ kapsamında alınan TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu kararlarını uygulamak,

b) TÜRMOB Bağımsız Denetimim Merkezinin işlem ve yazışmalarını yönetmek,

c) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi görevlerinin eksiksiz olarak yürütülmesini sağlamak üzere ilgili personeli sevk ve idare etmek,

d) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi personelinin atanması, yükselmesi, ödüllendirilmesi, cezalandırılması ve işine son verilmesi gibi özlük hakları ile ilgili konularda TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kuruluna öneride bulunmak,

e)  TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunca verilecek diğer işleri yapmak.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkez Teşkilatı ve Personeli

MADDE 11 – (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi teşkilatında;

a)        Bağımsız Denetim Eğitim, Sınav ve Lisanslama Müdürlüğü,

b)       Bağımsız Denetim Kütüğü, Tescil ve Ruhsat Müdürlüğü,

c)        Denetim Standartlarını İzleme Müdürlüğü,

d)       Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü

e)        Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğü,

f)        İdari ve Mali İşler Müdürlüğü,

bulunur.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkez işleri uzman personel ve idari personel eliyle yürütülür. Merkezde veri giriş operatörü dahil bilgi işlem personeli istihdam edilir.

(3) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkez personeli Birlik personeli hak ve yükümlülüklerine sahiptir.

(4) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinde yeter sayıda merkez koordinatör yardımcısı, müdür, uzman, uzman yardımcısı, bilgi işlem personeli ve idari personel istihdam edilir. Kadro bütçe çerçevesinde belirlenir.

(5) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin idari ve mali işleri İdari ve Mali İşler Müdürlüğü eli ile yapılır.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin Mali Kaynakları

MADDE 12- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin mali kaynakları, Birlik bütçesi içinde yer alır.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin mali kaynakları şunlardır:

a) Birlik bütçesinden TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi için ayrılacak fon,

b) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin faaliyetleri dolayısı ile sağladığı gelirler (kütüğe kayıt ücreti, kütükte kalma ücreti, kurs, eğitim, katılım ücretleri, kitap, ders notu satış gelirleri vb),

c) Özel ve kamu kuruluşlarından TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine yapılan bağışlar ve yardımlar,

d) Diğer çeşitli gelirler.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin Giderleri

MADDE 13- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin giderleri şunlardır:

a)        TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi yatırım ve demirbaş giderleri,

b)       Sınav harcamaları,

c)        Lisans belgesi hazırlama giderleri,

d)       Ders notu hazırlama giderleri,

e)        Personel giderleri,

f)        Yol ve seyahat giderleri,

g)        Huzur hakları,

h)       Diğer çeşitli giderler.

Eğitim Araç, Gereçleri ve Sabit Yatırımlar

MADDE 14- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine ait eğitim araç ve gereçler ile sair tüm yatırımlar amaçları ve faaliyet yerleri dışında kullanılamaz.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Muhasebe Kayıtları

MADDE 15- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi muhasebe kayıtları, Birlik muhasebe hesap planı doğrultusunda ayrı tutulur.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine aktarılan fondan, Birlik Yönetim Kurulu onayı ile işin gerektirdiği fasıl aktarmaları, Merkez Yönetim Kurulu tarafından yapılır.

(3) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bilançosu ve gelir gider hesapları Birlik genel kurulundan en geç 1 ay önce Birlik Yönetim Kuruluna teslim eder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

BAĞIMSIZ DENETÇİLER ŞAHSİ KÜTÜĞÜ VE BAĞIMSIZ DENETİM ŞİRKETLERİ KÜTÜĞÜ

Başvuru

MADDE 16 – (1)   Bağımsız Denetçiler bu Tebliğ kapsamında “Bağımsız Denetim Lisans Belgesiniö aldıktan sonra ve bağımsız denetçilerin kurdukları bağımsız denetim şirketleri ise kuruluşlarını takiben öncelikle onaylanmak üzere kütüğe kayıt için TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine başvururlar. Kütüğe kayıt başvurusu TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Bağımsız Denetim Kütüğü, Tescil ve Ruhsat Müdürlüğüöne yapılır ve Tebliğin bu bölümündeki işlemler ilgili Müdürlük tarafından sonuçlandırılır. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine başvuru öncesi bağımsız denetçiler ilgili Odalarına başvurarak işlemlerini başlatırlar.

(2) Bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketlerinin, resmi ya da özel kurum ve kuruluşların bağımsız denetime yetkili şirketler Listesine girmesine ilişkin talepler bu tebliğ hükümlerine göre yürütülür. Bu Tebliğ tarihinden önce kurulmuş bağımsız denetim şirketlerinin ve yetki almış bağımsız denetçilerin hakları saklıdır.

(3) Başvuru dosyasında aşağıda yer alan bilgi ve belgeler yer alır:

a)       Esas sözleşme,

b)       Merkez ve varsa şube adresleri, internet siteleri dahil tüm iletişim bilgileri,

c)       Ortakları ve ortaklık payları hakkında bilgiler,

d)       Yönetim kurulu, denetim kurulu ve yöneticileri hakkında bilgiler,

e)       Bağımsız denetim ekibi hakkında bilgiler,

f)        Ortaklar, yönetim kurulu üyeleri, denetim kurulu üyeleri ve yöneticileri ile bağımsız denetim ekibinde yer alan denetçilerin TÜRMOB Bağımsız Denetim Lisans belgelerinin birer örneği,

g)       Merkezi yurt dışında bulunan bir başka şirket ve network (şirketler ağı) ile hukuki bir bağlantının bulunması halinde ilgili şirket veya network (şirketler ağı) ile yapılmış sözleşmenin onaylı bir örneği,

h)       Hangi alan veya alanlarda bağımsız denetim hizmeti vermeyi planladıklarına ilişkin bilgi,

i)        Diğer bilgi ve belgeler.

Bağımsız Denetçiler Şahıs Kütüğüne ve Bağımsız Denetim Şirketleri Kütüğüne Kayıt ve Kütük Bilgileri

MADDE 17 – (1)   Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetmeliğinin 66/A maddesi uyarınca başvurusu uygun görülen bağımsız denetçiler veya bağımsız denetim şirketleri kütüğe bir kütük numarası ile kayıt edilir. Bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesindeki işlemlerini kütük numaraları ile takip ederler.

(2) Bağımsız denetçiler şahıs kütüğünde her bir bağımsız denetçinin;

a) Adı Soyadı,

b) T.C kimlik numarası,

c) İletişim bilgileri,

d) Kütük numarası,

e) Gerekli görülen diğer bilgileri,

takip edilir.

(3)  Bağımsız denetim şirketleri kütüğünde her bir denetim şirketinin;

a)       Unvanı,

b)       Merkez adresi ve varsa şube adresleri,

c)       Merkez adresi ve varsa şube adreslerinin iletişim bilgileri,

d)       Şirket kütüğünden sorumlu şirket personeli ve iletişim bilgileri,

e)       İnternet site adresi,

f)        Şirket türü,

g)       Kütük numarası

h)       Ortaklarının adları, T.C kimlik numaraları ve ortaklık payları,

i)        Ortaklarının adresleri ve diğer iletişim bilgileri,

j)        Ortaklarının sicil numaraları,

k)       Yönetim kurulu üyeleri ve T.C kimlik numaraları,

l)        Denetleme kurulu üyeleri ve T.C kimlik numaraları,

m)     Denetim ekibi ve T.C kimlik numaraları,

n)       Gerekli görülen diğer bilgileri,

takip edilir.

(4) Kütüğe kayıt işlemleri bağımsız denetçi veya bağımsız denetim şirketinin ilgili Odanın çalışanlar kütüğüne kayıt olması ile tamamlanır.

Tescil Belgesi ve Kayıt Ücreti

MADDE 18- (1) Kütüğe kayıt olan Bağımsız Denetçi ve Bağımsız Denetim Şirketlerine kütük numaralarını içeren “TÜRMOB Bağımsız Denetim Tescil Belgesiö verilir.

(2) Kütüğe kayıt olan ve kütükte kalan bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri bu Tebliğ çerçevesinde yıllık bazda kayıt ücreti öderler. Kayda alma ve yıllık kütükte kalma ücreti her takvim yılı başında Bütçede belirlenir.

Kütük Bilgilerindeki Değişiklikler

MADDE 19– (1) Kütük bilgilerinde yer alan değişikliklerin Bağımsız Denetçiler ve Bağımsız Denetim Şirketleri tarafından değişikliği izleyen en geç 10 iş günü içinde bağlı olduğu Odaya ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine yazılı olarak bildirilmesi zorunludur.

Kütüğün Elektronik Ortamda İzlenmesi

MADDE 20- (1) Kütük bilgileri elektronik ortamda da takip edilir. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu kütüğün elektronik ortamda izlenmesini teminen bilgi işlem alt yapısını kurmak üzere gerekli tedbirleri alır.

Liste ve Kamuya Açıklama (İlan)

MADDE 21- (1)Kütüğe kayıt olan bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin “Bağımsız Denetim Şirketleri Listesiönde ve Birliğin resmi internet sitesinde kamuya açıklanır. Liste’de yer almayan bir bağımsız denetçi ya da bağımsız denetim şirketi herhangi bir alanda bağımsız denetim faaliyetinde bulunamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

BAĞIMSIZ DENETİM LİSANSI

Denetim Lisansı

MADDE 22- (1) Bağımsız denetim, denetim lisansına sahip bağımsız denetçiler tarafından yapılır.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından açılan sınavlarda başarılı olan meslek mensupları denetim lisansı almaya hak kazanırlar ve bağımsız denetçi unvanını alırlar.

(3) Bağımsız denetim lisanslama eğitim,  sınav ve işlemleri TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Bağımsız Denetim Eğitim Sınav ve Lisanslama Müdürlüğüö tarafından yürütülür.

Denetim Lisanslama Sınavı

MADDE 23- (1) Sınav komisyonu Bağımsız Denetim Merkezi tarafından önerilen ve Birlik tarafından onaylanan belirlenen beş üyeden oluşur.

(2) Sınav A Grubu dersler; B Grubu dersler ve C Grubu dersler olmak üzere üç aşamalıdır.

A Grubu dersler;

-Finansal  Muhasebe ve Raporlama Standartları

-Denetim Güvence Standartları

-İç Denetim Standartları

-İç Kontrol Sistemi

konularını kapsar.

B Grubu dersler;

-Türk Ticaret Kanunu (Şirketler ve Denetim Hukuku)

-Denetim Deontolojisi ve Etik Uygulamaları

-Kurumsal Yönetim

konularını kapsar.

C Grubu uzmanlık dersler;

–          SPK Mevzuatı

–          BDDK Mevzuatı

konularını kapsar.

A Grubu derslerin sınavlarını tamamlayanlar, B Grubu derslerin sınavlarında da başarılı olmaları halinde “TÜRMOB Bağımsız Denetçilik Lisansıönı almaya hak kazanırlar. “TÜRMOB Bağımsız Denetçilik Lisansınıö alan bağımsız denetçiler isterlerse C Grubu derslerinden her biri için açılan özel bağımsız denetçilik sınavına girerek ayrıca “TÜRMOB Bağımsız Denetim Uzmanlık Lisansıönı da alabilirler.

(3) Sınavlar öncesi TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından açılan eğitimlere katılmak zorunludur. Bu eğitimler A Grubu dersler için 60 saatten, B Grubu dersler için 45 saatten, C Grubu uzmanlık alanlarının her birisi için 12 saatten az olamaz. Merkez Yönetim Kurulu  eğitim saatlerini yüzde elli azaltabilir veya artırabilir.

(4) Sınavlar yazılı olarak düzenlenir. Sınavda başarılı olabilmek için her bir sınav konusundan (dersten) 100 üzerinden en az 50 puan almak ve sınav ortalamasının en az 65 puan olması gerekmektedir.

Denetim Lisans Belgesi

MADDE 24- (1) Bağımsız denetim sınavında başarılı olanlara TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından “Bağımsız Denetim Lisans Belgesiö verilir. Bağımsız denetçiler “Bağımsız Denetim Lisans Belgesiö olmaksızın TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesindeki bağımsız denetçi kütüğüne kayıt olamazlar.

Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitimi

MADDE 25- (1) Bağımsız denetçilerin almış oldukları lisanslarının devam etmesi için 3568 sayılı Kanunun 44’ncü maddesi gereği yayımlanan ilgili yönetmelik hükümlerine göre “Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitimiöni tamamlamaları şarttır.

Bağımsız Denetim Standartları ve İzlenmesi

MADDE 26- (1) Bağımsız denetim standartlarının takibi, denetim standartları ile ilgili görüş ve önerilerin hazırlanması ve Türkiye Denetim Standartları Kurulu ile ilişkiler TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Denetim Standartlarını İzleme Müdürlüğüö tarafından yerine getirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ

Kalite Güvence Sistemi

MADDE 27- (1) Kalite güvence sistemi; kamu güvenini sağlamak üzere bağımsız denetim faaliyetini yürüten bağımsız denetim şirketlerinin bu faaliyetleri kapsamında yapılan iş ve işlemlerin kalitesini ve incelemesini yürüten ve sürecini düzenleyen yöntem, politika ve prosedürler bütünüdür.

(2) Bağımsız Denetim Şirketleri asgari unsurları bu Tebliğ’de belirlenen bir kalite güvence sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdürler.

(3) Kalite Güvence Sisteminin uygulanması ve izlenmesi; TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüönün sorumluluk ve yetki alanı içindedir.

Kalite Güvence Sisteminin Asgari Unsurları

MADDE 28- (1) Bağımsız Denetim Şirketi bünyesinde oluşturulacak bir “Kalite Güvence Sistemiö en az aşağıdaki unsurları içerir:

a)        Kalite Güvence Sistemi bağımsız denetim şirketi ve bağımsız denetçiden ayrı,  bağımsız ve özerk bir yapıya sahiptir.

b)        Kalite Güvence Sisteminin bağımsız yapısını sağlamak üzere özerk, yeterli ve uygun finansman, personel ve diğer kaynakları bulunur.

c)        Kalite Güvence Sistemini yürütecek uzmanlar denetim ve finansal raporlama alanında yeterli mesleki bilgi ve deneyime sahiptir. Mesleki bilgi ve deneyimi sürekli kılmak üzere eğitim çalışmaları yapılır.

d)       Kalite Güvence Sistemini yürütecek uzmanlar ile incelenen bağımsız denetim şirketleri ve bağımsız denetçiler arasında ortaya çıkabilecek ahlaki risk ve çıkar çatışmalarının önüne geçmek üzere, sistem tarafsız ve objektif bir prosedüre dayanır.

e)        Kalite Güvence Sistemi, bağımsız denetim şirketinin denetim dosya ve çalışma kağıtlarının incelenmesi yanı sıra, bağımsız denetim çalışmalarında bağımsızlıkla ilgili ilke ve kurallar, alınan denetim ücretleri, denetim çalışmasında harcanan kaynakların niceliği ve niteliği ve bağımsız denetim şirketinin iç kontrol sistemi de kapsar.

f)        Kalite Güvence incelemeleri en az her 4 yılda bir gerçekleştirilir. Bu süre uygulamada duyulacak gereksinime göre Avrupa Birliğinin 8 nolu direktifine uyumlu olarak kısalabilir veya uzatılabilir.

g)        Kalite Güvence Sistemi uzmanları kalite kontrol çalışmaları sonucunda bir raporla sistem hakkındaki görüşlerini ortaya koyarlar. Bu rapor bağımsız denetim şirketlerine denetim kalitelerini artırmalarına yönelik önerileri de içerir. Bu öneriler makul bir süre içinde bağımsız denetim şirketleri tarafından uygulamaya geçilir. Önerilere uyulmaması halinde, önerilere uygun hareket etmeyen bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri hakkında TÜRMOB Disiplin Yönetmeliği kapsamında işlem yapılır. Bu durumdaki bağımsız denetçilerin ve /veya bağımsız denetim şirketlerinin denetim yetkileri askıya alınır.

h)       Kalite Güvence Sisteminin genel sonuçları yıllık olarak bağımsız denetim şirketlerinin  internet sitelerinde yayımlanır.

Kalite Güvence Sistemi Prosedürü

MADDE 29- (1) Bağımsız denetim kuruluşlarınca oluşturulacak Kalite Güvence Sistemi en az aşağıdaki prosedürleri kapsar:

a)        Bağımsız denetim çalışmasında bağımsız denetim ekibinin yetki, görev ve sorumlulukları açık bir şekilde tanımlanmalıdır.

b)       Bağımsızlığı sağlayan temel ilkeler dahil bağımsız denetim kuruluşunun dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik, mesleki özen ve titizlik, güvenilirlik, mesleki davranış vb etik ilkeleri yazılı bir hale getirilir ve uygulanır.

c)        Bağımsız denetim sözleşmesi öncesi, denetim sözleşmesi süreci prosedürü tanımlanır ve uygulanır.

d)       Denetim ekiplerinin oluşmasına yönelik prosedür insan kaynaklarının etkin ve verimli sevk ve idaresi açısından ortaya konur.

e)        Denetim faaliyetlerinin yürütülmesinde denetimin planlanması, programlanması, çalışma kağıtlarının hazırlanması, denetim kanıtlarının teminine yönelik denetim tekniklerinin uygulanma esasları, saha çalışmasının temel yöntemleri, denetçi yardımcılarının yönlendirilmesi, çalışma bulgularının değerlendirilmesi ve denetim raporunun hazırlanması süreçlerinin tanımlanması ve belirli bir zaman aralığında projelendirilmesi yapılır.

f)        Kalite kontrol çalışmasının zamanlaması ve kapsamı ile kalite kontrol uzmanlarının belirlenmesi, varsa şikayetlerin değerlendirilmesi ve kalite kontrol raporlarının hazırlanma esasları belirlenmelidir.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Bünyesinde Bağımsız Denetim şirketlerinin Kalite Güvence Sistemlerinin İzlenmesi: Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü

MADDE 30- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerinin izlenmesi amacıyla “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüö kurulmuştur. Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü, bağımsız denetim şirketlerinin kendi bünyelerinde kurmuş oldukları kalite güvence sistemini ve işleyişini izlemek, incelemek ve denetlemekle yetkili, görevli ve sorumludur. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından Kalite Güvence Müdürü atanır.

(2)     Kalite Güvence Sisteminin uygulanması sürecinde Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü tarafından aşağıdaki kalite güvence faaliyetleri yürütülür:

a)        Kalite Güvence incelemelerinde, inceleme uzmanı ile incelemeye alınan bağımsız denetim şirketi arasında çıkar çatışmasından uzak bir mesleki ilişkinin sağlanabilmesini teminen, görevlendirilecek inceleme uzmanı TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından seçilir. İnceleme uzmanlarının ücretleri Bütçe’de belirlenerek ödenir.

b)       Bağımsız Denetim Şirketleri kütüğünde yer alan tüm denetim şirketlerinin Kalite Güvence incelemesi en az dört yılda bir yapılır. Bu süre, uygulamada duyulacak gereksinime göre, Avrupa Birliğinin 8 nolu direktifine uyumlu olarak kısalabilir veya uzatılabilir.

c)        Kalite Güvence incelemesinin sonuçları hakkında bir rapor düzenlenir.

d)       Kalite Güvence sisteminin sonuçları yıllık dönemler itibariyle kamuya açıklanır.

e)        Kalite Güvence sistemi sonucunda eksiklikleri tespit edilen bağımsız denetim şirketlerinin eksikliklerini makul bir sürede gidermeleri esastır. Aksi takdirde haklarında Birlik Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre işlem tesis edilir.

Bağımsız Denetim Şirketleri Bünyesindeki Kalite Güvence Faaliyetleri

MADDE 31- (1) Bağımsız Denetim Şirketleri veya bağımsız denetçiler Türkiye Denetim ve Güvence Standartlarına uygun bir şekilde iç kontrol sistemlerini kurarlar. İç kontrol sistemi, bir bağımsız denetim faaliyetinin tüm aşamalarını ve bu faaliyet için harcanan insan gücü, ekipman vb tüm kaynakların niceliksel ve niteliksel yeterliliğine ilişkin bir kanaate ulaşılmasını sağlayacak şekilde tasarlanır.

(2)     Bağımsız Denetim Şirketleri, Kalite Güvence Sistemini;

a)        Bağımsız denetimin mesleki temel ilkelerine,

b)       Türkiye Denetim ve Güvence Standartlarına,

c)        Hazırlanan denetim raporlarının doğruyu ve gerçeği yansıttığının tespitine,

imkan sağlayacak bir yapıda oluştururlar.

(3)     Bağımsız denetim şirketleri en az bir yönetim kurulu üyesini Kalite Güvence Sisteminin planlanması, programlanması, yürütülmesi ve Kalite Güvence raporlarının onaylanması süreçlerinde sistemin sağlıklı işlemesi ve izlenmesi için görevlendirir. Bu yönetim kurulu üye veya üyeleri; bağımsız denetim kuruluşunun kalite güvence sistemine ilişkin standartlarını yazılı hale getirerek, bağımsız denetim kuruluşunun resmi internet sitesinde yayımlarlar ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüöne gönderirler. Görevli yönetim kurulu üye veya üyeleri, kalite güvence sistemine ilişkin ulusal ve uluslararası düzenleme ve gelişmeleri izleyerek olası değişiklikleri bağımsız denetim şirketinin yazılı hale getirilmiş kalite güvence sisteminde değişiklikleri yaparak günceleştirmesi ve yayımlanmasından da sorumludurlar. Bu değişiklikler TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüne gönderilir. Kalite güvence sisteminden sorumlu olan yönetim kurulu üyeleri bağımsız denetim şirketinin denetim faaliyetlerinin hiçbir aşamasında görev alamaz, münhasıran kalite güvence sisteminden sorumludurlar. Bünyesinde kalite güvence faaliyetini gerçekleştiremeyenler başka bir bağımsız denetim şirketinden gerekli hizmetini satın alarak bu tebliğin 32’inci maddesine göre kalite güvence sistemini kurabilir ve inceletebilir.

Kalite Güvence Sisteminde Dışarıdan Hizmet Alınması

MADDE 32- (1) Bağımsız denetim şirketleri denetim faaliyetleri için kendi bünyeleri içinde bir kalite güvence sistemini kuramamaları halinde, bu hizmeti dışarıdan satın alabilirler.

(2)     Yeterli denetim kadrosuna sahip olmayan ve bünyesinde münhasıran “Kalite Güvence Sistemi ile görevlendirecek sayıda yöneticisi bulunmayan bağımsız denetim kuruluşları kalite güvence sistemini bir başka bağımsız denetim kuruluşuna, incelettirebilirler. Ancak, bu durum karşılıklı olarak (back to back) gerçekleştirilemez.

Kalite Güvence İnceleme Uzmanları ve Nitelikleri

MADDE 33- (1) “Kalite Güvence İnceleme Uzmanlarıö inceledikleri bağımsız denetim şirketleri ile herhangi bir bağı olmayan, “kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasıöna sahip bağımsız denetçilerdir. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde çalışacak “Kalite Güvence İnceleme Uzmanlarıönın bütçede belirlenen ücretleri, Birlik tarafından ödenir. İnceleme uzmanları herhangi bir kan ve sıhri yakınlığı, ya da herhangi bir iş ilişkisi bulunan bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence incelemesinde görev alamaz.

(2)     TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde veya bağımsız denetim şirketlerinde çalışacak “Kalite Güvence İnceleme Uzmanlarıö, mesleki bilgi, finansal raporlama ve muhasebe standartları ile denetim ve denetim standartları konularında yeterli deneyim ve bilgi birikimine sahip olmak zorundadırlar. “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasıöna sahip olabilmek için bağımsız denetçilerin en az 6 yıllık bağımsız denetim alanında mesleki deneyime sahip olmaları ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından düzenlenen “kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programıöna katılarak, bu programın sonunda yapılan sınavda başarılı olmaları şarttır.

(3)     “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programıö TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından dizayn edilen teorik, uygulama (pratik) ve kalite güvence incelemesinin raporlanması olmak üzere üç aşamalı en az 120 saatlik bir eğitim programını kapsar. Merkez yönetim kurulu eğitim saatlerini yüzde elli azaltabilir veya artırabilir.

a)        Teorik Eğitim: Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Bankacılık Mevzuatı, Finansal Raporlama Standartları, Denetim Teorisi ve Denetim Standartları, Denetimde Kalite Kontrol Yöntem ve Metodolojisi, İç Kotrol Sistemleri, İç Denetim, IFAC Uygulamaları, Bilgi Teknolojileri ve Denetimi, Kalite Güvence Sistemi ve Raporlaması konularını içeren teorik eğitim en az 60 saat sürer.

b)       Uygulama Eğitimi: Teorik eğitimde yer alan konuların uygulamasına yönelik olarak en az 30 saatlik bir eğitimdir.

c)        Kalite Güvence İncelemesinin Raporlanması: Örnek olay ile bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence sisteminin incelenmesi ve inceleme sonucu raporlanmasına ilişkin en az 30 saatlik bir kalite güvence uzmanı refakatinde ve danışmanlığında yürütülen bir eğitimdir. Bu eğitimde örnek olay olarak farklı sektörlere yönelik değişik dosyaların incelenmesine özen gösterilir.

d)       “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasıöna sahip olabilmek için “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programıönın teorik, uygulama (pratik) ve kalite güvence incelemesinin raporlanması bölümlerinin her birinden 100 üzerinden en az 50 puan olmak üzere ortalama 65 puan alınması gerekmektedir.

ALTINCI BÖLÜM

MESLEKTE UZMANLAŞMA VE MESLEKİ UZMANLIK

Meslekte Uzmanlaşma

MADDE 34- (1) Muhasebe mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde muhasebe mesleğine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak amacıyla mesleki uzmanlaşmaya ilişkin esas ve uygulamalar “TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkeziö teşkilatı içinde yer alan “Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğüö tarafından yürütülür.

Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğünün Görev ve Yetkileri

MADDE 35- (1) “TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkeziö Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğü bu Tebliğin 9 uncu maddesinin (m) bendinde yer alan hususları yerine getirmekle görevli ve yetkilidir.

Mesleki Uzmanlık Kurulları

MADDE 36 – (1)  Bağımsız Denetim Merkez Yönetim Kurulunun kararıyla mesleki uzmanlık kurulları oluşturulabilir. Bu kurulların çalışma usul ve esasları TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi İç Yönergesiyle düzenlenir.

Mesleki Uzmanlık Akademilerinin Uygulamalarına İlişkin Esaslar

MADDE 37 – (1) Odalar tarafından kurulacak Mesleki Uzmanlık Akademilerinin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından çıkarılacak Yönergelerle belirlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

SON HÜKÜMLER

Yükümlülüklere Aykırılık

MADDE 38- (1)  Bu Tebliğde yer alan yükümlülüklere aykırılık halinde bağımsız denetçiler, bağımsız denetim şirketlerinin ortakları ve yönetim kurulu üyeleri hakkında “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Disiplin Yönetmeliğiö hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.

Bağımsız Denetim Merkezinin Uygulamalarına İlişkin Diğer Esaslar

MADDE 39- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin bu Tebliğ ile belirlenen görevlerine ilişkin usul ve esaslar TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından çıkarılacak Yönergelerle belirlenir.

GEÇİCİ MADDE 1– (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle faaliyette bulunan bağımsız denetim şirketlerinin 6 ay içinde Tebliğe intibakları zorunludur.

GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle SPK ve BDDK’dan yetki almış olan bağımsız denetçiler veya yetki alma hakkına sahip meslek mensupları için bu Tebliğde belirtilen “Bağımsız Denetim Lisanslama Eğitim ve Sınavıö şartı aranmaz. Baş denetçi unvanına sahip olanlar için kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı ve sınavı şartı aranmaz.

GEÇİCİ MADDE 3- (1) Odalar bünyelerinde “Kalite Güvence Sistemi İzleme Komisyonuö kurarlar. Bu komisyon üye sayısı 200 ve altında olan odalarda 3 meslek mensubundan, üye sayısı 200’den fazla olan odalarda ise 5 meslek mensubundan oluşur. Kalite Güvence komisyonu üyelerinin; en az 6 yıllık mesleki deneyime, bağımsız denetim yetkisine ve kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasına sahip olmaları şarttır.

GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle SPK Bağımsız Denetim Lisans sınavlarına girerek ya da girmeksizin sermaye piyasasında bağımsız denetim yapma yetkisi almış olan meslek mensubu mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler bu Tebliğ kapsamında bağımsız denetçi unvanına hak kazanmış sayılırlar.

GEÇİCİ MADDE 5- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin kurucu ilk yönetim kurulu, Birlik Yönetim Kurulu tarafından 2 yıl için atanan ve bu Tebliğde sayılan yönetim kurulu üyesi vasıflarına sahip 3 meslek mensubundan oluşur.

GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde Birlik, TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunu ilk toplantıya çağırır.

Yürürlük

MADDE 40- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 41- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu yürütür.

Kaynak

18.02.1990 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No:1

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Tebliği – Sıra No: 1
18.02.1990 tarih ve 20437 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından:

3568 sayılı serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeleri Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik” 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile ihracat teslimleri ve ihraç kaydıyla yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup işlemleri tasdik kapsamına alınmıştır.

Katma Değer Vergisi Kanununa göre yapılacak iade ve mahsupların Yeminli Mali Müşavirlerce tasdiklerine ilişkin usul ve esaslar bu tebliğe belirlenmiştir.

A-YETKİ

Katma Değer Vergisi Kanununun 11. maddesinde yer alan ihracat teslimleri ile ihraç kaydıyla tecil- terkin uygulaması kapsamında yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iadelerinde vergilendirme dönemleri itibariyle 150.000.000.- lirayı aşmayan iadeler ve mahsup teminat gösterilmeksizin Yeminli Mali Müşavirlerin düzenleyecekleri tasdik raporuna dayanılarak yapılabilecektir.(1)

(1) 15 Sıra Numaralı Genel Tebliği ile katma Değer Vergisi Kanununun 11/b maddesi kapsamında Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan teslimler nedeniyle doğan katma değer vergisi iadelerinin de bu tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavir raporuna göre iade edileceği hususuna açıklık getirilmiştir.
19 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de Katma Değer Vergisi Kanununun 15/1-b maddesinde yer alan Uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisi iadelerinin bu tebliğde açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek tasdik raporuna dayanılarak yapılabileceği belirtilmiştir.

B- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE YAPILABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADELERİNE İLİŞKİN ESASLAR (2)

Katma Değer Vergisi Kanununun 11. maddesi uyarınca yapılan ihraç işlemleri nedeniyle yüklenilip indirim konusu yapılmayan katma değer vergisi, aynı Kanunun 32. maddesi gereğince ve Devlet Harcama Belgeleri yönetmeliğinin 77. maddesi çerçevesinde mükelleflere iade edilmektedir. İade ile ilgili usul ve esaslar Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri ile açıklamaktadır.

İade edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 20.000.000.- lirayı aşmaması halinde iade, teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir.

20.000.000.- lirayı aşan iade taleplerinde ise, 20.000.000.- liralık kısım teminat ve inceleme raporu aranmaksızın, aşan kısım teminat gösterilmesi şartıyla iade edilmekte, bilahare olay incelemeye sevk edilerek düzenlenen rapor sonucuna göre işlemler yürütülmektedir.

Mükelleflerin teminat bulma konusundaki karşılaştıkları güçlükler de göz önüne alınarak, bu tebliğin yayım tarihinden itibaren ihracat istisnası ile ihraç kaydıyla yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iade tutarı vergilendirme dönemleri itibariyle 20-150 milyon lira arasında olan mükelleflerden dileyenlerin iadelerini teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir inceleme Raporu sonucuna göre almaları imkanı getirilmiştir.(3)

Bu uygulamadan yararlanmak isteyen mükelleflerin ilgili dönem beyannamelerine bir dilekçe ekleyerek, bu dilekçede;

-İadesini istedikleri katma değer vergisini, 20 milyon lirayı aşan kısmı için teminat göstermek suretiyle almak istediklerini,

veya – İadesini istedikleri katma değer vergisini teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir inceleme Raporu sonucuna göre almak istediklerini, belirtmeleri gerekmektedir.(4)

(2) İgili 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğlere bakınız.
(3) Bu tebliğde yer alan 150 milyon liralık tutar 6 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 750 milyona 10 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 1.5 milyara, 13 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 5 milyara, 23 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 15 milyara yükseltilmiştir.
Ayrıca 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ kapsamında yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için yeminli mali müşavirlerle sözleşme düzenleyen mükelleflere yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde iade miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre iade yerine getirilecektir.
20 Numaralı Genel Tebliğ ile de 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlerle gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine (tam tasdik ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemlerin tam tasdik sözleşmesi imzalanan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir.
(4) 6 Sıra Numaralı Genel Tebliğin II/B bölümüyle katma değer vergisi iadelerini yeminli mali müşavir raporuyla almak isteyenlerin katma değer vergisi beyannamelerine dilekçe ekleme zorunluluğu kaldırılmıştır.

Mükelleflerin iadesi gereken katma değer vergisinin kendilerinin veya kendilerine mal ve hizmet satan kişilerin vergi borçlarına mahsubunu talep etmeleri halinde veya sermayelerinin %51 veya daha fazlası devlete ait olan kuruluşların iade taleplerinde teminat ve inceleme raporu aranmamaktadır. Bu nedenle bu tür mükelleflerin beyannamelerinde ayrıca bir dilekçe ekleyip tercih yapmalarına gerek bulunmamaktadır. Ancak mükelleflerin iadesini istedikleri katma değer vergisinin kendilerinin veya mal veya hizmet aldıkları kişiler dışındaki kişilerin vergi borçlarına mahsubunu talep etmeleri halinde, bu talep yukarıda belirtilen dilekçe ile yapılacak ve Yeminli Mali Müşavir inceleme Raporu sonucuna göre yerine getirilecektir.

Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı konusunda rapor bulunan mükelleflerin, katma değer vergisi iadeleri ancak 4 kat teminat karşılığında veya Maliye ve Gümrük Bakanlığı inceleme elemanlarınca düzenlenmiş vergi inceleme raporu sonucuna göre yapılacağından, bu mükelleflerin Yeminli Mali Müşavir Raporuna göre iade almaları kesinlikle söz konusu olmayacaktır. Bu uygulama haklarında rapor düzenlenen mükelleflerin kurdukları veya ortak oldukları şirketler ile bu mükelleflerin şahıs veya sermaye şirketi olmaları halinde bu şirketlerin ortakları için de geçerli olacaktır.

Ancak, haklarında sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda sadece bir vergilendirme dönemine ait inceleme raporu bulunan mükellefler, bilahare 5 dönem katma değer vergisi incelemelerinin olumlu sonuçlanması ve raporların vergi dairesine tevdi edilmesinden sonra %100 teminat karşılığı katma değer vergisi iadesinden yararlanabileceklerinden, ancak bu duruma geldikten sonra vergilendirme dönemleri itibariyle 150 milyon lirayı aşmayan katma değer vergisi iadelerinin Yeminli Mali Müşavir Raporuna göre yapılması konusunda tercih yapabileceklerdir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ BİLGİLER:

Yeminli Mali Müşavirlerce yapılacak katma değer vergisi iade incelemelerinde, iade konusu tutarların doğruluğunun saptanabilmesi açısından, incelenen firmanın iadeye konu olan mal alışlarının ve satışlarının gerçek olup olmadığı, imalatçılarda ise katma değer vergisi iadesine konu olan malların imalatçı tarafından üretilebilecek bir kapasiteye sahip bulunup bulunmadığı, her türlü inceleme teknikleriyle tespit edilecektir. Bunun yanı sıra, ihracat istisnasından veya ihraç kaydıyla teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup taleplerinin karşılanmasında, ihracatın gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespitinde, gümrük çıkış beyannameleri ve raporun düzenlenme tarihinden önce dövizin yurda getirilmiş olması halinde, döviz alım belgelerinde yer alan bilgileri de doğruluğu araştırılacak ve belgelere ilişkin bilgilere raporda yer verilecektir.

Yeminli Mali Müşavirlerin katma değer vergisi iade ve mahsup incelemesi sonucunda düzenleyecekleri tasdik raporlarında, mal hareketlerinin veya mal imalatının gerçek olduğunun ve ihracatın gerçekleştirilmiş olduğunun tespit ve ispat edilmiş olmasının yanı sıra, aşağıda belirtilen hususlara ayrıca yer verilecektir.

-Mükellefin adı, soyadı veya unvanı ile ortakların adı,soyadı ile işyeri ve ikametgah adresleri; varsa bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları, (Ortakların nüfus hüviyeti cüzdanının tasdikli örneği rapora eklenecektir.)

Aynı adreste birden fazla firma var ise bu firmalar ve ortaklar için de yukarıdaki bilgilerin tespiti şarttır.

-Mevcut en son tarihli bilanço,
-Ödenmiş sermaye tutarı,
-Ticaret sicil kaydı ve numarası,
-İhracattan önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı,
– İletişim araçlarının (telefon, teleks,faks gibi) sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,
-Bir önceki yıl üretim miktarı,
-Bir önceki yıl ihracat miktarı,
-Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu Özeti. (Bu belgelerin fotokopileri raporu eklenecektir.)
-İş yerinin durumu,
– Son 1 yıl içinde Kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

İmalatçı ihracatçılara ve kaydıyla mal tesliminde bulunan imalatçılara ait raporlarda; yukarıda sayılanlardan başka, ihraç edildiği belirtilen malların üretimine yeterli kapasitenin bulunup bulunmadığı, kullanılan ham madde ve enerji miktarları ile üretim araçlarının fiilen var olup olmadığı ve defterlerde yer alıp almadığı belirtilecektir.

İmalatçı olmayan ihracatçılarda ise ihraç konusu malların sürekli olarak aynı firmalardan alınıp alınmadığına ve bu firmaların isimlerine, adreslerine ve vergi dairesi sicil numaralarına raporda yer verilecektir. İhracatçıya mal satan firmaların gerçekten var olup olmadıklarının ve malları gerçekten satıp satmadıklarının tespitinin yanı sıra; bu firmaların mükellefiyet kayıtlarının bulunup bulunmadığı da ilgili vergi dairesinden tespit edilecektir.(5)

(5) 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile belirtilen katma değer vergisi iadesine ilişkin işlemlerin tasdikinde, yeminli mali müşavirlerce yapılacak karşıt incelemelerin, ihracat konusu mal veya hizmetin imalatçısı (üreticisi) konumundaki alt kademesine kadar yapılacağı belirtilmiştir.

Katma değer Vergisi iadesi tasdik raporları, bu tebliğin 1 no.lu ekini oluşturan rapor kapağı 2 no.lu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu tebliğde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde; bu tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, yapılan işlemlerin, kayıtların ve beyannamelerin mevzuata uygun olup olmadığı, iadesi istenen katma değer vergisinin iade edilip edilmeyeceği veya ne kadarlık kısmının iade edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir.

D-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli Mali Müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediği tespit etmek zorundadır.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı iade edilmesi gereken vegilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için, her türlü belgeden ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için;

1- Mal hareketlerinin izlenmesinde alış ve satış faturaları yanında sevk irsaliyelerinden, nakliyat giderleri ile ilgili faturalardan ve benzeri belgelerden yararlanılacaktır.

2- Mal bedelinin ödenmesi ile ilgili nakit akımı izlenecektir. Mal bedeli ödenmemiş ise boç-alacak ilişkisi irdelenecek; buna ilişkin senet vb. belgelerin varlığı tespit edilecektir.

3- İmalatçılarda, malın miktarı yönünden, kapasite raporu ve harcanan enerji miktarı gibi veriler kullanılarak, üretimin kapasitesi ile üretim, analitik incelme yöntemleriyle karşılaştırılacaktır.

4-Fatura bilgileri, gümrük çıkış beyannameleri ve döviz alım belgelerinde yer alan bilgilerle mukayese edilecek; miktar ve fiyat yönünden olabilecek muhtemel uyumsuzluklar tespit edilecektir.

5- İşin niteliğine ve işletmenin türüne göre, tasdike dayanak yapılan belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

6-Belgelerin hukuki geçerliliği tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanarak tasdik işlemi yapılacaktır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen Yeminli Mali Müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doruluğundan sorumludurlar.

Yeminli Mali Müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müsteselsilen sorumlu tutulurlar.

E-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER

Bilindiği üzere 28 ve 30 Seri NO.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri uyarınca ihracat teslimleri ile ihraç kaydıyla yapılan teslimlerden doğan iade ve mahsup taleplerinin yerine getirilebilmesi için;

1- Gümrük çıkış beyannamesinin aslı veya onaylı örneğinin,
2- Döviz alım belgesinin asıl veya ilgili banka şubesince onaylı ve şerhli örneğinin (6),
3- Alış ve satış faturalarının (imalatçılarda sadece satış faturalarının) fotokopilerinin veya bu faturalara ait listelerin vergi dairelerine ibrazı gerekmektedir.

Yeminli Mali Müşavirlerce, düzenlenen raporlar uyarınca yapılacak iadelerde, bu belgelerden gümrük çıkış beyannamesinin asıl veya onaylı örneği ile döviz alım belgesinin aslı veya ilgili banka şubesince onaylı ve şerhli örneği aranacak; alış ve satış faturalarının fotokopileri veya bunlara ilişkin listeler aranmayacaktır. Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenen raporların, yukarıda sayılan belgelerle birlikte ve iki örnek olarak yeminli mali müşavirce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine tesliminden sonra, raporda iade edilmesi öngörülen meblağ mükellefe herhangi bir teminat aranmaksızın iade edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir.

Yeminli Mali Müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında; inceleme sonucu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen ve iade edilmesi istenen katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden, kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde, iade kesinlikle yapılmayacaktır.

Tebliğ olunur.

(6) 13 Kasım 1997 tarih ve 23169 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 65 Seri Numaralı Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile, ihracat istisnası ve ihraç kayıtlı teslimlerden doğan iade ve mahsup işlemlerinde “döviz alım belgesi” aranılmayacağı uygun görülmüştür.

EK: 1
………….
Rapor Sayısı : YMM …../….-….

Rapor Ekleri : …./…./….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORU

Adı Soyadı :

İncelemeyi Yapan Bağlı Olduğu Oda :

Yeminli Mali Müşavirin Büro Adresi :

Telefon Numarası :

Dayanak Sözleşmenin Günü :

Sayısı:

Adı :

İşi :

Mükellefin Adresi :

Vergi Dairesi :

Hesap No.su :

Telefon Numarası :

İncelemenin Dönemi :

SONUÇ :

EK : 2
RAPOR DİZPOZİSYONU

I-GENEL BİLGİ:

(Bu bölüm aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

-Firmanın ticari unvanı, ticaret sicili kaydı ve numarası.

-Firma sahibi veya ortaklarının adı ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları (Firmanın bulunduğu adreste birden fazla firma var ise bu firma ve ortakları için de aynı bilgilerin tespiti şarttır.)

-İletişim araçlarının (telefon, teleks,faks v.b) sayısı ve numaralı ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,

-Firmanın iştigal konusu.

-Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

-İşyerinin durumu, ihracattan önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı,

-Varsa Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu Özeti.

-Bir önceki yıl üretim ve ihracat miktarları,

-Mevcut en son tarihli bilanço örneği.

-Muhasebeden sorumlu olanların adları, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.

-Gerekli görülen diğer hususlar.

II-USUL İNCELMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususlar tespit edilecektir.)

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin ilgiler.

-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

-Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,

III- HESAP İNCELEMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.)

-İadeye konu mal alış ve satış faturalarının gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı; bunların ilgili sevk irsaliyeleri, nakliyat giderleri ile ilgili faturaları ve benzeri belgelerle karşılaştırılarak mal hareketlerinin izlenmesi, bu belgelerde yer alan bilgilerin karşılaştırılarak tutarların doğruluğunun ve gerçekliğinin belirtilmesi.

-İadeye konu mal alış ve satış bedellerinin nakit akımı izlenmek suretiyle doğrulanması, nakit ödemelerinin ve borç-alacak ilişkilerinin usulüne uygun belgelerle irdelenerek doğruluğunun ve gerçekliğinin tespit edilmesi.

-İmalatçılarda, üretimin analitik inceleme yöntemleri kullanılmak suretiyle, imalatta yapılan her türlü sarfiyattan yararlanılarak üretim kapasitesi ile karşılaştırılması bu yönden mamul mal miktarının test edilmesi.

-İhracatta fatura bilgilerinin, gümrük çıkış beyannameleri ve döviz alım belgelerinde yer alan bilgilerle mukayese edilmesi ve miktar ve fiyat yönünden uygunluk sağlanması.

-Belgelerin hukuki gerçekliliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanan ihracat sonucunda iade veya mahsup edilmesi gereken verginin miktarının hesaplanması ile ilgili tüm veriler ve hesaplamaların yapılması, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerinde yer alan bilgilere uygunluğunun ortaya konması.

-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için gerekli olabilecek diğer konuların da irdelenmesi.

IV- SONUÇ :

Yeminli Mali Müşavir, firmanın ilgili dönem hesaplarının katma değer vergisi iadesi yönünden incelenmesinde, fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerinin ve buna ilişkin beyannamelerin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, iadesi gereken katma değer vergisi miktarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve soyadı

İmza

Mühür

Kaynak

12.05.1990 Tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No:3

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – Sıra No : 3 – (1)

12.05.1990 tarih ve 21516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Maliye ve Gümrük Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’ nun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’ na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” , 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-G/f maddesi ile vakıflara ve tesislere “muafiyet” tanınması ile ilgili işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdiki kapsamına alınmıştır.

Kurumlar Vergisi Kanunu’ nun  7/15. maddesi uyarınca, vakıfların ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların vergiden muaf tutulması için aranan şartları taşıdıklarının; yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar bu tebliğle belirlenmiştir. (1)

A-YETKİ

3568  sayılı Kanunun 12. maddesi ile 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ilgili Yönetmeliğin 9. maddesi ve 5422 sayılı Kanunun 7/15. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların vergiden muaf tutulabilmeleri için aranan şartların yerine getirildiğinin ve Bakanlar Kurulu’ nca vergi muafiyeti tanınan vakıflarda ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlarda ise aranan muafiyet şartlarının devam ettiği hususunun yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

Vakıfların ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların vergi muafiyetinden yararlanmaları,  diğer şartların yerine getirilmiş olmasına ve yeminli mali müşavirlerin bu konuda düzenledikleri tasdik raporlarında olumlu görüş bildirmelerine bağlıdır.

(1) Bu konu ile ilgili olarak 18 Aralık 1992 tarih ve 21439 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 42 Seri Numaralı Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile 28 Temmuz 1994 ve 22004 sayılı Resmi gazetede yayımlanan 48 Seri Numaralı Kurumlar Vergisi Kanunu Tebliğine bakınız

B-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER

Vakıflara ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara vergi muafiyetinin tanınmasına ve devamına ilişkin olarak yeminli mali müşavirlerce yürütülecek incelemeler, esas itibariyle 15.2.1990 tarih ve 20434 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türk medeni Kanunu hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar ile Bilimsel araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinde Bulunan Kurum ve Kuruluşlara Vergi Muafiyeti Tanınması ile ilgili Usul ve Esaslar” ve ilgili mevzuatta öngörülen hükümler çerçevesinde yapılacaktır. Bu nedenle belirtilen usul ve esaslarda ve diğer mevzuatta yer alan şartların yerine getirilip getirilmediği, faaliyetleri esnasında bu şartlara uyulup uyulmadığı hususları defter kayıtları ve belgeler üzerinden araştırılıp tespit edilecektir.

Muafiyetin tanınmasına ve devamına ilişkin tasdik raporları, bu tebliğin (1) no. lu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) no. lu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Raporlarda;  rapor dispozisyonunda yer alan hususlara kesinlikle yer verilir. Vakfın ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşun resmi senedi veya ana sözleşmesi ile yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ve muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşun   vergi muafiyetinde aranan şartlara sahip olup olmadığı mutlaka belirtilecektir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU  

Yukarıda belirtilen, aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişin defter kayıtlarının, usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, vergi muafiyetinin tanınmasında aranılan şartların yerine getirilip getirilmediğini, faaliyetleri esnasında bu şartlara uyulup uyulmadığı tespit etmek suretiyle ilgili resmi mercilerin doğru karar almalarını sağlamaktır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde vergi muafiyeti verilmesi ve vergi muafiyet uygulamasının devam ettirilmesi nedeniyle ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

-VERGİ MUAFİYETİNDE ARANAN ŞARTLARIN TASDİK ETTİRİLMEMESİNİN SONUÇLARI

Bilindiği üzere, vergi muafiyetinden yararlanmak isteyen  vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlar, vergi muafiyeti tanınması ile ilgili usul ve esaslar çerçevesinde, senet veya sözleşmelerini bir dilekçeye ekleyerek Bakanlığımıza başvurmakta; aranan şartlara uygunluğu sağlandıktan ve ilgili kuruluşlardan konu hakkında görüşleri alındıktan sonra vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların hesapları  üzerinde, öngörülen şartların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği yönünden inceleme yapılmaktadır. Bu  nedenle, vergi muafiyetinden yararlanmak isteyen vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların hesaplarının yeminli mali müşavirler tarafından incelenebilmesi için;

a) Muafiyet tanınması konusundaki talebin Bakanlığımıza yapılmış olması,
b) Vergi muafiyeti tanınması  konusundaki ilgili kuruluşların Bakanlığımıza olumlu görüş bildirilmiş olmaları,
c) Bakanlığımızın muafiyet talep eden vakıf, kurum veya kuruluştan hesaplarının bir yeminli mali müşavire incelettirilmesini talep etmiş olması,
gerekmektedir.

Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlar ise, vergi muafiyeti tanınması ile ilgili usul  ve esaslar yeni yılın ilk üç ayı içinde  Bakanlığımıza gönderdikleri yıllık bilanço kar-zarar cetvelleri ile kesin bütçelerini bu Tebliğde öngörülen esaslar çerçevesinde yeminli mali müşavirlerle tasdik ettirmek durumundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce yapılan inceleme sonucu düzenlenen vergi muafiyeti tasdik raporlarının iki örneği, vergi muafiyeti tanınmasını isteyen veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıf, kurum veya kuruluş yetkililerine teslim edilir. Raporun bir örneği yetkililerce Bakanlığımıza gönderilir.

Vakıflara veya bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlara vergi muafiyeti tanınması için Bakanlığımızca istenilen yeminli mali müşavir vergi muafiyeti tasdik raporunun gönderilmemesi halinde, vergi muafiyet talebinden vazgeçilmiş addolunur.

Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum kuruluşların 1990 ve müteakip yıllarına ait yıllık bilanço ve kar-zarar cetveli ile kesin bütçelerinin Yeminli Mali Müşavirlerce tasdik ettirilmemesi halinde ise 15.2.1990 tarih ve 20434 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflarla Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinde Bulunan Kurum ve Kuruluşlara Vergi Muafiyeti Tanınması ile ilgili Usul ve Esaslar” ın muafiyetin kaybedilmesine ilişkin hükümleri uygulanır.

Tebliğ olunur.

EK : 1

Rapor Sayısı : YMM ……/……-…..
../../….
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VERGİ MUAFİYETİ TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Mali Müşavirin;

Adı Soyadı:
Bağlı Olduğu Oda:
Büro Adresi:
Telefon Numarası:

Dayanak Sözleşmesinin;

Günü:
Sayısı:

Mükellef veya Vergiden Muaf Vakıf Kurum veya Kuruluşun;

Adı:
İşi:
Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap Nosu:
İncelemenin Dönemi:

SONUÇ :

EK : 2
RAPOR DİSPOZİSYONU

I-GENEL BİLGİ:
(Bu bölüm en az aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

Vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunmak üzere kurulan kurum ve kuruluşların;

– Adı, merkezi vakıf veya tesisi kuranlar ve adresleri.
-Amacı kuruluşu ve tesciline ilişkin bilgiler.
-Mal varlığına ilişkin bilgiler.
-Organları ve kanuni temsilcileri.
-Gelirler ve amacına tahsis şekli.
-Muhasebe birimlerinden sorumlu olanların adları, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.
-İnceleme dönemine ilişkin bilanço ve kar-zarar cetvelleri.
-Gerekli görülen diğer bilgiler.

II-USUL İNCELEMELERİ:
(Bu bölüm, en az aşağıdaki konuları içerecektir.)

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,
-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,
-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,
-Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,
III- HESAP İNCELEMELERİ:
(Bu bölümde, en az aşağıdaki konuların belirtilmesi zorunludur.)
Vakıflarda;

-Mal varlığının ve gelirlerinin ilgili mevzuatta belirtilen miktarlarda olup olmadığı, bunların amacına uygun olarak tahsis edilip edilmediği.
-Faaliyet konusunun ilgili mevzuatta sayılan konulardan olup olmadığı, fiilen amacına uygun olarak faaliyet gösterip göstermediği,
-Vergi muafiyeti talebinden önce kurulduğu tarihi takip eden yılbaşından itibaren iki tam yıl (münhasıran eğitim ve sağlık konularında faaliyette bulunanlarda 1 tam yıl) faaliyette bulunup bulunmadığı,
– Eğitim tesislerinin en az %10 kapasitesinin yetenekli, ancak maddi imkanlardan yoksun öğrencilere, sağlık tesislerinde ise hizmetlerin ve yatak kapasitesinin en az %10’unun  maddi imkanı olmayan hastalara tahsis edilip edilmediği,
-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek diğer konular.
Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlarda;
-Anonim şirket veya vakıf şeklinde kurulup kurulmadığı,
-Amaçlarının mevcut teknolojiyi geliştirme veya yeni teknoloji arayışına yönelik olup olmadığı.
-Yatırımlarının “Yatırım Teşvik ve Yatırım indirimi Belgesi’ne bağlanıp bağlanmadığı,
-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek diğer konular.

IV-SONUÇ :

Yeminli Mali Müşavir, vakıf ve/veya bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların hesaplarının, fiili durumun,muhasebe kayıt ve belgelerinin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, vergi muafiyeti tanınıp, tanınmaması veya muafiyet şartlarının ihlal edilip, edilmediği konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir

Yeminli Mali Müşavir
Adı ve Soyadı
İmza Mühür

Kaynak

12.05.1990 Tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No:3

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – Sıra No : 3 – (1)

12.05.1990 tarih ve 21516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’ nun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’ na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” , 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-G/f maddesi ile vakıflara ve tesislere “muafiyet” tanınması ile ilgili işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdiki kapsamına alınmıştır.

Kurumlar Vergisi Kanunu’ nun  7/15. maddesi uyarınca, vakıfların ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların vergiden muaf tutulması için aranan şartları taşıdıklarının; yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar bu tebliğle belirlenmiştir. (1)

A-YETKİ

3568  sayılı Kanunun 12. maddesi ile 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ilgili Yönetmeliğin 9. maddesi ve 5422 sayılı Kanunun 7/15. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların vergiden muaf tutulabilmeleri için aranan şartların yerine getirildiğinin ve Bakanlar Kurulu’ nca vergi muafiyeti tanınan vakıflarda ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlarda ise aranan muafiyet şartlarının devam ettiği hususunun yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

Vakıfların ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların vergi muafiyetinden yararlanmaları,  diğer şartların yerine getirilmiş olmasına ve yeminli mali müşavirlerin bu konuda düzenledikleri tasdik raporlarında olumlu görüş bildirmelerine bağlıdır.

(1) Bu konu ile ilgili olarak 18 Aralık 1992 tarih ve 21439 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 42 Seri Numaralı Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile 28 Temmuz 1994 ve 22004 sayılı Resmi gazetede yayımlanan 48 Seri Numaralı Kurumlar Vergisi Kanunu Tebliğine bakınız

B-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER

Vakıflara ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara vergi muafiyetinin tanınmasına ve devamına ilişkin olarak yeminli mali müşavirlerce yürütülecek incelemeler, esas itibariyle 15.2.1990 tarih ve 20434 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türk medeni Kanunu hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar ile Bilimsel araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinde Bulunan Kurum ve Kuruluşlara Vergi Muafiyeti Tanınması ile ilgili Usul ve Esaslar” ve ilgili mevzuatta öngörülen hükümler çerçevesinde yapılacaktır. Bu nedenle belirtilen usul ve esaslarda ve diğer mevzuatta yer alan şartların yerine getirilip getirilmediği, faaliyetleri esnasında bu şartlara uyulup uyulmadığı hususları defter kayıtları ve belgeler üzerinden araştırılıp tespit edilecektir.

Muafiyetin tanınmasına ve devamına ilişkin tasdik raporları, bu tebliğin (1) no. lu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) no. lu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Raporlarda;  rapor dispozisyonunda yer alan hususlara kesinlikle yer verilir. Vakfın ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşun resmi senedi veya ana sözleşmesi ile yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ve muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşun   vergi muafiyetinde aranan şartlara sahip olup olmadığı mutlaka belirtilecektir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU  

Yukarıda belirtilen, aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişin defter kayıtlarının, usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, vergi muafiyetinin tanınmasında aranılan şartların yerine getirilip getirilmediğini, faaliyetleri esnasında bu şartlara uyulup uyulmadığı tespit etmek suretiyle ilgili resmi mercilerin doğru karar almalarını sağlamaktır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde vergi muafiyeti verilmesi ve vergi muafiyet uygulamasının devam ettirilmesi nedeniyle ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

-VERGİ MUAFİYETİNDE ARANAN ŞARTLARIN TASDİK ETTİRİLMEMESİNİN SONUÇLARI

Bilindiği üzere, vergi muafiyetinden yararlanmak isteyen  vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlar, vergi muafiyeti tanınması ile ilgili usul ve esaslar çerçevesinde, senet veya sözleşmelerini bir dilekçeye ekleyerek Bakanlığımıza başvurmakta; aranan şartlara uygunluğu sağlandıktan ve ilgili kuruluşlardan konu hakkında görüşleri alındıktan sonra vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların hesapları  üzerinde, öngörülen şartların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği yönünden inceleme yapılmaktadır. Bu  nedenle, vergi muafiyetinden yararlanmak isteyen vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların hesaplarının yeminli mali müşavirler tarafından incelenebilmesi için;

a) Muafiyet tanınması konusundaki talebin Bakanlığımıza yapılmış olması,
b) Vergi muafiyeti tanınması  konusundaki ilgili kuruluşların Bakanlığımıza olumlu görüş bildirilmiş olmaları,
c) Bakanlığımızın muafiyet talep eden vakıf, kurum veya kuruluştan hesaplarının bir yeminli mali müşavire incelettirilmesini talep etmiş olması,
gerekmektedir.

Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlar ise, vergi muafiyeti tanınması ile ilgili usul  ve esaslar yeni yılın ilk üç ayı içinde  Bakanlığımıza gönderdikleri yıllık bilanço kar-zarar cetvelleri ile kesin bütçelerini bu Tebliğde öngörülen esaslar çerçevesinde yeminli mali müşavirlerle tasdik ettirmek durumundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce yapılan inceleme sonucu düzenlenen vergi muafiyeti tasdik raporlarının iki örneği, vergi muafiyeti tanınmasını isteyen veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıf, kurum veya kuruluş yetkililerine teslim edilir. Raporun bir örneği yetkililerce Bakanlığımıza gönderilir.

Vakıflara veya bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlara vergi muafiyeti tanınması için Bakanlığımızca istenilen yeminli mali müşavir vergi muafiyeti tasdik raporunun gönderilmemesi halinde, vergi muafiyet talebinden vazgeçilmiş addolunur.

Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum kuruluşların 1990 ve müteakip yıllarına ait yıllık bilanço ve kar-zarar cetveli ile kesin bütçelerinin Yeminli Mali Müşavirlerce tasdik ettirilmemesi halinde ise 15.2.1990 tarih ve 20434 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflarla Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinde Bulunan Kurum ve Kuruluşlara Vergi Muafiyeti Tanınması ile ilgili Usul ve Esaslar” ın muafiyetin kaybedilmesine ilişkin hükümleri uygulanır.

Tebliğ olunur.

EK : 1

Rapor Sayısı : YMM ……/……-…..
../../….
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VERGİ MUAFİYETİ TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Mali Müşavirin;

Adı Soyadı:
Bağlı Olduğu Oda:
Büro Adresi:
Telefon Numarası:

Dayanak Sözleşmesinin;

Günü:
Sayısı:

Mükellef veya Vergiden Muaf Vakıf Kurum veya Kuruluşun;

Adı:
İşi:
Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap Nosu:
İncelemenin Dönemi:

SONUÇ :

EK : 2
RAPOR DİSPOZİSYONU

I-GENEL BİLGİ:
(Bu bölüm en az aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

Vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunmak üzere kurulan kurum ve kuruluşların;

– Adı, merkezi vakıf veya tesisi kuranlar ve adresleri.
-Amacı kuruluşu ve tesciline ilişkin bilgiler.
-Mal varlığına ilişkin bilgiler.
-Organları ve kanuni temsilcileri.
-Gelirler ve amacına tahsis şekli.
-Muhasebe birimlerinden sorumlu olanların adları, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.
-İnceleme dönemine ilişkin bilanço ve kar-zarar cetvelleri.
-Gerekli görülen diğer bilgiler.

II-USUL İNCELEMELERİ:
(Bu bölüm, en az aşağıdaki konuları içerecektir.)

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,
-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,
-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,
-Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,
III- HESAP İNCELEMELERİ:
(Bu bölümde, en az aşağıdaki konuların belirtilmesi zorunludur.)
Vakıflarda;

-Mal varlığının ve gelirlerinin ilgili mevzuatta belirtilen miktarlarda olup olmadığı, bunların amacına uygun olarak tahsis edilip edilmediği.
-Faaliyet konusunun ilgili mevzuatta sayılan konulardan olup olmadığı, fiilen amacına uygun olarak faaliyet gösterip göstermediği,
-Vergi muafiyeti talebinden önce kurulduğu tarihi takip eden yılbaşından itibaren iki tam yıl (münhasıran eğitim ve sağlık konularında faaliyette bulunanlarda 1 tam yıl) faaliyette bulunup bulunmadığı,
– Eğitim tesislerinin en az %10 kapasitesinin yetenekli, ancak maddi imkanlardan yoksun öğrencilere, sağlık tesislerinde ise hizmetlerin ve yatak kapasitesinin en az %10’unun  maddi imkanı olmayan hastalara tahsis edilip edilmediği,
-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek diğer konular.
Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlarda;
-Anonim şirket veya vakıf şeklinde kurulup kurulmadığı,
-Amaçlarının mevcut teknolojiyi geliştirme veya yeni teknoloji arayışına yönelik olup olmadığı.
-Yatırımlarının “Yatırım Teşvik ve Yatırım indirimi Belgesi’ne bağlanıp bağlanmadığı,
-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek diğer konular.

IV-SONUÇ :

Yeminli Mali Müşavir, vakıf ve/veya bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların hesaplarının, fiili durumun,muhasebe kayıt ve belgelerinin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, vergi muafiyeti tanınıp, tanınmaması veya muafiyet şartlarının ihlal edilip, edilmediği konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir

Yeminli Mali Müşavir
Adı ve Soyadı
İmza Mühür

Kaynak

17.03.1992 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No : 5)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – (Sıra No : 5)(1)

17.03.1992 tarih ve 21174 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır

Maliye ve Gümrük Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’ nun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler,  Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik (Tasdik Yönetmeliği) hükümleri uyarınca, Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesi ve geçici 18. maddesinde yer alan vergi dışı tutulan işlemler ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre kurum kazancıdan indirilen gelirlere ilişkin işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdik edeceği konular kapsamına alınmış ve tasdike ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir. (2)

(1) Bu tebliğ, 18 Numaralı Tebliğ hükümlerine uygun olarak yıllık beyannamelerini yeminli mali müşavire tasdik ettiren mükelleflerin 1.1.1995 tarihinden sonraki işlemlerine uygulanmayacaktır.
(2) Bu konu ile ilgili olan 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğin B bölümü aşağıya aynen alınmıştır.

B- KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASINA İLİŞKİN İŞLEMLER
Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin 2 numaralı bendinde, Maliye Bakanlığı’ nın, vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Maliye Bakanlı’ nca belirlenen şartlara uygun olarak Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlamaya yetkili olduğu belirtilmiştir.
Bilindiği üzere, Kurumlar Vergisi Kanununun 8′ inci maddesinde 3946 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle istisnaların büyük bir bölümünün uygulanmasına son verilmiş, geçici 18’nci maddesinin uygulama alanı kalmamış, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39′ uncu maddesi ise 3946 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.

A-TASDİK KAPSAMINA ALINAN İSTİSNALAR İLE KURUM KAZANCININ  TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GELİRLERE İLİŞKİN İŞLEMLER :

Aşağıda sayılan 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesi ve geçici 18. maddesinde yer alan istisnalar nedeniyle yararlanılan istisna tutarları ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre kurum kazancından indirilen kazanç ve iratlar tutarları toplamı 300.000.000.-TL’ yi aşan kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu istisnalar ve indirimlerden yararlanabilmeleri için vergi dışı tutulan işlemleri yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir. (3)

Bu tebliğle tasdik kapsamına alınan vergiden istisna ve indirim konusu edilen işlemler şunlardır;

1- Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesinin,

a-6. bendinde yer alan sanayi ürünleri ihracat istisnası,
b-7. bendinde yer alan tarım ürünleri ihracat istisnası,
c-8. bendinde yer alan dış navlun istisnası,
d-10. bendinde yer alan turizm, hasılatı istisnası,
e-15. bendinde yer alan eğitim, sağlık ve spor tesislerine ilişkin istisna,
f-17. bendinde yer alan Devlet tahvili, Hazine bonosu ve gelir ortaklığı senetlerinin elden çıkarılmasından  sağlanan kazançlara ilişkin istisna,

2- Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 18. maddesinde yer alan kurumların (kooperatifler hariç) iştirak hisselerinin ve gayrimenkullerin satışından doğan kazançlara ilişkin istisna.

3- Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre kurumların kurum kazancından indirdikleri kazanç ve iratlar.

Yukarıda belirtilen değişikliklerden sonra Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetki ve 5 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik,Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” çerçevesinde tasdik edilmesi gereken istisna ve indirimler şunlardır:

a) Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 1 numaralı bendinde yer alan iştirak kazançları istisnası,
b) Aynı maddenin 3 numaralı bendinde yer alan turizm istisnası.
c) A tipi yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançlarının istisnası.
d) İştirak hisselerinin veya gayrimekullerin satışından doğan kazançlara ilişkin istisnası.
Söz konusu her bir istisna tutarının 2,5 milyar lirayı aşması halinde, bu istisnalara ilişkin işlemlerin Yeminli Mali Müşavirlerce tasdik ettirilmesi gerekmektedir. Tam tasdik yaptıran mükelleflerin bu istisnalara ilişkin işlemlerini Yeminli Mali Müşavirlerce ayrıca tasdik ettirmeyecekleri tabiidir”

(3) Bu tutar 13 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 1.5 milyar liraya, 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 2.5, milyar liraya yükseltilmiştir.

Söz konusu istisna ve indirimler dışında kalan veya bu istisna ve/veya indirimler kapsamında olup da yıllık kurumlar vergisi beyannamelerinde yararlanılan istisnalar veya indirim konusu yapılan tutarlar toplamı 300.000.000.-TL’ yi  aşmayan mükellefler de diledikleri takdirde, bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde vergiden müstesna tutulan ve/veya indirim konusu yapılan işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler.

Kurumlar vergisinden müstesna tutulan ve/veya indirim konusu yapılan tutarların; kurum kazancından indirilmek suretiyle yararlanılabilmesi; istisna ve indirim yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerinin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunun yeminle mali müşavirler tarafından düzenlenen “Kurumlar vergisi İstisna ve indirim Tasdik Raporları” ile belgelenmesine bağlıdır.

B- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER TARAFINDAN DÜZENLENECEK KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNA VE İNDİRİM TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ ASGARİ BİLGİLER

Yeminli mali müşavirlerce yapılacak kurumlar vergisi istisna ve/veya indirimlerine ilişkin incelemelerde;

a) İstisnalardan yararlanacak mükelleflerin bu istisnalardan yararlanacak statü ve konumda olup olmadığı,
b) İstisnalara konu olan hasılat veya kazançların ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği,
c) İstisna yoluyla vergi dışı tutulan işlemlere konu teşkil eden harcama ve maliyet unsurlarının gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı,
d) Söz konusu harcama,maliyet,hasılat ve kazançların gerçek tutarlarının ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde belgelendirilip belgelendirilmediği, doğru olarak tespit edilip edilmediği, gerektiği hallerde istisnadan yararlanacaklara verilecek payların dikkate alınıp alınmadığı,
Hususları defter kayıtları ve bulunması zorunlu belgeler ile statülerini belirleyen belgelerden de faydalanılarak araştırılıp tespit edilecektir. Yapılan tespitler, istisna konuları itibariyle raporlarda ayrı ayrı yer alacaktır. Tasdik raporlarında istisnalar itibariyle ayrı başlıklar halinde, mükelleflerin yararlanacağı istisna yoluyla vergi dışı bırakılan tutarların hesaplanma şekline açık bir biçimde yer verilecektir.
e) Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre indirim konusu yapılan kazanç ve iratlarla ilgili olarak yukarıda belirtilen hususlar ayrıca aranacaktır.

Yeminli mali müşavirler yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak yapacakları incelemelerde Tasdik Yönetmeliğinin kanıt toplama ve denetim teknikleri ile ilgili hükümlerine uymakla yükümlüdürler.

Kurular Vergisi istisna ve İndirim Tasdik Raporları, bu Tebliğin (1) No.lu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) No.lu ekini oluşturan rapor dispozisyonunda yer alan hususlara uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlar ayrı ayrı belirtilir. Bu tebliğde (rapor dispozisyonu dahil) sözü edilen konular ayrı ayrı belirtilir. Bu tebliğde (rapor dispozisyonu dahil) sözü edilen konular mükellefin kayıt ve belge tarih ve numaraları da belirtmek suretiyle tereddüde yer vermeyecek biçimde açıklanır Gerekli tespitler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, istisna yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerin, ilgili mevzuata uygun olup olmadığı, istisna ve/veya indirim hükümlerinden yararlandırılacak tutarlar, konuları itibariyle ayrı ayrı mutlaka belirtilecektir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen; aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının, usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, istisna ve/veya indirimlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak uygulanıp uygulanmadığını; bu konu ile sınırlı olmak üzere vergi matrahını oluşturan  kurum  kazancının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için;

1- Mal ve hizmet hareketlerinin belgeleri ile nakit hareketlerinin belgeleri, borç-alacak ilişkileri irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulamadıkları araştırılacaktır.
2- İmalatçılarda, malın miktarı yönünden kapasite raporu ve sarf edilen ham ve yardımcı maddeler ile ambalaj malzemeleri ve uygun görülen diğer verilerde kullanılarak üretim, analitik inceleme yöntemleriyle test edilecektir.
3- Fatura bilgileri, gümrük çıkış beyannamelerinde ve döviz alım belgelerinde yer alan bilgilerle mukayese edilecek, miktar ve fiyat önünden olabilecek muhtemel uyumsuzluklar tespit edilecektir.
4- İşin niteliği ve işletmenin türüne göre, istisna ve/veya indirim yoluyla vergi dışı tutulan işlemlere dayanak yapılan belgelerin, sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak, vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacaktır.
5- Belgelerin hukuki geçerliliği ve gerçek durumu yansıttığı tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanarak istisna ve indirim yoluyla vergi dışı tutulan işlemleri tasdik edilecektir.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporunu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

D-VERGİDEN MÜSTESNA TUTULAN KAZANÇLARLA, İNDİRİM KONUSU YAPILAN İŞLEMLERİN TASDİK ETTİRİLMEMESİNİN SONUÇLARI

Bu tebliğle tasdiki zorunlu tutulan işlemlerin 1991 yılı hesap döneminden itibaren yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmemesi ve tasdik raporlarının ilgili hesap döneminin kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte verilmemesi halinde; bu kapsama giren kurumlar vergisi mükellefleri, istisna ve/veya indirimden yararlanma imkanından vazgeçmiş sayılırlar.

Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen tasdik raporlarının iki örneği, biri ilgili hesap dönemi kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte bağlı bulunan vergi dairesine verilmek üzere kurum yetkililerine teslim edilir. Bir örneği de tasdiki yapan yeminli mali müşavir tarafından “Maliye ve Gümrük Bakanlığı-Gelirler Genel Müdürlüğü Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Şubesi Dikmen-Ankara” adresine gönderilir.(15)

E-1991 TAKVİM YILI KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ İLE BİRLİKTE BU TEBLİĞ KAPSAMINDA VERİLECEK OLAN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK RAPORLARI İLE İLGİLİ OLARAK YAPILACAK UYGULAMALAR

Yukarıdaki bölümlerde açıklandığı üzere, Tebliğ kapsamına giren kurumlar vergisi beyannamelerine yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının eklenmesi zorunludur. Ancak, 1991 takvim yılı kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme süresine çok az bir zaman kalmış olması nedeniyle, söz konusu yıla ilişkin olarak beyanname ile birlikte verilecek yeminli mali müşavirlik tasdik raporları ile ilgili olarak aşağıdaki şekilde uygulama yapılabilecektir.

a) 1991 takvim yılı beyannamesinin ekinde verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının Nisan 1992 sonuna kadar yetiştirilememiş olması halinde, beyanname ile birlikte verilecek dilekçede belirtilmiş olmak şartı ile bu raporlar Haziran 1992 ayı sonuna kadar verilebilecektir.
b) 1992 yılı Nisan ayı sonuna kadar yeminli mali müşavirlik tasdik raporu olmaksızın verilen 1991 takvim yılı kurumlar vergisi beyannameleri ile ilgili olarak vergi daireleri, mükellefin beyanını esas alarak gerekli işlemi yapacak ve Haziran 1992 ayı sonuna kadar bekleyecektir. Haziran sonuna kadar yeminli mali müşavirlik tasdik raporunun vergi dairesine teslim edilmemesi halinde, vergi dairesince bu Tebliğ hükümlerine göre işlem yapılacaktır.
c) Beyanname ile birlikte verilmeyen ve yukarıdaki şartlarla 1992 yılı Haziran ayı sonuna kadar verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ile mükellefin beyanı arasında herhangi bir farkın ortaya çıkması halinde; yeminli mali müşavirlik tasdik raporuyla birlikte verilecek bir pişmanlık dilekçesi ile farklılık giderilebilecetir.
d) 1991 takvim yılı kurumlar vergisi beyannameleri ile bu Tebliğ kapsamındaki yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarını vermeyen ve Haziran 1992 ayı sonuna kadar da vereceğini bir dilekçe ile bildirmeyen mükellefler bu Tebliğ hükümlerine uymamış kabul edilerek gerekli işlemler yapılacaktır.

F- DİĞER HUSUSLAR

22.1.1992 gün ve 21119 sayılı Resmi Gazete’ de ilan edilen Asgari Ücret Tarifesinin yeminli mali müşavirlik asgari ücretleri bölümünde belirtilen istisna ve indirim işlemlerine ilişkin (%1) olarak belirlenen tasdiki ücreti tutarı 25.000.000.-lirayı aştığı takdirde, aşan miktar için ödenecek ücret, tasdik yaptıran ilgili firma ile tasdiki yapan yeminli mali müşavir arasında serbestçe belirlenir. (16)

Tebliğ Olunur.

(15) 24 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi tasdik raporlarının beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içinde yeminli mali müşavirlerce ilgili vergi dairelerine teslim edilebilmesi uygun görülmüştür.

Ayrıca aynı tebliğ gereğince yeminli mali müşavirin işyerinin bulunduğu il merkezi dışındaki mükelleflere ait raporlar, faaliyet belgesi ile birlikte taahhütlü olarak posta yoluyla vergi dairelerine gönderilebilecektir.

(16) Bu hüküm 7 Sıra Numaralı Genel Tebliğle yürürlükten kaldırılmıştır.

EK :1

Rapor Sayısı : YMM …../…..-…..                    …/…/….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KURUMLAR VERGİSİ
İSTİSNA VE İNDİRİM TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Yeminli Mali Müşavir’in;

Adı Soyadı:
Bağlı Olduğu Oda:
Büro Adresi :
Telefon Numarası:

Dayanak Sözleşmesinin;

Gün Sayısı:
Adı Soyadı:
Unvanı :

Mükellefin;

Adresi :
Vergi Adresi:
Hesap No’ su:
Telefon Numarası:

İnceleme Dönemi:

Yararlanılması Uygun Görülen Toplam İstisna ve/veya İndirim Tutarı:

SONUÇ:

EK :2

RAPOR DİSPOZİSYONU

1-GENEL BİLGİ:

Bu bölümünde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır.

-Firmanın ticaret unvanı, ticaret sicil kaydı ve numarası,
-Firmanın iştigal konusu,
-Varsa Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu özeti,
-Mevcut en son tarihli bilanço ve gelir tablosu,
-Muhasebeden sorumlu olanların adları ile serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir unvanı alıp almadıkları,
-Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ :

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir.

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,
-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,
-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,
-Beyannamelerin zamanında verilip, verilmediği,
-Gerekli olan diğer bilgiler.

III-HESAP İNCELEMELERİ :

Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.

A- SANAYİ ÜRÜNÜ İHRACAT İSTİSNASI :

1-İhracatçının imalatçı Olması Halinde :

a) İmalatçının aldığı sanayi sicil belgesinin   kayıt numarası, tarihi ve hangi üretim dalında imalat yapmak üzere alındığı,
b) İmalatçının sanayi sicil belgesinde yer alan üretim konusunda gerekli araç parkına sahip olup olmadığı,
c) İmalatçının imalat işinde çalıştırdığı işçi sayısı, kullanılan hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemesi miktarları ve tutarları,
d) İhraç edilen ürünün nev’i,  miktarı ve diğer özellikleri,
e) İhraç edilen malların ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde sanayi ürünü kapsamına girip girmediği,
f)  Sanayi ürünü kapsamına giren malların yıllık ihracat tutarının ilgili mevzuatta öngörülen haddi aşıp aşmadığı, bunun belirlenmesinde gümrük çıkış beyannamesinde yer alan FOB değerin ve fiili ihraç tarihindeki döviz kurunun (veya paritesinin) esas alınıp alınmadığı,
g) Gümrük çıkış beyannamelerinin tarihi, sayısı ve hangi gümrük idaresince tasdik edildiği (dökümlü listesi),
h) İhracatın CİF bedelle yapılması halinde nakliyenin kim tarafından gerçekleştirildiği, tam veya dar mükellef olup olmadığı, nakliye bedeli,
i)  İmalatçıların kendi üretimine ilave olarak fason imalat da yaptırmış olmaları halinde, bu imalatçının;
-Fason imalatın sanayi sicil belgesinde yazılı yazılı üretim dalında yapılıp yapılmadığı,
-Fason imalatta iş riski ve organizasyonu üstlenip üstlenmediği,
-Fason olarak imal ettirilen mallarla ilgili ham ve yardımcı maddeleri temin edilip etmediği,
j) Sanayi ürünü ihracatı istisnasının hesaplanmasında ilgili mevzuatta öngörülen oranın doğru olarak uygulanıp uygulanmadığı, istisna tutarı ve hesaplanma şekli,
k) Gerekli olan diğer hususlar.

2- İhracatçının ihraç ettiği Sanayi Ürününün İmalatçısı Olmaması Halinde:

İhraç ettiği sanayi ürününün imalatçısı olmayanlardan, yukarıda yer alan birinci bölümün (d),(e),(f),(g),(h),ve(j) bentlerinde yer alan hususlara ilave olarak,
-İhraç ettiği ürünün kimlerden satın alındığı, nev’i, miktarı,tutarları,ödeme şekli ve belgesi,
-İhraç ettiği sanayi ürününün satın alınmasından sonra nitelik ve terkip değişikliğine uğrayıp uğramadığı,
-Gerekli olan diğer hususlar.

3- İhraç Kaydıyla ihracatçılara Sanayi Ürünü Teslim Eden İmalatçılarda:

Yukarıda yer alan birinci bölümün (a),(b),(c),(d),(e),(i) ve (j) bentlerinde belirtilen hususlara ilave olarak,
– İhraç edilmek kaydıyla satılan sanayi ürünlerinin nev’i, miktarı ve tutarları,
-İmalatçı kurumun, sanayi ürünlerini doğrudan ihracatçı firmaya satıp satmadığı, bu tür ihracatın tevsikinde, ihracatçı firma gümrük çıkış beyannamelerinin ilgili vergi dairesince “bir örneği dairemize verilmiştir” şehrini taşıyıp taşımadığı, bu beyannamelere ilişkin bilgiler.
– Gerekli olan diğer hususlar.

B-TARIM ÜRÜNLERİ İHRACAT İSTİSNASI :

-İhraç edilen ürünün yaş meyve,sebze, kesme çiçek, süs bitkileri ile bunların tohum ve fideleri ve su ürünleri olup olmadığı,
-İhraç edilen ürünün nev’i, miktarı döviz olarak bedeli, ihracatın CİF bedelle yapılması halinde nakliyenin kimin tarafından gerçekleştirildiği, nakliyeci firmanın tam veya dar mükellef olup olmadığı, nakliye bedeli
-İhraç edilen ürünün gümrük çıkış beyannamesinde yer alan FOB değerinin ve fiili ihraç tarihindeki döviz kurunun esas alınıp alınmadığı,
-Gümrük çıkış beyannamelerinin tarihi, sayısı ve hangi gümrük idaresince tasdik edildiği (dökümlü listesi)
-İhraç kaydıyla satış yapılmış olması halinde üreticinin bu tür ihracatı tevsikinde, ihracatçı firma gümrük çıkış beyannamelerinin ilgili vergi dairesince “bir örneği dairemize verilmiştir” şerhini taşıyıp taşımadığı, bu beyannamelere ilişkin bilgiler,
-Bu istisnadan yararlanacak üreticilerin kurum olup olmadığı,
-Tarım ürünleri ihracat istisnasının hesaplanmasında ilgili mevzuatta öngörülen oranının doğru olarak uygulanıp uygulanmadığı, yararlanılacak istisna miktarı ve hesaplanma şekli,
-Gerekli olan diğer hususlar.

C-DIŞ NAVLUN İSTİSNASI

-Taşımanın yapıldığı araçların mülkiyetinde olup olmadığı, araçların kiralanması halinde kiralamanın döviz karşılığı yapılıp yapılmadığı, ödenen kira bedeli,
-Taşıma işinde kullanılan araçların nev’ i,sayısı,taşıma kapasiteleri,
– Taşıtların gümrüklerden geçtiğini tevsik eden belgelerin, nevi,tarih ve numarasını gösteren listeler,
– Navlun bedellerinin Türkiye’ye döviz olarak Getirilip getirmediği, döviz  alım belgeleri ile tevsik edilip edilmediği, dövizlerin yetkili bankalara bozdurulup bozdurulmadığı, döviz alım bordroları tarih ve sayıları ile tutarları (liste halinde),
-Dış navlun hasılatı istisnasının hesaplanmasında ilgili mevzuatta öngörülen oranın doğru olarak uygulanıp uygulanmadığı, yararlanılacak istisna tutarı ve hesaplanma şekli,
-Gerekli olan diğer hususlar,

D- TURİZM HASILATI İSTİSNASI

– Kurumun Turizm Müessesesi Belgesi” veya “Seyahat Acentası İşletme Belgesine sahip olup olmadığı, sahip olması halinde belgenin tarih ve numarası,
-Dövizlerin yetkili bankalara bozdurulup bozdurulmadığı, döviz alım bordroları tarih ve sayıları ile tutarları (liste halinde)
-Kurumun, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin 91/32-5 sayılı Tebliğde belirtilen “yetkili müessese” de olması halinde, bu faaliyetlerinden elde edilen dövizlerin turizm faaliyeti sonucu elde edilenlerden ayıklanıp ayıklanmadığı,
-Dövizlerin yetkili bankalara bozdurulup bozdurulmadığı, döviz alım bordroları tarih ve sayıları ile tutarları (liste halinde)
-Kurumun, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin 91/32-5 sayılı Tebliğde belirtilen “yetkili müessese” de olması halinde, bu faaliyetlerinden elde edilen dövizlerin turizm faaliyeti sonucu elde edilenlerden ayıklanıp ayıklanmadığı,
-Dövizi bizzat bozdurmayan ve dövizi sağlayan müesseseden veya acentadan doğrudan doğruya pay alan turizm müesseselerine verilen pay tutarları,
-Turizm müesseselerine ilişkin istisnanın hesaplanmasında ilgili mevzuatta öngörülen oranın doğru olarak uygulanıp uygulanmadığı, yararlanılacak istisnanın miktarı ve hesaplanma şekli,
-Gerekli olan diğer hususlar,

E-EĞİTİM,SAĞLIK VE SPOR TESİSLERİNE İLİŞKİN İSTİSNA :

-Kurumların istisnadan yararlanmalarına izin veren Maliye ve Gümrük Bakanlığından gerekli belgeyi alıp almadıkları, bu belgedeki şartlara uyup uymadıkları,
-Kurumların okul,kreş,spor tesisleri ile 50 yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde 35 yatak) kapasitesinden az olmamak üzere yurt ve sağlık hizmetleri, (huzurevleri dahil) işletilmesinden doğan kazançlarının tespiti,
-Kurumun bu kuruluşlarında ilgili mevzuatta öngörülen oranda kimsesiz veya yoksul ve yetenekli öğrencilere; muhtaç oldukları ilgili kuruluşlarca belirlenen kimselere hizmetlerini fiilen sunup sunmadıkları, gerekli kontenjanların ayırıp ayırmadıkları, bundan yararlananların ad ve soyadları ile adresleri,
-İstisnanın uygulanmaya başlandığı tarih,
-Yararlanılan istisna tutarı,
-Gerekli olan diğer hususlar.

F-DEVLET TAHVİLİ,HAZİNE BONOSU VE GELİR ORTAKLIĞI SENETLERİNİN ELDEN ÇIKARILMASINDAN SAĞLANAN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA
-Söz konusu menkul kıymetlerin nev’i, miktarı,alış bedeli ve tarihi,
-Söz konusu menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan kazancın saptanması, zararla sonuçlanan işlemlerin kazançtan indirilip indirilmediği, sonuç hesaplarına hasılat kaydının yapılıp yapılmadığı,
-Söz konusu menkul kıymetlerin vade sonuna kadar işletmenin portföyünde kalıp kalmadığı,
– Yararlanılan istisna tutarı,
– Gerekli olan diğer hususlar,

G- KURUMLARIN İŞTİRAK HİSSELERİNİN VE GAYRİMENKULLERİNİN SATIŞINDAN DOĞAN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA :

-İştirak hisselerinin veya gayrimenkullerinin kimlere satıldığı satış tarihi ve şekli fatura bilgileri, satılan miktar ve tutarları,
-İştirak hisselerinin veya gayrimenkullerin iktisap tarihi ve şekli, fatura bilgileri alış veya maliyet bedelleri, önceki yıllar bilançolarında yer alıp almadığı,
-İştirak hisselerinin veya gayrimenkullerin satışından doğan kazancın tespiti, bu kazancın doğduğu yılda tamamının nakit olarak sermayeye eklenip eklenmediği,
-Sermaye artırımı nedeniyle çıkarılacak hisse senetlerinin nama yazılı olup olmadığı, en geç altı ay içinde borsaya kote ettirilip ettirilmediği
-İştirak hisselerinin veya gayrimenkullerin vadeli satılması halinde, nakdi sermayeye sadece ödenen tutarın eklenip eklenmediği,
-Sermaye artırımı için ilgili Bakanlığa başvuru tarihi,
-Yararlanılan istisna tutarı,
-Gerekli olan diğer hususlar.

H- GELİR VERGİSİ KANUNUNUN MÜKERRER 39. MADDESİNE GÖRE SAFİ KURUM KAZANCINDAN İNDİRİLEN KAZANÇ VE İRATLAR

– İndirim konusu yapılan, kazanç ve iradı doğuran menkul kıymetlerin, nev’i,miktarı,alış bedeli ve tarihi,
-Söz konusu kazanç ve iratların, ilgili yılda hasılat yazılıp yazılmadığı ve defter kayıtlarında hasılattan indirim konusu yapılıp yapılmadığı,
-Kazanç ve iradı doğuran menkul kıymetlerin vade tarihi, elden çıkarılmış ise elden çıkarma tarihi,nev’i,miktarı,satış bedeli,
-İndirim konusu yapılan kazanç ve iratlar tutarı,
-Gerekli olan diğer hususlar.

IV-SONUÇ :

Yeminli mali müşavir, kurumun ilgili dönem hesaplarının vergi istisnaları ve/veya indirim yönünden incelenmesinde, fiili durumun, muhasebe kayıtlarının ve belgelerin, ilgili mevzuata uygunluğunun araştırıldığını belirterek, safi kurum kazancından istisna ve/veya indirim uygulaması ile vergi dışı bırakılan tutarların ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir.
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR
Adı Soyadı
İmza – Mühür

Kaynak

22.10.1992 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No : 6)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No : 6)

22.10.1992 tarih ve 21382 sayılı resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2/1/1990 tarihli resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren  “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik”in 7-C/b maddesi ile katma değer vergisi yönünden iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmış; 1 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile de ihracat teslimleri ve ihracat kaydıyla yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce tasdik edilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

3568 sayılı Kanun ile yukarıda belirtilen Tasdik Yönetmeliği hükümlerinin Maliye ve Gümrük Bakanlığının verdiği yetkiye dayanılarak, bu Tebliğ ile; Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesinde yer alan taşımacılık hizmetlerinden doğan katma değer vergisi iade  ve mahsup işlemleri yeminli mali müşavirlerin tasdiki kapsamına alınarak, bu tasdike ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Ayrıca, 1 Sıra No.lu Genel Tebliğ uyarınca ihracat istisnası kapsamındaki teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsuplarına ilişkin yeminli mali müşavirlerin tasdik uygulaması ile ilgili olarak belirlenen yeni düzenlemeler bu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.

I- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE ULUSLARARASI TAŞIMACILIK İSTİSNASI NEDENİYLE YAPABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE VE MAHSUPLARINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

A- YETKİ

3568 sayılı Kanunun 12. maddesi ile Tasdik Yönetmeliğinin 7. maddesi hükümlerinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesi ile vergiden müstesna tutulan uluslararası taşımacılık işlemlerinden doğan katma değer vergisi iade ve mahsuplarından vergilendirme dönemleri itibariyle 750.000.000.-TL’ yi aşmayan iade ve mahsuplar tasdik kapsamına alınmıştır. (1)

Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesi uyarınca yapılan taşıma işlemleri nedeniyle yüklenilip indirim konusu yapılamayan katma değer vergisi aynı Kanunun 32. maddesi gereğince ve Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 77. maddesi çerçevesinde mükelleflere iade edilmektedir. İade ve mahsupla ilgili usul ve esaslar Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri ile açıklanmaktadır.

İade veya mahsup edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 15.000.000.- TL lirayı aşmaması halinde iade veya mahsup işlemi teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir.

15.000.000.-lirayı aşan iade veya mahsup taleplerinde ise, 15.000.000.- liralık kısım teminat ve inceleme raporu aranmaksızın, aşan kısım ise teminat gösterilmesi şartıyla iade veya mahsup edilmekte, bilahare talep incelemeye sevk edilerek düzenlenen rapor sonucuna göre işlemler yürütülmektedir.

Mükelleflerin teminat bulma konusunda karşılaştıkları güçlükler de göz önüne alınarak, bu Tebliğin yayım tarihinden önceki vergilendirme dönemlerine ait olanlarda dahil olmak üzere uluslararası taşımacılık işlemlerinden doğan katma değer vergisi iade veya mahsup tutarı vergilendirme dönemleri itibariyle 15-750 milyon lira arasında olan mükelleflerden dileyenlerin iade veya mahsup  taleplerinin teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu sonucuna göre yerine getirilmesi imkanı sağlanmıştır.(2)

Bu uygulamadan yararlanmak isteyen mükelleflerin ilgili vergi dairesine verecekleri dilekçede;

-İade veya mahsubunu istedikleri katma değer vergisini teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu sonucuna göre almak istediklerini,belirtmeleri gerekmektedir.

(1) Bu tutar 10 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 1,5 milyar liraya, 13 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 5 milyar liraya 23 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 15 milyar liraya yükseltilmiştir.
(2)Ayrıca 18 Numaralı Genel Tebliğ kapsamında yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için yeminli mali müşavirlerle sözleşme düzenleyen mükelleflere yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde iade miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre iade talebi yerine getirilecektir.
20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlerle  gelir  veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine (tam tasdik) ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemlerin tam tasdik sözleşmesi imzalanan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir.

Haklarında sahte veya muhtevıyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği konusunda rapor bulunan mükelleflerin, katma değer vergisi iade veya mahsup talepleri ancak 4 kat teminat karşılığında veya Maliye ve Gümrük Bakanlığı inceleme elemanlarınca düzenlenmiş vergi inceleme raporu sonucuna göre yapılacağından, bu mükelleflerin Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre iade veya talepleri kesinlikle söz konusu olmayacaktır. Bu uygulama haklarında rapor düzenlenen mükelleflerin kurdukları veya ortak oldukları şirketler ile bu mükelleflerin şahıs veya sermaye  şirketi olmaları halinde bu şirketlerin ortakları için de geçerlidir.

Ancak, haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit bulunan mükellefler, ilgili Genel Tebliğlerdeki şartların yerine gelmesi ve normal teminat uygulamasına dönmeleri halinde Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre teminatsız iade veya mahsup uygulamasından yararlanabileceklerdir.

İade hakkı doğuran işlemi bulunan mükelleflerin iade ve/veya mahsup taleplerine ilişkin olarak ilgili dönem hesapları incelemeye sevk edilmediği veya incelemeye sevk edildiği halde inceleme elemanınca incelemeye başlanılmadığı takdirde, bu mükelleflerin ibraz edecekleri Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu uyarınca iade ve/veya mahsup talepleri vergi dairelerince yerine getirilecektir.

B- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ        BİLGİLER

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesinin 1. fıkrasının verdiği yetkiye istinaden çıkarılan 84/8889 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katma değer vergisinden istisna edilen transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan yük ve yolcu taşıma işlemleri nedeniyle yüklenilen katma değer vergilerinin Yeminli Mali Müşavir tasdik raporuna göre iadesi veya mahsubunun yapılabilmesi için öncelikle istisna kapsamına giren taşıma işleminin yapıldığını belgeleyen, kara manifestosunun, bunun düzenlenmediği hallerde TIR karnesinin, iki belgenin de düzenlenmediği konteyner taşımacılıkta, kara manifestosunda yer alan bilgileri de içerecek şekilde düzenlenen ve gümrük idarelerince de onaylanmış olan transit/aktarma beyannamesinin ve ekli yükleme listelerinin doğruluğu araştırılacak ve bu belgelere ilişkin bilgilere yer verilecektir.

Yeminli Mali Müşavirlerin katma değer vergisi iadesi ve/veya mahsup incelemesi sonucunda düzenleyecekleri tasdik raporlarında, taşımacılık faaliyetlerinin gerçekleştirilmiş olduğunun tespit ve ispat edilmiş olmasının yanı sıra, aşağıda belirtilen hususlara ayrıca yer verilecektir.

-Firmanın ticari unvanı, ticaret sicil kaydı ve numarası,

-Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numarası,

-İletişim araçlarının (telefon,teleks, faks vb.) sayısı ve numarası ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,

-Son bir yıl için de kredi kullanıp kullanmadığı kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

– Mevcut en son tarihli bilanço örneği,

-Ödenmiş sermaye tutarı,

-İşyerinin durumu.

Katma Değer Vergisi iadesi tasdik raporları, bu Tebliğin 1 No. lu ekini oluşturan rapor kapağı 2 No. lu ekini oluşturan rapor dispozisyonunda uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği  itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu tebliğde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde; bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, yapılan işlemlerin, kayıtların ve beyannamelerin mevzuata uygun olup olmadığı, iadesi veya mahsubu istenen katma değer vergisinin iade veya mahsup edilip edilmeyeceği veya ne kadarlık kısım iade ve/veya mahsup edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı iade veya mahsup edilmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için;

1- Taşımanın yapıldığı araç ve araçlara ait bilgilere (plakası,markası,yaşı,istiap haddi) taşıma faaliyetlerinin tamamının veya bir kısmının başka firmalara yaptırılması halinde, bu firmaların adı, adresi,vergi dairesi ve hesap numaraları ile araçlara ait diğer bilgilere yer verilecektir (plakası,markası,yapı,istiap haddi vb.).

2- İşin niteliğine ve işletmenin türüne göre, tasdike dayanak yapılan belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı belirlenecek, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

3- İstisna kapsamına giren işlemler nedeniyle yapılan giderlere ait fatura ve benzeri belgelerin usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği gerçek nitelikte mal veya hizmet alımlarına konu olup olmadığı araştırılacaktır.

4- Taşımanın başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki uzaklık kilometre olarak belirtilecektir.

5,- İstisna kapsamına giren ve girmeyen taşımacılık işlemlerinin birlikte yapan yükümlülerde, istisna kapsamına giren işlemlere ilişkin olarak yüklenilen vergilerin yasal defterlerde gösterilip gösterilmediği kontrol edilecek, yüklenilen verginin ne kadarlık kısmının istisna kapsamındaki işlemlere ait belirtilecektir.

6- Belgelerin hukuki geçerliliği tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanarak tasdişk işlemi yapılacaktır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

D-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER

Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen raporlar iki örnek olarak yeminli mali müşavirlerce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine teslim edilecektir. Raporda iade ve/veya mahsup edilmesi öngörülen meblağ, herhangi bir teminat aranmaksızın mükellefle iade ve/veya mahsup edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir.

Katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarıyla ilgili olarak tereddüde düşülen hususlarda, 1990/8 seri numaralı Uygulama İç Genelgesinde belirtildiği şekilde Bakanlığımızdan (Gelirler Genel Müdürlüğünden) alınacak cevaba göre gerekli işlemler yapılacaktır.

Yeminli mali müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında; inceleme sonucu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen ve iade edilmesi ve/veya mahsubu istenen  katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi ve/veya mahsubu  gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden, kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde, iade ve/veya mahsup işlemi kesinlikle yapılmayacaktır.

II- İHRACAT TESLİMLERİ VE İHRAÇ KAYDIYLA YAPILAN TESLİMLERDEN DOĞAN KATMA DEĞER VERGİSİ İADELERİNİN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE TASDİKLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

Katma Değer Vergisi Kanununun 11. maddesinde yer alan ihracat teslimleri ile ihraç kaydıyla tecil-terkin uygulaması kapsamında yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporlarına göre yapılabilmesine ilişkin açıklamalar 1 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde yapılmıştır.”Söz konusu Tebliğde yapılan düzenlemeler esas itibariyle yürürlükte olmakla beraber aşağıda belirtilen konularda uygulama ve iade hadlerinde değişiklik olmakla beraber gerek aşağıda belirtilen konularda uygulama ve iade hadlerinde değişiklik yapılmasına gerek görülmüştür.

A-TASDİK KAPSAMINA GİREN KATMA DEĞER VERGİSİNİN İADESİNE İLİŞKİN HAD ARTIRILMIŞTIR.

Günün ekonomik koşulları göz önünde bulundurularak Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporları uyarınca ihracat teslimleri ve ihraç kaydıyla yapılan teslimler nedeniyle doğan katma değer vergisinin vergilendirme dönemleri itibariyle iade edilebilecek tutarları, 150.000.000.-TL’dan  750.000.000.-‘ya yükseltilmiştir. Buna göre, bu Tebliğin yayımlandığı tarihten önceki vergilendirme dönemlerine ait olanlarda dahil olmak üzere ihracat istisnası nedeniyle 750.000.000.TL’ye kadar katma değer vergisi iadesine hak kazanan mükellefler teminat göstermeden yeminli mali müşavir tasdik raporu sonucuna göre iade imkanından yararlanabileceklerdir.(3)

B-KATMA DEĞER VERGİSİ İADELERİNİ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE ALMAK İSTEYEN MÜKELLEFLERİN KATMA DEĞER VERGİSİ BEYANNAMELERİNE DİLEKÇE  EKLEME ZORUNLULUĞU KALDIRILMIŞTIR.

1 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile katma değer vergisi iadelerini yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre almak isteyen mükelleflerin, bu isteklerini içeren  dilekçelerini ilgili katma değer vergisi beyannamelerine ekleme zorunluluğu getirilmiştir.  Bu düzenlemenin uygulamada yarattığı sıkıntıları gidermek amacıyla mükelleflerin ilgili dönem beyannamelerine ekledikleri ve iadesini istedikleri katma değer vergisini teminat göstermek suretiyle veya yeminli mali müşavir tasdik raporu sonucuna göre alabilmelerine ilişkin tercihlerini gösteren dilekçelerin ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerine ekleme zorunluluğu kaldırılmıştır.

Bu tebliğin yayımlandığı tarihten itibaren iade hakkı doğuran işlemleri bulunan mükellefler, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamesi verildikten sonra da iade taleplerine ilişkin tercihlerini bir dilekçe ile belirleyebileceklerdir. Bu itibarla, mükelleflerin iade talepleri ve buna ilişkin yeminli mali müşavir tasdik raporları aynı dönem hesapları incelemeye sevk edilmediği veya incelemeye sevk edildiği halde inceleme elemanınca incelemeye başlanılmadığı sürece kabul edilecektir.

Tebliğ olunur.

(3) Bu tutar 10 Sıra numaralı Genel Tebliğ ile 1,5 milyar liraya, 13 sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 5 milyar liraya, 23 Sıra Genel Tebliğ ile de 15 milyar liraya yükseltilmiştir.

EK : 1

Rapor Sayısı:YMM…/… ………
Rapor Ekleri: ../../….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORU

İncelemeyi yapan Yeminli Mali Müşavirin Adı ve Soyadı.
Bağlı Bulunduğu Oda:
Büro Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap No’su:
Telefon Numarası:
Dayanak Sözleşmesinin Günü:
Sayısı:
Mükellefin Adı:
İşi:
Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap No’ su:
Telefon Numarası:
İncelemenin Dönemi:
SONUÇ:

RAPORDİSPOZİSYONU

I-GENEL BİLGİ:

(Bu bölüm aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

-Firmanın ticari unvanı, ticari sicil kaydı ve numarası.)

-Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları.

-İletişim araçlarının (telefon,teleks,faks v.b.) sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı.

-Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi  alındığı.

-İşyerinin durumu, önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı.

-Mevcut en son tarihli bilanço örneği.

-Muhasebeden sorumlu olanların adları,Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.

-Gerekli görülen  diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususlar tespit edilecektir.)

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

-Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği.

III- HESAP İNCELEMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.)

-İstisna kapsamındaki işlemin, gerçekleştiğini gösteren ve kanıtlayan belgelerin irdelenerek, doğruluğunun belirlenmesi,

-İstisna kapsamında yer alan işlemler dolayısıyla yapılan mal ve hizmet alışlarının doğruluğunun ve gerçekliğinin belirtilmesi.

– Belgelerin hukuki ve  geçerliliği ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanan işlem sonucunda iade veya mahsup edilmesi gereken verginin miktarının hesaplanması ile ilgili tüm verilerin ve hesaplamaların  yapılması, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerinde yer alan bilgilere uygunluğunun ortaya konması.

-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek  diğer konular.

IV-SONUÇ :

Yeminli Mali Müşavir, firmanın ilgili dönem hesaplarının katma değer vergisi iadesi yönünden incelenmesinde, fiili muhasebe kayıt ve belgelerinin ve buna ilişkin beyannamelerin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi miktarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve Soyadı

İmza Mühür

Kaynak

30.01.1993 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:7)

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (20) (Sıra No :7)

30.01.1993 tarih ve 21481 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca “yatırım indirimi” ile ilgili işlemler Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik edeceği konular kapsamına alınmıştır.

Gelir Vergisi Kanununa 202 sayılı Kanununun 16. maddesiyle eklenen Ek 1-5 maddeler ile Kurumlar Vergisi Kanununun 8/9 maddesi uyarınca gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin “yatırım indirimi istisnasından yararlanmaları için aranan şartları taşıdıklarının Yeminli Mali Müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir. (21)

(20) Bu tebliğ, 18 Numaralı tebliğ hükümlerine uygun olarak yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavire tasdik ettiren 1.1.1995 tarihinden sonraki işlemlerine uygulanmayacaktır.

(21)Kurumlar Vergisi Kanununun 8/9 ncu maddesi 3946 sayılı kanun ile yürürlükten kaldırılmış, buna paralel Gelir Vergisi Kanununun Ek : 1 nci maddesi kurumlar vergisi mükelleflerini de kapsayacak şekilde değiştirilmiştir.

29.07.1998 tarih ve 23147 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 sayılı Kanunun 30 ncu maddesiyle Ek : 1 nci madde yeniden değiştirilmiş ve bu değişiklik neticesinde, mükelleflerin müteakip vergilendirme döneminde yapmayı öngördükleri yatırım harcamalarının da yatırım indirimi istisnasına konun edilmesi imkanı sağlanmıştır.

A- TASDİK KAPSAMINA ALINAN YATIRIM İNDİRİMİ İŞLEMLERİ

Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin, yatırım Teşvik Belgesi’ ne bağlı olan ve proje tutarları toplamı 2.500.000.000.-lirayı aşan yatırımları nedeniyle, yıllık beyannamelerinde fiilen yatırım indirimi istisnasından yararlanabilmeleri için, yatırım indirimi uygulamalarını yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir. (22)

Kurumların yatırım indiriminden faydalanması kabul edilmiş bulunan yatırımlarının finansmanında kullanılmak üzere ayırdıkları “finansman fonu”na ilişkin işlemleri de yatırım indirimi işlemleri kapsamındadır. (23)

Yatırım indirimine esas yatırım proje tutarları toplamı 2.500.000.000.-liradan az olan mükellefler de diledikleri takdirde, bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde “yatırım indirimi” işlemlerini Yeminli Mali Müşavirlere tasdik ettirebilirler.

B-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE İNCELEME SONUCU DÜZENLENECEK YATIRIM İNDİRİMİ TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ ASGARİ BİLGİLER

Yeminli Mali Müşavirlerce yürütülecek yatırım indirimi incelemelerinde yatırım indirimi mevzuatına ilişkin hükümlere uyulup uyulmadığını; “yatırım teşvik belgesi” ve “yatırım indirimi belgesi”nde yer alan genel ve özel şartların yerine getirilip getirilmediğini, rapor dispozisyonunda yer alan hususlar da dikkate alınarak araştırılması zorunludur.

Yatırım indirimi istisnasından yararlanılmasına ilişkin tasdik raporları, bu Tebliğin (1) no. lu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) no. lu ekini oluşturan rapor dispozisyonunda uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Yatırım Teşvik Belgesi ile yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ve muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, yatırım indirimi istisnasını uygulayan mükelleflerin aranan şartlara sahip olup olmadığı, yapılan yatırımların tutarı ve yatırım indirimine konu olan yatırımlar ile bu yatırımlar nedeniyle uygulanacak veya uygulanan yatırım indirimi istisna tutarları mutlaka belirtilecektir.

(22) Bu tebliğ ile 2,5 milyar lira olarak tutar 13 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 10 milyara, 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 12 milyar liraya yükseltilmiştir. (23) Kurumlar Vergisi Kanununun “Finansman Fonu”nu düzenleyen mükerrer 8 nci maddesi 29.07.1998 tarih ve 23417 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 sayılı kanununun 82 nci maddesi ile 01.01.1999 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.

C- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Ek rapor dispozisyonunda yer alan asgari bilgilerin aranması ve araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler belgelerin  geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerin yapmış olduğu incelemenin amacı; vergi istisnasının tanınmasında aranılan şartların (Teşvik belgesindeki özel şartlar dahil), yerine getirilip getirilmediğini, aranılan şartlara uygun yatırımları yer ve zaman itibariyle gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini ve dolayısıyla da bu konu ile sınırlı olmak üzere vergi matrahını oluşturan gelir ve kurumlar vergisi beyanlarının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için;

1) Yatırıma konu olan mal ve hizmet alımlarına ilişkin belgeler ile bu alımlara ilişkin yapılan ödemelerin belgeleri, borç-alacak ilişkileri irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulanmadıkları araştırılacaktır.

2) Yatırım indirimi istisnası yoluyla vergi dışı işlemlere konu yapılan harcamalarla ilgili belgelerin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı tespit edilecek, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacaktır.

3) Yatırım harcamaları, yatırımın yapıldığı yerde fiziki olarak gözlem suretiyle kontrol edilecek, kayıtlara yansıtılan harcamalarla fiili yatırımlar arasında uygunluk sağlanacaktır.

4) Yatırım İndirimi belgesi kapsamında yapılan inşaatların maliyet tespitlerinde, yıllar itibariyle ortalama birim m2 maliyet bedelleri dikkate alınarak yatırım maliyetleri bu yönden test edilecektir.

5) Belgelerin hukuki geçerliliği ve gerçek durumları da yansıttığı tespit edildikten sonra ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanacak istisna yoluyla vergi dışı tutulan işlemleri tasdik edilecektir.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken  ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

D-YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNA YOLUYLA VERGİDEN MÜSTESNA TUTULAN İŞLEMLERİN TASDİK ETTİRİLMESİ ZORUNLULUĞU

Bu Tebliğle tasdiki zorunlu tutulan “yatırım indirimi” istisnasına konu teşkil eden işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi ve tasdik raporlarının ilgili yıl hesap dönemi gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte verilmesi zorunludur.

Yatırım indirimi tasdik raporları, istisnadan ilk defa yararlanılan döneme ilişkin olarak verilecek gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte ilgili vergi dairesine verilecektir. Şayet yatırım bitmiş ve yazılan tasdik raporu yatırım harcamalarının tümünü kapsıyorsa, sonraki dönemlerde verilecek beyannamelerde indirim konusu yapılan yatırım indirimi istisnaları için ayrıca tasdik raporu aranmayacaktır.

Yatırım indirimi istisnasından daha önce yararlanılmış, ancak kalan yatırım indirimi istisnası tutarı 750.000.000.-TL’ sından fazla ise bu durumdaki firmalar da yatırım indirimi istisnasından yararlanmak için durumlarını yeminli mali müşavir yatırım indirimi tasdik raporu ile belgeleyeceklerdir. Bu durumda yatırım indirimi belgesinde belirtilen yatırım indirimi tutarının tamamı için tasdik raporu düzenlenecektir.

Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen yatırım indirimi tasdik raporlarının iki örneği, biri ilgili hesap dönemi gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte bağlı bulunan vergi dairesine verilmek üzere kurum yetkililerine teslim edilir. Bir örneği de tasdiki yapan yeminli mali müşavir tarafından “Maliye ve Gümrük Bakanlığı-Gelirler Genel Müdürlüğü Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Şubesi Dikmen-Ankara” adresine gönderilir.(24)

E-1992 TAKVİM YILI GELİR VEYA KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ İLE BU TEBLİĞ KAPSAMINDA VERİLECEK OLAN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK RAPORLARI İLE İLGİLİ OLARAK YAPILACAK UYGULAMALAR

Yukarıdaki bölümlerde açıklandığı üzere, bu tebliğ kapsamına giren gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerine yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının eklenmesi zorunludur. Ancak, 1992 takvim yılı kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme tarihine kısa bir süre kalmış olması nedeniyle, söz konusu yıla ilişkin olarak beyanname ile birlikte verilecek yeminli mali müşavirlik tasdik raporları ile ilgili olarak aşağıdaki şekilde uygulama yapılabilecektir.

a) Bu tebliğin yayımlandığı tarihten itibaren, 1992  takvim yılı gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin ekinde verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının Nisan 1993 sonuna kadar yetiştirilememiş olması halinde, beyanname ile birlikte verilecek dilekçede belirtilmiş olmak şartı ile bu raporlar Haziran 1993 ayı sonuna kadar verilebilecektir.

b) 1993 yılı Nisan ayı sonuna kadar yeminli mali müşavirlik tasdik raporu olmaksızın verilen gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile ilgili olarak vergi daireleri, mükellefin beyanını esas alarak gerekli işlemi yapacak ve Haziran 1993 ayı sonuna kadar bekleyecektir. Haziran sonuna kadar yeminli mali müşavir tasdik raporunun vergi dairesine teslim edilmemesi halinde, vergi dairesince bu Tebliğ hükümlerine göre işlem yapılacaktır.

c) Beyanname ile birlikte verilmeyen ve yukarıdaki şartlarla 1993 yılı Haziran ayı sonuna kadar verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ile mükellef beyanı arasında herhangi bir farkın ortaya çıkması halinde; yeminli mali müşavirlik tasdik raporuyla birlikte verilecek bir pişmanlık dilekçesi ile farklılık giderilebilecektir.

d) 1992 takvim yılı gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile bu Tebliğ kapsamındaki yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarını vermeyen ve Haziran 1993 ayı sonuna kadar da vereceğini bir dilekçe ile bildirmeyen mükellefler bu Tebliğ hükümlerine uymamış kabul edilerek gerekli işlemler yapılacaktır.

F) 29.12.1992 GÜN VE 1450 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN “1993 YILI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ”NDE AŞAĞIDAKİ DÜZENLEME YAPILMIŞTIR.

1993 yılında uygulanacak olan serbest muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik ücretlerine ilişkin olarak 29.12.1992 gün ve 21450 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tarifenin “1993 yılı Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücretleri” başlıklı bölümünün notlar kısmının sonuna gelmek üzere aşağıdaki 9 uncu not eklenmiştir.

“9- Tarifede yer alan tasdik işlemleri dışındaki maktu miktarlar 4 üncü Grup illere ait olup, bu miktarlar 3 üncü  Grup illerde % 10,2 nci Grup illerde %30, 1 inci Grup illerde ise % 50 artırımlı olarak uygulanır.” (“Tasdik İşlemleri Dışında 1993 Yılı Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücretleri” başlıklı Tarifenin 8,9 ve 10 no. lu maddelerinde belirtilen ücretler bütün illerde aynıdır.)

1993 yılı, Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik İşlemleri Asgari başlıklı VI. Tarife, 2. Bölüm, b kesim (ii) fıkrasında yer alan “Geçmiş dönemler onay görmüş” ise, sermayeye eklenen fonun (%01)’i olarak belirlenen had (%001) olarak değiştirilmiştir.

G) 17.03.1992 GÜN VE 21174 SAYILI RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANAN 5 SIRA NUMARALI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ’ NİN DİĞER HUSUSLAR BAŞLIKLI “F” BÖLÜMÜ YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.

17.03.1992 gün ve 21174 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin “Diğer Hususlar” başlıklı “F” bölümünde; istisna ve indirim işlemlerine ilişkin (%1) olarak belirlenen tasdik ücreti tutarının 25.000.000 lirayı aştığı takdirde aşan miktar için ödenecek ücretin tasdiki yaptıran ilgili firma ile tasdiki yapan yeminli mali müşavir arasında serbestçe belirleneceği hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.

Bundan böyle söz konusu tasdik işlemine ilişkin olarak her yıl Resmi Gazetede yayımlanan Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi’nde belirlenen tasdik ücreti uygulanacaktır.

Tebliğ olunur.

(24) 24 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile Tam Tasdik, Yeniden Değerleme Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi tasdik raporlarının beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içinde yeminli mali müşavirlerce ilgili vergi dairelerine teslim edilebilmesi uygun görülmüştür.
Ayrıca aynı tebliğ gereğince yeminli mali müşavirin işyerinin bulunduğu il merkezi dışındaki mükelleflere ait raporlar, faaliyet belgesi ile birlikte taahhütlü olarak posta yoluyla vergi dairelerine gönderilebilecektir.

EK : 1

Rapor Sayısı:YMM…/… ………
Rapor Ekleri: ../../….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORU

İncelemeyi yapan Yeminli Mali Müşavirin Adı ve Soyadı.
Bağlı Bulunduğu Oda:
Büro Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap No’su:
Telefon Numarası:
Dayanak Sözleşmesinin Günü:
Sayısı:
Mükellefin Adı:
İşi:
Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap No’ su:
Telefon Numarası:
İncelemenin Dönemi:
Teşvik Belgesi Tarih ve No’ su Yatırım Konusu
Toplam Yatırım Tutarı
Yararlanılması Uygun Görülen Toplam İndirim Tutarı
SONUÇ:

EK-2:

RAPOR DİSPOZİSYONU

I- GENEL BİLGİ :

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır.

– Mükellefin adı, soyadı, unvanı, sermayesinin % 10 ve daha fazla paylı ortaklarının adları ve adresleri.

– Mükellefin iştigal konusu.

– Mükellefin veya ortaklarının bağlı bulunduğu vergi dairesi, hesap numarası,

– Mükellefin ticaret sicil kaydı, sicil numarası.

– Teşvik Belgesi bilgileri.

– Yatırım İndirimi Belgesi bilgileri.

– Yatırım dönemine ilişkin bilançolar ve gelir tabloları.

– Yatırıma ilişkin genel bilgiler.

– Yatırım indirimi istisnalarının safi kurum kazancına uygulanıp uygulanmadığı.

– Yatırım indirimi istisnalarının ilgili bulunduğu yıl kazancıyla sınırlı olarak mahsup edilip edilmediği.

– İstisnaların gelir vergisi tevkifatına tabi tutulup tutulmadığı.

– Muhasebeden veya muhasebe denetiminden sorumlu olanların adları ile serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir unvanı alıp almadıkları,

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir.

– Bilanço esasına göre defter tutulup tutulmadığı,

– Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,

– Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

– Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

– Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,

– Gerekli olan diğer bilgiler.

III- HESAP İNCELEMELERİ

Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.

– Yatırım başlamadan önce Devlet Planlama Teşkilatı’na başvuruda bulunarak “Yatırım Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgesi” alınıp alınmadığının,

– Yatırım indirimi uygulaması yapılmadan önce Maliye ve Gümrük Bakanlığından yatırım istisnası uygulaması için; izin yazısı alınıp alınmadığının, (25)

– Yatırım indirimi uygulamasının, alınmış olan “Yatırım Teşvik ve yatırım İndirim Belgesi”ne göre yapılan harcamalara ilişkin olup olmadığının,

Ayrıca, söz konusu harcamaların belgede belirtilen yatırıma başlama tarihinden itibaren yapılan harcamalar olması gerekir. Yatırımın başlama tarihinin “Yatırım Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgesi”nin alınması için yapılan başvuru tarihinden önce olması halinde, belge alınması için yapılan başvuru tarihinden sonra yapılan harcamaların dikkate alınıp alınmadığının,

– Yatırım indirimi oranının doğru uygulanıp uygulanmadığı ile Yatırım Teşvik ve Yatırım indirimi Belgesi’nde belirtilen oranın değişmesi halinde yeni oran değişikliğinin yapıldığı tarihi izleyen yıldan itibaren uygulanıp uygulanmadığının,

– Yatırımın yapılmasında belgede belirtilen öz kaynak kredi ilişkisine uyulup uyulmadığının,

– Yatırım Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgesi’nde belirtilen özel şartların yerine getirilip getirilmediğinin,

– Yatırım Teşvik Yatırım İndirimi Belgesi’nde yapılan vize işlemlerinde imza, mühür ve tarihlerin yer alıp almadığının,

– Yatırım indirimine konu aktif değerlerin yeni olup olmadığı,

– Personel lojmanları inşası ve tefrişi, arazi veya arsa tedariki, yedek parça temini, esas proje dışında münferit tesisat, makine, araç mübayası için yapılan harcamaların yatırım indirimi kapsamına alınıp alınmadığı,

– Komple tesislerde yatırım tamamlanmadan, diğerlerinde ise istimal ve istihsale başlanmadan yatırım konusu aktif değerlerin satış veya devir edilip edilmediği,

– Yatırımcıların bilanço esasına göre defter tutup, tutmadıkları ile bilanço esasına göre defterlerin tasdiklerinin “Yatırım  Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgeleri” nin alınışından sonra yapılmış olması halinde; yatırım harcamalarının bilanço esasında defter tuttuklarına ilişki tasdik  tarihinden sonra yapılan harcamalar için dikkate alınıp, alınmadığının,

(25) 28 Şubat 1995 tarih ve 22216 sayılı Resmi   Gazetede yayımlanan 181 Seri Numaralı Gelir Vergisi Kanununu Genel Tebliği ile yatırım indiriminden faydalanmak için Maliye Bakanlığından izin alınması ile “Yatırım Teşvik Belgesi” üzerinde yapılan vize işlemlerinin Maliye Bakanlığına bildirilmesi uygulamasından vazgeçilmiştir.

Bu durumda, mükelleflerin “Yatırım Teşvik Belgesi” nin bütün sahifelerinin noter onaylı birer örneklerini, yatırım indiriminin uygulandığı döneme ait beyannamelerine eklemeleri yeterli olacaktır.

– Yatırımın belgede belirtilen şartlara göre yapılıp yapılmadığı ile belgede belirtilen yatırım tutarının %40’ının (Bu oranın Devlet Planlama Teşkilatı’ nca değiştirilmesi halinde yeni oranın dikkate alınması gerekir) altında veya üzerinde gerçekleşen kısımları için Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’ na vize ettirilip ettirilmediğinin,

– Finansman Fonu ayrılmış olması halinde; söz konusu fonun 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun mükerrer 8 inci maddesine uygun şekilde ayrılıp ayrılmadığının,

– Kurumların, birleşme devir veya nev’i değişikliklerinde, yatırım indirimi uygulamasının yeni şirketçe yapılabilmesi için; birleşme,devir ve nev’i değişikliğinin Kurumlar Vergisi Kanununun 36,37 ve 38. maddelerinde öngörülen şekilde yapılıp yapılmadığının ve yatırım indiriminden yararlanma şartlarının mevcut olup olmadığının,

– Gelir Vergisi Kanununun 81. maddesine göre yeni yatırımcının yatırım indirimini uygulamasında ise;

a) Ferdi bir işletmenin sahibinin ölümü halinde kanuni mirasçılar tarafından işletmenin faaliyetinin sürdürülmesi,

b) Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devredilmesi,

c) Kollektif ve adi komandit şirketlerin nev’i değiştirerek sermaye şirketi haline dönüşmesinin yapılıp yapılmadığının,

– Yatırım Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgesi’nin iptal edilip edilmediğinin,

– Açılan akreditif için yatırım indirimi uygulanıp, uygulanmadığının, (Akreditif gayri kabili rücu akreditif olsa dahi harcama sayılarak yatırım indirimi uygulaması mümkün değildir.)

– İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için gerekli olabilecek diğer konuların irdelenmesi,

-Yararlanılacak yatırım indirimi istisnası tutarı ve hesaplama şekli,

– Gerekli görülecek diğer hususlar.

IV-SONUÇ :

Yeminli mali müşavir, mükelleflerin ilgili dönem hesaplarının yatırım indirimi istisnası yönünden incelenmesinden fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerin ilgili mevzuata uygunluğunun araştırıldığını belirterek, kazançtan indirilecek yatırım indirimi istisnasının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı Soyadı

İmza – Mühür

Kaynak

15.04.1993 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirli Kanunu Genel Tebliği ( Sıra No:8 )

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik   Kanunu Genel Tebliği – (Sıra No: 8)

15.04.1993 tarih ve 21553 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik kanununun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 02.01.1990 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmıştır.

Söz konusu yetkiye istinaden, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13. maddesinde belirtilen araçlara ilişkin istisna işlemlerinden doğan iade ve/veya mahsupların yeminli mali müşavirlerce tasdiklerine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir.

A- YETKİ

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13/a,b maddesinde yer alan işlemler neticesinde doğan katma değer vergisi iadeleri ve/veya mahsupları teminat gösterilmeksizin yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri dayanılarak yapılabilecektir.(26)

(26) 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ kapsamında yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için yeminli mali müşavirlerle sözleşme düzenleyen mükelleflere yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre iade talebi yerine getirilecektir.

20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlerle gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine (tam tasdik) ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemlerin tam tasdik sözleşmesi imzalanan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir. 

B- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE YAPILABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE VE/VEYA MAHSUPLARINA İLİŞKİN ESASLAR

Katma Değer Vergisi Kanunu’ nun 13. maddesinin (a) ve (b)  bentlerinde yer alan “Mükelleflere işletmelerinde kullanacakları deniz,hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların teslimleri ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan teslim ve hizmetler” ve “Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler”e ilişkin istisna uyarınca yapılan işlemler nedeniyle, yüklenilip indirimle giderilemeyen katma değer vergisi, aynı Kanunun 32. maddesi gereğince ve Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 53/3. maddesi çerçevesinde mükelleflere iade edilmektedir. İade ile ilgili hususlar Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri ile Açıklanmaktadır.

İade ve/veya mahsup edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 4.000.000.- lirayı aşmaması halinde iade ve/veya mahsup, teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir.

Miktarı 4.000.000.- lirayı aşan ve nakden talep edilen iade alacakları , aşan kısım için teminat gösterilmesi halinde inceleme sonucu beklenilmeden mükellefe avans olarak ödenebilmektedir.

 

Miktarı 4.000.000.- lirayı aşan ancak nakden değil mahsuben ortaya çıkan iade talepleri de aşan kısım için teminat gösterilmesi haline, inceleme sonucu beklenilmeden yerine getirilebilmektedir. 28 seri no.lu K.D.V. Genel Tebliğinde mahsup uygulamasının şartları açıklanmaktadır. Buna göre; mahsubun mükellefin kendi vergi borçları için talep edilmesi, vergi borcunun muaccel hale gelmiş olması, iade alacağı bakımından nakden iade şartlarının tekemmül etmesi gerekmektedir.

Araçlara ilişkin istisna kapsamında işlemi bulunan mükelleflerin 4.000.000.- lirayı aşan ve nakden veya kendi vergi borçlarına mahsup şeklinde ortaya çıkan iade talepleri, Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre, teminat aranılmadan yerine getirilebilecektir. Ancak mahsup, Tasdik Raporunun vergi dairlerine intikal ettiği tarihte muaccel hale gelmiş vergi borçları için yapılabilecektir.

Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit bulunan mükellefler ancak, ilgili Genel Tebliğlerdeki şartların yerine gelip normal teminat uygulamasına döndükleri takdirde Yeminli Mali Müşavir Tasdik raporuna göre teminatsız iade uygulamasından yararlanabileceklerdir.

İade hakkı doğuran işlemi bulunan mükelleflerin iade ve/veya mahsup taleplerine ilişkin ilgili dönem hesapları incelenmek üzere inceleme elemanınca intikal etmediği veya intikal ettiği halde henüz incelemeye başlanılmadığı takdirde, bu mükelleflerin ibraz edecekleri Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu uyarınca iade ve/veya mahsup talepleri yerine getirilecektir.

 

Diğer taraftan, idarece Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporlarında duraksamaya düşülen ve Yeminli Mali Müşavir ile yapılacak görüşme sonucunda düzeltilebilecek konularda  gerekli düzeltme yaptırılarak, iade ve/veya mahsup işlemi gerçekleştirilebilecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ BİLGİLER

Katma Değer Vergisi Kanunu’ nun 13. maddesinde mükelleflerin işletmelerinde kullanacakları deniz,hava ve demiryolu araçları ile yüzer tesis ve araçların;

a) Teslimi ile bu araçlara verilen  tadil, onarım ve bakım hizmetleri,

b) Araçlara ilişkin olarak liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler,

vergiden istisna edilmiştir (27)

Yeminli mali müşavirlerce yapılacak katma değer vergisi iade ve/veya mahsup incelemelerinde araçların işletmede kullanılıp kullanılmayacağının, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca verilen teşvik belgesi, Turizm Bakanlığı’ ndan alınmış izin yazısı veya ilgili vergi dairesinden alınacak yazı gibi belgelerle belgelenmesi gerekmektedir.

Bu istisnanın uygulanmasından doğan iadeler dolayısıyla düzenlenecek tasdik raporlarında öncelikle yukarıda sözü edilen belgelerden hangisi istisnanın dayanağı olarak kullanılmışsa onun tarihi ve numarası yer alacaktır.

Diğer taraftan, teslim edilen aracın iktisabı veya araca tadil, bakım, onarım hizmeti veriliyorsa, bu hizmetlerin yerine getirilebilmesi için yapılan alış ve giderlere ait belgelere fotokopileri ile satış faturası veya hizmet faturasının fotokopileri de raporu eklenecek, bu harcamaların ve belgelerin gerçekliliği araştırılacaktır.

Sözü edilen araçlara iman ve hava meydanlarında verilen hizmetlerden doğan iadelerle ilgili  tasdik raporlarında ise; aracın hangi ülkeye ve firmaya ait olduğu, yapılan hizmetin mahiyeti, araca bu hizmetin verildiğine dair liman mülki idaresi veya hava meydanı müdürlüğünden alınan resmi yazı, hizmetle ilgili alış ve giderlere ait belgelerin ve araç sahibine düzenlenen hizmet faturalarının fotokopileri yer alacaktır.

Bunların yanı sıra aşağıdaki hususlara da ayrıca yer verilecektir.

– Mükellefin adı, soyadı veya unvanı ile ortakların adı,soyadı ile işyeri ve ikametgah adresleri, varsa bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları, (ortakların nüfus hüviyet cüzdanlarının tasdikli örneği rapora eklenecektir)

 

– Mevcut en son tarihli bilanço örneği,

– Ödemiş sermaye tutarı,

– Ticaret sicil kaydı ve numarası

– İletişim araçlarının sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,

– İmalatçılar bakımından Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasitesi Raporu özeti (Bu belgelerin fotokopileri rapora eklenecektir).

– İş yerinin durumu,

 

– Son 1 yıl içinde kredi kullanıp kullanılmadığı kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

– İlgili dönemde verilen katma değer vergisi beyannamesinin tasdikli örneği

Katma değer vergisi iadesi tasdik raporları, bu Tebliğin 1 No.lu ekini oluşturan rapor kapağı ile 2 No.lu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu tebliğde istenilen belgelere yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

 

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonu. bölümünde; bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, iadesi ve/veya mahsubu istenen katma değer vergisinin iade ve/veya mahsup edilip edilmeyeceği veya nekadarlık kısmın iade ve/veya mahsup edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir.

(27) Katma Değer Vergisi Kanununun 13 ncü maddesi 6 Temmuz 1994 tarih ve 21982 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4008 sayılı Kanunun, 2 Haziran 1995 tarih ve 22031 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4108 sayılı Kanun ve 29 Temmuz 1998 tarih ve 23417 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir.

Adı geçen maddenin yeni hali aşağıya aynen alınmıştır.

“Araçlar, Petrol Aramaları ve Teşvik Belgeli” Yatırımlarda İstisna

Madde 13- Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır.

a) Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz,hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz,hava ve demiryolu taşıma araçlarının yüzer tesis ve araçlarının teslimleri, bu araçların imal ve inşaası ile ilgili olarak yapılan teslim ve hizmetler ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan hizmetler,

b) Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler,

c) 6326 sayılı Petrol Kanununun hükümleri gereğince petrol arama faaliyetlerine münhasır olmak üzere, bu faaliyetleri yürütenlere yapılan hizmetler ile mal teslimleri,

d) Yatırım Teşvik Belgesi sahibi mükelleflere bu belge kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri (Şu kadar ki, yatırım teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi halinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar)

D- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerin yapmış olduğu incelemenin amacı, iade edilmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir gerçek durumu tespit etmek için, her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

E- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEM

Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenen raporlar iki örnek olarak yeminli mali müşavirlerce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine tesliminden sonra, raporda iade edilmesi öngörülen meblağ herhangi bir teminat aranmaksızın mükellefe iade edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir.

Yeminli mali müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında inceleme sonucu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen ve iade ve/veya mahsup edilmesi istenen katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde, iade ve/veya mahsup kesinlikle yapılmayacaktır.

F- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK ÜCRETLERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

29.12.1992 gün ve 21450 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “1993 Yılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi”nin Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik İşlemleri Asgari Ücretleri Bölümünde; VI. tarife (Teşvik, İndirim, İstisna, Muafiyetler, Yatırım İndirimi)  1,2,7 ve 8.  Bölümler (a) Kesiminde aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.

TARİFE BÖLÜM KESİM İŞİN MAHİYETİ
VI 1 Teşvik, İndirim, İstisna, Muafiyetler
Yatırım İndirimi

10 Milyon TL’den az olmamak üzere, indirimden yararlanan toplam yatırım harcaması üzerinden

10 Milyon TL’ dan az olmamak üzere, indirimden yararlanan toplam yatırım harcaması üzerinden %2
II-Sonra gelen 25 Milyar için %1
III-50 Milyar TL’ yi aşan kısmı için %005
2 Yeniden Değerleme
a 6 Milyar TL’ dan az olmamak üzere, yeniden değerlemeye tabi sabir kıymetlerin toplam tutarı %001
I-10 Milyar TL’ya kadar olan kısmı için %02
II-Sonraki 40 milyar TL’ lık kısmı için %01
III-Sonraki 50 milyar TL’ lık kısmı için %005
IV-100 milyarı aşan kısmı için %0002
7 Diğer teşvik, indirim ve muafiyetlerle ilgili işlemler
10 milyon TL’ dan az olmamak üzere yararlanılan istisna tutarı üzerinden,
I- 10 milyar TL’ na kadar olan kısmı için %05
II- Sonra elen 40 milyar TL’ sı için %01
III- Sonra gelen 50 milyar TL’ sı için %005
VI- 100 milyardan sonrası için %0002
8 Kurumlardan elde edilen kar payları, devlet tahvili hazine bonosu ve gelir ortaklığı senetlerinin elden çıkartılmasından sağlanan kazançlar ile Gelir Vergisi Kanunu’ nun mükerrer 39. maddesine göre safi kurum kazancından indirilen kazanç ve iratlar

6 milyondan az olmamak üzere yararlanılan istisna tutarı üzerinden

I-10 milyar TL’na kadar olan kısmı için %01
II- Sonra gelen 40 milyar TL için %005
III- 50 milyarı aşan kısmı için %001

EK: 1

Rapor Sayısı   : YMM ……………./………….       ………………………

Rapor Ekleri   : ……………………………………..    ……./……/………..

 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORU

Adı Soyadı :
İncelemeyi Yapan Yeminli Mali Müşavirin Bağlı olduğu oda :
Büro Adresi :
Telefon Numarası :
Dayanak sözleşmesi Günü :
Sayısı :
Adı :
İşi :
Mükellefin Adresi :
Vergi Dairesi :
Hesap No’ su :
Telefon Numarası :
İnceleme Dönemi :
SONUÇ :

EK : 2                                                    RAPOR DİZPOZİSYONU

I- GENEL BİLGİ:

(Bu bölüm aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

– Firma ticari unvanı, ticaret sicili kaydı ve numarası.

– Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları.

– İletişim araçlarının (telefon, teleks, faks, vb.)sayısı ve numarası ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,

– Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

– İşyerinin durumu, önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı.

– Mevcut en son tarihli bilanço örneği.

– Muhasebeden sorumlu olanların adları, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususlar tespit edilecektir.)

– Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

– Defter kayıtların dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

– Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

– Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,

III- HESAP İNCELEMELERİ :

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.)

– İstisna kapsamındaki işlemin, gerçekleştiğini gösteren ve kanıtlayan belgelerin irdelenerek, doğruluğunun belirlenmesi.

-İstisna kapsamında yer alan işlemler dolayısıyla yapılan mal ve hizmet alımlarının doğruluğunun ve gerçekliğinin belirtilmesi.

– Belgelerin hukuki geçerliliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanan işlem sonucunda iade veya mahsup edilmesi gereken verginin miktarının hesaplanması ile ilgili tüm verilerin ve hesaplamaların yapılması, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerinde yer alan bilgilere uygunluğunun ortaya konması.

– İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için gerekli olabilecek diğer konuların da irdelenmesi.

IV- SONUÇ:

Yeminli Mali Müşavir, firmanın ilgili dönem hesaplarının katma değer vergisi iadesi yönünden incelenmesinde, fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerinin ve buna ilişkin beyannamelerinin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi miktarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve Soyadı

İmza Mühür

Kaynak

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No : 9)

(29.07.1993 tarih ve 21652 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.)

Maliye Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunun 12 nci maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 2/16/1990 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmıştır.

Söz konusu yetkiye istinaden, Katma Değer vergisi Kanunu’nun 29/2 nci maddesi temel gıda maddeleri ile ilgili olup indirilemeyen Katma Değer Vergisi nedeniyle doğan iade ve/veya mahsupların yeminli mali müşavirlerce tasdiklerine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir.

A- YETKİ

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29/2 nci maddesinde yer alan işlemler neticesinde doğan katma değer vergisi iadeleri ve/veya mahsupları teminat gösterilmeksizin yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri tasdik raporuna dayanılarak yapılabilecektir. (28)

——————————————————————————————————————-

(28) Ayrıca 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ kapsamında yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için yeminli mali müşavirlerle sözleşme düzenleyen mükelleflere yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde iade miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre talebi yerine getirilecektir.

20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 18 Numaralı Genel Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlerle gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine (tam tasdik) ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemlerin tam tasdik sözleşmesi imzalanan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir.

 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE YAPILABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE VE/VEYA MAHSUPLARINA İLİŞKİN ESASLAR

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29/2 nci maddesine göre, aynı Kanunun 28 inci maddesi uyarınca Bakanlar kurulu tarafından vergi nispeti indirilen sadece temel gıda maddeleri ile  ilgili  olup, ancak indirilemeyen vergi iade edilmektedir. (29) Temel gıda maddeleri, Katma Değer Vergisi Kanunun 28 inci maddesine dayanılarak 31/12/1992 tarih ve 21452 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 92/3896 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiştir. Temel gıda maddeleri teslimleri nedeniyle ortaya çıkan iade ve mahsup işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ise, Katma Değer Vergisi Genel Tebliğlerinde açıklanmaktadır.

İade ve/veya mahsup edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 4.000.000.- lirayı aşmaması halinde iade ve/veya mahsup, teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir.

Miktarı 4.000.000.- lirayı aşan ve nakden talep edilen iade alacakları,aşan kısım için teminat gösterilmesi halinde inceleme sonucu beklenilmeden mükellefe avans olarak ödenebilmektedir.

Miktarı 4.000.000.- lirayı aşan ancak nakden değil mahsuben ortaya çıkan iade talepleri de aşan kısım için teminat gösterilmesi halinde, inceleme sonucu beklenilmeden yerine getirilebilmektedir. 28 seri no.lu K.D.V. Genel Tebliğinde mahsup uygulamasının şartları açıklanmaktadır. Buna göre; mahsubun mükellefin kendi vergi borçları için talep edilmesi, vergi borcunun muaccel hale gelmiş olması, iade alacağı bakımından nakden iade şartlarının tekemmül etmesi gerekmektedir.

Mükelleflerin 4.000.000.- lirayı aşan ve nakden veya kendi vergi borçlarına mahsup şeklinde ortaya çıkan iade talepleri, Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre, teminat aranılmadan yerine getirilebilecektir. Ancak, mahsup, Tasdik Raporunun vergi dairelerine intikal ettiği tarihte muaccel hale gelmiş borçları için yapılabilecektir.

Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlendiği konusunda tespit bulunan  mükelleflere Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre iade yapılması mümkün değildir.

Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit bulunan mükellefler ancak, ilgili Genel Tebliğlerdeki şartların yerine gelip normal teminat uygulamasına döndükleri takdirde Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre teminatsız iade uygulamasından yararlanabileceklerdir.

İade hakkı doğuran işlemi bulunan mükelleflerin iade ve/veya mahsup taleplerine ilişkin ilgili dönem hesapları incelenmek üzere inceleme elemanına intikal etmediği veya intikal ettiği halde henüz incelemeye başlanılmadığı takdirde, bu mükelleflerin ibraz edecekleri Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu uyarınca iade ve/veya mahsup talepleri yerine getirilecektir.

Diğer taraftan, idarece Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporlarında duraksamaya düşülen ve Yeminli Mali Müşavir ile yapılacak görüşme sonucunda düzeltilebilecek konularda gerekli düzeltme yaptırılarak, iade ve/veya mahsup işlemi gerçekleştirilebilecektir.

———————————————————————————————————————

(29)  Katma  Değer Vergisi Kanununun 29/2 nci maddesi 29.07.1998 tarih ve 23417 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 sayılı Kanunun 61 nci maddesiyle 01.01.1999 tarihinden geçerli olmak üzere değiştirilmiştir.

Adı geçen maddenin yeni hükmü aşağıya aynen alınmıştır.

“Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. Şu kadar ki, 28 nci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup yılı içerisinde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilen sınırı aşan vergi iade olunur. Maliye Bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.

C- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ BİLGİLER

Temel gıda maddesi teslimlerinden doğan iade alacakları için düzenlenecek Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporlarında aşağıdaki hususlar yer alacaktır.

Mükellefin temel gıda maddesi imal ve satışlarına ilişkin alış ve satış faturalarının dökümünü gösteren ve faturalardaki bilgileri içeren ilgili firmaca tasdikli listelerin bir fotokopisi rapora eklenecektir.

Yeminli mali müşavirce temel gıda maddesinin tanımı konusunda bir yoruma gidilmeyecek konuyla ilgili Bakanlar Kurulu Kararlarındaki tanımlara aynen bağlı kalınacaktır.

Mükellefin diğer maddelerle birlikte temel gıda maddeleri imal ve satışını yapması halinde, yüklenilen vergilerden ne kadarlık kısmının ilgili dönemde satışı yapılan temel gıda maddelerine ait olduğu ayrıca belirtilecektir.

Katma değer vergisi iadesi tasdik raporları, bu Tebliğin 1 No.lu ekini oluşturan rapor kapağı ile 2 No.lu ekini oluşturan rapor dizpozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dizpozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu Tebliğde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde; bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, iadesi ve/veya mahsubu istenen katma değer vergisinin iade ve/veya mahsup edilip edilmeyeceği veya ne kadarlık kısmın iade ve/veya mahsup edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir.

D- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerin yapmış olduğu incelemenin amacı, iade edilmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek  ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir gerçek durumu tespit etmek için, her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

E- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ  DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEM

Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenen raporlar iki örnek olarak yeminli mali müşavirlerce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine tesliminden sonra raporda aide edilmesi öngörülen meblağ herhangi bir teminat aranmaksızın mükellefe iade edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir.

Yeminli mali müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında inceleme sonucunu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen ve iade ve/veya mahsup edilmesi istenen katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden, kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde,  iade ve/veya mahsup kesinlikle yapılmayacaktır.

Tebliğ olunur.

 

 

 

 

 

Rapor Sayısı : YMM …………………/…………                                  ……………….

Rapor Ekleri :……………………………                                          ……/……../………

                                   YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ
                                                              TASDİK RAPORU
  Adı Soyadı :
İncelemeyi Yapan Bağlı Olduğu :
Yeminli Mali Müşavirin Büro Adresi :
  Telefon Numarası :
     
Dayanak Sözleşmesi Günü :
  Sayısı :
     
Mükellefin Adı :
  İşi :
  Adresi :
  Vergi Dairesi :
  Hesap No.su :
  Telefon Numarası :
İnceleme Dönemi :
SONUÇ :

 

RAPOR DİZPOZİSYONU

I- GENEL BİLGİ :

(Bu bölüm aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

– Firmanın ticari unvanı, ticaret sicili kaydı ve numarası.

– Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları.

– İletişim araçlarının (telefon,teleks,faks, vb.)  sayısı ve numarası ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı.

– Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı.

– İşyerinin durumu, önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı.

– Mevcut en son tarihli bilanço örneği. (Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için)

– Muhasebeden sorumlu olanların adları, serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali müşavir unvanını alıp almadıkları.

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II-USUL İNCELEMELERİ :

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususlar tespit edilecektir.)

– Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

– Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

– Defter kayıtlarının nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

– Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği.

III- HESAP İNCELEMELERİ :

( Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.)

– İade ve/veya mahsup kapsamındaki işlemin, gerçekleştiğini gösteren ve kanıtlayan belgelerin irdelenerek, doğruluğunun belirlemesi.

– İade ve/veya mahsup kapsamında yer alan işlemler dolayısıyla yapılan mal ve hizmet alımlarının doğruluğunun ve gerçekliğinin belirtilmesi.

– Belgelerin hukuki geçerliliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanan işlem sonucunda, iade veya mahsup edilmesi gereken verginin miktarının hesaplanması ile ilgili tüm verilerin ve hesaplamaların yapılması, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerinde yer alan bilgilere uygunluğunun ortaya konması.

– İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için gerekli olabilecek diğer konuların da irdelenmesi.

IV- SONUÇ

Yeminli Mali Müşavir, firmanın ilgili dönem hesaplarının katma değer vergisi iadesi yönünden incelenmesinde, fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerinin ve buna ilişkin beyannamelerin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi miktarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve Soyadı

İmza Mühür

 

Kaynak

23.02.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:14)

 

14 SERİ NO’LU SM, SMM VE YMM KANUNU GENEL TEBLİĞİ(*)

Resmi Gazete No 22211
Resmi Gazete Tarihi 23/02/1995

Bilindiği üzere, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12’nci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2.1.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Yeminli Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik”in 7-A/a maddesi ile yıllık geli r vergisi beyannameleri, bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler tasdik kapsamına alınmıştır.

 

Yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ve bildirimlerin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar ise bu Tebliğle belirlenmiştir.

A — KAPSAM

1. Tasdik Kapsamındaki Mükellefler

Ticari, zirai ve mesleki faaliyeti nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek durumunda bulunan gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (dar mükellefler dahil) bir önceki yıl aktif toplamı 30 milyar (dahil) veya net satışlar toplamı 60 milyar (dahil) lirayı aşan ancak, bir önceki yıl aktif toplamı 300 milyar ve net satışları toplamı 600 milyar lirayı aşmayanlar, gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri v e bunlara ekli mali tablolar ile bildirimlerin doğruluğunu yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmek zorundadırlar. Kurumlar Vergisi Kanununun 31, 36 ve 39’uncu maddelerinde belirtilen beyannameleri vermek durumunda bulunan mükellefler de bu beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir. Yukarıdaki hadlerin tespitinde adi ortaklık ve kollektif şirket ortakları için bu işletmelere ait aktif ve/veya net satış toplamları gözönünde bulundurulur.

Bir önceki dönem aktif toplamı 30 milyar lirayı ve net satışlar toplamı 60 milyar lirayı aşmayan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri ise beyannamelerini ilgili Tebliğ hükümleri uyarınca 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavire imzalatacaklar ya da di l erlerse bu Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir.

Bir önceki yıl aktif toplamı 300 milyar ve net satışları toplamı 600 milyar lirayı aşan mükelleflerin hesapları, Bakanlığımız merkez denetim elemanları tarafından sürekli olarak ve her yıl inceleneceğinden, bu mükelleflere ait beyannameler tasdik kapsamı zorunluluğu dışında bırakılmışlardır. Ancak, aktif toplamı 300 milyar ve net satışlar toplamı 600 milyar lirayı aşan mükellefler de, diledikleri takdirde beyanname ve ekl e rini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler.

Beyannamelerin tasdik zorunluluğu, 1995 yılına ait olup 1996 yılında verilmesi gereken beyannamelerden başlayacaktır.

Yıl içinde ilk defa işe başlayan veya bir önceki yıl aktif toplamı 30 milyar ve net satışları toplamı 60 milyar lirayı aşmayan mükellefler, diledikleri takdirde o döneme ilişkin beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirirler ya da serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirlere imzalatırlar.

2. Tasdik Kapsamındaki B eyannameler

Yukarıda belirtilen hadleri aşan mükelleflere ait yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile Kurumlar Vergisi Kanununun 31’inci maddesine göre verilmesi gereken tasfiye beyannameleri ve aynı Kanunun 36 ve 39’uncu maddelerine göre verilmesi gereken birleşme ve devir beyannamelerinin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi zorunludur. Bunların dışındaki beyannameler, düzenleme kapsamına dahil bulunmakta olup bu beyannamelerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesine gerek bulunma m aktadır. Keza, gelirleri ücret, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ile sair kazanç ve iratlardan oluşan gelir vergisi mükelleflerinin bu gelirleriyle ilgili beyannamelerini tasdik ettirmeleri zorunlu değildir. Bu gelir unsurları yanında ticar i , zirai ve mesleki kazancı da bulunan ve bu kazançlarıyla ilgili aktif toplamı 30 milyar veya net satışlar toplamı 60 milyar lirayı aşan gelir vergisi mükelleflerinin yıllık gelir vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirecekleri tabii d ir. ticari, zirai veya mesleki kazancı yanında başka unsurlardan elde edilen gelir bulunması halinde tasdik; ticari, zirai ve mesleki kazancın yanı sıra diğer gelir unsurlarını da kapsar.

İsteyen mükellefler zorunlu tasdik kapsamında olmayan beyannamelerini de yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler.

Muhasebeye ilişkin işlemlerini bağımlı çalışan ve 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış meslek mensuplarına yaptıran mükellefler de, yukarıda belirtilen hadleri aştıkları takdirde gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavire tasdik ettireceklerdir.

B — BEYANNAMELERİNİ TASDİK ETTİRMEYEN MÜKELLEFLER HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER

Beyannamelerini bu Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeyen veya tasdik ettirmemiş sayılan mükellefler hakkında, Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri gereğince gerekli cezai işlem yapılmakla birlikte, fiil aynı Kanunun mükerrer 30’uncu maddesine 4008 sayılı Kanunla eklenen 8 numaralı bende göre re’sen takdiri gerektiğinden, sözkonusu müke l leflerin ilgili yıl matrahlarının takdiri için durum, vergi dairelerince takdir komisyonuna intikal ettirilecektir.

Diğer taraftan, bu Tebliğ ile düzenlenen zorunluluk kapsamına girdiği halde beyannamelerini tasdik ettirmeyen mükelleflerin adı-soyadı veya ünvanı, adres, hesap numarası ve bağlı bulundukları vergi daireleri, bunların vergi incelemesine alınması için ilgili vergi dairelerince beyanname verilme süresinden itibaren bir ay içinde Bakanlığımıza bildirilecektir.

C — TASDİK RAPORU DÜZENLEYECEK OLAN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER

Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ve ekleri tasdik edilen mükellefler için tasdik kapsamıyla ilgili olarak, usul ve esasları bu Tebliğ ile belirlenen “Yıllık Gelir veya Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tasdik Raporları”, 3568 sayılı Kanuna göre yeminli mali müşavirlik ruhsatı ve mührü almış ve yeminli mali müşavir odalarının çalışanlar listesine kayıtlı yeminli mali müşavirler tarafından tanzim edilecektir.

Tasdik raporları, bu Tebliğe ekli rapor kapağı ile rapor dispozisyonuna uygun olarak düzenlenecek ve raporda bu Tebliğin L bölümünde yer alan “Asgari Bilgilere” yer verilecektir.

D — TASDİK RARORU TANZİM EDEN EMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN SORUMLULUKLARI

Beyanname ve eklerini tasdik eden yeminli mali müşavirler, tasdik ettikleri beyanname ve eklerinde yer alan bütün bilgiler ile bunların dayanağını teşkil eden defter kayıtları ve belgelerdeki bilgilerin doğruluğu ile beyannamesini tasdik ettikleri mükelleflerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanmasından s o rumludurlar. Belgelerin yasal süresi içerisinde Muhasebe sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine, genel muhasebe kurallarına vergi mevzuatına ve ilgili diğer mevzuata uygun ve doğru olarak yasal defterlere kaydedilmesi ve mali tablolara aktarılması sorumluluk kapsamındadır. Bu bilgi ve belgeler esas alınarak mükellefin vergi ve benzeri mali yükümlülüklerinin doğru olarak hesaplanması yeminli mali müşavirlerin sorumluluğuna dahildir. Bu çerçevede yeniden değerleme, amortisman tutarları, yatırım indirimi, her tü r lü istisna ve muafiyet tutarları ve benzer tutarların vergi mevzuatı çerçevesinde doğru olarak tesbit edilmesi, aktif ve pasif kıymetlerin Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak değerlemelerinin yapılması, kaydi envanterin sağlanması ve randıman tespi t lerinin yapılması yeminli mali müşavirlerin sorumluluğundadır.

E — MÜŞTEREK VE MÜTESELSİL SORUMLULUĞUN TESBİTİ

Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanlarınca yapılacak vergi incelemesi sonucunda bir matrah veya vergi farkı ortaya çıktığı takdirde denetim elemanları, yeminli mali müşavirlerin sorumluluklarının tesbiti amacıyla, bulunan matrah veya vergi farkı ile yeminli mali müşavirlerin yukarıda belirtilen sorumlulukları arasındaki ilişkiyi, inceleme raporunda net bir şekilde ortaya koyacaklardır. Yeminli m a li müşavirin sorumlu tutulması gereken bir durumun tesbit edilmesi halinde, sözkonusu inceleme raporunun onaylı bir örneği Gelirler Genel Müdürlüğüne gönderilecektir.

Müşterek ve müteselsil sorumluluğu vergi inceleme raporu ile tesbit edilen yeminli mali müşavirler nezdinde yapılacak takibat, vergi ve ceza tahakkukunun kesinleşmesinden sonra başlatılacaktır. Vergi dairelerince yapılacak olan takibat tahakkuku kesinleşen vergi ve cezaların tahsiline yönelik olacaktır. Sorumluluğu tesbit edilen yeminli mali m üşavirle ilgili takibat, yeminli mali müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesince yerine getirilecektir.

F — SÖZLEŞME DÜZENLENMESİ

Bir önceki yıl aktif toplamı 30 milyar lirayı veya net satışlar toplamı 60 milyar lirayı aşan kurumlar vergisi mükellefleri ile ticari, zirai veya mesleki kazanç elde eden ve bir önceki yıl aktif veya net satışları toplamı yukarıdaki rakamları aşan gelir vergisi mükellefleri; her yıl Ocak ayı içinde (özel hesap dönemi uygulayan mükellefler özel hesap döneminin ilk ayı içinde), b e yannamelerini tasdik edecek yeminli mali müşavirlere yıllık sözleşme düzenlemek zorundadırlar.

İşe yeni başlayan mükellefler ise kalan süre için sözleşme düzenleyeceklerdir. Yeminli mali müşavirin her ne sebeple olursa olsun mesleki faaliyetini süresiz terketmesi veya sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle başka bir yeminli mali müşavirle sözleşme imzalanması halinde de sözleşme, kalan süre için yapılacaktır. Bu durumda tasdikle ilgili her türlü bilgi ve belgeler devralan yeminli mali müşavire aktarılmak zorun d adır.

Sözleşme döneminden sonra yeminli mali müşavirin ölüm meslekten çıkartılma ve benzeri nedenlerle mesleki faaliyetini süresiz terketmesi halinde bu yeminli mali müşavirlerle sözleşme imzalayan mükellefler, beyannamelerini faaliyette bulunan başka bir yeminli mali müşavire tasdik ettirecek ve sözleşme imzalayacaktır.

Yıl içinde sözleşme düzenlemek durumunda bulunan mükellefler; işe başladıkları, önceki sözleşmenin feshedildiği veya önceki yeminli mali müşavirin faaliyetini süresiz terk ettiği tarihten itibaren bir ay içerisinde, beyanname ve eklerini tasdik edecek yeminli mali müşavir ile sözleşme düzenleyeceklerdir. Sözleşmelerin süresinde düzenlenmemesi halinde tasdik işlemi yapılmamış sayılır.

1995 yılına ait sözleşmeler, Mart/1995 ayı sonuna kadar dü zenlenebilecektir.

Sözleşmelerin birer örneği düzenleme tarihinden itibaren bir ay içerisinde yeminli mali müşavirlerce bağlı bulundukları meslek odalarına gönderilecektir.

G — TASDİK ÜCRETİ

Yeminli Mali Müşavirlerle yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefler, ücret tarifesinde yer alan ilgili beyannameye ait tasdik ücretini ödeyeceklerdir.

Ücret tarifesinde belirtilen yeminli mali müşavirlik tasdik ücretlerinin 1/12’si aylık ücret olarak uygulanır.

H — TASDİK İŞLEMİ

Tasdik işlemi, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili bölümleri ve tablolar ile bildirimlerin uygun kısımları, yeminli mali müşavirlerce imzalanıp mühürlenmek ve tasdik raporu düzenlenmek suretiyle yerine getirilecektir. Tasdik raporu ile beyannamede yer alan tutarlar arasında farklılıklar bulunduğu takdirde beyanname, şerh düşülerek tasdik edilecektir.

Yeminli mali müşavirlerin yapacağı beyanname tasdikinin amacı, ödenmesi gereken gelir ya da kurumlar vergisinin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgelerden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

I — TASDİK RAPORUNUN VERGİ DAİRESİNE TESLİMİ

Yeminli mali müşavirlerce tanzim olunacak Gelir veya Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tasdik Raporları (bundan böyle kısaca Tasdik Raporu olarak adlandırılacaktır), tasdiki yapan yeminli mali müşavirler tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında ve iki örnek olarak, çalışanlar listesine kayıtlı olduğunu gösteren meslek odasından alınacak faaliyet belgesi ile birlikte ilgili vergi dairesine teslim edilecektir. Vergi daireleri tasdik raporlarının bir örneğini bir ay içinde sözleşmesi ile birlikte Defterdarlıklar aracılığı i le Gelirler Genel Müdürlüğüne göndereceklerdir.

Beyanname verilme süresi ile yeminli mali müşavirin mesleki faaliyetini terketmesi arasındaki süre üç aydan az ise tasdik raporu, mesleki faaliyetin terkedildiği ayı takip eden aydan itibaren üç ay içerisinde verilebilir. Bu gibi hallerde mükellef, faaliyetini terkeden yeminli mali müşavirle tanzim ettiği sözleşmenin bir örneğini beyannameye eklemek zorundadır.

ÖRNEK: Kurumlar vergisi mükellefi (X)’in Yeminli Mali Müşavir (A) ile Mart/1995 ayında sözleşme imzaladığını ve Yeminli Mali Müşavir (A)’nın, tasdik raporunu tanzim etmeden ve vergi dairesine vermeden Mart/1996 tarihinde öldüğünü ve mükellefin 1995 yılına ait ve 1996 yılı Nisan ayı sonuna kadar verilmesi gereken kurumlar vergisi beyannamesinin tasdiki i ç in Yeminli Mali Müşavir (B) ile sözleşme düzenlediğini varsayalım. Bu durumda Mükellef (X), Nisan/1996 ayı içerisinde beyannamesini vergi dairesine teslim edecek ve Yeminli Mali Müşavir (B) tarafından tanzim edilecek Tasdik Raporu Haziran/1996 ayı sonuna kadar vergi dairesine verilebilecektir.

Sözleşmenin taraflarca feshedilmesi halinde, sözleşmenin fesih tarihine kadar olan işlemlere ilişkin Tasdik Raporu eski yeminli mali müşavir tarafından, bu tarihten sonraki işlemlere ilişkin tasdik raporu ise yeni yeminli mali müşavir tarafından tanzim edilecektir. Her bir yeminli mali müşavirin sorumluluğu Tasdik Raporunun kapsamıyla sınırlı olacaktır. Bu şekilde birden fazla Tasdik Raporu tanzim edilmesi halinde raporların tamamı, tasdik edilen beyannameye eklenecek tir.

J — YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE YAPILACAK DENETİM VE DENETİMİN NİTELİĞİ

Yeminli mali müşavirler sözleşme imzaladıkları mükelleflerin vergiye müteallik bütün işlemlerini sürekli olarak denetleyeceklerdir. Yeminli mali müşavirlerce tasdik edilecek yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesiyle ilgili defter ve belgeler üzerinde yapılacak denetim, cari denetim şeklinde olacaktır. Yıl içinde yapılacak bu denetimlerde mükellef tarafından yapılan hataların anında düzeltilmesi esastır. Vergi mevzuatına aykırı hususların mükellef tarafından düzeltilmesi halinde bu aykırılıklar ve karşıt inceleme sırasında nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefle ilgili olarak tesbit edilen vergi mevzuatına aykırı hususlar, yeminli mali müşavirler tarafından tasdik raporları nda belirtilecektir.

K — YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN YETKİLERİ

Yeminli mali müşavirler, bu Tebliğle verilen beyanname tasdik yetkisi ile ilgili olarak sözleşme yaptıkları mükelleflerin;

a) Tüm defter, kayıt ve belgelerini gizli olsalar dahi incelemek,

b) Tasd ik işlemini ilgilendiren tüm bilgileri yöneticilerden, iç denetçilerden ve diğer ilgililerden istemek,

c) Şirketlerin yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılmak ve bu toplantılarda istenildiği takdirde tasdik faaliyetini ve sonuçlarını ilgilendiren konularda açıklamalarda bulunmak,

yetkisini haizdirler.

Kamu idare ve müesseseleri, yeminli mali müşavirlerin tasdik konusu ile sınırlı olmak üzere isteyeceği bilgileri vermekle yükümlüdürler. Bilgiler, yazı ile istenecek ve yazıda tasdik konusu ile ilgili husus ve sözleşme içeriği belirtilecektir.

Yeminli mali müşavirler ayrıca, beyannamelerini tasdik edeceği mükelleflerin işlemleriyle sınırlı olmak üzere karşıt inceleme yapabilirler. Başka oda çevrelerindeki karşıt incelemeler, ücret Yönetmeliğindeki usul ve esaslar çerçevesinde ücreti ödenmek kaydıyla, o odaya mensup yeminli mali müşavirlere yaptırılabilir.

Yeminli mali müşavirlerce tasdik edilen beyannameler ve buna ilişkin mali tablolar, Kamu İdaresinin yetkili memurlarınca incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla Kamu İdaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır.

L — YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK RAPORUNUN DİSPOZİSYONU VE RAPORDA BULUNMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER

I — GENEL BİLGİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki bilgiler yer alacaktır:

— Mükellefin adı soyadı veya ünvanı, hesap numarası, bağlı bulunduğu vergi dairesi, ticaret sicil kaydı ve numarası.

— İştigal konusu.

— Varsa sanayi sicil belgesi ve kapasite raporu özeti.

— İletişim araçları (telefon, teleks, faks vb.) sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı.

— Ortaklık olması halinde ortakların ad ve soyadları ile adresleri (ortak sayısının 10’dan fazla olması halinde sadece hisse nisbetleri % 5 ve daha fazla olan ortaklar yazılacaktır).

— Mükellefin iş hacmi tasdik döneminde çalıştırdığı işçi sayısı.

— Mükellefin iş merkezi, şubeleri, depoları vb. yerleri.

— Varsa yatırım teşvik belgesine ait bilgiler.

— Tasdik döneminde kullandığı krediler ve kredi kullandıran banka şubeleri.

— Tasdik dönemine ilişkin bilançolar ve gelir tabloları.

— Muhasebe işlemlerinde sorumlu olanların kimlik bilgileri ile 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat alıp almadıkları.

— Gerekli görülen diğer hususlar.

II — USUL İNCELEMELERİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki hususlar tesbit edilecektir:

— Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

— Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

— Defter kayıtlarının kayıt nizamına, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ve genel muhasebe kurallarına uygun olup olmadığı.

— Yıl içinde verilmesi gereken katma değer, muhtasar ve benzeri beyannamelerin süresinde verilip verilmediği ve vergi mevzuatına uygun olup olmadığı.

I II — HESAP İNCELEMELERİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

— Mal ve hizmet alış ve satış faturalarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

— Nakit ödemelerin ve borç-alacak ilişkilerinin mal ve hizmet akımıyla uyumlu olup olmadığı, bankalar ve diğer finans kuruluşları ile ilişkilerin mahiyeti.

— Amortisman, yeniden değerleme, yatırım indirimi, her türlü istisna ve muafiyet, finansman fonu ve benzeri tutarların doğru hesaplanıp hesaplanmadığı.

— Bilançoda yer alan kalemlerin defter ka yıtlarını tam ve doğru olarak yansıtıp yansıtmadığı- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde belirtilen ilkelere uygun olup olmadığı.

Bu kısımda gerekli görülen işlemler için açıklamalara yer verilecek ve bilanço üzerinde tasdik incelemesi sırasında tesbit edilen, ancak mükellef tarafından düzeltilmeyen varsa vergi mevzuatına aykırı hususlar olması gereken şekliyle belirtilecektir.

— Gelir tablosunda yer alan gelir ve giderlerin defter kayıtlarına, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olup olmadığı.

Bu kısımda ayrıca gelir tablosunda yer alan kalemlerden yeniden değerleme, şüpheli alacak karşılıkları, amortismanlar ve reeskontlar gibi hesaplama özellikleri olan kalemlerin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı belirlenecektir.

— Ek mali tabloları düzenlemek zorunda olan mükelleflerin ek mali tablolarında yer alan bilgilerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

— İmalatçılarda, üretimin analitik inceleme yöntemleri kullanmak suretiyle, imalatta yapılan her türlü sarfiyattan yararlanılarak üretim kapasitesi ile karşılaştırılması ve bu yönden mamül mal miktarı ile uyumlu olup olmadığı.

— Yeniden değerlemeye tabi iktisadi kıymetlerin kurum mülkiyetinde bilançonun aktifinde yer alıp almadığı.

— Yeniden değerleme ve amortismanların hesaplanması işlemleri ve bu işlemlerin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı.

— Değer artış fonlarının sermayeye eklenmesinde, fonun hesaplamasının, doğruluğunun ve sermayeye eklenmesi işlemlerinin ilgili mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı.

— Gelir ve kurumlar vergisinden isti sna edilen işlemlere ilişkin tutarlar ile muafiyet tutarlarının mevzuat hükümlerine uygun olarak hesaplanıp hesaplanmadığı.

— Yatırım indiriminin mevcudiyeti halinde, yatırım indiriminden faydalanabilmek için gerekli olan şekil şartlarının yerine getirilip getirilmediği.

— Yatırım teşvik ve yatırım indirimi belgesinde belirtilen şartlara ve ilgili mevzuatta belirtilen diğer şartlara uyulup uyulmadığı.

Bu çerçevede yatırım indirimine konu yatırım nedeniyle alınan belgelerin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı tespit edilecek, şüphenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacak, yatırım harcamalarının; yatırımın yapıldığı yerde f iziki olarak gözlem suretiyle kontrol edilerek kayıtlara yansıtılan harcamalarla fiili yatırımlar arasındaki uygunluğu sağlanacaktır.

— Değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin değerlemelerinin nasıl yapıldığına ve hesaplama yöntemine ilişkin ayrıntılı bilgiler.

— Yeminli mali müşavirce gerekli görülecek diğer hususlar.

Yeminli mali müşavirler beyannamelerini tasdik edecekleri mükelleflerle ilgili olarak, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre oluşacak ticari kârdan vergiye matrah olacak mali kâra geçişin doğruluğundan da sorumludurlar. Bu itibarla tasdik raporunda ticari kâra hangi kalemlerin ilave edilerek ve hangi kalemlerin çıkartılarak mali kâra ulaşıldığı belirtilecektir.

IV — SONUÇ

Bu bölümde yeminli mali müşavirler, beyannamesini tasdik edeceği mükellefin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre olması gereken ticari kâr ile vergiye matrah olacak mali kârı ve bu iki tutar arasındaki kalemleri net bir şekilde belirteceklerdir. Ayrıca ödenmesi gereken vergi fonlar da hesaplana r ak bu bölüme dahil edilecektir. Kurumlar vergisi mükellefleri için hesaplanan asgari kurumlar vergisinin matrahı ve miktarı ile dağıtılacak kâr payı üzerinden tevkif edilmesi gereken vergiler de raporun bu bölümünde yer alacaktır.

Yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak tasdik raporunda yapılacak açıklamaların ayrıntılı olması gerekmektedir. Yeminli mali müşavirler tasdik ettikleri beyannamelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun ve gerçeğe uygunluğunun ispatında kullanılabilecek ve delil olabilecek he r türlü bilgi ve belgeyi tasdik raporuna ekleyeceklerdir.

M — UYGULANMAYACAK HÜKÜMLER

22 Şubat 1990 tarih ve 20441 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 sıra no’lu, 17 Mart 1992 tarih ve 21174 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5 sıra no’lu, 30 Ocak 1993 tarih ve 21481 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Tebliğleri, bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşa v irlere tasdik ettiren mükelleflerin 1.1.1995 tarihinden sonraki işlemlerine uygulanmayacaktır.

Ancak, yukarıda belirtilen tebliğlerle tasdik kapsamına alınan ve 1994 yılına ait işlemlerin tasdiki, söz konusu Tebliğ hükümleri çerçevesinde yeminli mali müşav irlerce yerine getirilecektir.

Tebliğ olunur.

 

 

(*) 18 Seri No’lu Genel Tebliğ ile Yürürlükten Kaldırılmıştır.

 

 

EK : YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK GELİR/KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ TASDİK RAPORU

Kaynak

28.02.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:15)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No : 15

28.02.1995 tarih ve 22216 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ” Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 02/01/1990 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile Katma Değer Vergisi yönünden iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmıştır.

1 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile Katma Değer Vergisi Kanununun 11. maddesinde yer alan ihracat teslimleri ve ihracat kaydıyla yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup işlemlerinin Yeminli Mali Müşavirlerce tasdik edilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesinde yer alan Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarla ilgili katma değer vergisi iadelerinin Yeminli Mali Müşavir raporuna göre yapılıp yapılmayacağı konusunda tereddütler bulunduğu anlaşılmıştır.

Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesinde yer alan işlemler neticesinde doğan katma değer vergisi iadesi işlemlerinin, Yeminli Mali Müşavirlerin düzenleyecekleri tasdik raporuna dayanılarak yapılabileceği tabiidir. (39)

Diğer taraftan, Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesi uyarınca Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara iade edilen katma değer vergisinin iade edilmesine ilişkin olarak yapılacak işlemler, 1 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde, 44 Sıra No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak yapılacaktır. (40) Ayrıca, anılan Tebliğde belirtilen Rapor Dispozisyonuna ilişkin hususların da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

16/12/1993 gün ve 21790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 11 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği’nin ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I. Bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun;

“10- Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara ilişkin KDV İadesi”

şeklinde kodlanacaktır.

Tebliğ Olunur.

(39) 19 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile bu kapsamdaki iadeleri 2,5 milyar liraya kadar olanların (2,5 milyar liralık bu tutar 23 sıra Numaralı tebliğ ile 5 milyar liraya yükseltilmiştir.) yeminli mali müşavir raporlarına göre iade edilebileceği, bu miktarı aşan iadelerin ise teminat alınarak ya da inceleme raporuna istinaden yapılabileceği iade talep eden mükellefin 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile belirtilen şekilde yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine yönelik olarak yeminli mali müşavirler ile tasdik sözleşmesi imzalamış olmasının bu durumu değiştirmeyeceği belirtilmiştir. Bu konu ile ilgili olarak 23 Sıra Numaralı Genel Tebliğe bakınız.

(40)Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara 453 Sıra Numaralı Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği hükümleri kapsamında yapılacak teslimlere ilişkin açıklamalar için bakınız “Hüseyin Yalçın, Türkiye’de İkamet Etmeyen Yolculara Türk Lirası İle Yapılan Satışlarda KDV İstisnası, Mükellefin Dergisi Lebib Yalkın yayınları Sayı 68 Ağustos 1998”

Ayrıca 13 Kasım 1998 tarih ve 23522 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 71 Seri Numaralı Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile bu konuya ilişkin bazı değişiklikler yapılmıştır. Adı geçen değişiklikler aşağıda belirtilmiştir.

a) 43 Seri Numaralı Tebliğ kapsamında yapılacak teslimlerde istisna uygulanabilmesi için gerekli olan asgari tutar 20 milyon liradan 50 milyon liraya yükseltilmiştir.

b) Bu kapsamda yapılan satışlara istisna uygulanması “kişisel tüketime konu olabilecek miktardaki mallar “ile sınırlandırılmıştır.

Kaynak

13.03.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:16)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği
Sıra No : 16

11.03.1995 tarih ve 22224 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır

Maliye Bakanlığından .

Bilindiği gibi, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 46’ncı maddesi ile 2/1/1990 gün ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir Ücretlerinin Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca hazırlanan ve her yıl için yeniden düzenlenerek Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Başkanlığınca Bakanlığımıza sunulan asgari ücret tarifesi, Bakanlığımızca aynen veya gerekli gördüğü değişikliklerle tasdik edildikten sonra Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmektedir.

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, bazı serbest muhasebeci mali müşavir odalarının yetkileri olmadığı halde asgari ücret tarifeleri düzenleyerek meslek mensuplarına gönderdikleri ve meslek mensuplarını tarifelere uymaya zorladıkları anlaşılmıştır.

Oysa, Maliye Bakanlığı dışında hiçbir kuruluşun muhasebecilik, müşavirlik ve tasdik hizmetleri için, asgari ücret tarifesi yayınlanma yetkisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Maliye Bakanlığı dışındaki kuruluşlarca yayımlanan asgari ücret tarifelerinin hukuki hiçbir geçerliliği bulunmamakta olup, muhasebe, müşavirlik ve tasdik hizmetleri asgari ücret tarifesi olarak her yıl Bakanlığımızca yayımlanan ücret tarifesinin esas alınması ve mükelleflerin bu tarifenin üzerinde ücret ödemeye zorlanmaması gerekmektedir.

1995 yılına ilişkin ücret tarifesi 23/12/1994 tarih ve 22150 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, 1995 yılındaki muhasebe, müşavirlik ve tasdik hizmetlerinde söz konusu tarifeye uyulacaktır.

Tebliğ olunur.

Kaynak

30.07.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:18)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No : 18

30.07.1995 tarih ve 22359 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır

Maliye Bakanlığından :

Bilindiği üzere, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik kanununun 12’inci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2.1.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 7-A/a maddesi ile yıllık gelir vergisi beyannameleri, bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler; 7-B/a maddesi ile de yıllık kurumlar vergisi beyannameleri, bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler tasdik kapsamına alınmıştır. (41)

Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Maliye Bakanlığınca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği ve yönetmelikle belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Maliye Bakanlığınca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları belirtilmiştir.

Yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile bunlara ekli mali tablolar ve bildirimlerin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir.

(41) İlgili olarak 19 ve 20 Numaralı Genel Tebliğlere bakınız.

I- TASDİKE İLİŞKİN ESASLAR

A) KAPSAM

Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi (tasfiye,birleşme ve devir beyannameleri dahil vermek durumunda bulunan mükellefler, söz konusu beyannameleri ile bunlara ekli tablolarını ve bildirimlerini diledikleri takdirde yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilebilirler.

Gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin uygulama, 1995 ( özel hesap dönemi tayin olunanlar için 1995 yılında başlayan) hesap dönemine ait beyannamelerden başlayacaktır.

Bu Tebliğ hükümlerine göre, gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettiren mükelleflerin, beyannamelerini ayrıca serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirlere imzalatma zorunluluğu bulunmamaktadır.

B) SÖZLEŞME DÜZENLENMESİ

1- Genel Olarak

Bilindiği üzere, 2.1.1990 tarihli “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre, ilgililerce yaptırılacak tasdik hizmetinin tasdik sözleşmesine bağlanması zorunlu bulunmaktadır. Diğer taraftan aynı maddeye, 31.5.1995 tarih ve 22299 sayılı resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile eklenen fıkrada, gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin tasdikine ilişkin sözleşmelerin ilgili vergilendirme döneminin ilk ayı içinde düzenleneceği belirtilmiştir.

Buna göre, gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmek isteyen mükellefler, her yıl Ocak ayı içinde (özel hesap dönemi uygulayan mükellefler özel hesap döneminin ilk ayı içinde), beyannameleri ile eklerini tasdik edecek yeminli mali müşavirlerle yıllık sözleşme düzenlemek zorundadırlar.

2- Özel Durumlarda Sözleşme

İşe yeni başlayan mükelleflerden beyannameleri ile eklerinin tasdik ettirmek isteyenler, kalan süre için sözleşme düzenleyeceklerdir. Yeminli Mali Müşavirin her ne sebeple olursa olsun mesleki faaliyetinin süresiz terk etmesi veya sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle başka bir yeminli mali müşavirlerle sözleşme imzalanması halinde de sözleşme, kalan süre için yapılacaktır. Bu durumda tasdikle ilgili her türlü bilgi ve belgeler, devralan yeminli mali müşavire aktarılmak zorundadır.

Sözleşme döneminden sonra yeminli mali müşavirin ölüm, meslekten çıkartılma ve diğer nedenlerle mesleki faaliyetini süresiz terk etmesi halinde, bu yeminli mali müşavirlerle sözleşme imzalayan mükellefler, diledikleri takdirde beyannamelerini faaliyette bulunan başka bir yeminli mali müşavire tasdik ettirebilirler.

İşe yeni başlayan veya önceki sözleşmesi herhangi bir nedenle fesih edilen mükelleflerden beyannameleri ile eklerini tasdik ettirmek isteyenler işe başlama veya fesih tarihinden itibaren bir ay içinde yeminli mali müşavir ile sözleşme düzenleyeceklerdir.

3- 1995 Yılına İlişkin Sözleşmelerin Düzenlenme Zamanı

Bilindiği üzere, 31.5.1995 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle 2.1.1990 tarihli Yönetmelik’e eklenen geçici madde ile, 1995 vergilendirme dönemine ilişkin tasdik sözleşmelerinin 31.5.1995 tarihi sonuna kadar düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu süre daha sonra Bakanlığımızca 31.7.1995 tarihi sonuna kadar uzatılmıştır. Bu defa, 1995 hesap dönemine ilişkin tasdik sözleşmeleri, (birer örneğinin Yeminli Mali Müşavirlerin bağlı bulunduğu odalara gönderilme süresi olan 31.8.1995 tarihi sonuna kadar düzenlenecektir.)

4- Sözleşmelerin Gönderilmesi

Sözleşmelerin birer örneği,düzenleme tarihinden itibaren bir ay içinde, 1995 vergilendirme dönemine ait sözleşmeler ise bu yılın Ağustos ayı sonuna kadar yeminli mali müşavirlerce bağlı bulundukları meslek odalarına, bu sözleşmelerin ilk sahifelerinin birer örnekleri de yeminli mali müşavir odalarınca 15 gün içinde Maliye Bakanlığına gönderilecektir.

C) TASDİK ÜCRETİ

Yeminli Mali Müşavirlerle yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefle ücret tarifesinde yer alan ilgili beyannameye ait tasdik ücretini ödeyeceklerdir.

Ücret tarifesinde belirtilen yeminli mali müşavirler tasdik ücretlerinin 1/12’si aylık ücret olarak uygulanır.

D) TASDİK İŞLEMİ

Tasdik işlemi; yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili bölümleri ile mali tablolar ve bildirimlerin uygun kısımları, yeminli mali müşavirlerce imzalanıp mühürlenmek ve tasdik raporu düzenlenmek suretiyle yerine getirilecektir. Tasdik raporu ile beyannamede yer alan tutarlar arasında farklılıklar bulunduğu takdirde, beyanname şerh düşülerek tasdik edilecektir.

Yeminli mali müşavirlerin yapacağı beyanname tasdikinin amacı, ödenmesi gereken gelir ya da kurumlar vergisinin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgelerden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

II-TASDİK RAPORUNU DÜZENLEYECEK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER VE SORUMLULUK UYGULAMASI

A) TASDİK RAPORU DÜZENLEYECEK OLAN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER

3568 sayılı Kanuna göre yeminli mali müşavirlik ruhsatı ve mührü almış ve yeminli mali müşavir odalarının çalışanlar listesine kayıtlı yeminli mali müşavirler, beyannameleri ile eklerini tasdik ettikleri mükelleflerle ilgili olarak, usul ve esasları bu Tebliğ ile belirlenen “Yıllık gelir veya Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tasdik Raporu” tanzim edeceklerdir.

Tasdik raporları, bu Tebliğe ekli rapor kapağı ile rapor dispozisyonuna uygun olarak düzenlenecek ve raporda bu Tebliğin III-B bölümünde yer alan “Asgari Bilgiler”e yer verilecektir.

B) TASDİK RAPORU TANZİM EDEN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN SORUMLULUĞU (42)

(42) Bu konu ile ilgili olan Maliye Bakanlığının 01.03.1996 tarih ve B.07.0.GEL.32/3200-39r-08389 sayılı, 1996/1 Sıra Numaralı ” SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU İÇ GENELGESİ” aşağıya aynen alınmıştır.

” Bilindiği üzere, 3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde, Yeminli Mali Müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları belirtilmiştir. Yeminli Mali Müşavirlerin yukarıda belirtilen sorumluluklarının uygulanmasına ilişkin hususlar 18 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği”nde açıklanmış bulunmaktadır.

18 sıra numaralı Genel Tebliğin B) TASDİK RAPORU TANZİM EDEN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN SORUMLULUĞU başlıklı bölümünde, “Müşterek ve müteselsil sorumluluğu vergi inceleme raporu ile tespit edilen Yeminli Mali Müşavirler nezdinde yapılacak takibat, vergi ve ceza tahakkukunun kesinleşmesinden sonra başlatılacaktır. Vergi dairelerince yapılacak olan takibat, tahakkuku kesinleşen vergi ve cezaların tahsiline yönelik olacaktır. Bununla birlikte, Yeminli Mali Müşavirin bilgi ve rızası dışında, mükellefin tek taraflı tasarrufu sonucu kesinleşen ve Yeminli Mali Müşavir tarafından ödenen vergi ve cezalar için mükellefe rücu hakkı saklıdır. Sorumluluğu tespit edilen Yeminli Mali Müşavirlerle ilgili takibat ise Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesince yerine getirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu düzenlemeye rağmen vergi inceleme raporlarıyla belirlenen Yeminli Mali Müşavirlerle ilgili müşterek ve müteselsil sorumluluğun, bazı vergi dairelerince, vergi ve ceza tahakkukunun kesinleşmesinden önce başlatılmasına sebep olacak şekilde işlem yapıldığı ve inceleme elemanlarınca da bu doğrultuda vergi inceleme raporu tanzim edildiği anlaşılmıştır.

18 sıra numaralı Genel Tebliğle aykırı olan bu uygulamanın ortadan kaldırılması ve uygulamada birlik sağlanması maksadıyla konuyla ilgili olarak aşağıdaki şekilde işlem yapılması uygun görülmüştür.

Bakanlığımız vergi inceleme elemanlarınca yapılacak vergi incelemesi sonucunda bir matrah veya vergi farkının ortaya çıkması durumunda inceleme elemanları, Yeminli Mali Müşavirlerin sorumluluklarının tespiti amacıyla, bulunan matrah veya vergi farkı ile Yeminli Mali Müşavirlerin ilgili mevzuatta belirtilen sorumlulukları arasındaki ilişkiyi inceleme raporlarında net bir şekilde ortaya koyacaklardır. Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik ettikleri bütün konu ve belgelerle ilgili olmak üzere, müşterek ve müteselsil sorumluluğu vergi inceleme raporu ile tespit edilen Yeminli Mali Müşavirler nezdinde yapılacak takibat, vergi ve cezaya ilişkin tahakkukun kesinleşerek tahsil edilebilir hale gelmesinden sonra başlatılacak ve bu takibat vergi ve cezanın tahsiline yönelik olacaktır. Vergi Mahkemesi kararı üzerine mükellefin ihtilafı Danıştay’a götürmesinin, vergi mahkemesince tasdik edilen vergi ve ceza için Yeminli Mali Müşavir nezdinde takibat yapılmasını engelleyemeyeceği tabiidir.

Vergi ve cezanın tahakkukunun kesinleşmesinden sonra mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesi, kesinleşen vergi ve ceza miktarını Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirecektir. Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesi, mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesi tarafından bildirilen vergi ve cezanın tahsili için bu vergi dairesi adına takibat yapacaktır. Vergi ve cezanın kesinleşmesinden sonra, vergi ve cezanın tamamının mükellef tarafından ödenmesi halinde kesinleşen vergi ve ceza miktarının Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesine ayrıca bildirilmesine ve tasdik raporunu tanzim eden Yeminli Mali Müşavir adına takibat yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Gerek adına vergi ve ceza salınan mükellefin ve gerekse Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesince Söz konusu vergi ve ceza ile ilgili olarak yapılan tahsilatlar, vergi dairelerince en kısa zamanda karşılıklı olarak birbirlerine bildirilecektir. Bu durumda her iki vergi dairesince takibata, bakiye vergi ve ceza için yapılmaya devam edilecektir.

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen sorumluluk çerçevesinde, Yeminli Mali Müşavirler adına yapılmış bulunan mevcut tarhiyatlar vergi dairelerince terkin edilecektir. Yeminli Mali Müşavirlerin müşterek ve müteselsil sorumluluğu bulunan terkin edilmiş tarhiyatların kesinleşmesi halinde, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.

1- Genel Olarak

Beyanname ve eklerini tasdik eden yeminli mali müşavirler, tasdik ettikleri beyanname ve eklerinde yer alan bütün bilgilerle bunların dayanağını teşkil eden defter kayıtları ve belgelerdeki bilgilerin doğruluğu ile beyannamesini tasdik ettikleri mükelleflerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanılmasından sorumludurlar. Belgelerin yasal süresi içerisinde Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine, genel muhasebe kurallarına, vergi mevzuatına ve ilgili diğer mevzuata uygun ve doğru olarak yasal defterlere kaydedilmesi ve mali tablolara aktarılması sorumluluk kapsamındadır. Bu bilgi ve belgeler esas alınarak mükelleflerin vergi ve benzeri mali yükümlülüklerinin doğru olarak hesaplanması yeminli mali müşavirlerin sorumluluğuna dahildir. Bu çerçevede yeniden değerleme, amortisman tutarları, yatırım indirimi, her türlü istisna ve muafiyet tutarları ve benzeri tutarların vergi mevzuatı çerçevesinde doğru olarak tespit edilmesi, aktif ve pasif kıymetlerin Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak değerlemelerinin yapılması, kaydi envanterin sağlanması ve randıman tespitlerinin yapılması yeminli mali müşavirlerin sorumluluğundadır.

2- Müşterek ve Müteselsil Sorumluluğunun Tespiti

Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanlarınca yapılacak vergi incelemesi sonucunda bir matrah veya vergi farkı ortaya çıktığı takdirde, denetim elemanları, yeminli mali müşavirlerin sorumluluklarının tespiti amacıyla, bulunan matrah veya vergi farkı ile yeminli mali müşavirlerin yukarıda belirtilen sorumlulukları arasındaki ilişkiyi, inceleme raporunda net bir şekilde ortaya koyacaklardır. Yeminli Mali Müşavirin sorumlu tutulması gereken bir durumun tespit edilmesi halinde, söz konusu inceleme raporunun onaylı bir örneği Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğü) gönderilecektir.

Müşterek ve müteselsil sorumluluğu vergi inceleme raporu ile tespit edilen yeminli mali müşavirler nezdinde yapılacak takibat, vergi ve ceza tahakkukunun kesinleşmesinden sonra başlatılacaktır. Vergi dairelerince yapılacak olan takibat, tahakkuku kesinleşen vergi ve cezaların tahsiline yönelik olacaktır. Bununla birlikte, yeminli mali müşavirin bilgi ve cezaların tahsiline yönelik olacaktır. Bununla birlikte, yeminli mali müşavirin bilgi ve rızası dışında, mükellefin tek taraflı tasarrufu sonucu kesinleşen ve yeminli mali müşavir tarafından ödenen vergi ve cezalar için mükellefe rücu hakkı saklıdır. Sorumluluğu tespit edilen yeminli mali müşavirlerle ilgili takibat ise yeminli mali müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesince yerine getirilecektir.

C- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN YETKİLERİ

Yeminli Mali Müşavirler, bu Tebliğle verilen beyanname tasdik yetkisi ile ilgili olarak sözleşme yaptıkları mükelleflerin;

– Tüm defter, kayıt ve belgelerini gizli olsalar dahi incelemek,

– Tasdik işlemini ilgilendiren tüm bilgileri yöneticilerden, iç denetçilerden ve diğer ilgililerden istemek,

– Şirketlerin yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılmak ve bu toplantılarda istenildiği takdirde tasdik faaliyetini ve sonuçlarını ilgilendiren konularda açıklamalarda bulunmak,

yetkisini haizdirler.

Kamu idare ve müesseseleri, yeminli mali müşavirlerin tasdik konusu ile sınırlı olmak üzere isteyeceği bilgileri vermekle yükümlüdürler. Gerekli bilgiler, yazı ile istenecek ve yazıda tasdik konusu ile ilgili husus ve sözleşme içeriği belirtilecektir.

Yeminli mali müşavirler ayrıca, beyannamelerini tasdik edecekleri mükelleflerin işlemleriyle sınırlı olmak üzere karşıt inceleme yapabilirler. Başka oda çevrelerindeki karşıt incelemeler, Ücret Yönetmeliğindeki usul ve esaslar çerçevesinde ücreti ödenmek kaydıyla, o odaya mensup yeminli mali müşavirlere yaptırılabilir. (43)

Yeminli mali müşavirlere tasdik edilen beyannameler ve bunlara ilişkin mali tablolar, Kamu İdaresinin yetkili memurlarınca incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla Kamu İdaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır. (44)

Bundan böyle, Bakanlığımızın yıllık vergi inceleme plan ve programları, yeminli mali müşavirlere beyanname tasdik sözleşmesi düzenlenmeyen ve beyannamelerini tasdik ettirmeyen mükelleflerin hesaplarının öncelikle incelenmesi esasına tasdik ettirmeyen mükelleflerin hesaplarının öncelikle incelenmesi esasına dayandırılacağından, defterdarlıklar her yıl Mayıs ayı sonuna kadar, aktif ve net satış toplamları daha sonra iç genelgelerle belirlenecek tutarları aşan mükelleflerin listelerini Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğü) göndereceklerdir. Ayrıca, 1995 hesap dönemi ile ilgili olarak tasdik sözleşmesi düzenlemeyenlerden, aktif ve/veya net satış toplamları belirlenecek meblağı aşanların bu yıla ilişkin beyannameleri, Mayıs/1996’dan itibaren genel revizyona tabi tutulacaktır.

D) YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE YAPILACAK DENETİM VE DENETİMİN NİTELİĞİ

Yeminli mali müşavirler, sözleşme imzaladıkları mükelleflerin vergiye müteallik bütün işlemlerini sürekli olarak denetleyeceklerdir. Yeminli mali müşavirlerce tasdik edilecek yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannamesi ile ilgili defter ve belgeler üzerinde yapılacak denetim, cari denetim şeklinde olacaktır. Yıl içinde yapılacak bu denetimlerde mükellef tarafından yapılan hataların anında düzeltilmesi esastır. vergi mevzuatına aykırı hususların mükellef tarafından düzeltilmemesi halinde, bu aykırılıklar ve karşıt inceleme sırasında nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefle ilgili olarak tespit edilen vergi mevzuatına aykırı hususlar, yeminli mali müşavirler tarafından tasdik raporlarında belirtilecektir.

(43) 29.07.1998 tarih ve 23417 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 256 ncı maddesi değiştirilmiş ve gerçek ve tüzel kişilerin defter ve belgeler ile diğer kayıtlarını yeminli mali müşavirlere de ibraz mecburiyeti getirilmiştir.

(44) Maliye Bakanlığının 21.04.1998 tarih ve B.07.0.GEL.0.32/3205-11/014153 sayılı genel yazısı ile yeminli mali müşavirlerle tam tasdik sözleşmesi olan mükelleflerin mahalli denetim elemanlarınca incelenemeyeceği belirtilmiştir. Adı geçen genel yazı aşağıya aynen alınmıştır.

“Bakanlığımıza intikal eden olaylardan yeminli mali müşavirlerle tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefler nezdinde yapılacak incelemeler konusunda uygulamada tereddütlerin hasıl olduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, yeminli mali müşavirlerce tasdik edilen beyannameler ve bunlara ilişkin mali tablolar Kamu İdaresinin yetkili memurlarınca incelenmiş belge olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda yeminli mali müşavirlerle tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin hesapları ihbar, şikayet, karşıt inceleme ve Bakanlığımızca gerekli görülen haller dışında inceleme konusu yapılmamaktadır. Belirtilen nedenlerle inceleme yapılması gerektiği takdirde ise incelemeler merkezi denetim elemanlarınca gerçekleştirilmektedir.

Dolayısıyla, yeminli mali müşavirlerle tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefler nezdinde mahalli denetim elemanlarınca inceleme (sınırlı incelemeler dahil) yapılmayacak incelemelerin merkezi denetim elemanları tarafından yapılması sağlanacaktır.

III- TASDİK RAPORUNUN VERGİ DAİRESİNE TESLİMİ VE RAPOR DİSPOZİSYONU

A) TASDİK RAPORUNUN VERGİ DAİRESİNE TESLİMİ

Yeminli mali müşavirlerce tanzim olunacak Gelir veya Kurumlar Verisi Beyannamesi Tasdik Raporları (bundan böyle kısaca Tasdik Raporu olarak adlandırılacaktır), tasdiki yapan yeminli mali müşavirler tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında ve iki örnek olarak, çalışanlar listesine kayıtlı olduğunu gösteren meslek odasından alınacak faaliyet belgesi ile birlikte ilgili vergi dairesine teslim edilecektir. Vergi daireleri tasdik raporlarının bir örneğini bir ay içinde sözleşmesi ile birlikte Defterdarlıklar aracılığı ile Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğü) göndereceklerdir. (45)

Beyanname verilme süresi ile yeminli mali müşavirin mesleki faaliyetini terk etmesi arasındaki süre üç aydan az ise tasdik raporu, mesleki faaliyetin terk edildiği ayı takip eden aydan itibaren üç ay içerisinde verilebilir. Bu gibi hallerde mükellef, faaliyetini terk eden yeminli mali müşavirlerle ilgili bilgi ve belgeler ile yeni yeminli mali müşavirlerle tanzim ettiği sözleşmenin bir örneğini beyannameye eklemek zorundadır.

ÖRNEK : Kurumlar vergisi mükellefi (X)’in Yeminli Müşavir (A) ile Mart/1995 ayında sözleşme imzaladığını ve Yeminli Mali Müşavir (A)’nın, tasdik raporunu tanzim etmeden ve vergi dairesine vermeden Mart/1996 tarihinde öldüğünü ve mükellefin 1995 yılına ait olup 1996 yılı Nisan ayı sonuna kadar verilmesi gereken kurumlar vergisi beyannamesinin tasdiki için Yeminli Mali Müşavir (B) ile sözleşme düzenlediğini varsayalım. Bu durumda Mükellef (X), Nisan/1996 ayı içerisinde beyannamesini vergi dairesine teslim edecek, Yeminli Mali Müşavir (B) tarafından tanzim edilecek Tasdik Raporunu ise Haziran/1996 ayı sonuna kadar vergi dairesine verebilecektir

Sözleşmenin taraflarca feshedilmesi, halinde, sözleşmenin fesih tarihine kadar olan işlemlere ilişkin Tasdik Raporu eski yeminli mali müşavir tarafından, bu tarihten sonraki işlemlere ilişkin tasdik raporu ise yeni yeminli mali müşavir tarafından tanzim edilecektir. Her bir yeminli mali müşavirin sorumluluğu Tasdik Raporunun kapsamıyla sınırlı olacaktır. Bu şekilde birden fazla Tasdik Raporu tanzim edilmesi halinde, raporların tamamı tasdik edilen beyannameye eklenecektir.

(45) 24 sıra Numaralı Genel Tebliğ ile Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi tasdik raporlarının beyanname verme süresinin bitimi takip eden iki ay içinde yeminli mali müşavirlere ilgili vergi dairelerine teslim edilebilmesi uygun görülmüştür.

Ayrıca aynı tebliğ gereğince yeminli mali müşavirin işyerinin bulunduğu il merkezi dışındaki mükelleflere ait raporlar, faaliyet belgesi ile birlikte taahhütlü olarak posta yoluyla vergi dairelerine gönderilebilecektir.

B) YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK RAPORUNUN DİSPOZİSYONU VE RAPORUNDA BULUNMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER

I- GENEL BİLGİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki bilgileri yer alacaktır.:

– Mükellefin adı-soyadı veya unvanı, vergi numarası, bağlı bulunduğu vergi dairesi, bağlı bulunduğu meslek teşekkülü ve sicil numarası.

– İştigal konusu.

– Varsa sanayi sicil belgesi ve kapasite raporu özeti.

– İletişim araçları (telefon, teleks, faks vb.) sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı.

– Ortaklık olması halinde ortakların adı ve soyadları ile adresleri (ortak sayısının 10’dan fazla olması halinde sadece hisse nispetleri %5 ve daha fazla olan ortaklar yazılacaktır.)

– Mükellefin iş hacmi, tasdik döneminde çalıştırdığı işçi sayısı.

– Mükellefin iş merkezi, şubeleri, depoları vb. yerleri.

– Varsa yatırım teşvik belgesine ait bilgiler.

– Tasdik döneminde kullandığı krediler ve kredi kullandıran banka şubeleri.

– Tasdik dönemine ilişkin bilançolar ve gelir tabloları.

– Muhasebe işlemlerinden sorumlu olanların kimlik bilgileri 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat alıp almadıkları.

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki hususlar tespit edilecektir:

– Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

– Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

– Defter kayıtlarının kayıt nizamına, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ve genel muhasebe kurallarına uygun olup olmadığı.

– Yıl içinde verilmesi gereken katma değer, muhtasar ve benzeri beyannamelerin süresinde verilip verilmediği ve vergi mevzuatına uygun olup olmadığı.

III- HESAP İNCELEMELERİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

– Mali ve hizmet alış ve satış faturalarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı

– Nakit ödemelerin ve borç-alacak ilişkilerinin mal ve hizmet akımıyla uyumlu olup olmadığı, bankalar ve diğer finans kuruluşları ile ilişkilerin mahiyeti,

– Amortisman, yeniden değerleme, yatırım indirimi, her türlü istisna ve muafiyet, finansman fonu ve benzeri tutarların doğru hesaplanıp hesaplanmadığı.

– Bilançoda yer alan kalemlerin defter kayıtlarını tam ve doğru olarak yansıtıp yansıtmadığı, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde belirtilen ilkelere uygun olup olmadığı.

Bu kısımda gerekli görülen işlemler için açıklamalara yer verilecek ve bilanço üzerinde tasdik incelemesi sırasında tespit edilen, ancak mükellef tarafından düzeltilmeyen varsa vergi mevzuatına aykırı hususlar olması gereken şekliyle belirtilecektir.

– Gelir tablosunda yer alan gelir ve giderlerin defter kayıtlarına, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olup olmadığı.

Bu kısımda ayrıca gelir tablosunda yer alan kalemlerden yeniden değerleme şüpheli alacak karşılıkları, amortismanlar ve reeskontlar gibi hesaplama özellikleri olan kalemlerin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı belirlenecektir.

– Ek mali tabloları düzenlemek zorunda olan mükelleflerin ek mali tablolarında yer alan bilgilerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

– İmalatçılarda, analitik inceleme yöntemleri kullanılmak suretiyle, üretimin, yapılan her türlü sarfiyattan yararlanılarak üretim kapasitesi ile karşılaştırılması ve bu yönden mamul mal miktarı ile uyumlu olup olmadığı,

– Yeniden değerlemeye tabi iktisadi kıymetlerin işletmenin bilançosunun aktifinde yer alıp almadığı.

– Yeniden değerleme ve amortismanların hesaplanması işlemleri ve bu işlemlerin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı.

– Değer artış fonlarının sermayeye eklenmesine, fonun hesaplanmasının, doğruluğunun ve sermayeye eklenmesi işlemlerinin ilgili mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı,

– Gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilen işlemlere ilişkin tutarlar ile muafiyet tutarlarının mevzuat hükümlerine uygun olarak hesaplanıp hesaplanmadığı.

– Yatırım indiriminin mevcudiyeti halinde; yatırım indiriminden faydalanabilmek için gerekli olan şartları ile yatırım teşvik belgesinde belirtilen şartlara ve ilgili mevzuatta öngörülen diğer şartlara uyulup uyulmadığı.

Bu çerçevede yatırım indirimine konu yatırım nedeniyle alınan belgelerin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı tespit edilecek, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacak, yatırım harcamalarının; yatırım yapıldığı yerde fiziki olarak kontrol edilmek suretiyle kayıtlara yansıtılan harcamalarla fiili yatırımlar arasındaki uygunluğu sağlanacaktır.

– Değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin değerlemelerinin nasıl yapıldığına ve hesaplama yöntemine ilişkin ayrıntılı bilgiler.

– Yeminli mali müşavirce gerekli görülecek diğer hususlar.

Yeminli mali müşavirler beyannamelerini tasdik edecekleri mükelleflerle ilgili olarak, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre oluşacak ticari kardan vergiye matrah olacak mali karara geçişin doğruluğundan da sorumludurlar. Bu itibarla tasdik raporunda ticari kara hangi kalemlerin ilave edilerek ve hangi kalemlerin çıkartılarak mali karara ulaşıldığı belirtilecektir.

IV- SONUÇ

Bu bölümde yeminli mali müşavirler, beyannamesini tasdik edeceği mükellefin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre olması gereken ticari kar ile vergiye matrah olacak mali karı ve bu iki tutar arasındaki kalemleri net bir şekilde belirteceklerdir. Ayrıca ödenmesi gereken vergi ve fonlar da hesaplanarak bu bölüme dahil edilecektir. Kurumlar vergisi mükellefleri için hesaplanan asgari kurumlar vergisinin matrahı ve miktarı ile dağıtılacak kar payı üzerinden tevkif edilmesi gereken vergiler de raporun bu bölümünde yer alacaktır.

Yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak tasdik raporunda yapılacak açıklamaların ayrıntılı olması gerekmektedir. Yeminli mali müşavirler tasdik ettikleri beyannamelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun ve gerçeğe uygunluğunun ispatında kullanılabilecek ve delil olabilecek her türlü bilgi ve belgeyi tasdik raporuna ekleyeceklerdir.

IV- UYGULANMAYACAK HÜKÜMLER VE YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN TEBLİĞLER

A) UYGULANMAYACAK HÜKÜMLER

22 Şubat 1990 tarih ve 20441 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 sıra numaralı, 17 Mart 1992 tarih ve 21174 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5 sıra numaralı, 30 Ocak 1993 tarih ve 21481 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri, bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettiren mükelleflerin 1.1.1995 tarihinden sonraki işlemlerine uygulanmayacaktır.

Bir başka anlatımla, gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için sözleşme düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin yatırım indirimi, yeniden değerleme ve kurumlar vergisi istisnalarından faydalanmak için ayrıca yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerini tasdik ettirmek üzere yeminli mali müşavirlik sözleşmesi düzenleyen mükelleflere; 18 Şubat 1990 tarih ve 20437 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sıra numaralı, 21 Ekim 1992 tarih ve 21382 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6 sıra numaralı, 15 Nisan 1993 tarih ve 21553 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 8 sıra numaralı, 29 Temmuz 1993 tarih ve 21652 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 9 sıra numaralı, 28.2.1995 tarih ve 22216 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri” uyarınca yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde, bu iadeler miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporlarına istinaden yerine getirilebilecektir.

Ancak, muvazaalı sözleşme yaptığı tespit edilen mükelleflerin her türlü katma değer vergisi iadesi talepleri sadece vergi inceleme raporu veya banka teminat mektubuna istinaden yerine getirilecektir.

B) YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN TEBLİĞLER

23.2.1995 tarih ve 22211 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 14 Sıra Numaralı ve 29.3.1995 tarih ve 22242 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17 Sıra Numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri” yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğ olunur.

Kaynak

08.11.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:19)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – Sıra No : 19

08.11.1995 tarih ve 22457 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır

Maliye Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 02/01/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile Katma Değer Vergisi yönünden iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmıştır.

Buna göre, Katma Değer Vergisi Kanununun 15/1-b maddesinde yer alan uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisi iadeleri yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri tasdik raporuna dayanılarak yapılabilecektir.

Katma Değer Vergisi Kanununun 15/1-b maddesi uyarınca uluslararası anlaşmalar gereğince vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisinin iade edilmesine ilişkin olarak yapılacak işlemler, 1 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde ve ilgili Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri hükümlerine uygun olarak yapılacaktır. Ayrıca, anılan Tebliğde belirtilen Rapor Dispozisyonuna ilişkin hususların da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Öte yandan, 30/07/1995 gün ve 22359 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 18 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği uyarınca, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerini tasdik ettirmek üzere yeminli mali müşavirle tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflere, bu Tebliğ uyarınca yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde bu iadeler, miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarına istinaden yerine getirilebilecektir.

Bu itibarla, 5 milyar liraya kadar olan Katma Değer Vergisi Kanununun 15/1-b maddesi uyarınca uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisinin iadeleri, yeminli mali müşavir tasdik raporlarına dayanılarak yapılabilecektir. Ancak, 5 milyar lirayı aşan söz konusu katma değer vergisi iadelerinin yapılabilmesi için iade yapılacak mükellefin yeminli mali müşavirle Beyanname Tasdik Sözleşmesi düzenlenmiş olması gerekmektedir. Yeminli mali müşavirle Beyanname Tasdik Sözleşmesi düzenlemeyen ve beyannamesini tasdik ettirmeyen mükelleflere ait 5 milyar liranın üzerindeki katma değer vergisi iadeleri, genel hükümlere göre teminat alınarak ya da inceleme raporuna istinaden getirilebilecektir.

İncelemeye sevk edilmemiş veya incelemeye sevk edilmekle birlikte henüz incelemeye başlanılmamış olan eski dönemlere ait katma değer vergisi iadeleri de bu Tebliğ hükümlerine göre gerçekleştirilebilecektir.

Bu Tebliğ hükümlerine göre yapılacak katma değer vergisi iadelerinde ilgili katma değer vergisi tebliğleri göz önünde bulundurulacaktır.

16/12/1993 gün ve 21790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 11 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik kanunu Genel Tebliği’nin ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I. Bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun;

“11- Uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlere ilişkin Katma Değer Vergisi İadesi”

şeklinde kodlanacaktır.

Diğer taraftan, 15 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” ile düzenlenen, Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesi uyarınca Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarla ilgili katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavirlik tasdik raporuna istinaden gerçekleştirilmesinde üst sınır getirilmiş bulunmaktadır. Buna göre, vergilendirme dönemleri itibariyle 2,5 milyar lirayı aşmayan, Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesinde belirtilen katma değer vergisi iadeleri yeminli müşavirlik tasdik raporuna istinaden, 2,5 milyar lirayı aşan iadeler ise beyanname tasdik sözleşmesi düzenlenmiş olan mükelleflere ait olsa dahi, teminat alınarak ya da inceleme raporuna istinaden yapılabilecektir. 2,5 milyar liralık söz konusu üst sınır Ekim 1995 dönemi ve sonraki dönemlere ait Katma Değer Vergisi iade taleplerinde uygulanacaktır. (46)

Yukarıda belirtilen 2,5 milyar liralık üst sınır sadece Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarla ilgili katma değer vergilerinin yeminli mali müşavirlik tasdik raporuna istinaden iadesi için getirilmiş olup, bunun dışındaki iadelerde 18 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” ile belirlenen düzenlemelere uyulacaktır.

Öte yandan, Bakanlığımıza intikal eden olaylardan yeminli mali müşavirlerin yapacakları karşıt incelemelerle ilgili olarak tereddütler bulunduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, 3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesine göre, yeminli mali müşavirler yaptıkları tasdikin doğruluğundan ve yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Hem katma değer vergisi iadesi işlemleri ve hem de gelir ve kurumlar vergisi beyannamesinin tasdiki işlemleriyle ilgili olarak, iade ve/veya mahsup edilecek katma değer vergisinin tutarı ile tasdik edilecek beyannamede yer alan matrah ve vergiye ilişkin rakamların doğruluğunun yeminli mali müşavirlerce sağlanması esastır. Bunun sağlanması için yeminli mali müşavirler, işlemlerini tasdik edecekleri mükellefe mal ve hizmet satan alt firmaya da firmalar nezdinde gerekli karşıt incelemeleri yapmak zorundadır. Yeminli Mali Müşavirlere yapılacak karşıt incelemede kademe sınırlaması mümkün olmayıp, karşıt incelemede kaçıncı kademeye kadar inileceği hususu incelenen her olay ve mükellefle ilgili olarak değişebilmektedir. Bu nedenle, katma değer vergisi iade işlemleri ile tam tasdik uygulamasında yeminli mali müşavirler asgari olarak, nezdinde inceleme yaptıkları mükelleflere mal ve hizmet satan firmaların kayıtlarına inerek karşıt inceleme yapmak, şüpheli durumlarda ise gerektiği kadar alt kademelere inerek incelemelerini tamamlamak durumundadırlar. Özellikle, sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme ve kullanılmasının koordineli ve birden fazla şirket vasıtasıyla yapılması durumlarında, bir alt firma ya da firmalar nezdinde yapılacak karşıt incelemeler, iadesi talep edilen katma değer vergisi veya gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde yer alan vergi matrahının doğruluğunun tespitine imkan vermeyebilmektedir. Bu gibi durumlarda yeminli mali müşavirler, alt firmalar arasındaki organize bağın ortaya çıkartılmasını sağlayacak kadar alt firmalarda karşıt inceleme yapacaklardır. Esasında bu husus Tasdik yönetmeliğinin “Denetim Teknikleri” başlıklı 15 inci maddesinin (d) bendinde açık olarak belirtilmiş bulunmaktadır. Yeminli Mali Müşavirler tarafından yapılacak karşıt incelemeye muhatap mükellefler, yeminli mali müşavirler tarafından istenecek bilgi ve belgeleri vermek zorundadırlar. Mükelleflerin bilgi ve belgeleri karşıt incelemeyi yapan yeminli mali müşavire vermekten imtina etmeleri halinde ilgili Defterdarlıklar, bu mükelleflerin gerekli defter ve belgelerini, mahalli denetim elemanları vasıtasıyla temin ederek en kısa zamanda yeminli mali müşavirler tarafından incelenmesini sağlayacaklardır. Ayrıca, bu inceleme sırasında mükellefler veya temsilcileri, Yeminli Mali Müşavirler tarafından gerekli görülecek izahatları yapacaklardır. Yeminli Mali Müşavirlerce yapılacak karşıt incelemenin, katma değer vergisi ya da beyannamesi tasdik edilecek mükellefin işlemleriyle sınırlı olacağı tabiidir. Özellikle katma değer vergisi iadesi işlemlerinde karşıt incelemenin, iadesi yapılacak katma değer vergisinin mükelleflerce ödenip ödenmediğinin tespiti bakımından büyük önemi bulunmaktadır. Bu nedenle, tasdik raporu tanzim edecek yeminli mali müşavirlerin mali sorumlulukla karşı karşıya kalmamaları ve tasdik raporlarının Bakanlığımızca işleme konulmaması gibi bir uygulamaya muhatap olmamaları için alt incelemelerle ilgili olarak yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda işlem yapmaları gerekmektedir.

Diğer taraftan, vergi daireleri Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti verdiği mükelleflerin veya verilen tasdik hizmetleri ile ilgili olarak mükelleflerin ticari ilişkide bulunduğu üçüncü kişilerle ilgili olarak yazı ile yapacakları bilgi isteme taleplerini yerine getireceklerdir. Bilgi isteme yazılarında, Yeminli Mali Müşavirin adı, soyadı, bağlı bulunduğu oda, meslek sicil numarası, imza ve mührünün yanında Yeminli Mali Müşavirin hizmet verdiği mükellef ile olan tasdik sözleşmesinin tarih ve sayısı ile tasdik sözleşmesinde yer alan mükellefin adı, soyadı, bağlı bulunduğu oda, meslek sicil numarası, imza ve mührünün yanında Yeminli Mali müşavirin hizmet verdiği mükellef ile olan tasdik sözleşmesinin tarih ve sayısı ile tasdik sözleşmesinde yer alan mükellefin adı, soyadı veya ticaret unvanı, açık adresi, vergi dairesi, hesap numarası, Yeminli Mali Müşavirlere verilen tasdik hizmetinin konusu, vergilendirme dönemi ve istenilecek bilgiler açık olarak belirtilecektir. Yeminli Mali Müşavirlerin mesleki faaliyetleriyle ilgili olarak öğrendikleri bilgileri ifşa etmeleri, 3568 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi ile yasaklandığı için Yeminli Mali Müşavirlerin bu hususta gerekli özeni göstermeleri gerekmektedir.

29/12/1991 tarih ve 21096 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğ olunur.

(46) Bu tutar 23 Sıra Numaralı genel Tebliğ ile 5 milyar liraya yükseltilmiştir

Kaynak

07.02.1997 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 21)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 21)

07.02.1997 Cuma – Sayı: 22901 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

Bilindiği üzere, 20 Sıra Numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” 19/02/1996 gün ve 22559 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğegirmiştir.

Söz konusu Tebliğle ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

A) ALIŞ FATURALARINA İLİŞKİN HADDİN YÜKSELTİLMESİ

20 Sıra Numaralı Tebliğin “A/5- ALIŞ FATURALARINA İLİŞKİN KARŞIT İNCELEMELERE RAPORDA YER VERİLMESİ” bölümündeki 10.000.000.- liralık hadler 100.000.000.- liraya yükseltilmiştir.

B) TASDİK RAPORLARININ TESLİM SÜRESİNİN UZATILMASI

Gelir ve kurumlar vergisi beyanname verme dönemlerinin sonuna kadar teslim edilmesi gereken Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi Tasdik Raporlarının teslim süresi 2 ay uzatılmıştır. Buna göre, gelir ve kurumlar vergi beyanname tasdik raporları ile Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi Tasdik Raporları gelir vergisi mükellefleri tarafından Mayıs/1997 ayı, Kurumlar Vergisi mükellefleri tarafından Haziran/1997 ayı sonuna kadar ilgili vergi dairelerine teslim edilebilecektir.

C) KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORLARININ VERGİ DAİRESİNE TESLİMİ

Yeminli Mali Müşavirlerce tanzim edilen katma değer vergisi iadesi tasdik raporları, ilgili vergi dairelerine veya malmüdürlüklerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır.

Katma değer vergisi iadesi tasdik raporları dışındaki raporlardan yeminli mali müşavirin iş yerinin bulunduğu il merkezindeki mükelleflere ait olanlar yukarıda belirtildiği şekilde teslim edilecektir. Yeminli Mali Müşavirin işyerinin bulunduğu il merkezi dışındaki mükelleflere ait katma değer vergisi iadesi dışındaki tasdik raporları ise faaliyet belgesi ile birlikte taahhütlü olarak posta yoluyla vergi dairelerine gönderilebilecektir.

Tebliğ olunur.

Kaynak

31.05.1997 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 22)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 22)

31.05.1997 Cumartesi – Sayı: 23005 (Asıl) Maliye Bakanlığından:

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, özellikle büyük illerde ve iş yükü fazla olan vergi dairelerinde yoklama işlemlerinde gecikmeler meydana gelmesi nedeniyle mükellefiyet tesisi ile buna bağlı olarak belge basımı veya tasdik ettirilmesi gibi işlemlerin geciktiği ve fiilen faaliyete geçme tarihlerinde aksama olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği gibi, Vergi Daireleri İşlem Yönergesine göre işe başlamalarda ve işi terklerde vergi dairelerince yoklama yaptırılmakta ve yoklama fişi esas alınmak suretiyle mükellefiyet tesis edilerek vergi numarası verilmekte veya terk ettirilmektedir.

Bundan böyle, 213 sayılı Kanunun 153’üncü maddesinde sayılan mükellefler (götürü mükellefler hariç), diledikleri takdirde İşe Başlama/Bırakma Bildirimlerini, 3/1/1990 gün ve 20391 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in 24/a maddesi uyarınca defterlerini tutmak üzere sözleşme düzenledikleri veya işletmede bağımlı olarak çalışan ve 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirlere de imzalatabileceklerdir. Serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından imzalanan İşe Başlama/Bırakma Bildirimlerine istinaden, vergi dairelerince yapılacak yoklamanın sonucu beklenilmeksizin mükellefiyet tesis edilerek vergi numarası verilecek veya terk ettirilecektir. İşe başlama veya bırakmalara ilişkin yoklama işlemleri ise vergi daireleri tarafından, mükellefiyet tesis veya terk tarihinden itibaren en geç 1 ay içinde yaptırılacaktır.

Serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirler, İşe Başlama/Bırakma Bildirimlerinde ad, soyad, vergi dairesi, vergi numarası bağlı olduğu oda, sözleşmenin tarihi ve sayısına ilişkin bilgilerin yer aldığı bölümü eksiksiz olarak doldurmak zorundadırlar.

Ayrıca, 18 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” hükümlerine göre mükelleflerle sözleşme imzalayan veya işletmede bağımlı çalışan yeminli mali müşavirlerin de İşe Başlama/Bırakma Bildirimlerini tasdik edebilecekleri tabiidir.

Serbest muhasebeciler ve serbest muhasebeci mali müşavirler imzaladıkları İşe Başlama/Bırakma Bildirimleri ile ilgili bilgilerin ve eklerinin doğruluğundan sorumludurlar. Bu sorumluluk kapsamına giren işlemlerden dolayı bir vergi ziyaı ortaya çıktığı takdirde, bildirimi imzalayan meslek mensubu, Vergi Usul Kanununun 346 ve 347 nci maddesi hükümleri uyarınca ziyaa uğratılan vergi ile buna ilişkin cezalar ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaktır. Sorumlulukla ilgili bu hükümler bildirimi tasdik eden Yeminli Mali Müşavir için de aynı şekilde geçerli olacaktır.

Tebliğ olunur.

Kaynak

24.03.1998 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muahasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 24)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 24

Tarih: 24.03.1998 Salı – Sayı: 23296 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

Bilindiği üzere, Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi Tasdik Raporlarının Gelir ve Kurumlar Vergisi Beyanname verme dönemlerinin sonuna kadar ilgili vergi dairelerine teslim edilmesi gerekmektedir.

Ancak, süre uzatımı yönünde Bakanlığımıza intikal eden talepler ve geçen uygulama süreci dikkate alınarak, tasdik raporlarının daha sağlıklı bir şekilde hazırlanabilmesini temin amacıyla, bundan böyle Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi Tasdik Raporlarının beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içerisinde yeminli mali müşavirlerce ilgili vergi dairelerine teslim edilebilmesi uygun görülmüştür.

Tebliğ olunur.

Kaynak

30.12.1999 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:25)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – Sıra No:25

30 Aralık 1999 – Sayı – 23922


Kapsam

3568 Sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun(1) 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden hazırlanan Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin(2) 7 nci maddesinde, yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek konu ve belgeler belirtilmiştir. Söz konusu yönetmelik hükümleri uyarınca, yeminli mali müşavirlerin tasdik edebileceği konularla ilgili olarak yapılacak tasdik işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlığımızca yayımlanan genel tebliğler ile belirlenmektedir.

Bu Tebliğ ile yeminli mali müşavirlerce tasdiki gereken işlemler ve tam tasdik sözleşmelerinin vergi dairelerine bildirilmesi konularında düzenlemeler yapılmıştır.

1. YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERE TASDİK ETTİRİLMESİ ZORUNLU İŞLEMLER

Daha önce yayımlanan genel tebliğler(3) ile yeniden değerleme, kurumlar vergisi istisnaları ve yatırım indirimine ilişkin işlemlerin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Söz konusu işlemlerin yeminli mali müşavirlerce tasdik edilmesi, belirli bir tutarı aşması halinde zorunlu tutulmuştur. Bu tutarlar Bakanlığımızca aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

1.1. Yeniden Değerleme İşlemleri

Yeniden değerlemeye esas alınan amortismana tabi iktisadi kıymetlerinin tutarı 200 milyar lirayı aşan kurumlar vergisi mükelleflerinin, sözkonusu kıymetlerin yeni değerleri üzerinden amortisman ayırabilmeleri için, bu işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri gerekmektedir.

1.2. Kurumlar Vergisi İstisnalarına İlişkin İşlemler

A tipi yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançlarına ilişkin istisna ile Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 28 inci maddesi hükmüne göre yararlanılan istisna tutarının 20 milyar lirayı aşması halinde, bu haddi aşan istisnalara ilişkin işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi gerekmektedir. Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 1 numaralı bendi hükmü uyarınca yararlanılan iştirak kazançları istisnasına ilişkin işlemlerin yeminli mali müşavirlerce tasdik ettirilmesi uygulaması 1/1/1999 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kaldırılmıştır.

1.3. Yatırım İndirimi İstisnasına İlişkin İşlemler

Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, yatırım teşvik belgesine bağlı olan ve proje tutarları toplamı 100 milyar lirayı aşan yatırımları nedeniyle yıllık beyannamelerinde yatırım indirimi istisnasından yararlanabilmeleri için, yatırım indirimine konu harcamalarını yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri gerekmektedir.

Yatırım indirimi tasdik raporları yatırım indirimine konu harcamaların gerçekleştirildiği dönemler için düzenlenecektir. Yararlanılacak yatırım indiriminin sadece müteakip vergilendirme döneminde yapılması öngörülen yatırım harcamasına ilişkin olması durumunda, bu döneme ilişkin olarak bir tasdik raporu düzenlenmeyecektir.

Yatırım harcamasının yapıldığı dönem için düzenlenen tasdik raporunda;

– Yatırım indiriminden yararlanabilecek harcama tutarına,

– Bir önceki yıl öngörülen yatırım harcaması üzerinden yatırım indiriminden yararlanılmış olması halinde, harcama tutarı da dikkate alınarak öngörülen yatırım indirimi uygulamasının doğruluğuna,

– Bu dönem için yararlanılabilecek yatırım indirimi tutarına,

ilişkin açılamalara ayrıca yer verilecektir.

1.4. Tasdik İşleminin Yaptırılmamasının Sonucu

Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin 2 numaralı bendinde, vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlamaya Maliye Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca, sözkonusu maddede, 2 numaralı bent hükmüne göre yararlanılması yeminli mali müşavirlerce düzenlenen tasdik raporu ibrazı şartına bağlanan konularda, tasdik raporunu zamanında ibraz etmeyen mükelleflerin tasdike konu haktan yararlanamayacakları belirtilmiştir. Dolayısıyla, yeminli mali müşavirlerce tasdiki zorunlu olan işlemlerde, tasdik işleminin yaptırılmaması halinde mükellefler tasdike konu haklardan yararlanamayacaklardır.

1.5. Tam Tasdik Yaptıran Mükelleflerin Durumu

18 Sıra Numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(4) hükümlerine göre gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettiren mükelleflerin, yukarıda belirtilen tasdikleri ayrıca yaptırmalarına gerek bulunmamaktadır.

2- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMELERİ İLE EKLERİNİN TASDİKİNE İLİŞKİN SÖZLEŞMELERİN VERGİ DAİRELERİNE BİLDİRİLMESİ

Gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin tasdikine ilişkin olarak yeminli mali müşavirlerle düzenlenen sözleşmelerin, mükelleflerin bağlı oldukları vergi dairelerince bilinmemesi çeşitli sıkıntılara neden olmaktadır. Bu sıkıntıların giderilmesi amacıyla, 1/1/2000 tarihinden itibaren yeminli mali müşavirler, sözkonusu sözleşmeleri, sözleşme düzenledikleri mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine, sözleşme düzenlenmesi gereken sürenin bitimini takip eden ayın son gününe kadar bir yazı ile bildireceklerdir. Yazıya yapılan sözleşmenin ilk sayfasının bir fotokopisi de eklenecektir.

Düzenlenen sözleşmenin daha sonra taraflarca feshedilmesi halinde de durum yeminli mali müşavirce fesih tarihini izleyen bir ay içerisinde ilgili vergi dairesine bildirilecektir.

Bildirimlerin posta ile yapılması durumunda taahhütlü olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Düzenlenen sözleşmelerin Bakanlığımıza meslek odaları vasıtasıyla bildirilmesine ilişkin uygulama eskiden olduğu gibi devam edecektir.

Süresinden sonra tam tasdik sözleşmesi düzenlenmesi halinde, mükelleflerin 15 milyar lirayı aşan katma değer vergisi iade taleplerinin yeminli mali müşavir tasdik raporlarına istinaden yerine getirilmesi mümkün değildir.

Ayrıca, katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarının düzenlenmesinde, süresinde tam tasdik sözleşmesi yapmamış mükellefler ile ilgili olarak yeminli mali müşavirlerden alınan teyit yazılarına itibar edilmeyecektir. Bu nedenle, yeminli mali müşavirlerin tam tasdik sözleşmesi yaptıkları mükelleflere ilişkin olarak verecekleri teyit yazılarında sözleşmenin süresinde yapıldığı hususunu da açık bir şekilde belirtmeleri gerekmektedir.

Tebliğ olunur.

(1) 13/06/1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.

(2) 22 02/01/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır

(3) Yeniden değerleme, kurumlar vergisi istisnaları ve yatırım indirimine ilişkin işlemlerin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar sırasıyla 2, 5 ve 7 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri ile belirlenmiştir.

(4) 30/07/1995 tarih ve 22359 sayıl Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.

Kaynak

09.04.2000 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 26)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 26)

09.04.2000 Pazar – Sayı: 24015 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki düzenleme ve açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

Bakanlığımızca muhtelif tarihlerde yayınlanan Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde, vergi dairelerine yeminli mali müşavirler tarafından teslim edilen tasdik raporlarının bir örneğinin Defterdarlıklar aracılığıyla Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğü) gönderilmesi gerektiği yönünde düzenlemeler yapılmıştır.

Yeminli mali müşavirlerce düzenlenip vergi dairelerine teslim edilen tasdik raporları ile ilgili olarak bundan böyle aşağıda belirtilen esaslara göre işlem yapılması uygun görülmüştür.

Vergi daireleri kendi ihtiyaçlarına yeter sayıda alacakları tasdik raporlarını mükellef dosyasında muhafaza edecekler, ayrıca Defterdarlık veya Bakanlığımıza gönderilmek üzere ilave bir rapor örneği talep etmeyeceklerdir.

Ancak, Bakanlığımıza gönderilmesi özel olarak istenilen raporlar ile vakıflara vergi muafiyeti tanınması için düzenlenen tasdik raporları gibi olayın özelliği gereği Bakanlığımıza gönderilmesi gereken raporlara ilişkin uygulamaya aynen devam edilecektir.

Ayrıca, tasdik raporları ile ilgili olarak yeminli mali müşavirler tarafından doldurulup raporlar ile birlikte vergi dairelerine teslim edilen ve defterdarlıklar aracılığıyla Bakanlığımıza gönderilen “Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu Bilgi Formu” uygulamasına da son verilmiştir. Bundan böyle anılan formlar düzenlenmeyecek ve Bakanlığımıza gönderilmeyecektir.

Tebliğ olunur.

Kaynak

06.12.2000 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 27)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 27)

06.12.2000 Çarşamba – Sayı: 24252 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik veYeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin 1 inci fıkrasında, yeminli mali müşavirlerin gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarını ve beyannamelerini mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini tasdik edecekleri; 2 nci fıkrasında yeminli mali müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin 4 üncü fıkrasında ise yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, tasdikin doğru olmaması halinde tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilen cezalardan mükellef ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları belirtilmiş ve yapılan tasdikin kapsamının
düzenlenen raporda açıkça belirtileceği hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 256 ncı maddesiyle, incelemeye yetkili makam ve memurlara ibraz ve inceleme için, maddede zikredilen defter, belge, kayıt v.b. bilgilerin arzı zorunlu tutulmuş; anılan maddede 4369 sayılı Kanunla(1) yapılan değişiklikle de, bu zorunluluğun; Bakanlığımızca belirlenecek usule uygun olarak, tasdike konu hesap ve işlemlerin doğrulanması için gerekli kayıt ve belgelerle sınırlı olmak üzere, bu hesap ve işlemlere doğrudan ya da silsile yoluyla taraf olanlara, defter ve belgelerinin tetkiki amacıyla yeminli mali müşavirler tarafından yapılan talepler için de geçerli olduğu hükmü getirilmiştir.

Bu hükümlerin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak tasdike konu hesap ve işlemlerin doğrulanması ile ilgili defter ve belgelerin yeminli mali müşavirlere tetkik amacıyla ibraz edilmesi ve karşıt incelemeler konusunda aşağıdaki düzenleme ve açıklamaların yapılması uygun görülmüştür.

I- Defter ve Belgelerin İbrazı

1- Defter ve Belgelerin Yeminli Mali Müşavirlere İbraz Zorunluluğu.

Vergi Usul Kanununun 256 ncı maddesi hükmü uyarınca, yeminli mali müşavirlerin tasdik ettikleri hesap ve işlemlere doğrudan ya da silsile yoluyla taraf olanlar bu Tebliğ ile belirlenen usul çerçevesinde yeminli mali
müşavirlere defter ve belgelerini ibraz etmekle yükümlüdürler.
Bu zorunluluk yeminli mali müşavirler tarafından tasdik edilen hesap ve işlemler ile ilgili defter ve belgelerle sınırlıdır. Yeminli mali müşavirlerin tasdik ettikleri hesap ve işlemler dışındaki konularla ilgili olarak defter ve belge ibrazını isteme yetkileri, böyle bir talebe muhatap olan mükelleflerin ise buna uyma zorunlulukları bulunmamaktadır.

2- Defter ve Belgelerin Yeminli Mali Müşavirlere İbraz Edilmesinin Usul ve Esasları

Defter ve belgelerin ibrazı yazı ile istenecektir. Bu yazılarda defter ve belgelerin tetkik edilmesini gerektiren gerekçelere ve karşıt incelemenin kapsamına açık bir şekilde yer verilecektir. Örneğin, KDV iadesi dolayısıyla,
iade talebinde bulunan mükellefe mal ya da hizmet satan mükellef nezdinde karşıt inceleme yapılacak ise, talep yazısında bu hususa ve ayrıca tetkik edilmek istenilen işlemlere yer verilecektir.

İlgililer yeminli mali müşavirlerin defter ve belgelerin ibrazına ilişkin taleplerini talep yazısının kendilerine tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde yerine getireceklerdir.

Yeminli mali müşavirlerce defter ve belgelerin incelenmesi mükellefin iş yerinde yapılacaktır. Ancak, iş yerinin uygun olmaması veya ölüm, işin bırakılması gibi zaruri sebeplerle defter ve belgelerin iş yerinde tetkikinin fiilen imkansız olması ya da mükellefin istemesi halinde, defter ve belgelerin taraflarca belirlenecek bir yerde incelenmesi de mümkündür.

Defter ve belgeleri tetkik için talep eden yeminli mali müşavir mükellefe kimliğini ibraz edip kendisini tanıtmakla yükümlüdür. Ayrıca, tam tasdik sözleşmesi veya KDV iadesi tasdik sözleşmelerinin aslı ya da onaylı örnekleri
mükellefe ibraz edilecek ve yapılacak tetkikin bu çerçevede olduğu açıklanacaktır. Mükellefler kimliklerini veya ibrazını istedikleri defter ve belgeleri tetkike yetkili olduklarını kanıtlayamayan yeminli mali müşavirlerin
taleplerini yerine getirmekle yükümlü değillerdir. Bu konularda tereddüdü bulunan mükellefler ilgili meslek odaları ve vergi dairelerinden bilgi alabileceklerdir.

Karşıt incelemenin bu Tebliğin II-3 bölümünde belirtilen esaslar çerçevesinde yazılı teyit alınmak suretiyle yapıldığı hallerde defter ve belge ibrazı talep edilmeyecektir. Bu gibi durumlarda, kendisinden teyit alınacak yeminli mali müşavire yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde durum yazılı olarak intikal ettirilecek ve alınacak teyit yazısına göre işlem tesis edilecektir.

(1) 29.7.1998 tarihli ve 23417 Mükerrer Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

3- Defter ve Belgelerini İbraz Etmeyen Mükellefler Hakkında Yapılacak İşlemler

Defter ve belgelerini yukarıda belirtilen usul çerçevesinde yeminli mali müşavirlere ibraz etmekten imtina edenler hakkında Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi hükmüne göre işlem yapılacaktır. Anılan madde hükmü
çerçevesinde işlem yapılabilmesi için, yeminli mali müşavirlerin defter ve belge ibraz edilmesine ilişkin yazılarında, defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin Vergi Usul Kanununun ilgili maddelerine göre cezai işlem yapılmasını gerektirdiği belirtilecektir.

Yeminli mali müşavirler defter ve belgelerini ibraz etmeyen mükellefleri bunların bağlı oldukları vergi dairelerine yazılı olarak bildireceklerdir.
Vergi daireleri bu mükellefler hakkında Vergi Usul Kanununun Mükerrer 355 inci maddesi uyarınca işlem yapmadan önce defter ve belgelerin ibrazı taleplerinin bu Tebliğ ile yapılan düzenlemelere uygun olup olmadığını kontrol edeceklerdir.

4- Yeminli Mali Müşavirlerin Öğrendikleri Bilgileri Saklama Zorunlulukları

Yeminli mali müşavirler işleri dolayısıyla mükellefler ve mükellefler ile ilgili kimseler hakkında öğrendikleri bilgileri açıklayamazlar ve kendilerinin veya üçüncü kişilerin yararına kullanamazlar. Bu hükme uymayan yeminli mali müşavirler hakkında Vergi Usul Kanunu, 3568 Sayılı Kanun ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uyarınca gerekli işlem
yapılacaktır.

II- Karşıt İnceleme

1- Karşıt İnceleme Yapma Zorunluluğu

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”(2)in 7 nci
maddesinde tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi ve şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.Bu yetkiye dayanılarak Bakanlığımızca çeşitli tarihlerde yayımlanan tebliğler ile tasdik konusuna giren konu ve işlemler ve tasdik ile ilgili diğer hususlar açıklanmıştır.

Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ilk fıkrasında tasdik kavramı “Gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin yeminli mali müşavirlerce denetleme ilke ve standartlarına göre uygunluk yönünden incelenmesi, bu inceleme sonuçlarına dayanılarak tasdik kapsamına giren konuların ve belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının imza ve mühür kullanmak suretiyle tespiti ve rapora bağlanması” şeklinde tanımlanmıştır.
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükmü ile de, tasdik kavramının tanımında geçen denetleme ilke ve standartlarından, konu ile ilgili olarak Bakanlığımız tarafından tebliğler ile yapılan düzenlemeler ve esasların
anlaşılması gerektiği açıklığa kavuşturulmuştur. Öte yandan, Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde yeminli mali müşavirlerin tasdik konusu ve kapsamı ile ilgili yeterli miktarda güvenilir kanıtları toplamak zorunda oldukları belirtilmiş, “Denetim Teknikleri” başlıklı 15 inci maddesinin (d) bendinde ise işletme kayıtlarında yer alan hususların ilgili üçüncü şahıslar nezdindeki defter ve belgeler üzerinde araştırılarak tespit edilmesi de denetim teknikleri arasında sayılmıştır.

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesi hükmü ve maddedeki yetkiye dayanılarak çıkarılan Yönetmeliğin yukarıda değinilen hükümleri uyarınca, yeminli mali müşavirler mükelleflerin tasdik kapsamına giren işlemlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespiti için gerekli karşıt incelemeleri yapmakla yükümlüdürler. Buna göre, yeminli mali müşavirlerin hem tam tasdik işlemleri için hem de KDV iadesi tasdik işlemleri için karşıt inceleme yapmaları gerekmektedir.

2- Karşıt İncelemelerde Uyulacak Esaslar.

Karşıt incelemeler kural olarak tasdik işlemini yapan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirilecektir. Ancak, nezdinde karşıt inceleme yapılacak mükellefin yeminli mali müşavir ile süresinde düzenlenmiş tam tasdik
özleşmesinin bulunduğu hallerde karşıt incelemelerin bu Tebliğin II-3 bölümünde belirtilen esaslara göre teyit yazısı alınması suretiyle yapılması da mümkündür.

Karşıt incelemede amaç tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılmasını sağlamaktır. Örneğin, KDV iadesi işlemlerinde karşıt incelemenin amacı, iade ya da mahsup edilecek KDV tutarını doğru olarak belirlemek, tam tasdik kapsamında yapılan karşıt incelemenin amacı ise gelir veya kurumlarvergisi beyannamesinde yer alan matrah ve vergiye ilişkin tutarların doğruluğunu sağlamaktır.

Tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılması incelenen işlemin özelliğine, kullanılan yönteme ve mükelleflere göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle, bu konudaki sorumluluk yeminli mali müşavire ait olmak üzere karşıt incelemenin hangi aşamaya kadar yapılacağına kural olarak incelemeyi yapan yeminli mali müşavir karar verecektir. Bununla birlikte, hem tam tasdik işlemlerinde hem de KDV iadesi tasdik işlemlerinde yeminli mali
müşavirler en az işlemlerini tasdik ettikleri mükellefe mal veya hizmet satan mükelleflerin kayıtlarına inip gerekli karşıt incelemeyi yapmakla yükümlüdürler. Yeminli mali müşavirlerin müteselsil sorumluluk, disiplin hükümleri ve diğer yaptırımlarla karşılaşmamaları açısından karşıt incelemeler konusunda gerekli titizliği göstermeleri ve gerektiği kadar alt kademeye inerek inceleme yapmaları gerekmektedir.

(2) 02.01.1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi veya kullanılması ihtimalinin bulunduğu haller ile benzeri diğer şüpheli durumlarda yeminli mali müşavirler herhangi bir kademe sınırlaması olmaksızın işlemin gerçek mahiyetini ortaya çıkarıncaya kadar alt kademelere ineceklerdir. Öte yandan, 1(3) ve 15(4) sıra nolu Tebliğler çerçevesinde yapılan iadelerde karşıt incelemenin kural olarak ihracat konusu mal veya hizmetin imalatçısı konumundaki alt mükelleflerin bir alt kademesine kadar yapılması zorunludur. Ancak, ithal edildikten sonra Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesi kapsamında ihraç edilen ürünlerde söz konusu malı ithal eden firmanın kayıtlarına inilmesi yeterli olacaktır.

Karşıt incelemenin bu Tebliğin II-3 bölümü çerçevesinde teyit yazısı alınmak suretiyle yapıldığı hallerde teyit alan ve teyit veren yeminli mali müşavirlerin karşıt inceleme yapma konusundaki sorumlulukları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. Yeminli mali müşavirler teyit vermek amacıyla yaptıkları karşıt incelemelerde işlemlerini tasdik ettikleri mükellefe mal veya hizmet satan mükellefler nezdinde inceleme yapmakla yükümlü olacaklardır. Daha alt kademelerdeki incelemeler, teyit isteyen yeminli mali müşavir tarafından yapılacaktır. Bununla birlikte, yeminli mali müşavirlerin kendi aralarında anlaşmaları halinde söz konusu alt kademe incelemelerinin de teyidi veren yeminli mali müşavir tarafından yapılması mümkün bulunmaktadır. Bu takdirde yapılan karşıt inceleme ile ilgili sorumluluk incelemeyi yapan yeminli mali müşavire ait olacaktır.

Örnek: Yeminli mali müşavir (X) mükellef (A) ile ihracat istisnasından kaynaklanan KDV iadesi için tasdik sözleşmesi düzenlemiştir. (A) mal ve hizmet alımlarını (B), (C) ve (D)’den gerçekleştirmiştir. (D)’nin yeminli mali
müşavir (Y) ile süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmaktadır. Bu örnekte yeminli mali müşavir (Y), yeminli mali müşavir (X)’e teyit verirken bu teyit amacıyla (D)’nin mal ve hizmet satın aldığı mükellefler nezdinde gerekli karşıt incelemeyi yapmakla yükümlüdür. Eğer, örneğin (D) mal ve hizmet alımını (E)’den gerçekleştirmiş ise (E) nezdindeki karşıt inceleme yeminli mali müşavir (Y) tarafından yapılacaktır. Ancak, (E)’ye mal ve hizmet satanlar nezdindeki karşıt incelemelerin yeminli mali müşavir (X) tarafından yapılması gerekmektedir. Bununla birlikte, yeminli mali müşavirler (X) ve (Y)’nin kendi aralarında anlaşmaları halinde sözkonusu incelemenin yeminli mali müşavir (Y) tarafından yapılması da mümkündür. Bu taktirde teyit yazısında bu hususa açıklık getirilmesi gerekir. Öte yandan, örnekte (E) ve (E)’ye mal ve hizmet satanların süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmeleri bulunuyor ise yukarıda açıklanan esaslara göre anılan mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden de teyit alınabileceği tabiidir.

Diğer taraftan, yeminli mali müşavirlerin tam tasdik kapsamında yapacakları karşıt incelemelerde daha önce belirtilen esaslara uymaları, teyit amacıyla yaptıkları karşıt incelemeler ile yetinmemeleri gerekmektedir. Yukarıdaki örnekte yeminli mali müşavir (Y)’nin, yeminli mali müşavir (X)’e teyit vermek için (D)’ye mal ve hizmet satanlar nezdinde karşıt inceleme yapması yeterli olacaktır. Ancak, (D)’nin işlemlerini tasdik ederken (D)’ye mal ve hizmet satanlar nezdinde karşıt inceleme yapması yeterli olmayabilecektir. Daha önce de belirtildiği üzere, hangi kademeye kadar karşıt inceleme yapılacağına yeminli mali müşavir sorumluluğunu üstlenmek suretiyle
kendisi karar verecektir.

3- Yazılı Teyit Almak Suretiyle Karşıt İnceleme.

Süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenlemiş mükellefler nezdinde KDV iadesi veya tam tasdik dolayısıyla yapılacak karşıt incelemelerin, bu mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden teyit yazısı alınması suretiyle yapılması da mümkündür. Ancak, süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinin teyit vermek istememesi halinde bu mükellefler nezdindeki karşıt inceleme tasdik işlemini yapan yeminli mali müşavir
tarafından yerine getirilecektir.

Süresi geçtikten sonra tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefler nezdindeki karşıt incelemeler de tasdik işlemini yapan yeminli mali müşavirler tarafından yapılacaktır.

4- Teyit Alınması Halinde Yeminli Mali Müşavirlerin Sorumluluğu

Teyit veren yeminli mali müşavirler verdikleri teyit yazısındaki bilgilerin doğruluğundan genel hükümler uyarınca sorumludurlar. Teyit alan yeminli mali müşavirler aldıkları teyit yazılarındaki bilgileri titiz bir şekilde kontrol etmekle yükümlüdürler. Teyit yazılarındaki bilgilerin birbiriyle veya teyidi isteyen yeminli mali müşavirin elindeki bilgi ve belgelerle uyumlu olmadığı hallerde veya tereddüt uyandıran sair hallerde teyit yazıları işleme konulmadan önce gerekli araştırmalar yapılacaktır. Yapılan araştırmalar neticesinde teyit yazısı ile ilgili uyumsuzluklar ve tereddütler giderildiği taktirde teyit yazısı işleme konulabilecektir.

Gerçeğe aykırı düzenlenmiş ya da eksik bilgi içeren teyit yazılarını gerekli kontrolleri yapmadan işleme koyan yeminli mali müşavirler doğacak sonuçlardan sorumlu olacaklardır. Öte yandan, karşıt incelemelerin bizzat
incelemeyi yapan yeminli mali müşavir tarafından yapıldığı hallerde tutanaktaki bilgilerden anılan yeminli mali müşavirin sorumlu olacağı tabiidir.

(3) 18.02.1990 tarihli ve 20437 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır
(4) 28.02.1995 tarihli ve 22216 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

5- Karşıt İnceleme Yapılmasının Zorunlu Olmadığı Haller

KDV hariç tutarı 2 milyar lirayı aşmayan belgeler için karşıt inceleme yapılması zorunlu değildir. Ancak, bir aylık dönemde bir mükelleften alınan mal ve hizmet alımlarının toplamının 6 milyar lirayı aşması halinde anılan mükellef nezdinde karşıt inceleme yapılması gerekir. Bununla birlikte, KDV iadesi tasdik işlemlerinde indirilecek KDV’nin %80 veya daha fazlasına tekabül eden mal ve hizmet alımları ile ilgili karşıt incelemelerin yapılması zorunludur.

Genel ve katma bütçeli idarelerden, belediyelerden ve il özel idarelerinden veya en az %51 ya da daha fazla hissesi bu kurumlara ait olan kuruluşlardan yapılan mal ve hizmet alımları için yukarıdaki sınırlarla bağlı kalınmaksızın karşıt inceleme yapılması zorunlu değildir.

6- Karşıt İnceleme Sonuçlarının Tutanağa Bağlanması

Karşıt inceleme sonuçları düzenlenecek bir tutanakla tespit edilir. Tutanakta yeminli mali müşavirin imzası ve mührü, nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefin veya yetkili temsilcisinin imzası bulunur. Nezdinde karşıt
inceleme yapılan mükellef 4 Sıra Nolu Vergi Beyannamelerinin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce İmzalanması Hakkında Genel Tebliğ(5) uyarınca beyannamelerini imzalatmakla yükümlü ise tutanak serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından da imzalanacaktır. Teyit yazıları teyidi veren yeminli mali müşavir tarafından imza ve mühür ile onaylanacaktır.

7- Karşıt İnceleme Tutanaklarında ve Teyit Yazılarında Yer alması Zorunlu Bilgiler

Hem KDV iadesi tasdikleri hem de tam tasdik kapsamında düzenlenen karşıt inceleme tutanaklarında ve teyit yazılarında aşağıdaki asgari bilgilerin yer alması zorunludur.

– Karşıt inceleme yapan yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve vergi dairesi, mühür ve sicil numarası, vergi kimlik numarası,adresi, telefon ve faks numarası ve gerekli görülen diğer bilgiler.
– Karşıt inceleme yapan yeminli mali müşavirin sözleşmeli olduğu mükellefin adı-soyadı veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası.
– Karşıt inceleme konusu belge veya belgeleri düzenleyen mükellefin adı-soyadı veya unvanı ile vergi dairesi, vergi kimlik numarası ve karşıt incelemenin yapıldığı tarihteki açık adresi.
– Karşıt inceleme konusu belge veya belgeleri düzenleyen mükellefin ilgili yıla ilişkin yasal defterlerinin onay bilgileri.
– Teyit verilen hallerde, teyit isteyen yeminli mali müşavir ile ilgili yukarıda ilk sırada belirtilen bilgilerin yanısıra, teyit yazısını düzenleyen yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı bulunduğu oda ve vergi dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil numarası, adresi, telefon ve faks numarası.
– Karşıt inceleme konusu belge veya belgeleri düzenleyen bir tüzel kişilik ise kanuni temsilcileri ve hisse çoğunluğuna sahip ortakları hakkında yeterli bilgi.
– Teyit veren yeminli mali müşavirin mükellefi ile yaptığı tasdik sözleşmesinin yıl, ay ve gün içeren tarihi.
– Karşıt inceleme konusu belgeye ilişkin olarak, belgeyi düzenleyen mükellefin defterindeki yevmiye kaydının tarih ve numarası (Yevmiye kaydının yapılmadığı hallerde bu husus tutanakta belirtilecektir). – Karşıt incelemeye konu belge veya belgelerin düzenlendiği dönemle ilgili olarak bu belgeleri düzenleyen mükellefin KDV beyanları hakkında bilgi (teslim ve hizmet tutarı, istisna tutarı, KDV matrahı, hesaplanan katma değer vergisi tutarı, ödenecek/sonraki döneme devreden katma değer vergisi tutarı, tahakkuk fişinin tarih ve numarası).
– Nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefin “bir önceki dönemine” ilişkin olarak bir üst paragrafta belirtilen bilgiler.
– Nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefin malları (imalatçılarda hammaddeyi) tedarik ettiği alt firmalara ilişkin bilgiler (malın veya hammaddenin satın alındığı kişinin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, malın KDV dahil toplam bedeli, düzenlenen belgenin tarih ve numarası.) (mal veya hammadde alımlarının çok sayıda kişiden yapıldığı hallerde en yüksek 10 alıma ilişkin bilgilerin verilmesi yeterli olacaktır).

– Mal veya hizmet bedelinin ödenme şekline ve ödemeye ilişkin bilgi.
– Nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellef, faturada yer alan malın imalatçısı ise bağlı bulunduğu sanayi odası ve sicil numarası.
– Karşıt incelemeye konu faturanın düzenlendiği dönemde, faturayı düzenleyen mükellefin muhtasar beyannamesine göre çalıştırılan işçi sayısı, ücret ödemelerinin tutarı ve muhtasar beyannamenin verildiği
vergi dairesi hakkında bilgi.

Karşıt inceleme tutanakları ile ilgili olarak 20 Sıra No’lu “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin(6) A-5 bölümünde belirtilen esaslara uyulacaktır. Söz
konusu Tebliğde yer alan ve 21 Sıra Nolu Tebliğ(7) ile 100 milyon liraya yükseltilen hadler 2 milyar lira olarak belirlenmiştir. Ancak, bu Tebliğin II-5 bölümü uyarınca 2 milyar liranın altındaki mal ve hizmet alımları ile ilgili karşıt inceleme yükümlülüğünün bulunduğu hallerde bu karşıt incelemeler ile ilgili tutanaklar gerektiğinde rapora eklenecek ve düzenlenen listede bu alımlara da yer verilecektir.

8- Vergi Dairelerinden Bilgi İstenmesi

Yeminli mali müşavirler tasdik hizmeti verdikleri mükellefler ve bu mükelleflerin ticari ilişkide bulunduğu üçüncü kişiler ile ilgili olarak vergi dairelerinden bilgi isteyebilirler. Bilgi isteme yazılarında aşağıdaki hususların yer alması ve ayrıca 20 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin A-9 bölümünde belirtilen esaslara uyulması gerekir.
– Yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve vergi dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil numarası, adresi, telefon ve faks numarası
– Yeminli mali müşavirin tasdik hizmeti verdiği mükellefin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası, adresi, telefon ve faks numarası.
– Tasdik sözleşmesinin türü, tarihi ve sayısı.

– Hakkında bilgi talep edilen mükellefin adı-soyadı veya unvanı, vergi
kimlik numarası ve adresi.
Bilgi isteme yazılarında, hakkında bilgi istenen mükellefin tasdik hizmeti verilen mükellef ile bağlantısı ve bilgi istenen konu açıklıkla belirtilecektir.
Vergi dairelerinden bu şekilde elde edilen bilgilerin gizliliğine dikkat edilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde ilgili mevzuat uyarınca gerekli işlemin yapılacağı tabiidir. Yeminli mali müşavirlerin yukarıdaki esaslara uygun yazılı bilgi talepleri 15 iş günü içerisinde yerine getirilecektir.

9- Parasal Hadler

Bu Tebliğde yer alan parasal hadler Bakanlığımızca özel bir belirleme
yapılmadığı taktirde her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılarak uygulanacaktır. Örneğin, bu konuda özel bir belirleme
yapılmadığı taktirde sözkonusu parasal hadler 2001 yılı için, 2000 yılı
işlemleri için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak
uygulanacaktır.

III- Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

19 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve
Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin(8) karşıt inceleme ile ilgili
hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğ olunur.

(5) 29.06.1997 tarihli ve 23034 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(6) 19.02.1996 tarihli ve 22559 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(7) 07.02.1997 tarihli ve 23005 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(8) 08.11.1995 tarihli ve 22457 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

31.03.2001 tarihli Serbest Muhasebeciilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:30)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 30)

31.03.2001 Cumartesi – Sayı: 24359 (Asıl)

Maliye Bakanlığından: 

213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin ikinci fıkrası ile vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zararmahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporuibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esaslarıbelirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik veYeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiğiyetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”(1)in 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının mali mevzuatta yer alan teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler yönünden başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemlerin tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.

Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise, tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği veYönetmelikte belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları belirtilmiştir.

Bakanlığımıza tanınan bu yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun(2) 3 üncü maddesinin (a) bendi ile düzenlenen istisnadan yararlanılmasının yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenentasdik raporu ibrazı şartına bağlanması nedeniyle bu Tebliğ ile yeminli mali müşavirler tarafından bu çerçevede yapılacak tasdikin usul ve esasları belirlenmektedir.

1- Yararlanılması Tasdik Raporu İbrazı Şartına Bağlı İstisna Kazançlar
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi hükmü uyarınca, anılan madde hükmünün yürürlüğe girdiği 1/1/1998 tarihi ile 31/12/2000 tarihi arasında Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan illerde yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu illerdeki iş yerlerinde fiilen ve sürekli olarak 10 ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları işe başlama tarihinden itibaren yatırım dönemi dahil 5 vergilendirme dönemi gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın uygulanmasına ilişkin açıklamalar 1 seri no’lu Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi Genel Tebliği(3) ile yapılmıştır.Vergi Usul Kanunun mükerrer 227 nci maddesi hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde düzenlenen istisnadan yararlanılabilmesi için bu Tebliğ ile belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1.1- Yıllık Beyana Tabi Kazançlarda İstisna Uygulaması
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında elde ettikleri kazancın tutarı 100 milyar lirayı aşan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin istisnadan yararlanabilmeleri için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmeleri zorunludur. Belirtilen nitelikteki kazançlarının tutarı 100 milyar lirayı aşmayan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu zorunluluk kapsamında değildir. Bu tutar izleyen yıllarda Bakanlığımızca ayrıca belirlenmediği taktirde her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda bir milyar liradan küçük tutarlar dikkate alınmayacaktır.

Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ile bildirimlerinin tasdiki amacıyla (tam tasdik) kanuni süresinde sözleşme düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde düzenlenen istisnadan yararlanabilmeleri için ayrıca yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu durumda istisnadan yararlanılması için gerekli şartların sağlandığının ve istisnanın gerçek tutarının bu Tebliğ çerçevesinde araştırılarak tespit edilmesi ve bu hususlara tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi zorunludur.

1.2- Tevkifat Halinde İstisna Uygulaması
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamına giren kazançlar hakkında 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi hükmünün uygulanmaması için de yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi zorunludur. Buna göre, anılan madde kapsamındaki faaliyetler ile ilgili olarak nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden tevkifat yapılmamasının istenilmesi halinde, nakden veya hesaben ödemeye hak kazanılan tarih itibarıyla 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde öngörülen şartların bulunduğunu ve ödemenin gerçek tutarını tespit eden ve bu Tebliğ ekinde örneği gösterilen yeminli mali müşavir tasdik raporunun mükellefin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir. Vergi dairesince yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayanılarak, vergi sorumlusuna hitaben “mükellefe yapılacak ödemenin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi uyarınca istisna kapsamında bulunduğunun yeminli mali müşavir tasdik raporu ile belirlendiğini ve bu nedenle kendisine bu kapsamda yapılacak ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapılmaması gerektiğini” belirten vergi dairesi müdürünün imzasını ve dairenin mührünü taşıyan bir yazı verilecektir.

(1) 02.01.1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 23.01.1998 tarihli ve 23239 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 27.02.1998 tarihli ve 23271 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Bu kapsamda yapılacak ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapılmaması uygulamasından yararlanılabilmesi için herhangi bir parasal sınır öngörülmemiştir. Bu nedenle, vergi tevkifatı yapılmaması uygulamasına konu olacak ödeme tutarı ne olursa olsun, bu uygulamadan yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi gerekmektedir.

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında yürütülen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan ödemelerin daha önce tevkifata tabi tutulmuş olması halinde, tevkif edilen vergilerin bu Tebliğ’de belirtilen esaslara uygun olarak düzenlenecek yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayanılarak iade edilmesi mümkün bulunmaktadır.

2- Tasdikin Amacı ve Niteliği
Bu Tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; tasdik hizmeti verilen mükellefin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde düzenlenen istisnadan yararlanılması için gerekli şartları taşıyıp taşımadığının ve yararlanılacak istisnanın gerçek tutarının araştırılması ve tespit edilmesidir. Araştırılacak asgari hususlar Tebliğe ekli rapor örneğinde belirtilmiştir.

Yeminli mali müşavirler incelemelerini 29 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin I/2-3 bölümünde yer alan esasları da dikkate alarak yürüteceklerdir. Yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışması kapsamında; 4325 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1 seri no’lu Tebliğ hükümlerine uyulup uyulmadığını, istisnadan yararlanma şartlarının yerine getirilip getirilmediğini ve istisnanın gerçek tutarını rapor örneğinde yer alan hususları da dikkate alarak araştırmaları zorunludur.

3- Tasdik Raporunda Bulunması Gerekli Asgari Bilgiler
Tasdik raporları, bu Tebliğin 1 no’lu ekini oluşturan rapor kapağı ile 2 no’lu ekini oluşturan rapor örneğine uygun olarak hazırlanacaktır. Rapor, içeriği itibarıyla rapor örneğinde yer alan asgari hususları ihtiva edecektir.

4- Tasdik Raporunu Tanzim Eden Yeminli Mali Müşavirlerin Müşterek ve Müteselsilen Sorumluluğu
Tebliğ ekindeki rapor örneğinde yer alan asgari bilgilerin aranması ve araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler belgelerin geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

5- Raporun Vergi Dairesine İbraz Edilmesi
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında elde ettikleri kazancın tutarı 100 milyar lirayı aşan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine ilişkin tasdik raporları yeminli mali müşavirler tarafından genel esaslar çerçevesinde mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine teslim edilecektir.

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında elde edilen kazanç üzerinden tevkifat yapılmaması için düzenlenen raporların ise nakten veya hesaben ödeme yapılmadan ilgili vergi dairesine verilerek vergi dairesinden bu Tebliğin 1.2 bölümünde belirtilen yazının alınması ve ödemeyi yapacak kişiye ibraz edilmesi gerekir.

Tebliğ olunur.

Kaynak

20.07.2001 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 31)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 31)

20.07.2001 Cuma – Sayı: 24468 (Asıl) 

Maliye Bakanlığından: 

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ve bu maddeye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”(1)’in 7 nci maddesi hükmü uyarınca 3568 sayılı Kanunun uygulanması ile ilgili olarak aşağıdaki düzenleme ve açıklamaların yapılması uygun görülmüştür. 1- Süresinde Düzenlenmiş Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunmayan Mükelleflere Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu ile KDV İadesinde Sınır Yeminli mali müşavirlerle süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükelleflerin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden aldıkları katma değer vergisi iadelerinde 15 milyar lira olarak uygulanmakta olan had 60 milyar liraya yükseltilmiştir.

İndirimli orana tabi işlemlerden doğan katma değer vergisinin yeminli mali müşavir tasdik raporu ile iadesinde yukarıdaki tutar iki kat olarak uygulanır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara 43(2) veya 61(3) seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri kapsamında yapılan satışlarla ilgili katma değer vergisi iadelerinde 5 milyar lira olarak uygulanmakta olan had ise 15 milyar liraya yükseltilmiştir.

Süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan sektörel dış ticaret şirketlerinin 61 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamındaki iade taleplerinde iade edilecek tutar, ortak bazında 15 milyar liralık had aşılmamak kaydıyla iade talep edilen dönemde ortaklardan alınarak ihraç edilen mal bedellerine ilişkin KDV toplamı dikkate alınarak hesaplanacaktır. Örnek: 80 ortaklı (X) sektörel dış ticaret şirketi Mayıs 2001 döneminde 61 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamında 20 ortağından mal alarak ihraç etmiştir. Şirketin süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmaktadır. Ortaklardan alınarak ihraç edilen mal bedellerine ilişkin KDV tutarları 5 ortağın her biri için 8 milyar, 5 ortağın her biri için 10 milyar, geriye kalan 10 ortağın her biri için de 15 milyar liradır.

Yukarıdaki örneğe göre (X) sektörel dış ticaret şirketinin Mayıs 2001 döneminde 61 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamında yeminli mali müşavir tasdik raporu ile alabileceği KDV iadesinin toplam tutarı (5*8+5*10+10*15=) 240 milyar lira olarak hesaplanacaktır. Öte yandan, sektörel dış ticaret şirketlerinin 61 seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamındaki iade taleplerinde indirimli teminat uygulamasından yararlanmaları da mümkün bulunmaktadır. 2- Yeminli Mali Müşavir ile Süresinde Düzenlenmiş Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunan Mükelleflerin Gelir ve Kurumlar Vergisi Tevkifatının İadesi Bilindiği üzere, gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerine göre hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden, beyannameye dahil kazançlar üzerinden daha önce tevkif yoluyla kesilen vergiler mahsup edilmekte, arta kalan kısım ise 169(4) ve 241(5) seri no’lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde yer alan açıklamalar çerçevesinde mükellefin talebi üzerine nakden ve/veya mahsuben iade edilmektedir. Muhtelif tarihlerde yayımlanan gelir vergisi genel tebliğleri ile inceleme ve teminat aranılmaksızın yapılacak iade tutarları belirlenmiş olup son olarak 233(6) seri no’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile mahsuplar sonunda kalan ve tutarı 2 milyar lira ve daha az olan vergilerin teminat aranmaksızın ve inceleme yapılmaksızın iade edileceği, 2 milyar lirayı aşan vergilerin ise 2 milyar lirasının (birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerine ait istihkaklardan tevkif yoluyla kesilen vergilerde 2 milyar liranın tamamı ile fazlasının %30’unun) teminat aranmaksızın ve inceleme yapılmaksızın red ve iade edileceği açıklanmış bulunmaktadır.

Yeminli mali müşavirler ile süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan mükellefler için yukarıda belirtilen 2 milyar liralık tutarın 40 milyar lira olarak uygulanması uygun görülmüştür. Buna göre, süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin sözleşme düzenledikleri yıla ilişkin gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerine göre hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden, beyannameye dahil kazançlar üzerinden daha önce tevkif yoluyla kesilen vergilerin mahsup edilmesinden sonra artan kısmın 40 milyar lirayı aşmaması halinde bu tutarlar yeminli mali müşavir tasdik raporu ile mükellefe iade edilecektir. Mahsuptan sonra artan kısmın 40 milyar lirayı aşması halinde ise yeminli mali müşavir tasdik raporu ile iade yapılmayacaktır.

(1) 02.01.1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (2) 28.7.1994 tarihli ve 22004 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (3) 1.3.1997 tarihli ve 22920 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (4) 22.07.1992 tarihli ve 22292 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (5) 01.03.2001 tarihli ve 24333 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (6) 15.06.2000 tarihli ve 24080 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerine göre hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden, beyannameye dahil kazançlar üzerinden daha önce tevkif yoluyla kesilen vergilerin mahsup edilmesinden sonra artan kısmın diğer vergi borçlarına mahsubunun talep edilmesi halinde de yukarıdaki esaslar geçerli olacaktır.

Süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerin gelir vergisi veya kurumlar vergisi iadesini inceleme sonucunu beklemeksizin teminat göstererek talep etmeleri halinde alınması gereken teminat %50 oranında alınacaktır.

Süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerin yukarıda belirtilen uygulamadan yararlanabilmeleri için düzenlenen tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde mükellefin iadeye hak kazandığı tutarın, Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği ve ilgili gelir vergisi kanunu genel tebliğleri ile yapılan düzenlemeler çerçevesinde kanıtlayıcı belgeleri ve yasal dayanakları belirtilmek suretiyle açıklanması gerekir. Raporda tevkif suretiyle alınan vergilere ilişkin bilgilere yer verilmesi ve ayrıca konuya ilişkin gelir vergisi genel tebliğlerinde belirtilen kanıtlayıcı belgelerin rapora eklenmesi zorunludur. Bu şekilde düzenlenmiş tam tasdik raporları teslim edilmeden yukarıdaki uygulamadan yararlanılması mümkün değildir.

İlgili mevzuata göre mükellefe iadesi gereken tutarın yeminli mali müşavir tam tasdik raporuna göre iade edilen tutardan daha az olduğunun belirlenmesi halinde ortaya çıkan vergi ziyaı, gecikme faizi ve buna bağlı cezalardan yeminli mali müşavirin müteselsilen sorumlu olacağı tabiidir. 3- Bilgi Formları 28 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(7) ile getirilen sürekli bilgi verme yükümlülüğü ile ilgili olarak aşağıdaki değişikliklerin yapılması uygun görülmüştür.

Tebliğde, anılan Tebliğe ekli (2) numaralı formun 6 aylık dönemler halinde yılda iki kez doldurulacağı, ilk dönem formlarının içinde bulunulan yılın Temmuz ayı sonuna kadar, ikinci dönem formlarının ise izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar gönderileceği belirtilmiştir. Bundan böyle, sözkonusu (2) numaralı formun yılda bir kez olmak üzere Temmuz ayı sonuna kadar doldurulup gönderilmesi uygun görülmüştür.

Öte yandan (2) numaralı formun “2- Yeminli Mali Müşavirin Beyanına İlişkin Bilgiler” başlıklı bölümü kaldırılmıştır. 4- Parasal Hadler Bu Tebliğde yer alan parasal hadler Bakanlığımızca özel bir belirleme yapılmadığı takdirde her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacaktır. Bu şekilde yapılacak hesaplamada 500 milyon lira ve daha düşük olan tutarlar dikkate alınmayacak, 500 milyon liradan fazla olan tutarlar ise 1 milyar liraya yükseltilecektir.

Tebliğ olunur.

06.12.2000 tarihli ve 24252 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

26.01.2002 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 32)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 32)

26.01.2002 Cumartesi – Sayı: 24652 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

Yararlanılması yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibrazı şartına bağlanmış olan yeniden değerleme, kurumlar vergisi istisnaları ve yatırım indirimi işlemlerine ilişkin olarak daha önce Bakanlığımızca yayımlanan 25 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(1) ile belirlenerek, yeniden değerleme işlemlerinde 200 milyar lira, kurumlar vergisi istisnaları işlemlerinde 20 milyar lira ve yatırım indirimi istisnası işlemlerinde 100 milyar lira olarak uygulanmakta olan hadler; Vergi Usul Kanununun(2) mükerrer 227 inci ve 3568 Sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun(3) 12 inci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 2002 yılı için (kendilerine özel hesap dönemi tayin olunan mükelleflerin 2002 yılında başlayan özel hesap dönemleri dahil) aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

1. Yeniden Değerleme İşlemleri;

Yeniden değerlemeye esas alınan amortismana tabi iktisadi kıymetlerinin tutarı 500 milyar lirayı aşan mükellefler, söz konusu kıymetlerin yeni değerleri üzerinden amortisman ayırabilmeleri için, bu işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir.

2. Kurumlar Vergisi İstisnalarına İlişkin İşlemler;

A tipi yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançlarına ilişkin istisna ile Kurumlar Vergisi Kanununun(4) geçici 28’inci maddesi hükmüne göre yararlanılacak istisna tutarının 50 milyar lirayı aşması halinde, mükellefler bu haddi aşan istisnalara ilişkin işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir.

3. Yatırım İndirimi İstisnasına İlişkin İşlemler;

Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri, yatırım teşvik belgesine bağlı olan ve proje tutarları toplamı 250 milyar lirayı aşan yatırımları nedeniyle yıllık beyannamelerinde yatırım indirimi istisnasından yararlanabilmek için, bu haddi aşan yatırım indirimine konu harcamalarını yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir.

4. Parasal Hadler;

Bu Tebliğde yer alan parasal hadler Bakanlığımızca özel bir belirleme yapılmadığı takdirde her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacaktır. Bu şekilde yapılacak hesaplamada 1 milyar liradan daha düşük olan tutarlar dikkate alınmayacaktır.

Tebliğ olunur.

(1) 30.12.1999 gün ve 23.922 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.
(2) 10.01.1961 gün ve 10703 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.
(3) 13.06.1989 gün ve 20194 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.
(4) 10.06.1949 gün ve 20194 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.

Kaynak

28.05.2003 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 34)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 34)

28.05.2003 Çarşamba – Sayı: 25121 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 12 nci maddesi ile Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik(2)’in 7 nci maddesinin ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu(3)’nun mükerrer 227 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na vermiş olduğu yetkiye istinaden; yeminli mali müşavir tasdik raporu ile katma değer vergisi iadesi ve yatırım indirimi istisnası konularının uygulama usul ve esaslarına ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

A. KATMA DEĞER VERGİSİ MAHSUP VE/VEYA İADESİ İŞLEMLERİ

Mahsup veya nakit yoluyla iade taleplerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlığımızca yayımlanmış Katma Değer Vergisi Genel Tebliğlerinde ayrıntılı olarak belirlenmiş bulunmaktadır. Bu nedenle, nakden veya mahsuben iade taleplerinin yerine getirilmesinde söz konusu Genel Tebliğlerde yapılan ve bundan sonra yapılacak açıklamalar çerçevesinde işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda;

1. Katma değer vergisi iade alacağının, hak sahibi mükellefin kendisinin, ortaklarının veya kendisine mal veya hizmet satan kişilerin vergi borçlarına, ithalat sırasında uygulanan vergilere ve Sosyal Sigortalar Kurumu prim borçlarına mahsubu talepleri miktarına bakılmaksızın inceleme raporu ve teminat aranmadan yerine getirileceğinden, bu mahsup talepleri için yeminli mali müşavir tasdik raporu gerekmemektedir.

2. Katma Değer Vergisi iadesi taleplerinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği(4)’nin Genel Esaslar ve Özel Esaslar alt başlıklarında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre iade talepleri Genel Esaslara göre değerlendirilmesi gereken mükelleflerin talepleri yeminli mali müşavir tasdik raporu ile yerine getirilebilmektedir. İade talepleri Özel Esaslara göre değerlendirilmesi gereken mükelleflerin ise, taleplerinin yeminli mali müşavir tasdik raporu ile yerine getirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

3. 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin I/3 bölümüne göre mükellefler, inceleme başlamadan önce vergi incelemesi yoluyla iade taleplerinden vazgeçerek teminat karşılığı veya yeminli mali müşavir tasdik raporu ibrazı ile iade talebinde bulunabilmektedirler. İnceleme başladıktan sonra talepte bulunulması halinde ise, inceleme elemanının genel esaslara göre iade yapılmasına engel bir görüşünün olmaması şartıyla iade yeminli mali müşavir raporuna dayanılarak yapılabilecektir.

4. 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin I/1.1.3 bölümünde de belirtildiği üzere; Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11 inci maddesi kapsamında yapılan katma değer vergisi iadesi işlemlerinde, hizmet ihracı, bavul ticareti ve ihraç kaydıyla satışlarda satışın bavul ticareti kapsamında ihracat yapanlara yapılması dışındaki işlemlerden doğan iadeler nedeniyle düzenlenecek tasdik raporlarına döviz alım belgelerinin eklenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Dolayısıyla yeminli mali müşavirler bu konuda düzenlenecek tasdik raporlarına söz konusu döviz alım belgelerini eklemeyecekler, ancak herhangi bir şekil şartına bağlı olmaksızın bu belgelerin gerçeği yansıttığına ilişkin tespitlerini raporlarında açıkça belirteceklerdir.

5. 85 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği(5)’nin A/3 bölümünde de belirtildiği üzere; Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29/2 nci maddesi kapsamında yapılan teslim ve hizmetlerden doğan iadeler için düzenlenecek katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarına,

– İlgili yıldaki alış ve satış faturaları listesi,

– Yıllık iade tutarının hesaplanmasına ilişkin tablo, eklenecektir.

B. KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ İŞLEMLERİNDE KARŞIT İNCELEME

Katma değer vergisi iadesi işlemlerinde karşıt inceleme yapılmasının zorunlu olduğu ve olmadığı haller 27(6) ve 29(7) Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Ancak, yeminli mali müşavirlerce katma değer vergisi iadesi tasdik işlemlerinde mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak yapılan karşıt incelemelerle (karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan kurum ve kuruluşlardan yapılan mal ve hizmet alımları toplamı dahil) %80 oranına ulaşılması yeterli olacaktır. Bu durumda, kalan %20’lik kısım içerisinde belli miktarı aşması nedeniyle karşıt inceleme yapılması zorunluluğu bulunan belgeler mevcut olsa bile, sorumluluk yeminli mali müşavire ait olmak üzere, %80 oranı ile yetinilmesi mümkün bulunmaktadır.

C. YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASI İŞLEMLERİ

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 227 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na vermiş olduğu yetkiye istinaden usul ve esasları belirlenerek tasdik zorunluluğu öngörülen “yatırım indirimi” istisnasına konu işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi ve tasdik raporlarının ilgili yıl gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte veya 24 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(8)’nde öngörüldüğü üzere beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içerisinde verilmesi gerekmektedir.

1. Tasdik İşlemlerinin Yaptırılmamasının Sonucu

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 227 nci maddesinin 2 numaralı bendinde, vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlamaya Maliye Bakanlığı’nın yetkili olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca söz konusu maddede, 2 numaralı bent hükmüne göre yararlanılması yeminli mali müşavirlerce düzenlenen tasdik raporu ibrazı şartına bağlı konularda, tasdik raporunu zamanında ibraz etmeyen mükelleflerin tasdike konu haktan yararlanamayacakları belirtilmiştir. Dolayısıyla, evvelce yayımlanmış olan Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri ile usul ve esasları belirlenerek tasdik zorunluluğu öngörülen “yatırım indirimi” istisnasına konu teşkil eden işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdikinin yaptırılmaması veya tasdik raporunun süresinde ibraz edilmemesi hallerinde, mükellefler yatırım indirimi için öngörülen diğer şartları yerine getirmiş olsalar dahi istisnadan yararlanamayacaklardır.

2. Geçmiş Yıllara İlişkin Olarak Yatırım İndirimi İstisnasından Yararlanılması

Vergiye tabi kazanç beyan edilmeyen dönemlerde istisnadan yararlanılması söz konusu olmayacağından yatırım indirimi tasdik raporu ibrazı da gerekmeyecektir. Ancak, kazanç olmaması nedeniyle, geçmiş yıllarda yararlanılamayan yatırım indirimi istisnasından, kazancın olduğu ilk yılda yararlanılması nedeniyle geçmiş yılları da kapsayan bu yıla ait tasdik raporunun süresinde ibrazı gerekecektir.

Yatırım indirimi tasdik raporları, istisnadan ilk defa yararlanılan döneme ilişkin olarak verilecek gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme süresinde veya bu sürenin bitimini takip eden iki ay içerisinde ilgili vergi dairesine verilecektir. Yatırım bitmiş ve yazılan tasdik raporu yatırım harcamalarının tümünü kapsıyorsa, sonraki dönemlerde verilecek beyannamelerde indirim konusu yapılan yatırım indirimi istisnaları için ayrıca tasdik raporu aranmayacaktır.

D. YÜRÜRLÜK

Bu Genel Tebliğ hükümleri, henüz sonuçlanmamış işlemlere de uygulanmak üzere yayımı tarihinden itibaren hüküm ifade eder.

Tebliğ olunur.

(1) 13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 02.01.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 10.01.1961 tarih ve 10703 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(4) 23.11.2001 tarih ve 24592 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(5) 19.03.2002 tarih ve 24700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(6) 06.12.2000 tarih ve 24252 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(7) 02.03.2001 tarih ve 24334 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(8) 24.03.1998 tarih ve 23296 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

27.03.2004 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 35)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 35
27.03.2004 Cumartesi – Sayı: 25415 (Asıl)
Maliye Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu(1)’nun 12 nci maddesi ile Yeminli Mali
Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik(2)’in 7 nci maddesinin ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu(3)’nun mükerrer 227 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na vermiş olduğu yetkiye istinaden “yatırım indirimi” ile ilgili işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdik edeceği konular kapsamına alınmış ve gerekli açıklamalar 7(4), 18(5) ve 20(6) Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde ve diğer ilgili genel tebliğlerde yapılmıştır.

Yukarıda belirtilen yetkilere dayanılarak mükelleflerin, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu(7)’nun 19 uncu maddesine göre “yatırım indirimi” istisnasından yararlanmaları için aranan şartları taşıdıklarının yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar ile gerek 24/04/2003 tarihinde yürürlüğe giren anılan madde uyarınca ve gerekse bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce mevcut bulunan düzenleme uyarınca yatırım indirimi istisnasından yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz zorunluluğuna ilişkin hadler bu Tebliğle belirlenmektedir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 19 uncu maddesi ile bu maddenin uygulamasına ilişkin yapılan düzenlemeler ve bu Genel Tebliğ hükümleri birlikte mütalaa olunacaktır.

I- YATIRIM İNDİRİMİ TASDİK İŞLEMLERİNDE UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR İLE TASDİK ZORUNLULUĞUNA İLİŞKİN HADLERİN BELİRLENMESİ:

1. Tasdik Zorunluluğu Getirilen Yatırım Tutarı:

Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, Gelir Vergisi Kanunu’nun 19 uncu maddesi kapsamında 2003 yılı içinde yaptıkları 250 milyar lirayı aşan yatırım harcamalarının istisnadan yararlanabilmesi için, bu işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunludur.

Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 61 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, 24/04/2003 tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere göre yatırım indirimi istisnasından yararlanmaya devam etmek isteyen mükelleflerin de, 2003 yılı içinde yaptıkları 250 milyar lirayı aşan yatırım harcamalarının istisnadan yararlanabilmesi için bu işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunludur.

 

 

(1)13/06/1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2)02/01/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3)10/01/1961 tarih ve 10703 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(4)30/01/1993 tarih ve 21481 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(5)30/07/1995 tarih ve 22359 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(6)19/02/1996 tarih ve 22559 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(7)06/01/1961 tarih ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

2. Tam Tasdik Yaptıran Mükellefler:

Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyanname ve eklerinin tasdiki (tam tasdik) için sözleşme düzenlemiş olan mükelleflerin, yatırım indirimi istisnasından yararlanmaları için ayrıca yatırım indirimi istisnası tasdik raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu mükelleflerin yatırım indirimi istisnasına konu teşkil eden işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce tasdiki için bu Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde yapılan inceleme ve tetkiklere tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi gerekmektedir.

3. Tasdik İşleminin Yaptırılmaması veya Tasdik Raporlarının Zamanında
İbraz Edilmemesi:

Yatırım indirimi için öngörülen diğer şartlar yerine getirilmiş olsa dahi Bakanlığımızca tasdik zorunluluğu getirilen “yatırım indirimi” istisnasına konu teşkil eden işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmemesi veya tasdik raporunun süresinde ibraz edilmemesi hallerinde istisnadan yararlanılması mümkün değildir.

4. Tasdik Raporunun İbraz Süresi:
Tasdik raporlarının ilgili yıl gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde verilmesi gerekir.

II- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASI KONUSUNDA
YAPACAKLARI ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER:

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile tasdike ilişkin usul ve esasların belirlenmesi yetkisi Maliye Bakanlığına verilmiş ve bu yetkinin çıkarılacak yönetmeliklerle kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Tasdik işlemi ile ilgili araştırma ve incelemelerin planlanması, kanıtların toplanması, denetim teknikleri ve tasdike ilişkin diğer usul ve esaslar Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te açıklanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışmasının yürütülmesi sırasında tasdik konusu ve kapsamı ile ilgili yeterli miktarda güvenilir kanıtları toplamak zorunda oldukları belirtilmiş ve kanıt miktarının yeterli olup olmadığının belirlenmesinde, kanıtın nitelik ve nicelik açısından önemi, hatalı veya hileli olma riski, güvenilirliği gibi hususların göz önünde bulundurulacağı açıklığa kavuşturulmuştur. Maddenin devamında ise kanıt toplamanın amacı açıklanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 15 inci maddesinde ise yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışmalarının yürütülmesinde kanıtları hangi tekniklerle toplayacakları konusu düzenlenmiş olup bu düzenleme uyarınca yeminli mali müşavirlerin kanıtları; sayım ve envanter incelemesi, belge incelemesi, bilgi toplama, doğrulama, karşılaştırma ve puantaj, analitik inceleme ve benzeri tekniklerle toplamaları gerekmektedir.

Belirtilen bu hükümler uyarınca, yeminli mali müşavirler yatırım indirimi istisnası tasdik incelemeleri yaparken yeterli miktarda güvenilir kanıtı toplamakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için, diğer kanıt toplama ve denetim teknikleri yanında rapor dispozisyonunda yer alan hususlar da dikkate alınarak aşağıda belirtilen araştırma ve incelemelerin yapılması zorunludur.

1- Karşıt inceleme

Yeminli mali müşavirlerin yatırım indirimi istisnası tasdiki çalışmalarında karşıt inceleme yapmaları zorunludur. Karşıt incelemelerin
27(8) ve 29(9) Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapılması gerekmektedir.

2- Üretici veya ithalatçı firma bilgileri ile diğer belgeler

a- Yeminli mali müşavirler yatırım indirimi istisnası incelemelerinde satın alınan amortismana tabi iktisadi kıymeti üreten veya ithal edilmiş ise ihraç eden firmaya ilişkin; firma unvanı, adres, telefon, faks, varsa e-posta, internet ağı gibi bilgileri araştıracaklardır. Yurtdışındaki ihracatçının iktisadi kıymeti bir başka ülkeden alarak ihracat yapıyor olması halinde ihracatçı bilgileri yanında menşe ülkedeki üreticinin belirtilen bilgilerini
de elde etmeye çalışacaklardır.

b- Yatırımla ilgili varsa; fizibilite raporu ve üretici belgesi, taşıma belgesi, montaja ilişkin bilgi ve belgeler ile ithal edilmiş ise eşyanın gümrük hattından geçiş belgesi örneklerinin doğruluğu araştırılacak ve raporun ilgili bölümlerinde bu konuda yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilecektir.

3- Yatırım harcamalarına ilişkin borçlanma ve/veya ödeme bilgi ve belgeleri

İktisadi kıymetlere ilişkin olarak yapılan ödeme ve/veya borçlanma bilgi ve belgeleri (sözleşme, banka havalesi, çek vb) ile borç-alacak ilişkileri irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulamadıkları araştırılacaktır. Ayrıca, tevsik zorunluluğu kapsamında bulunan ödemelerin Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesi hükmü uyarınca yayımlanan 320(10), 323(11) ve 324(12) Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı kontrol edilecektir. Kayıtlara yansıtılan harcamalarla fiili yatırımlar arasındaki uygunluk kontrol edilecektir.

4- Kullanıma hazır halde bulunma

Yatırım indirimi istisnasına konu iktisadi kıymet, yatırımın yapıldığı yerde fiziki olarak gözlem suretiyle kontrol edilecek, iktisadi kıymetin yeni olduğu, kullanıma hazır olduğu veya kullanılmaya başlanıldığı tespit edilecektir.

5- Harcamalarla ilgili diğer belgelerin incelenmesi

Yatırım indirimi istisnasına konu harcamalarla ilgili karşıt inceleme yapılması zorunlu olmayan belgeler ile diğer belgelerin de hukuki geçerliliği ve gerçek durumu yansıttığı tespit edilecek ve şüphelenilen durumlarda ilgili mükellefler hakkında vergi daireleri ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacaktır.

(8) 06/12/2000 tarih ve 24252 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(9)02/03/2001 tarih ve 24334 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(10)04/07/2003 tarih ve 25158 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(11)01/08/2003 tarih ve 25186 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(12)28/10/2003 tarih ve 25273 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

III- YATIRIM İNDİRİMİ TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI ZORUNLU BİLGİLER:

Yeminli mali müşavirlerce yürütülecek incelemelerde yatırım indirimi mevzuatına ilişkin hükümlere uyulup uyulmadığı, zorunlu araştırma ve inceleme sonuçları ile rapor dispozisyonunda yer alan asgari hususlar da dikkate alınarak araştırılması zorunludur.

Yatırım indirimi istisnasından yararlanılmasına ilişkin tasdik raporları, bu Tebliğin (1) ve (2) numaralı ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır ve rapor içeriği itibariyle dispozisyonda yer alan hususlara ayrıca yer verilmelidir. Yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Tasdik raporlarının “Sonuç” bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, mükellefin aranan şartlara sahip olup olmadığı, yatırım indirimi istisnasına konu olan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin toplam tutarı ile bu yatırımlar nedeniyle uygulanacak yatırım indirimi istisna tutarı mutlaka belirtilecektir.

IV- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU:

Yeminli mali müşavirlerin yapacakları tasdik incelemelerinin amacı vergi istisnasından faydalanmak için gerekli şartların yerine getirilip getirilmediğini ve vergi matrahını oluşturan gelir ve kurumlar vergisi beyanlarının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerin ve kesilecek cezaların ödenmesinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Tebliğ olunur.

 

EK:1 – YMM Yatırım İndirimi Tasdik Raporu

EK:2 – Rapor Dispozisyonu

Kaynak

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun(1) 12 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik(2)ö in (Tasdik Yönetmeliği) 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiştir.

Bakanlığımızca yayımlanan 6 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği(3) ile 01.07.2003 gün ve 2003/5868 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar kapsamında özel tüketim vergisi sıfıra indirilen akaryakıt kullanımına ilişkin düzenleme ile getirilen imkandan yararlanılması yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenecek faaliyet raporu ibraz edilmesi şartına bağlanmış olup, Özel Tüketim Vergisi Sıfırlanmış Deniz Yakıtı Tasdik Raporunda bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor dispozisyonu, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğ ile belirlenmektedir.

I – TASDİKİN AMACI

Bu Tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; deniz yakıtı kullanan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, 01.07.2003 gün ve 2003/5868 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar ve buna ilişkin uygulama usul ve esaslarını belirleyen 6 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği ile gerektiğinde bu konuda yayımlanacak tebliğ ve benzeri düzenlemeler kapsamında, Özel Tüketim Vergisi sıfırlanmış deniz yakıtı uygulamasından yararlanması için mükelleflerin öngörülen şartları sağlayıp sağlamadıklarının tespit edilmesidir.

II – YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ SIFIRLANMIŞ DENİZ YAKITINA İLİŞKİN DÖNEM FAALİYETİ TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER

Özel Tüketim Vergisi Sıfırlanmış Deniz Yakıtı Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) no.lu ekini oluşturan rapor kapağına ve (2) no.lu ekini oluşturan raporun dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Bu Tebliğ ile 6 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Sözü edilen Tebliğ uyarınca, Kararname kapsamında deniz yakıtı kullanan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin (ticari ve zirai kazançları gerçek usulde tespit edilmeyenler hariç) her takvim yılının ilk altı aylık 1 inci dönemi ve kalan altı aylık 2 nci döneminde kullandıkları deniz yakıtı ile gerçekleştirdikleri ticari ve zirai faaliyetlerine ilişkin olarak Yeminli Mali Müşavirler tarafından düzenlenecek Tasdik Raporunun, bu dönemleri takip eden ay başından itibaren 1 ay içerisinde deniz yakıtı kullanıcılarının KDV yönünden bağlı bulundukları vergi dairelerine verilmesi gerekmektedir.

Aynı mükellefle ilgili olarak aynı yılda, aynı yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen ve aynı vergi dairesine verilen müteakip tasdik raporlarının, “Genel Bilgiö bölümünde yer alan ve değişmeyen bilgilere raporda yer verilmesine veya değişmeyen belgelerin rapora eklenmesine gerek bulunmamaktadır.

Söz konusu bilgi ve belgelerde değişiklik yok ise bu bilgi ve belgelerin yer aldığı raporun tarih ve sayısı müteakip raporlarda belirtilecek, değişiklik olması halinde ise değişiklikle ilgili bilgi verilecektir. Her yıla ait ilk raporda bilgi ve belgelerin tamamına yer verilecek ve rapora eklenecektir.

Ayrıca, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(4)’nin ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesiönin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusuö başlıklı sütun, “14- Özel Tüketim Vergisi Sıfırlanmış Deniz Yakıtı Tasdik Raporuö şeklinde kodlanacaktır.

III – YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yeminli mali müşavirlerin yapmış olduğu incelemenin amacı, 01.07.2003 gün ve 2003/5868 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar hükmünden yararlanılması için aranılan şartların yerine getirilip getirilmediğini, deniz akaryakıtı kullanımının aranılan şartlara uygun olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini ve dolayısıyla bu konu ile sınırlı olmak üzere ödenmesi gereken özel tüketim vergisinin sıfıra indirilmesi gerekçesine uygun olarak kullanımın doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve Tasdik Yönetmeliği çerçevesinde her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde deniz akaryakıtının öngörülen mevzuata aykırı kullanımının tespiti nedeniyle alınması gereken vergilerden ve kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

IV – RAPORUN TESLİMİ

Özel Tüketim Vergisi Sıfırlanmış Deniz Yakıtı Tasdik Raporu, deniz yakıtı kullanıcılarının KDV yönünden bağlı bulundukları vergi dairelerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar, vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır.

Tebliğ olunur.

(1) 13/06/1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 02/01/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 31/12/2003 tarih ve 25333 (3.M) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(4) 16/12/1993 tarih ve 21790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

Bilindiği üzere, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu çerçevesinde yeminli mali müşavirlerce tasdik raporu düzenlenmesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 227 nci maddesi uyarınca vergi beyannamelerinin meslek mensuplarınca imzalanması konularına ilişkin usul, esas ve işlemlerde dikkate alınacak hadler belirlenmiş ve Bakanlığımızca özel bir belirleme yapılmadığı takdirde, bu hadlerin her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağı bu Kanuna ilişkin olarak yayımlanmış çeşitli Genel Tebliğlerde açıklanmıştır. 

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunun(1) 1 inci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti Devletinin para biriminin Yeni Türk Lirası (YTL) olduğu, 2 nci maddesinde Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken bir milyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası değişim oranının esas alınacağı ve 6 ncı maddesinde ise belirtilen maddelerin 01/01/2005 tarihinde yürürlüğe gireceği hükümleri bulunmaktadır.

5083 sayılı Kanun hükümlerine paralel olarak ve önceki hadler dikkate alınarak 1/1/2005 tarihinden itibaren geçerli olacak hadler Yeni Türk Lirası olarak aşağıda tespit edilmiştir.

1. 3568 Sayılı Kanun Çerçevesinde Yeminli Mali Müşavir (YMM) Tasdik Raporu Düzenlenmesi İşlemleriyle İlgili Hadler:

YMM’ler tarafından düzenlenecek tasdik raporları ile ilgili olarak, Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde uygulanan işlemlerdeki yeni hadler aşağıda belirlenmiştir. Buna göre, sözkonusu hadler;

1.1. 1 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-a-c maddesinde yer alan ihracat teslimleri ile ihraç kaydıyla tecil-terkin kapsamında yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iadesi işlemlerinde 210.000 Yeni Türk Lirası,

1.2. 5 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Kurumlar Vergisi Kanununda yer alan istisnalarla ilgili işlemlerde 110.000 Yeni Türk Lirası,

1.3. 6 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinde yer alan uluslararası taşımacılık hizmetleriyle ilgili katma değer vergisi iadesi işlemlerinde 210.000 Yeni Türk Lirası,

1.4. 8 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinde yer alan araçlar, petrol aramaları ve teşvik belgeli yatırımlarla ilgili iade işlemlerinde 210.000 Yeni Türk Lirası,

1.5. 9 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 29/2 maddesinde yer alan indirimli orana tabi teslim ve hizmetlerle ilgili iade işlemlerinde 420.000 Yeni Türk Lirası,

1.6. 15 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesinde yer alan bavul ticareti ve yolcu beraberi eşya ihracatıyla ilgili katma değer vergisi iadesi işlemlerinde 55.000 Yeni Türk Lirası,

1.7. 19 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanunun 15 inci maddesinde yer alan diplomatik istisnalar ile ilgili katma değer vergisi iadesi işlemlerinde 210.000 Yeni Türk Lirası,

1.8. 27 Sıra No.lu Genel Tebliğ ile karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan belgelerde, 11.000 Yeni Türk Lirası,

1.9. 35 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen “yatırım indirimiö işlemlerinde, 2004 yılı yatırım harcamaları için 250.000 Yeni Türk Lirası,.

olarak uygulanacaktır.

2. Vergi Beyannamelerinin 3568 Sayılı Kanuna Göre Yetki Almış Meslek Mensuplarınca İmzalanması İşlemleriyle İlgili Hadler ve Yeni Türk Lirası Karşılıkları:

Vergi Beyannamelerinin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce İmzalanması Hakkında 4 Sıra No.lu Genel Tebliğde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde uygulanan işlemlerle ilgili olarak tespit edilen yeni hadler aşağıda belirtilmiştir.

2.1. Beyannamelerini imzalatma kapsamında olan mükellefler:

– Ticari, zirai ve mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerinden 2004 yılı aktif toplamı 3.000.000 ve net satışlar toplamı 6.000.000 Yeni Türk Lirasını aşmayan mükelleflerdir.

2.2. Beyannamelerini imzalatma kapsamı dışındaki mükellefler:

-İkinci sınıf tacirlerden, alım satım veya imalat faaliyetlerinde bulunanlardan, 2004 yılında satışlarının tutarı 100.000 Yeni Türk Lirasını, bu faaliyetler dışındaki işlerle uğraşanlardan 2004 yılı gayrisafi iş hasılatlarının tutarı 50.000 Yeni Türk Lirasını,

-Zirai kazancı işletme hesabı esasına göre tespit edilen çiftçilerden, 2004 yılında hasılatları tutarı 100.000 Yeni Türk Lirasını,

-Serbest meslek faaliyetinde bulunanlardan, 2004 yılında gayrisafi hasılatları tutarı 70.000 Yeni Türk Lirasını,

aşmayan mükellefler olarak belirlenmiştir.

Bu mükelleflerin söz konusu hadleri aşmaları durumunda, beyannamelerini meslek mensuplarına imzalatmaları gerektiği tabiidir.

3. Bakanlığımızca özel bir belirleme yapılmadığı takdirde, bu Genel Tebliğde yer alan parasal hadler her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacaktır. Bu şekilde yapılacak hesaplamada 500 Yeni Türk Lirası ve daha düşük olan tutarlar dikkate alınmayacak, 500 Yeni Türk Lirasından fazla olan tutarlar ise 1000 Yeni Türk Lirasına yükseltilecektir.

Tebliğ olunur.

 

(1) 31/01/2004 tarih ve 25363 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

38 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

4/4/2005 tarihli ve 2005/8704 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı3 eki Karar kapsamında 8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği4 ile, üreticiler tarafından yerli tarım ürünlerinden imal edilerek teslim edilen biyoetanole, harmanlayıcıların ise satın aldıkları biyoetanolü benzinle harmanlamasına ve elde edilen karışımı teslim etmelerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Söz konusu tebliğin 3/d maddesine göre bu kapsamdaki üreticiler ve harmanlayıcıların 2005/8704 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen düzenlemeden yararlanmaları Yeminli Mali Müşavir Raporu ibrazı şartına bağlanmıştır. Buna göre yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenmesi gereken “Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu” ile “Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporu”nda bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor şekli, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1 — Tasdikin Amacı

Bu tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; üreticiler ile harmanlayıcıların, 4/4/2005 tarihli ve 2005/8704 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar ve buna ilişkin uygulama usul ve esaslarını belirleyen 8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği ve gerektiğinde bu konuda yayımlanacak tebliğ ve benzeri düzenlemeler kapsamındaki uygulamadan yararlanılması için öngörülen şartları sağlayıp sağlamadıklarının tespit edilmesidir.

2 — Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ve Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporunda Bulunması Gereken Bilgiler

Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ile Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) ve (3) numaralı eklerini oluşturan rapor kapaklarına, (2) ve (4) numaralı eklerini oluşturan rapor dispozisyonlarına uygun olarak hazırlanacaktır. Bu Tebliğ ve 8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen belgeler ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü inceleme ile ilgili diğer belgelerin rapora eklenmesi gerekmektedir.

Aynı mükellefle ilgili olarak aynı yılda, aynı yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen ve aynı vergi dairesine verilen müteakip tasdik raporlarının, “Genel Bilgi” bölümünde yer alan ve değişmeyen bilgilere raporda yer verilmesine veya değişmeyen belgelerin rapora eklenmesine gerek bulunmamakta olup, bu bilgi ve belgelerin yer aldığı raporun tarih ve sayısı müteakip raporlarda belirtilecek, değişiklik olması halinde ise değişiklikle ilgili bilgi verilecektir. Düzenlenen raporun ilgili yılın ilk raporu olması halinde, bilgi ve belgelerin tamamına raporda yer verilecektir.

Ayrıca, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin5 ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun, “15-Yeminli Mali Müşavirlik Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ve 16- Yeminli Mali Müşavirlik Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporu” şeklinde kodlanacaktır.

3 — Yeminli Mali Müşavirlik Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ve Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporunun Vergi Dairelerine Teslim Edilmesi

8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliğinde Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ile Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporlarının vergi dairelerine teslim edilmesi ile ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Söz konusu Genel Tebliğin 3/d maddesine göre;

–Üreticilerin, yerli tarım ürünlerinden imal ederek teslim ettikleri biyoetanole ilişkin olarak, her takvim yılının ilk altı aylık birinci dönemi ve kalan altı aylık ikinci dönemine ait yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen Biyoetanol Üretim Tasdik Raporunu KDV yönünden,

–Harmanlayıcıların, satın aldıkları biyoetanolün benzinle harmanlanmasına ve elde edilen karışımın teslimine ilişkin olarak, her takvim yılının ilk altı aylık birinci dönemi ve kalan altı aylık ikinci dönemine ait yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenecek Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Tasdik Raporunu ÖTV yönünden,

bağlı bulundukları vergi dairelerine, bu dönemleri takip eden ay başından itibaren bir (1) ay içinde vermeleri gerekmektedir.

Söz konusu raporlar ilgili vergi dairelerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır.

4 — Yeminli Mali Müşavirlerin Müteselsil Sorumluluğu

8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği kapsamında yeminli mali müşavirler tarafından tasdik raporları düzenlenmesinin amacı; 4/4/2005 tarihli ve 2005/8704 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar ve 8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği kapsamında üreticilerin yerli tarım ürünlerinden imal ederek teslim ettikleri biyoetanol ile harmanlayıcıların satın aldıkları biyoetanolü benzinle harmanlamasına ve elde edilen karışımı teslim etmelerine ilişkin hükümlerden yararlanılması için aranılan şartların yerine getirilip getirilmediğinin, üretim ve teslimin belirlenen şartlara uygun olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin, dolayısıyla özel tüketim vergisi ile ilgili bu düzenlemenin amaca uygun olarak kullanımının doğruluğunun araştırılması ve tespit edilmesidir.

Bu nedenle yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Tebliğ olunur.

 

 

1 13.6.1989 tarihli ve 20194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 2.1.1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

3 22.4.2005 tarihli ve 25794 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

4 26.5.2005 tarihli ve 25826 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

5 16.12.1993 tarihli ve 21790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

(30.09.2006) 39 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

 

39 SIRA NOLU SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Resmi Gazete No 26305
Resmi Gazete Tarihi 30.09.2006

213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin ikinci fıkrası ile vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 1 in 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının mali mevzuatta yer alan teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler yönünden başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemlerin tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.

Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise, tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği ve Yönetmelikte belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları belirtilmiştir.

Bakanlığımıza tanınan bu yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası ile düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılmasının yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen tasdik raporu ibrazı şartına bağlanması nedeniyle, bu tebliğ ile yeminli mali müşavirler tarafından bu çerçevede yapılacak tasdikin usul ve esasları belirlenmektedir.

1- Yararlanılması Tasdik Raporu İbrazı Şartına Bağlı Vergi İndirimi

Bilindiği üzere; 4325 sayılı Kanunun 1/1/1998 tarihinde yürürlüğe giren 3 üncü maddesinde;

“a) Bu maddenin yürürlük tarihi ile 31/12/2000 tarihi arasında; Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan illerde yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu illerdeki iş yerlerinde fiilen ve sürekli olarak 10 ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu iş yerlerinden elde ettikleri kazançları işe başlama tarihinden itibaren yatırım dönemi dahil 5 vergilendirme dönemi gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu kazançlar hakkında; 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaralı bendinin (b) alt bendi hükümleri uygulanmaz.

b) (a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin anılan fıkradaki istisna süresinin sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisinden aşağıda belirtilen oranlarda indirim yapılır.

İndirim oranı; 10 işçi çalıştıranlarda % 40, 51 ve daha yukarı işçi çalıştıranlarda % 60′ dır. 11 ile 50 arasında (50 dahil) işçi çalıştıranlar için uygulanacak indirim oranı, % 40 oranına her bir işçi için 0.5 puan eklemek suretiyle bulunur.…”

hükümleri yer almaktadır.

4325 sayılı Kanunda yer alan indirim ve istisna uygulamaları ile ilgili hususlar, 27/2/1998 tarih ve 23271 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Seri No.lu Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi Genel Tebliğinde2 açıklanmıştır.

Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesi hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılabilmesi için bu Tebliğ ile belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1.1 – Yıllık Beyana Tabi Kazançlarda Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Uygulaması

Yıllık beyannamede hesaplanan gelir ve kurumlar vergisi tutarının; 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası hükmünce indirime konu edilecek kısmı 20.000.- YTL’yi aşan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu indirimden yararlanabilmeleri için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmeleri zorunludur. Yıllık beyanname üzerinde indirime konu edilecek vergi tutarı 20.000.- YTL’yi aşmayan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu zorunluluk kapsamında değildir. Bu tutar izleyen yıllarda Bakanlığımızca ayrıca belirlenmediği taktirde her yıl ÜFE oranında artırılarak uygulanır. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda 1.000.- YTL’den küçük tutarlar dikkate alınmayacaktır.

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında indirime konu edilecek gelir ve kurumlar vergisi tutarları 20.000.- YTL’yi aşan mükelleflere ilişkin tasdik raporları yeminli mali müşavirler tarafından genel esaslar çerçevesinde mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine teslim edilecektir.

Öte yandan yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ile bildirimlerinin tasdiki amacıyla (tam tasdik) kanuni süresinde sözleşme düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanabilmeleri için ayrıca yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu durumda vergi indiriminden yararlanılması için gerekli şartların sağlandığının ve indirime konu edilecek gelir ve kurumlar vergisinin gerçek tutarının bu Tebliğ çerçevesinde araştırılarak tespit edilmesi ve bu hususlara tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi zorunludur.

1.2 – Tevkifat Halinde Vergi İndirimi Uygulaması

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi indirimi, maddenin (a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin aynı fıkrada yer alan istisna süresinin sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisine indirim oranının uygulanması suretiyle hesaplanmaktadır.

Öte yandan, 4325 sayılı Kanun çerçevesinde faaliyette bulunan mükelleflere nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden yapılan vergi kesintisi uygulamasında da, aynı kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında vergi indiriminden yararlanılması mümkün olup, bunun için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi zorunlu bulunmaktadır.

Buna göre, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamındaki faaliyetler ile ilgili olarak nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden indirimli oranda vergi tevkifatı yapılmasının istenilmesi halinde, nakden veya hesaben ödemeye hak kazanılan tarih itibarıyla 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında öngörülen şartların bulunduğunu ve ödemenin gerçek tutarını tespit eden ve bu Tebliğ ekinde örneği gösterilen yeminli mali müşavir tasdik raporunun mükellefin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir.

Söz konusu yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayanılarak, vergi dairesince vergi sorumlusuna hitaben vergi dairesi müdürünün imzasını ve daire mührünü taşıyan bir yazı verilecek ve yazıda; mükellefe yapılacak ödemenin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi indirimi kapsamında bulunduğunun yeminli mali müşavir tasdik raporu ile belirlendiğini ve bu nedenle gerçekleştirilecek ödemeler üzerinden tasdik raporunda tespit edilen oran ve/veya miktarda vergi tevkifatı yapılması gerektiği belirtilecektir.

Bu kapsamda indirimli oranda vergi tevkifatı yapılması uygulamasından yararlanılabilmesi için herhangi bir parasal sınır öngörülmemiştir. Bu nedenle, indirimli oranda vergi tevkifatı yapılması uygulamasına konu olacak ödeme tutarı ne olursa olsun, bu uygulamadan yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi gerekmektedir.

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında yürütülen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan ödemelerin daha önce tam oranda vergi tevkifatına tabi tutulmuş olması halinde ise, fazladan tevkif edilen vergilerin bu Tebliğ’de belirtilen esaslara uygun olarak düzenlenecek yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayanılarak iade edilmesi mümkün bulunmaktadır.

2- Tasdikin Amacı ve Niteliği

Bu Tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; tasdik hizmeti verilen mükellefin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılması için gerekli şartları taşıyıp taşımadığının ve indirim konusu yapılabilecek verginin gerçek tutarının araştırılması ve tespit edilmesidir. Araştırılacak asgari hususlar Tebliğe ekli rapor örneğinde belirtilmiştir.

Yeminli mali müşavirler incelemelerini 29 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin3 I/2-3 bölümünde yer alan esasları da dikkate alarak yürüteceklerdir. Yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışması kapsamında; 4325 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1 seri no’lu Tebliğ hükümlerine uyulup uyulmadığını, vergi indiriminden yararlanma şartlarının yerine getirilip getirilmediğini ve indirim konusu yapılabilecek verginin gerçek tutarını rapor örneğinde yer alan hususları da dikkate alarak araştırmaları zorunludur.

3 – Tasdik Raporunda Bulunması Gerekli Asgari Bilgiler

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası hükmü uyarınca gerçekleştirilecek vergi indirimine ilişkin olarak düzenlenecek Yeminli Mali Müşavirlik Raporunda bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor dispozisyonu , raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar; 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış bulunan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde aşağıda açıklanmış olup, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin düzenlemeler ve Tebliğ düzenlemeleri birlikte mütalaa olunacaktır.

Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) ve (2) numaralı eklerini oluşturan rapor kapağı ile rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanacaktır. Ayrıca, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm ve bu Tebliğ kapsamında indirim tutarının belirlenebilmesi açısından lüzumlu bulunan; kapsama dahil illerdeki işyerlerinde çalışanların sayısının tespitine yönelik sosyal güvenlik kurumu dört aylık bordroları veya aylık prim ve hizmet belgeleri ile muhtasar beyannameleri, ödeme belgeleri, fazladan kesilen verginin iadesinin talep edildiği durumlarda tevkifat tutarları ve bu tutarların ilgili vergi dairesine yatırıldığını gösteren ve tevkifatı yapan vergi sorumlusu tarafından onaylanmış bir liste ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü incelemeyle ilgili diğer belgelerin de rapora eklenmesi gerekmektedir.

Tam tasdik dışında yapılan tasdik işlemlerinde, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin4 ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun, “17- Yeminli Mali Müşavirlik Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Tasdik Raporu” şeklinde kodlanacaktır.

4- Tasdik Raporunu Tanzim Eden Yeminli Mali Müşavirlerin Müşterek ve Müteselsilen Sorumluluğu

Yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce söz konusu belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Tebliğ olunur.

EK:1

Rapor Sayısı : YMM ../../-…..

Rapor Ekleri :

…………………..
…./…/…….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK
GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İNDİRİMİ
TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Yeminli Mali Müşavirin Adı Soyadı :
Bağlı Olduğu Oda :
Büro Adresi :
Telefon Numarası :
Dayanak Sözleşmenin Günü :
Sayısı :
Mükellefin Adı Soyası 

(Unvanı)

:
Adresi :
Vergi Dairesi :
Vergi Kimlik No.su :
Telefon Numarası :
e-Posta Adresi :
İnceleme Dönemi :
Konusu :
Yıllık Beyannamede İndirilecek Gelir / Kurumlar Vergisi Tutarı :
Yapılması / İadesi Uygun Görülen Tevkifat Tutarı :
SONUÇ :

EK: 2

RAPOR ÖRNEĞİ

I- GENEL BİLGİ

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır.

1- Mükellefin adı, soyadı (unvanı), iştigal konusu, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası, adresi,

2- Pay oranı % 10 ve daha fazla olan ortakların adı-soyadı (unvanı), varsa bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numarası ve adresleri,

3- Mükellefin merkez ve şube işyerlerinin sayısı ve adresleri,

4- Mükellefin merkez ve şube işyerlerinin ticaret sicil kaydı ve sicil numarası,

5- Mükellefin kapsama dahil illerdeki işyerlerinin sayısı ve adreslerinin belirtilmesi,

6- Mükellefin kapsama dahil illerdeki işyerlerinin ticaret sicil kaydı sicil numarası ile Ticaret ve/veya Sanayi Odası kaydı ve numarası,

7- Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde çalışanların sayısı (SSK dört aylık bordrolarındaki işçi sayısı bilgileri ve muhtasar beyannamesinde belirtilen işçi sayısı),

8- Vergi indiriminin geçerli olduğu döneme ilişkin bilanço ve gelir tablosu,

9- Kapsama dahil işyerlerine ilişkin genel bilgiler,

10- Kapsama dahil illerde yeni işyerlerinin faaliyete geçtiği tarihler,

11- Vergi indiriminin münhasıran kapsama dahil illerde mevzuat hükümlerine göre elde edilen kazanca uygulanıp uygulanmadığı,

12- Muhasebeden veya muhasebe denetiminden sorumlu olanların adları ile serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir ünvanı alıp almadıkları,

13- Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir.

1- Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,

2- Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

3- Defter kayıtlarının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olup olmadığı,

4- Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde elde edilen hasılat ve giderlerin defterlerde ayrıca gösterilip gösterilmediği,

5- Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,

6- Mükellefin 4325 sayılı Kanunun 3/b maddesindeki vergi indirimi için öngörülen şartları taşıyıp taşımadığının ve yararlanılacak vergi indiriminin gerçek tutarının belirlenmesinde takip edilen inceleme ve kanıt toplama yöntem ve teknikleri,

7- Gerekli olan diğer bilgiler.

III- HESAP İNCELEMELERİ

Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.

1- Vergi teşvikleri açısından 4325 sayılı Kanun kapsamında sayılan illerde 1/1/1998-31/12/2000 tarihleri arasında işe yeni başlayıp başlamadıkları,

2- Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde vergilendirme döneminin tamamında fiilen ve sürekli olarak en az 10 ve daha fazla işçi çalıştırıp çalıştırılmadığı,

3- Kapsama dahil illerde aynı mükellefin birden fazla işyeri açması halinde bu işyerlerinde çalışan işçi sayısının toplu olarak asgari şartı sağlayıp sağlamadığı,

4– İndirim konusu gelir ve kurumlar vergisine esas kazancın mevzuat hükümlerine uygun olarak muvazaadan ari olarak münhasıran kapsama dahil illerden elde edilip edilmediği,

5- Mevzuat hükümlerine göre vergi dışı işlemlere konu maliyetler ile hasılata ilişkin belgelerin sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olup olmadığı tespit edilerek, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırmanın yapılıp yapılmadığı,

6- Kapsama dahil illerde yeni açılan işyeri veya işyerlerinin fiziki durumu araştırılarak, işyerinin kapasitesi ve hasılat durumunun fiilen uyumlu olup olmadığı,

7- Kapsama dahil işyerinin kuruluş işlemlerinin ticaret sicili, ticaret ve/veya sanayi odası kayıtları ve imalatçılarda kapasite raporları ile SSK kayıtları üzerinde araştırılması ve denetlenmesi,

8- Kapsama dahil iller dışında mükellefin diğer illerde de faaliyetlerinin bulunup bulunmadığının araştırılması ve vergi indirimine konu kazançlar ile bunlar dışındaki kazançlara merkez genel yönetim giderlerinden (amortismanlar dahil) pay verilip verilmediğinin tespiti ve genel yönetim giderlerinin dağıtım şekli,

9- Kayıt ve belgeler ile fiili durumun birbirini doğrulayıp doğrulamadığı,

10- İndirim oranının ve tutarının tespiti,

11- Fazladan tevkif edilen vergilerin bu tebliğ hükümlerine göre iadesinin söz konusu olduğu durumlarda, önceden yapılan vergi kesintilerine ilişkin bilgiler, yapılması uygun görülen iade tutarı,

12- Gerekli görülecek diğer hususlar.

IV- SONUÇ

Bu bölümde yeminli mali müşavirler, mükelleflerin işlemlerinin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası çerçevesinde incelendiğini, vergi indiriminden yararlanmak için aranılan şartların mevcut olduğunu, belirtilen vergi indirim tutarının gerçek olduğunu ve fiili durum ile belge ve kayıtların birbiriyle uyumlu ve ilgili mevzuata uygun olduğunu kesin olarak ifade edeceklerdir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı – Soyadı

İmza – Mühür

 

1 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 27/2/1998 tarih ve 23271 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

3 2/3/2001 tarih ve 24334 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

4 16/12/1993 tarih ve 21790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

(22.12.2006) 40 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

 

40 SIRA NO’LU SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Resmi Gazete No 26384
Resmi Gazete Tarihi 22.12.2006

A) İHRAÇ MALI TAŞIYAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMLERİNDE, ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ İSTİSNASINA İLİŞKİN FAALİYET TASDİK RAPORU UYGULAMASI

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye göre düzenlenen “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 1 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirler tarafından vergi mevzuatı açısından tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının “Mali Mevzuatta Yeralan Teşvik, İndirim, İstisna ve Muafiyetler Yönünden” başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise “Diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemler” in tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.

Bilindiği üzere, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa 27/4/2006 tarihli ve 5493 sayılı Kanunla eklenen 7/A maddesi ile Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan 2710.19.41.00.11, 2710.19.41.00.19, 2710.19.45.00.11 ve 2710.19.49.00.11 G.T.İ.P. numaralı malların (motorinlerin); 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde, Bakanlar Kurulunca belirlenen sınır kapılarında, 4458 sayılı Gümrük Kanununun ihracat rejimi kapsamında yurtdışına çıkarılacak eşyayı taşıyan kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorkların depolarına (araçların ve soğutucu ünitelerin standart yakıt deposu miktarlarını aşmamak kaydıyla) yalnızca yurt dışına çıkışlarda teslimi özel tüketim vergisinden istisna edilmiştir. Ayrıca, bu maddede düzenlenen istisnaya ilişkin usul ve esasları belirleme, istisnayı bu maddeye göre işlem yapanlara verginin iadesi yöntemi ile uygulama konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.

4760 sayılı Kanunun 7/A maddesine ilişkin olarak yayımlanan 26/6/2006 tarih ve 2006/10784 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesi ile söz konusu istisnanın; Ambarlı, Çeşme, Pendik, İpsala, Tekirdağ, Kapıkule ve Hamzabeyli Sınır Kapılarındaki gümrüklü sahalarda uygulanacağı belirtilmiştir. Söz konusu maddenin verdiği yetki uyarınca, istisna uygulamasının usul ve esasları 11 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği 2 ile belirlenmiştir.

Buna göre, bayilerin yukarıda belirtilen hükümler kapsamında gerçekleştirdikleri motorin teslimlerinde ÖTV istisnası uygulaması Bakanlığımızca tasdik kapsamına alınmış olup, yeminli mali müşavirler tarafından her takvim yılına ilişkin olarak düzenlenecek faaliyet raporlarının vergi dairesine ibrazı şartı getirilmiş bulunmaktadır.

Bu itibarla, yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenmesi gereken “İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde Özel Tüketim Vergisi İstisnasına İlişkin Faaliyet Tasdik Raporu”nun (kısaca faaliyet raporu olarak anılacaktır.) düzenlenmesine ilişkin hususlar, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1 – Tasdikin Amacı

Bu tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; söz konusu malların özel tüketim vergisinden istisna olarak tesliminin 11 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği’nde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilmiş olup olmadığının tespit edilmesidir.

2 – Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Faaliyet Raporu ve Faaliyet Raporunda Bulunması Gereken Bilgiler

YMM’ler tarafından hazırlanacak faaliyet raporlarının, bu Tebliğin (1) numaralı ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) numaralı ekini oluşturan rapor dispozisyonu ve içeriğine uygun olarak hazırlanması gerekmektedir.

Ayrıca bu Tebliğ ve 11 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen belgeler ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü inceleme ile ilgili diğer belgelerin rapora eklenmesi gerekmektedir.

Öte yandan, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin3 ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun, “18- İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde ÖTV İstisnası Tasdik Raporu” şeklinde kodlanacaktır.

3 – Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Faaliyet Raporunun Vergi Dairelerine Teslim Edilmesi

Konuya ilişkin olarak yayımlanan 11 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliğinde, istisna kapsamında gerçekleştirilen motorin teslimleriyle ilgili olarak yeminli mali müşavirler tarafından her takvim yılına ilişkin olarak düzenlenecek faaliyet raporlarının, takvim yılını takip eden 2 ay içerisinde bayilerin KDV mükellefiyetlerinin bulunduğu yer vergi dairesine ibraz edileceği belirtilmektedir.

Söz konusu raporlar ilgili vergi dairelerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır.

4 – Yeminli Mali Müşavirlerin Müteselsil Sorumluluğu

Yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce söz konusu belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

3 16/12/1993 tarihli ve 21790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

B) 38 SIRA NO.LU SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİNİN “YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK BİYOETANOL ÜRETİM TASDİK RAPORU VE HARMANLAYICILARA AİT BİYOETANOLLÜ BENZİN FAALİYET TASDİK RAPORUNUN VERGİ DAİRELERİNE TESLİM EDİLMESİ” BAŞLIKLI 3. BÖLÜMÜNDE YER ALAN VE “ÜRETİCİLERİN, YERLİ TARIM ÜRÜNLERİNDEN..” İFADESİYLE BAŞLAYAN PARAGRAFI AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE DEĞİŞTİRİLMİŞTİR:

“Üreticilerin, yerli tarım ürünlerinden imal ederek teslim ettikleri biyoetanole ilişkin olarak, her takvim yılının altı aylık birinci dönemi ve kalan altı aylık ikinci dönemine ait yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen Biyoetanol Üretim Tasdik Raporunu biyoetanol sattıkları harmanlayıcıların ÖTV yönünden,”.

Tebliğ olunur.

EK: 1

RaporSayısı : YMM ../…-… ………………………..

Rapor Ekleri : …./…/……..

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

İHRAÇ MALI TAŞIYAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMLERİNDE

ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ İSTİSNASINA İLİŞKİN FAALİYET

TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Adı Soyadı :

Yeminli Mali Bağlı Olduğu Oda :

Müşavirin Büro Adresi :

Telefon Numarası :

Dayanak Tarihi :

Sözleşmesinin Sayısı :

Adı – Soyadı ( Ünvanı ) :

Adresi :

Mükellefin Vergi Dairesi :

Vergi / T.C. Kimlik Numarası :

Telefon Numarası :

İnceleme Dönemi :

Konusu :

Teslim Edilen Mal Miktarı :

SONUÇ :

EK:2

 

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

İHRAÇ MALI TAŞIYAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMLERİNDE

ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ İSTİSNASINA İLİŞKİN FAALİYET

TASDİK RAPORU DİSPOZİSYONU

I. GENEL BİLGİ:

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır:

– Mükellefin adı, soyadı, ünvanı ve/veya ortaklarının adları ve adresleri.

– Mükellefin ticaret sicil kaydı ve numarası.

– Mükellefin ve varsa ortaklarının bağlı bulunduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası, (gerçek kişilerde ayrıca T.C. Kimlik numaraları).

– Mükellefin kayıtlı olduğu mesleki kuruluşlar.

– Mükellefin çalıştırdığı işçi sayısı ve bunların çalıştıkları süreler.

– Mükellefin son iki yıla ilişkin katma değer vergisi beyanları ile kendisine nakden veya mahsuben yapılan ödemeler.

– Mükellef hakkında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma yönünde rapor veya tespit bulunması durumunda bununla ilgili bilgiler.

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II. USUL İNCELEMELERİ:

-Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından akaryakıt alt başlığı ve istasyonlu bayilik kategorisi altında verilen bayilik lisansı belgesine ait bilgiler.

-Akaryakıt pompalarının bağlı olduğu ödeme kaydedici cihaz belgelerine ilişkin bilgiler.

-Bayilerin, ihraç malı taşıyan araçlara istisna kapsamında motorin tesliminde bulunabilmeleri için, KDV yönünden bağlı bulunduğu vergi dairesine ve dağıtıcının kendisine verdikleri “İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimine İlişkin Talep ve Taahhütname” bilgileri.

-Gerekli görülen diğer hususlar.

III. HESAP İNCELEMELERİ:

Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

– İstisna kapsamında teslim edilen motorinlerin alışlarına ilişkin fatura ve benzeri vesikalara ait liste ve buna ilişkin bilgiler.

– Bayilerin verdiği İhraç Malı Taşıyan Araçlara Vergiden İstisna Motorin Teslimine İlişkin Bildirim Formlarına dayanılarak takvim yılı bazında çıkarılacak, istisna kapsamında teslim yapılan toplam araç sayısı ile istisna kapsamında teslim edilen toplam motorin miktarına ilişkin bilgiler.

– İstisna kapsamında teslim edilen motorinlere ait “Stok Bildirim Formu”nda bildirilen stok bilgileri.

– İstisna kapsamında teslim edilen motorinlerin satış fiyatının, ilgili motorin türünün edinme bedelinin yüzde sekiz (% 8) fazlasını aşıp aşmadığına ilişkin bilgiler.

– İstisnanın 11 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde uygulanıp uygulanmadığına dair bilgiler.

-Gerekli görülen diğer hususlar.

IV. SONUÇ:

Yeminli mali müşavir, teslim edilen miktara ve teslime ilişkin kayıt ve belgelerin ilgili mevzuata uygunluğunun ve doğruluğunun araştırıldığını belirterek, konu hakkında görüşünü kesin olarak ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve Soyadı

İmza-Mühür

 

1 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 7/9/2006 tarihli ve 26282 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

Kaynak

(30.12.2006) 2007 Yılı Serbest Muhasebecilik,Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi

 

2007 Yılı Serbest Muhasebecilik,Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi

Resmi Gazete No 26392 4.Mükerrer
Resmi Gazete Tarihi 30.12.2006

Maliye Bakanlığından:

2007 YILI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 46 ncı maddesi ile 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir Ücretlerinin Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca hazırlanan ve 2007 yılında meslek mensuplarınca uygulanacak olan asgari ücret tarifesi aşağıda tablolar halinde gösterilmiştir.

 

Kaynak

(23.02.2007) 41 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

 

41 SIRA NO’LU SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Resmi Gazete No 26421
Resmi Gazete Tarihi 23.02.2007

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesi ile Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 1 7 nci maddesinin Bakanlığımıza vermiş olduğu yetkiye dayanılarak, Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti vermek suretiyle hesap ve işlemlerini doğrulayacakları mükelleflerle ilgili olarak, tasdik hizmeti verilecek mükelleflerin doğrudan ya da silsile yoluyla ticari ilişkide bulundukları diğer mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden bilgi istenmesine ilişkin bir düzenlemenin getirilmesi ve bu düzenlemeye ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile evvelce yayımlanmış olan 24 2 ve 37 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde 3 yer verilmiş olan bazı hükümlerin değiştirilmesi gerekli görülmüştür.

Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun mükerrer 227 nci maddesinin 2 numaralı bendi ile, vergi kanunlarında yer alan muafiyet istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır. Anılan maddede ayrıca, 2 numaralı bent hükmüne göre yararlanılması yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlanan konularda, tasdik raporunu zamanında ibraz etmeyen mükelleflerin tasdike konu haktan yararlanamayacakları ile Bakanlığımızın tasdik raporlarının ibraz süresini iki aya kadar uzatmaya yetkili olduğu hususları hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede, yararlanılması yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz zorunluluğuna bağlanmış olan yatırım indirimi istisnası ve kurumlar vergisi istisnası konularında veya içerisinde anılan konuların da değerlendirilmiş olduğu yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ve eklerinin tasdiki (tam tasdik) konusunda yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporlarının Yeminli Mali Müşavirler Odaları vasıtasıyla vergi dairelerine teslimine ilişkin bazı düzenlemelerin yapılması gerekli görülmüştür.

I – Yeminli Mali Müşavirlerden Bilgi İstenmesi

27 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin 4 , teyit alınması suretiyle karşıt inceleme yapılması konusundaki düzenlemeleri saklı kalmak üzere, yeminli mali müşavirler; tasdik hizmeti verdikleri mükelleflerin doğrudan ya da silsile yoluyla ticari ilişkide bulunduğu kişiler ile ilgili olarak varsa bu kişilere tam tasdik hizmeti veren diğer yeminli mali müşavirlerden bilgi isteyebilirler. Bilgi tam tasdik hizmeti veren yeminli mali müşavirlerden istenebilecektir.

Bilgi istemlerinin tasdik konusu ile sınırlı olması ve yeminli mali müşavirin tasdik hizmeti verdiği mükellef ile hakkında bilgi istenen mükellef arasındaki ticari ilişki ile doğrudan bağlantılı olması gerekir.

Kendisinden bilgi istenen yeminli mali müşavirler tam tasdik hizmeti verdikleri mükelleflere ilişkin olarak yukarıda belirtilen nitelikte ve harici bir araştırmayı gerektirmeyen bilgileri verebilirler.

Bilgi verme işlemi, zorunlu olarak yerine getirilmesi öngörülmüş bir işlem değildir. Dolayısıyla, kendisinden bilgi istenilen yeminli mali müşavirler; istenilen bilgileri verebilecekleri gibi, diledikleri takdirde bilgi vermekten imtina da edebileceklerdir. Ancak , bilgi yazısı verdikleri bir konuda sonradan; evvelce vermiş oldukları bilgilerin içeriğine yönelik herhangi bir düzeltme yapmaları sözkonusu olamayacaktır. Bilgi yazısı veren yeminli mali müşavirlerin; sonradan, evvelce vermiş oldukları bilgilerin içeriğine yönelik düzeltme yapılması talebinde bulundukları gibi bir husus ileri sürmeleri, verdikleri bilgilerin doğruluğuna ilişkin sorumluluklarını ortadan kaldırmayacaktır. Bu itibarla, yeminli mali müşavirlerin vermiş oldukları bilgi yazılarında yer alan hususları, dikkat ve özenle tetkik etmeleri sorumlulukları açısından önem arz etmektedir.

A – Bilgi İsteme Yazıları ile İlgili Usul ve Esaslar:

Bilginin yazılı olarak istenmesi ve bilgi isteme yazılarında en az aşağıdaki hususların yer alması gerekir.

– Bilgi talebinde bulunan yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve vergi
dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer
bilgiler,

– Bilgi talebinde bulunan yeminli mali müşavirin tasdik hizmeti verdiği mükellefin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer bilgiler,

– Tasdik sözleşmesinin tarihi ve sayısı,

– Hakkında bilgi talep edilen mükellefin adı-soyadı veya unvanı, vergi kimlik numarası, adresi ve benzeri diğer bilgiler.

Bilgi isteme yazılarında, hakkında bilgi istenen mükellefin tasdik hizmeti verilen mükellef ile ticari ilişkisi ve istenen bilgi açıklıkla belirtilecektir.

Bilgi isteme talepleri yazılı olarak cevaplandırılacak ve cevap yazıları ilgili yeminli mali müşavir tarafından imzalanıp mühürle tasdik edilecektir. Yeminli mali müşavirlerin cevap yazılarında en az aşağıdaki hususların yer alması gerekir.

– Cevap yazısını düzenleyen yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve vergi dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer bilgiler,

– Cevap yazısını düzenleyen yeminli mali müşavirin tam tasdik hizmeti verdiği mükellefin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer bilgiler,

– Tam tasdik sözleşmesinin tarihi, sayısı, ilgili meslek odası ve vergi dairesine veriliş tarihi,

– Hakkında bilgi verilen mükellefin yevmiye defteri onay bilgileri,

– Bilgi istenen konu ile ilgili yevmiye kayıtlarının tarih ve numarası,

– Katma değer vergisi iadesi tasdik işlemleri için, mal veya hizmet alımına ilişkin bilgi istemlerinde hakkında bilgi verilen mükellefin bilgi istemine konu işlemin gerçekleştiği dönemdeki KDV beyanları hakkında bilgi (teslim ve hizmet tutarı, istisna tutarı, KDV matrahı, hesaplanan KDV tutarı, ödenecek/sonraki döneme devreden KDV tutarı, tahakkuk fişinin tarih ve numarası),

– Hakkında bilgi verilen mükellefin malları (imalatçılarda hammaddeyi) tedarik ettiği alt firmalara ilişkin bilgiler (malın veya hammaddenin satın alındığı kişinin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, malın KDV dahil toplam bedeli, düzenlenen belgenin tarih ve numarası), (mal veya hammadde alımlarının çok sayıda kişiden yapıldığı hallerde en yüksek 10 alıma ilişkin bilgilerin verilmesi yeterli olacaktır).

Yukarıda yer alan esaslara uygun olarak düzenlenen cevap yazılarını alan yeminli mali müşavirler, hakkında bilgi verilen mükellef nezdinde karşıt inceleme yapmakla yükümlü olmayacaklardır. Şu kadar ki, tasdiki yapan yeminli mali müşavirin hakkında bilgi verilen mükellefin alt mükellefleri ile ilgili karşıt inceleme yükümlülüğünün devam edeceği tabiidir. Öte yandan, katma değer vergisi iadesi tasdik işlemlerinde, süresinde tam tasdik sözleşmesi yapmamış mükellefler ile ilgili olarak, bu mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden bilgi istenilmesi sözkonusu olmayacaktır. Ancak, buna rağmen alınmış bir bilgi yazısı var ise, alınan bu bilgi cevap yazılarına ilgili yeminli mali müşavirce ve vergi dairesince itibar edilmeyecektir.

Yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen bilgi talep yazıları ile bilgi cevap yazılarına sayı verilmesi ve bu yazıların “Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” 5 hükümlerine göre saklanması gerekir.

B – Sorumluluk:

Bilgi veren yeminli mali müşavirler verdikleri bilgilerin doğruluğundan genel hükümler uyarınca sorumludurlar.

Bilgi isteyen yeminli mali müşavirler aldıkları bilgileri titiz bir şekilde kontrol etmekle yükümlüdürler. Bilgilerin birbiriyle veya bilgi isteyen yeminli mali müşavirin elindeki diğer bilgi, belge ve kanıtlarla uyumlu olmadığı hallerde veya tereddüt uyandıran sair durumlarda alınan bilgi kullanılmadan önce gerekli araştırmaların yapılması, yapılan araştırmalar

sonucunda uyumsuzluklar ve tereddütler giderildiği takdirde alınan bilgiye itibar edilmesi gerekir.

Diğer yeminli mali müşavirlerden aldıkları bilgileri gerekli kontrolleri yapmadan işleme koyan yeminli mali müşavirler doğacak sonuçlardan sorumlu olacaklardır.

Yeminli mali müşavirlerden yukarıda belirtilen şekilde elde edilen bilgilerin gizliliğine dikkat edilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde ilgili mevzuat uyarınca gerekli işlemin yapılacağı tabiidir.

II – 24 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde “Tasdik Raporunun İbraz Süresi” ne ilişkin olarak yer verilen düzenleme aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Tasdik raporlarının ilgili yıl gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde verilmesi gerekir.”

III – 37 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin “Beyannamelerini imzalatma kapsamında olan mükellefler:” başlıklı 2.1. bölümü başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

” 2.1. Beyannamelerini imzalatma mecburiyeti kapsamında olan mükellefler:

Kurumlar vergisi veya ticari, zirai ve mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerinden 2004 yılı aktif toplamı 3.000.000 ve net satışlar toplamı 6.000.000 Yeni Türk Lirasını aşmayan mükelleflerdir.”

Anılan Tebliğin “2.2. Beyannamelerini imzalatma kapsamı dışındaki mükellefler:” başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

” 2.2. Beyannamelerini imzalatma mecburiyeti kapsamı dışındaki mükellefler:”

IV- Yatırım İndirimi, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Tam Tasdik Raporlarının Yeminli Mali Müşavirler Odaları vasıtasıyla Vergi Dairelerine teslimi :

 

Bu konuda evvelce, Bakanlığımızca yayımlanan 20 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde 6 ; “yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının bazı illerde meslek odaları vasıtasıyla vergi dairelerine teslimi konusunda Bakanlığımızca gerekli düzenlemelerin yapılabileceği,” hususu öngörülmüş olup, bu çerçevede sözkonusu raporların meslek odaları vasıtasıyla vergi dairelerine teslimi konusunda aşağıdaki düzenlemelerin yapılması gerekli görülmüştür.

1-Yeminli mali müşavirlerin gerek bulundukları il sınırları içerisindeki mükelleflere ve gerekse bulundukları il sınırları dışındaki diğer illerde bulunan mükelleflere ait tasdik raporlarını (tam tasdik, yatırım indirimi, kurumlar vergisi istisnası veya içerisinde bu konuların değerlendirildiği tam tasdik raporları) varsa bulundukları ilde kurulmuş Yeminli Mali Müşavirler Odasına beyanname verme dönemi sonuna kadar veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde imza karşılığında teslim etmeleri halinde, bu teslimleri vergi dairesine yapılmış olarak kabul edilecektir.

2-İlgili Yeminli Mali Müşavirler Odasınca bu raporlar; en geç beyannamenin verildiği ayı takip eden iki aylık sürenin sonundan itibaren 15 gün içerisinde gerek bulunulan ildeki mükelleflerin bağlı bulundukları vergi dairelerine, gerekse bulunulan il dışındaki diğer illerde bulunan mükelleflerin bağlı bulundukları vergi dairelerine oda tarafından görevlendirilecek yetkili elemanlar vasıtasıyla imza karşılığında teslim edilecektir.

3-Oda’ya yeminli mali müşavirlerce teslim edilecek tasdik raporlarını vergi dairelerine teslim edecek yetkili ve Oda’ca verilmiş özel kimlik taşıyan elemanların kimlikleri, Vergi Dairesi Başkanlığı kanalıyla o ilde bulunan vergi dairelerine önceden bildirilecektir.

4-Oda tarafından görevlendirilecek yetkili elemanlarca vergi dairelerine getirilecek tasdik raporları, vergi daireleri tarafından görevlendirilecek yetkililerce imza karşılığı teslim alınacaktır.

5- Sözkonusu tasdik raporlarının yukarıda öngörülen şekilde teslimi için gerekli tedbirler ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı ile Yeminli Mali Müşavirler Odası tarafından müştereken alınacaktır.

Bu uygulamada; beyanname verme dönemi sonuna kadar veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde ilgili odalara teslim edilecek tasdik raporlarının, beyannamenin verildiği ayı takip eden iki aylık sürenin sonundan itibaren 15 gün içerisinde ilgili vergi dairelerine intikalinin sağlanması, ilgili yeminli mali müşavirler odasının sorumluluğundadır. Bu sorumluluğun öngörülen sürede yerine getirilmemiş olması, bir başka ifadeyle sözkonusu raporların öngörülen 15 günlük süreden sonra ilgili vergi dairelerine ibrazı halinde ise bu raporlar ilgili vergi dairelerince teslim alınmayacaktır.

Sözkonusu raporlar; öngörülen 15 günlük süreden sonra her hangi bir şekilde (posta, kargo, kurye v.b.) ilgili vergi dairelerine intikal ettirilmiş olsa bile bu raporlar uyarınca vergi dairelerince işlem tesis olunmayacaktır.

İçerisinde yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ibrazı zorunluluğuna bağlanmış her hangi bir konu bulunmayan tam tasdik raporlarının da yukarıda belirtilen düzenleme çerçevesinde ilgili vergi dairelerine teslimi mümkün olabilecektir.

Tebliğ olunur.

 

1 2/1/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

2 24/3/1998 tarih ve 23296 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

3 3/3/2005 tarih ve 25744 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

4 6/12/2000 tarih ve 24252 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

5 3/1/1990 tarih ve 20391 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

6 19/2/1996 tarih ve 22559 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

Kaynak

42 Sıra No’lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

 

42 SIRA NO’LU SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Resmi Gazete No 27449 (4. mükerrer)
Resmi Gazete Tarihi 31.12.2009

 

213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin ikinci fıkrası ile vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye göre düzenlenen Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin1 7 nci maddesi ile de, yeminli mali müşavirler tarafından vergi mevzuatı açısından tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının mali mevzuatta yer alan teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler yönünden başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde, diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemlerin tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.

Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise, tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği ve Yönetmelikte belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinin2 3.7 maddesine göre, anılan tebliğ ile usul ve esasları belirlenen düzenlemeden mükelleflerin yararlanmaları Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu ibrazı şartına bağlanmıştır. Buna göre yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenmesi gereken “Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu”nda bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor şekli, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1 – Tasdikin Amacı ve Tasdik Sözleşmesi Düzenlenmesi

Bu tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; mükelleflerin, 1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği ve gerektiğinde bu konuda yayımlanacak tebliğ ve benzeri düzenlemeler kapsamındaki uygulamadan yararlanılması için öngörülen şartları sağlayıp sağlamadıklarının tespit edilmesidir.

Söz konusu istisnadan yararlanabilmeleri bakımından, yeminli mali müşavirler ile 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin3 ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun, “19- Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu” şeklinde kodlanacaktır.

Diğer taraftan, 1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinin Raporun Konusu ve İbraz Süreleri başlıklı 3.7.1. bölümünde;

“Mükelleflerin sözleşmeli yeminli mali müşavirlerinin bulunması halinde, faaliyet raporunun sözleşmeli müşavirler tarafından düzenlenmesi yeterli olacaktır.” denilmektedir. Bu düzenleme uyarınca, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ve eklerinin tasdiki (tam tasdik) için yeminli mali müşavirlik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin, Serbest Bölgelerde istihdam ettikleri personelin ücretlerinin gelir vergisinden istisna edilmesi işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce tasdiki konusunda, tam tasdik sözleşmelerinin bulunduğu yeminli mali müşavirler yetkili olacaktır. Tam tasdik sözleşmesi bulunan mükellefler tam tasdik sözleşmelerinin bulunduğu yeminli mali müşavirle Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu sözleşmesi düzenleyeceklerdir. Tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükellefler ise diledikleri bir yeminli mali müşavirle Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu sözleşmesi düzenleyebileceklerdir.

2 – Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporunda Bulunması Gereken Bilgiler

Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) numaralı ekini oluşturan Rapor Kapağına ve (2) numaralı ekini oluşturan Rapor Dispozisyonuna uygun olarak hazırlanacaktır. Düzenlenecek rapora, Gümrük Çıkış Beyannamesi, Faaliyet Ruhsatı ile Kapasite Raporu örnekleri ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü inceleme ile ilgili diğer belgelerin eklenmesi gerekmektedir.

Düzenlenecek raporda;

– Serbest bölgede üretilen ürünlerle bölge içinden, Türkiye’den veya dışarıdan alınan ürün tutarları,

– Bölge içine, Türkiye’ye veya yurt dışına satış tutarları,

– Bölgede üretilen ürünlerin toplam FOB bedelinin en az  % 85’inin yurt dışına ihraç edildiği,

hususlarının,  1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinde ve gerektiğinde bu konuda yayımlanacak tebliğ ve benzeri düzenlemelerde açıklanan usul ve esaslara uygun olduğunun tevsik edilmesi gerekmektedir.

Aynı mükellefle ilgili olarak aynı yılda, aynı yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen ve aynı vergi dairesine verilen müteakip tasdik raporlarının, “Genel Bilgi” bölümünde yer alan ve değişmeyen bilgilere raporda yer verilmesine veya değişmeyen belgelerin rapora eklenmesine gerek bulunmamakta olup, bu bilgi ve belgelerin yer aldığı raporun tarih ve sayısı müteakip raporlarda belirtilecek, değişiklik olması halinde ise değişiklikle ilgili bilgi verilecektir. Düzenlenen raporun ilgili yılın ilk raporu olması halinde, bilgi ve belgelerin tamamına raporda yer verilecektir.

3- Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Faaliyet Raporunun Vergi Dairelerine Teslim Edilmesi

Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporunun vergi dairelerine teslim edilmesi ile ilgili hususlar 1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinde düzenlenmiş olup, raporların ibraz edileceği vergi daireleri, rapor ibraz süresi, bazı hallerde rapor ibrazı için ek süre verilmesi hususlarında anılan Genel Tebliğde yer verilen düzenlemeler ile gerekli görüldüğü takdirde bu konuda yayımlanacak müteakip 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğlerinde yer verilecek düzenlemeler geçerli olacaktır.

Söz konusu raporlar ilgili vergi dairelerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcılarından biri tarafından imzalanacaktır.

4 – Yeminli Mali Müşavirlerin Müteselsil Sorumluluğu

Yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”4 hükümlerine göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce söz konusu belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile bu Kanunun uygulamalarına ilişkin mevzuat uyarınca, imza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Tebliğ olunur.

 

1 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 12/3/2009 tarihli ve 27167 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

3 16/12/1993 tarihli ve 21790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

4 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

Ekler için tıklayınız.

Kaynak

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Kurulmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (Seri I, No: 1)

 

TÜRMOB BAĞIMSIZ DENETİM MERKEZİ KURULMASINA İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ

(SERİ I, NO:1)

Resmi Gazete No 27746
Resmi Gazete Tarihi 01.11.2010

BİRİNCİ BÖLÜM

BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; denetim mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine, muhasebe mesleğinin bağımsızlığının ve tarafsızlığının korunmasına katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde, muhasebe denetimine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak üzere Birlik meslek mensuplarının oluşturdukları bağımsız denetim şirketleri ile bağımsız denetçilerin onaylanmasını, tescilini, takibini, kamuya duyurulmasını sağlamak, bağımsız denetçilerin ve denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerinin kurulması ve bağımsız denetim lisansına, meslekte uzmanlaşmaya, iç denetim ve kurumsal yönetime ilişkin uygulamaları yürütmek üzere Birlik bünyesinde oluşturulan TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin kuruluş ve çalışma esasları, görev ve yetkileri ile bağımsız denetim şirketleri kütüğüne ilişkin esasları belirlemektir.

Hukuki Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ 1/6/1989 tarih ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 29/(e)  maddesine dayanılarak çıkarılan 11/06/1990 tarih ve 20545 sayılı R.G’de yayımlanan Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetmeliğinin 21/11/2007 tarih ve 26707 sayılı R.G’ de yayımlanan Yönetmelikle değişik 7/(e), 7/(k) ve 7/(l), 23/(j) ve 23/(m) maddeleri ile 66/A maddesi ve 03/01/1990 gün ve 20391 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 64 üncü maddesi  hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Kavram ve Tanımlar

MADDE 3 ­­­­­– ( 1)  Bu Tebliğde geçen;

a)        Bağımsız Denetim: Meslek mensuplarının vergi denetimi ve müşavirlik hizmetleri hariç olmak üzere; kurum, kuruluş ve her türlü şirket ile organizasyonun muhasebe kayıtları ve finansal tabloları üzerinde bağımsız denetim standartlarında öngörülen esaslar çerçevesinde yürüttükleri denetim çalışmasının rapora bağlanmasını,

b)       Bağımsız Denetim Şirketi:  Bağımsız denetçilerin bağımsız denetim yapmak üzere kurmuş oldukları ortaklığı,

c)       Bağımsız Denetçi:  Bu Tebliğ hükümlerine göre bağımsız denetim lisans belgesi almış meslek mensuplarını,

d)       Birlik: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini (TÜRMOB),

e)        Birlik Yönetim Kurulu: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Yönetim Kurulunu,

f)        Birlik Denetleme Kurulu: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Denetleme Kurulunu,

g)        Kanun: 01/06/1989 tarih ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,

h)       Kütük: Bağımsız Denetçi Şahıs Kütüğünü ve Bağımsız Denetim Şirketleri Kütüğünü,

i)         Merkez: TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezini,

j)         Merkez Yönetim Kurulu: Birlik Yönetim Kurulunca bağımsız denetçiler arasından seçilen beş üye tarafından oluşan TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunu,

k)       Merkez Başkanı: TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu Başkanını,

l)         Merkez Koordinatörü: TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Koordinatörünü,

m)      Merkez Personeli: TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi personelini,

n)       Odalar: Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarını,

o)       Birliğin Resmi Internet Sitesi: www.turmob.org.tr

p)       Merkezin Resmi İnternet Sitesi:            www.tbdm.org.tr

r)                                Akademi: Bu Tebliğ kapsamında ve bu Tebliğe göre çıkarılacak Yönergeler kapsamında Odalar bünyesinde kurulacak eğitim birimlerini,

s)                                Yönetmelik: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetmeliğini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

TÜRMOB BAĞIMSIZ DENETİM MERKEZİ KURULUŞ, GÖREV, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi

MADDE 4 – (1) Denetim mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde, muhasebe denetimine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak amacıyla meslek mensuplarının oluşturdukları bağımsız denetim şirketlerinin ve bağımsız denetçilerin onaylanmasını, tescilini, takibini ve kamuya duyurulmasını sağlamak, bağımsız denetim alanındaki ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip etmek, meslekte uzmanlaşmaya ilişkin uygulamaları düzenlemek ve gözetmek, kalite güvence sistemine ve bağımsız denetim lisanslamasına, iç denetim ve kurumsal yönetime ilişkin esas ve uygulamaları yürütmek üzere Birlik bünyesinde TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi kurulmuştur.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu

MADDE 5– (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi; Birlik Yönetim Kurulunca meslek mensupları arasından seçilen beş üyenin oluşturduğu TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu tarafından yönetilir.

(2) Merkez Yönetim Kurulu ilk toplantısında kendi arasında Başkan ve Başkan Yardımcısı seçer.

(3) Üyelerin ücret veya huzur hakları bütçede belirlenir.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin Denetimi

MADDE 6- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi; Birlik Denetleme Kurulu tarafından denetlenir.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Danışma Kurulu

MADDE 7- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinde en fazla dokuz bağımsız denetçi üyeden oluşan bir Merkez Danışma Kurulu oluşturulur.

(2)  TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Danışma Kurulu; TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kuruluna Merkezin görev alanları ile ilgili olarak görüş ve mütalaalarını ileten bir danışmanlık kuruludur.

(3) Merkez Yönetim Kurulu üyeleri Danışma Kurulu toplantılarına katılırlar. Danışma Kurulunun Başkanı Merkez Yönetim Kurulu Başkanıdır.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Hizmetlerinin Yürütülmesi

MADDE 8 – (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin hizmetleri mevzuat hükümleri ile Merkez Yönetim Kurulu kararlarına uygun olarak yürütülür.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin Görevleri

MADDE 9 – (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin görevleri aşağıda gösterilmiştir:

a)        Bağımsız denetim mesleğinin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak,

b)       Bağımsız denetçilerin menfaatlerini, mesleki ahlak, düzen ve geleneklerini korumak,

c)        Denetim mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde, muhasebe denetimine ve bağımsız denetçilere olan güveni sürdürülebilir kılmak,

d)       Meslek mensuplarının kurmuş oldukları bağımsız denetim şirketlerinin ve bağımsız denetçilerin onaylanmasını, tescilini, sicilinin takibini yaparak “Bağımsız Denetçiler Şahsi Kütüğüö ve “Bağımsız Denetim Şirketleri Kütüğüönü oluşturmak ve kamuya duyurulmasını sağlamak,

e)        Bağımsız denetçilerin lisanslama ve sertifikasyon işlemlerini yürütmek, konuya ilişkin eğitimler düzenlemek ve sınavları yapmak,

f)        Denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerine ilişkin esasları belirlemek, kalite güvence sistemlerini izlemek,

g)        Bağımsız denetim alanında yetkili mercilere görüş bildirmek,

h)       Bağımsız denetim ve denetim standartları konularında ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip etmek, toplantılara katılmak, eğitim ve diğer faaliyetleri düzenlemek, uluslararası organizasyonlara üye olmak,

i)         Türkiye Denetim Standartları Kurulunun çalışmalarına katılmak, görüş bildirmek,

j)         Mesleki uzmanlık ve meslekte uzmanlaşmaya ilişkin esasları belirlemek ve uygulamak üzere çalışmalar yapmak,

k)       Bağımsız denetim konusunda resmi kurum ve kuruluşlarca istenen bilgi ve görüşleri vermek,

l)         TÜRMOB Yönetim Kurulu’nca verilen diğer işleri yapmak ve/veya görüş bildirmek.

m)      TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin meslekte uzmanlaşma ile ilgili görev ve yetkileri şunlardır:

1.        Meslekte uzmanlaşmanın sağlanması ve geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak,

2.        Meslekte uzmanlaşma eğitimini gerçekleştirmek ve odalar bünyesinde kurulacak Akademilerin alt yapılarını oluşturmak, kuruluş izinlerini vermek ve bunların gözetim ile denetimlerini yapmak,

3.        Lisansa bağlanacak uzmanlık alanlarını ve standartları belirlemek,

4.        Akademiler tarafından önerilen uzmanlık alanlarının açılmasına karar vermek,

5.        Uzmanlık eğitimleri sonucunda verilecek uzmanlık lisanslarının usul ve esaslarını belirlemek,

6.        Uzmanlık lisansları sınav ve usul ve esaslarını belirlemek,

7.        Uzmanlık lisansı almış meslek mensuplarının sürekli eğitim usul ve esaslarını belirlemek,

8.        Uzmanlık lisanslarının ulusal ve uluslararası alanda geçerliliğini sağlamak,

9.        Her uzmanlık alanının tanıtımı, geliştirilmesi ve kalitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar yapmak,

10.     Her uzmanlık alanıyla ilgili süreli ve süresiz yayınlar yapmak veya yapılmasına katkıda bulunmak,

11.     Her uzmanlık alanıyla ilgili ulusal ve uluslar arası sempozyum, kongre, panel, çalıştay ve benzeri faaliyetleri yapmak veya yapılmasına katkıda bulunmak,

12.     Uzmanlık lisansı almış meslek mensuplarının denetim ve disiplini ile ilgili usul ve esasları düzenlemek,

13.     Ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yaparak mesleki uzmanlaşmanın gelişmesine katkıda bulunmak,

14.     Uzmanlık lisansı sahibi meslek mensupları arasında dayanışmayı sağlamak ve haksız rekabeti önlemek.

n)        İç denetim faaliyetlerini disipline etmek, lisanslamak ve kurumsal yönetime ilişkin çalışmalar yapmak.

Merkez Koordinatörünün Görev ve Yetkileri

MADDE 10 – (1) Merkez işlerini yürütmekle TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Koordinatörü görevlidir. Merkez Koordinatörünün nitelikleri TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunca belirlenir. Merkez Koordinatörü TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunca görevlendirilir.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Merkez Koordinatörü, Merkez personelinin amiri olup başlıca görev ve yetkileri aşağıda yer almaktadır:

a) Bu Tebliğ kapsamında alınan TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu kararlarını uygulamak,

b) TÜRMOB Bağımsız Denetimim Merkezinin işlem ve yazışmalarını yönetmek,

c) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi görevlerinin eksiksiz olarak yürütülmesini sağlamak üzere ilgili personeli sevk ve idare etmek,

d) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi personelinin atanması, yükselmesi, ödüllendirilmesi, cezalandırılması ve işine son verilmesi gibi özlük hakları ile ilgili konularda TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kuruluna öneride bulunmak,

e)  TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunca verilecek diğer işleri yapmak.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkez Teşkilatı ve Personeli

MADDE 11 – (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi teşkilatında;

a)        Bağımsız Denetim Eğitim, Sınav ve Lisanslama Müdürlüğü,

b)       Bağımsız Denetim Kütüğü, Tescil ve Ruhsat Müdürlüğü,

c)        Denetim Standartlarını İzleme Müdürlüğü,

d)       Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü

e)        Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğü,

f)        İdari ve Mali İşler Müdürlüğü,

bulunur.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkez işleri uzman personel ve idari personel eliyle yürütülür. Merkezde veri giriş operatörü dahil bilgi işlem personeli istihdam edilir.

(3) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkez personeli Birlik personeli hak ve yükümlülüklerine sahiptir.

(4) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinde yeter sayıda merkez koordinatör yardımcısı, müdür, uzman, uzman yardımcısı, bilgi işlem personeli ve idari personel istihdam edilir. Kadro bütçe çerçevesinde belirlenir.

(5) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin idari ve mali işleri İdari ve Mali İşler Müdürlüğü eli ile yapılır.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin Mali Kaynakları

MADDE 12- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin mali kaynakları, Birlik bütçesi içinde yer alır.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin mali kaynakları şunlardır:

a) Birlik bütçesinden TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi için ayrılacak fon,

b) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin faaliyetleri dolayısı ile sağladığı gelirler (kütüğe kayıt ücreti, kütükte kalma ücreti, kurs, eğitim, katılım ücretleri, kitap, ders notu satış gelirleri vb),

c) Özel ve kamu kuruluşlarından TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine yapılan bağışlar ve yardımlar,

d) Diğer çeşitli gelirler.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin Giderleri

MADDE 13- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin giderleri şunlardır:

a)        TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi yatırım ve demirbaş giderleri,

b)       Sınav harcamaları,

c)        Lisans belgesi hazırlama giderleri,

d)       Ders notu hazırlama giderleri,

e)        Personel giderleri,

f)        Yol ve seyahat giderleri,

g)        Huzur hakları,

h)       Diğer çeşitli giderler.

Eğitim Araç, Gereçleri ve Sabit Yatırımlar

MADDE 14- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine ait eğitim araç ve gereçler ile sair tüm yatırımlar amaçları ve faaliyet yerleri dışında kullanılamaz.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Muhasebe Kayıtları

MADDE 15- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi muhasebe kayıtları, Birlik muhasebe hesap planı doğrultusunda ayrı tutulur.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine aktarılan fondan, Birlik Yönetim Kurulu onayı ile işin gerektirdiği fasıl aktarmaları, Merkez Yönetim Kurulu tarafından yapılır.

(3) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bilançosu ve gelir gider hesapları Birlik genel kurulundan en geç 1 ay önce Birlik Yönetim Kuruluna teslim eder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

BAĞIMSIZ DENETÇİLER ŞAHSİ KÜTÜĞÜ VE BAĞIMSIZ DENETİM ŞİRKETLERİ KÜTÜĞÜ

Başvuru

MADDE 16 – (1)   Bağımsız Denetçiler bu Tebliğ kapsamında “Bağımsız Denetim Lisans Belgesiniö aldıktan sonra ve bağımsız denetçilerin kurdukları bağımsız denetim şirketleri ise kuruluşlarını takiben öncelikle onaylanmak üzere kütüğe kayıt için TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine başvururlar. Kütüğe kayıt başvurusu TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Bağımsız Denetim Kütüğü, Tescil ve Ruhsat Müdürlüğüöne yapılır ve Tebliğin bu bölümündeki işlemler ilgili Müdürlük tarafından sonuçlandırılır. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine başvuru öncesi bağımsız denetçiler ilgili Odalarına başvurarak işlemlerini başlatırlar.

(2) Bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketlerinin, resmi ya da özel kurum ve kuruluşların bağımsız denetime yetkili şirketler Listesine girmesine ilişkin talepler bu tebliğ hükümlerine göre yürütülür. Bu Tebliğ tarihinden önce kurulmuş bağımsız denetim şirketlerinin ve yetki almış bağımsız denetçilerin hakları saklıdır.

(3) Başvuru dosyasında aşağıda yer alan bilgi ve belgeler yer alır:

a)       Esas sözleşme,

b)       Merkez ve varsa şube adresleri, internet siteleri dahil tüm iletişim bilgileri,

c)       Ortakları ve ortaklık payları hakkında bilgiler,

d)       Yönetim kurulu, denetim kurulu ve yöneticileri hakkında bilgiler,

e)       Bağımsız denetim ekibi hakkında bilgiler,

f)        Ortaklar, yönetim kurulu üyeleri, denetim kurulu üyeleri ve yöneticileri ile bağımsız denetim ekibinde yer alan denetçilerin TÜRMOB Bağımsız Denetim Lisans belgelerinin birer örneği,

g)       Merkezi yurt dışında bulunan bir başka şirket ve network (şirketler ağı) ile hukuki bir bağlantının bulunması halinde ilgili şirket veya network (şirketler ağı) ile yapılmış sözleşmenin onaylı bir örneği,

h)       Hangi alan veya alanlarda bağımsız denetim hizmeti vermeyi planladıklarına ilişkin bilgi,

i)        Diğer bilgi ve belgeler.

Bağımsız Denetçiler Şahıs Kütüğüne ve Bağımsız Denetim Şirketleri Kütüğüne Kayıt ve Kütük Bilgileri

MADDE 17 – (1)   Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetmeliğinin 66/A maddesi uyarınca başvurusu uygun görülen bağımsız denetçiler veya bağımsız denetim şirketleri kütüğe bir kütük numarası ile kayıt edilir. Bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesindeki işlemlerini kütük numaraları ile takip ederler.

(2) Bağımsız denetçiler şahıs kütüğünde her bir bağımsız denetçinin;

a) Adı Soyadı,

b) T.C kimlik numarası,

c) İletişim bilgileri,

d) Kütük numarası,

e) Gerekli görülen diğer bilgileri,

takip edilir.

(3)  Bağımsız denetim şirketleri kütüğünde her bir denetim şirketinin;

a)       Unvanı,

b)       Merkez adresi ve varsa şube adresleri,

c)       Merkez adresi ve varsa şube adreslerinin iletişim bilgileri,

d)       Şirket kütüğünden sorumlu şirket personeli ve iletişim bilgileri,

e)       İnternet site adresi,

f)        Şirket türü,

g)       Kütük numarası

h)       Ortaklarının adları, T.C kimlik numaraları ve ortaklık payları,

i)        Ortaklarının adresleri ve diğer iletişim bilgileri,

j)        Ortaklarının sicil numaraları,

k)       Yönetim kurulu üyeleri ve T.C kimlik numaraları,

l)        Denetleme kurulu üyeleri ve T.C kimlik numaraları,

m)     Denetim ekibi ve T.C kimlik numaraları,

n)       Gerekli görülen diğer bilgileri,

takip edilir.

(4) Kütüğe kayıt işlemleri bağımsız denetçi veya bağımsız denetim şirketinin ilgili Odanın çalışanlar kütüğüne kayıt olması ile tamamlanır.

Tescil Belgesi ve Kayıt Ücreti

MADDE 18- (1) Kütüğe kayıt olan Bağımsız Denetçi ve Bağımsız Denetim Şirketlerine kütük numaralarını içeren “TÜRMOB Bağımsız Denetim Tescil Belgesiö verilir.

(2) Kütüğe kayıt olan ve kütükte kalan bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri bu Tebliğ çerçevesinde yıllık bazda kayıt ücreti öderler. Kayda alma ve yıllık kütükte kalma ücreti her takvim yılı başında Bütçede belirlenir.

Kütük Bilgilerindeki Değişiklikler

MADDE 19– (1) Kütük bilgilerinde yer alan değişikliklerin Bağımsız Denetçiler ve Bağımsız Denetim Şirketleri tarafından değişikliği izleyen en geç 10 iş günü içinde bağlı olduğu Odaya ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine yazılı olarak bildirilmesi zorunludur.

Kütüğün Elektronik Ortamda İzlenmesi

MADDE 20- (1) Kütük bilgileri elektronik ortamda da takip edilir. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu kütüğün elektronik ortamda izlenmesini teminen bilgi işlem alt yapısını kurmak üzere gerekli tedbirleri alır.

Liste ve Kamuya Açıklama (İlan)

MADDE 21- (1)Kütüğe kayıt olan bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin “Bağımsız Denetim Şirketleri Listesiönde ve Birliğin resmi internet sitesinde kamuya açıklanır. Liste’de yer almayan bir bağımsız denetçi ya da bağımsız denetim şirketi herhangi bir alanda bağımsız denetim faaliyetinde bulunamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

BAĞIMSIZ DENETİM LİSANSI

Denetim Lisansı

MADDE 22- (1) Bağımsız denetim, denetim lisansına sahip bağımsız denetçiler tarafından yapılır.

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından açılan sınavlarda başarılı olan meslek mensupları denetim lisansı almaya hak kazanırlar ve bağımsız denetçi unvanını alırlar.

(3) Bağımsız denetim lisanslama eğitim,  sınav ve işlemleri TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Bağımsız Denetim Eğitim Sınav ve Lisanslama Müdürlüğüö tarafından yürütülür.

Denetim Lisanslama Sınavı

MADDE 23- (1) Sınav komisyonu Bağımsız Denetim Merkezi tarafından önerilen ve Birlik tarafından onaylanan belirlenen beş üyeden oluşur.

(2) Sınav A Grubu dersler; B Grubu dersler ve C Grubu dersler olmak üzere üç aşamalıdır.

A Grubu dersler;

-Finansal  Muhasebe ve Raporlama Standartları

-Denetim Güvence Standartları

-İç Denetim Standartları

-İç Kontrol Sistemi

konularını kapsar.

B Grubu dersler;

-Türk Ticaret Kanunu (Şirketler ve Denetim Hukuku)

-Denetim Deontolojisi ve Etik Uygulamaları

-Kurumsal Yönetim

konularını kapsar.

C Grubu uzmanlık dersler;

–          SPK Mevzuatı

–          BDDK Mevzuatı

konularını kapsar.

A Grubu derslerin sınavlarını tamamlayanlar, B Grubu derslerin sınavlarında da başarılı olmaları halinde “TÜRMOB Bağımsız Denetçilik Lisansıönı almaya hak kazanırlar. “TÜRMOB Bağımsız Denetçilik Lisansınıö alan bağımsız denetçiler isterlerse C Grubu derslerinden her biri için açılan özel bağımsız denetçilik sınavına girerek ayrıca “TÜRMOB Bağımsız Denetim Uzmanlık Lisansıönı da alabilirler.

(3) Sınavlar öncesi TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından açılan eğitimlere katılmak zorunludur. Bu eğitimler A Grubu dersler için 60 saatten, B Grubu dersler için 45 saatten, C Grubu uzmanlık alanlarının her birisi için 12 saatten az olamaz. Merkez Yönetim Kurulu  eğitim saatlerini yüzde elli azaltabilir veya artırabilir.

(4) Sınavlar yazılı olarak düzenlenir. Sınavda başarılı olabilmek için her bir sınav konusundan (dersten) 100 üzerinden en az 50 puan almak ve sınav ortalamasının en az 65 puan olması gerekmektedir.

Denetim Lisans Belgesi

MADDE 24- (1) Bağımsız denetim sınavında başarılı olanlara TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından “Bağımsız Denetim Lisans Belgesiö verilir. Bağımsız denetçiler “Bağımsız Denetim Lisans Belgesiö olmaksızın TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesindeki bağımsız denetçi kütüğüne kayıt olamazlar.

Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitimi

MADDE 25- (1) Bağımsız denetçilerin almış oldukları lisanslarının devam etmesi için 3568 sayılı Kanunun 44’ncü maddesi gereği yayımlanan ilgili yönetmelik hükümlerine göre “Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitimiöni tamamlamaları şarttır.

Bağımsız Denetim Standartları ve İzlenmesi

MADDE 26- (1) Bağımsız denetim standartlarının takibi, denetim standartları ile ilgili görüş ve önerilerin hazırlanması ve Türkiye Denetim Standartları Kurulu ile ilişkiler TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Denetim Standartlarını İzleme Müdürlüğüö tarafından yerine getirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ

Kalite Güvence Sistemi

MADDE 27- (1) Kalite güvence sistemi; kamu güvenini sağlamak üzere bağımsız denetim faaliyetini yürüten bağımsız denetim şirketlerinin bu faaliyetleri kapsamında yapılan iş ve işlemlerin kalitesini ve incelemesini yürüten ve sürecini düzenleyen yöntem, politika ve prosedürler bütünüdür.

(2) Bağımsız Denetim Şirketleri asgari unsurları bu Tebliğ’de belirlenen bir kalite güvence sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdürler.

(3) Kalite Güvence Sisteminin uygulanması ve izlenmesi; TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüönün sorumluluk ve yetki alanı içindedir.

Kalite Güvence Sisteminin Asgari Unsurları

MADDE 28- (1) Bağımsız Denetim Şirketi bünyesinde oluşturulacak bir “Kalite Güvence Sistemiö en az aşağıdaki unsurları içerir:

a)        Kalite Güvence Sistemi bağımsız denetim şirketi ve bağımsız denetçiden ayrı,  bağımsız ve özerk bir yapıya sahiptir.

b)        Kalite Güvence Sisteminin bağımsız yapısını sağlamak üzere özerk, yeterli ve uygun finansman, personel ve diğer kaynakları bulunur.

c)        Kalite Güvence Sistemini yürütecek uzmanlar denetim ve finansal raporlama alanında yeterli mesleki bilgi ve deneyime sahiptir. Mesleki bilgi ve deneyimi sürekli kılmak üzere eğitim çalışmaları yapılır.

d)       Kalite Güvence Sistemini yürütecek uzmanlar ile incelenen bağımsız denetim şirketleri ve bağımsız denetçiler arasında ortaya çıkabilecek ahlaki risk ve çıkar çatışmalarının önüne geçmek üzere, sistem tarafsız ve objektif bir prosedüre dayanır.

e)        Kalite Güvence Sistemi, bağımsız denetim şirketinin denetim dosya ve çalışma kağıtlarının incelenmesi yanı sıra, bağımsız denetim çalışmalarında bağımsızlıkla ilgili ilke ve kurallar, alınan denetim ücretleri, denetim çalışmasında harcanan kaynakların niceliği ve niteliği ve bağımsız denetim şirketinin iç kontrol sistemi de kapsar.

f)        Kalite Güvence incelemeleri en az her 4 yılda bir gerçekleştirilir. Bu süre uygulamada duyulacak gereksinime göre Avrupa Birliğinin 8 nolu direktifine uyumlu olarak kısalabilir veya uzatılabilir.

g)        Kalite Güvence Sistemi uzmanları kalite kontrol çalışmaları sonucunda bir raporla sistem hakkındaki görüşlerini ortaya koyarlar. Bu rapor bağımsız denetim şirketlerine denetim kalitelerini artırmalarına yönelik önerileri de içerir. Bu öneriler makul bir süre içinde bağımsız denetim şirketleri tarafından uygulamaya geçilir. Önerilere uyulmaması halinde, önerilere uygun hareket etmeyen bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri hakkında TÜRMOB Disiplin Yönetmeliği kapsamında işlem yapılır. Bu durumdaki bağımsız denetçilerin ve /veya bağımsız denetim şirketlerinin denetim yetkileri askıya alınır.

h)       Kalite Güvence Sisteminin genel sonuçları yıllık olarak bağımsız denetim şirketlerinin  internet sitelerinde yayımlanır.

Kalite Güvence Sistemi Prosedürü

MADDE 29- (1) Bağımsız denetim kuruluşlarınca oluşturulacak Kalite Güvence Sistemi en az aşağıdaki prosedürleri kapsar:

a)        Bağımsız denetim çalışmasında bağımsız denetim ekibinin yetki, görev ve sorumlulukları açık bir şekilde tanımlanmalıdır.

b)       Bağımsızlığı sağlayan temel ilkeler dahil bağımsız denetim kuruluşunun dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik, mesleki özen ve titizlik, güvenilirlik, mesleki davranış vb etik ilkeleri yazılı bir hale getirilir ve uygulanır.

c)        Bağımsız denetim sözleşmesi öncesi, denetim sözleşmesi süreci prosedürü tanımlanır ve uygulanır.

d)       Denetim ekiplerinin oluşmasına yönelik prosedür insan kaynaklarının etkin ve verimli sevk ve idaresi açısından ortaya konur.

e)        Denetim faaliyetlerinin yürütülmesinde denetimin planlanması, programlanması, çalışma kağıtlarının hazırlanması, denetim kanıtlarının teminine yönelik denetim tekniklerinin uygulanma esasları, saha çalışmasının temel yöntemleri, denetçi yardımcılarının yönlendirilmesi, çalışma bulgularının değerlendirilmesi ve denetim raporunun hazırlanması süreçlerinin tanımlanması ve belirli bir zaman aralığında projelendirilmesi yapılır.

f)        Kalite kontrol çalışmasının zamanlaması ve kapsamı ile kalite kontrol uzmanlarının belirlenmesi, varsa şikayetlerin değerlendirilmesi ve kalite kontrol raporlarının hazırlanma esasları belirlenmelidir.

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Bünyesinde Bağımsız Denetim şirketlerinin Kalite Güvence Sistemlerinin İzlenmesi: Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü

MADDE 30- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerinin izlenmesi amacıyla “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüö kurulmuştur. Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü, bağımsız denetim şirketlerinin kendi bünyelerinde kurmuş oldukları kalite güvence sistemini ve işleyişini izlemek, incelemek ve denetlemekle yetkili, görevli ve sorumludur. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından Kalite Güvence Müdürü atanır.

(2)     Kalite Güvence Sisteminin uygulanması sürecinde Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü tarafından aşağıdaki kalite güvence faaliyetleri yürütülür:

a)        Kalite Güvence incelemelerinde, inceleme uzmanı ile incelemeye alınan bağımsız denetim şirketi arasında çıkar çatışmasından uzak bir mesleki ilişkinin sağlanabilmesini teminen, görevlendirilecek inceleme uzmanı TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından seçilir. İnceleme uzmanlarının ücretleri Bütçe’de belirlenerek ödenir.

b)       Bağımsız Denetim Şirketleri kütüğünde yer alan tüm denetim şirketlerinin Kalite Güvence incelemesi en az dört yılda bir yapılır. Bu süre, uygulamada duyulacak gereksinime göre, Avrupa Birliğinin 8 nolu direktifine uyumlu olarak kısalabilir veya uzatılabilir.

c)        Kalite Güvence incelemesinin sonuçları hakkında bir rapor düzenlenir.

d)       Kalite Güvence sisteminin sonuçları yıllık dönemler itibariyle kamuya açıklanır.

e)        Kalite Güvence sistemi sonucunda eksiklikleri tespit edilen bağımsız denetim şirketlerinin eksikliklerini makul bir sürede gidermeleri esastır. Aksi takdirde haklarında Birlik Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre işlem tesis edilir.

Bağımsız Denetim Şirketleri Bünyesindeki Kalite Güvence Faaliyetleri

MADDE 31- (1) Bağımsız Denetim Şirketleri veya bağımsız denetçiler Türkiye Denetim ve Güvence Standartlarına uygun bir şekilde iç kontrol sistemlerini kurarlar. İç kontrol sistemi, bir bağımsız denetim faaliyetinin tüm aşamalarını ve bu faaliyet için harcanan insan gücü, ekipman vb tüm kaynakların niceliksel ve niteliksel yeterliliğine ilişkin bir kanaate ulaşılmasını sağlayacak şekilde tasarlanır.

(2)     Bağımsız Denetim Şirketleri, Kalite Güvence Sistemini;

a)        Bağımsız denetimin mesleki temel ilkelerine,

b)       Türkiye Denetim ve Güvence Standartlarına,

c)        Hazırlanan denetim raporlarının doğruyu ve gerçeği yansıttığının tespitine,

imkan sağlayacak bir yapıda oluştururlar.

(3)     Bağımsız denetim şirketleri en az bir yönetim kurulu üyesini Kalite Güvence Sisteminin planlanması, programlanması, yürütülmesi ve Kalite Güvence raporlarının onaylanması süreçlerinde sistemin sağlıklı işlemesi ve izlenmesi için görevlendirir. Bu yönetim kurulu üye veya üyeleri; bağımsız denetim kuruluşunun kalite güvence sistemine ilişkin standartlarını yazılı hale getirerek, bağımsız denetim kuruluşunun resmi internet sitesinde yayımlarlar ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüöne gönderirler. Görevli yönetim kurulu üye veya üyeleri, kalite güvence sistemine ilişkin ulusal ve uluslararası düzenleme ve gelişmeleri izleyerek olası değişiklikleri bağımsız denetim şirketinin yazılı hale getirilmiş kalite güvence sisteminde değişiklikleri yaparak günceleştirmesi ve yayımlanmasından da sorumludurlar. Bu değişiklikler TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüne gönderilir. Kalite güvence sisteminden sorumlu olan yönetim kurulu üyeleri bağımsız denetim şirketinin denetim faaliyetlerinin hiçbir aşamasında görev alamaz, münhasıran kalite güvence sisteminden sorumludurlar. Bünyesinde kalite güvence faaliyetini gerçekleştiremeyenler başka bir bağımsız denetim şirketinden gerekli hizmetini satın alarak bu tebliğin 32’inci maddesine göre kalite güvence sistemini kurabilir ve inceletebilir.

Kalite Güvence Sisteminde Dışarıdan Hizmet Alınması

MADDE 32- (1) Bağımsız denetim şirketleri denetim faaliyetleri için kendi bünyeleri içinde bir kalite güvence sistemini kuramamaları halinde, bu hizmeti dışarıdan satın alabilirler.

(2)     Yeterli denetim kadrosuna sahip olmayan ve bünyesinde münhasıran “Kalite Güvence Sistemi ile görevlendirecek sayıda yöneticisi bulunmayan bağımsız denetim kuruluşları kalite güvence sistemini bir başka bağımsız denetim kuruluşuna, incelettirebilirler. Ancak, bu durum karşılıklı olarak (back to back) gerçekleştirilemez.

Kalite Güvence İnceleme Uzmanları ve Nitelikleri

MADDE 33- (1) “Kalite Güvence İnceleme Uzmanlarıö inceledikleri bağımsız denetim şirketleri ile herhangi bir bağı olmayan, “kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasıöna sahip bağımsız denetçilerdir. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde çalışacak “Kalite Güvence İnceleme Uzmanlarıönın bütçede belirlenen ücretleri, Birlik tarafından ödenir. İnceleme uzmanları herhangi bir kan ve sıhri yakınlığı, ya da herhangi bir iş ilişkisi bulunan bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence incelemesinde görev alamaz.

(2)     TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde veya bağımsız denetim şirketlerinde çalışacak “Kalite Güvence İnceleme Uzmanlarıö, mesleki bilgi, finansal raporlama ve muhasebe standartları ile denetim ve denetim standartları konularında yeterli deneyim ve bilgi birikimine sahip olmak zorundadırlar. “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasıöna sahip olabilmek için bağımsız denetçilerin en az 6 yıllık bağımsız denetim alanında mesleki deneyime sahip olmaları ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından düzenlenen “kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programıöna katılarak, bu programın sonunda yapılan sınavda başarılı olmaları şarttır.

(3)     “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programıö TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından dizayn edilen teorik, uygulama (pratik) ve kalite güvence incelemesinin raporlanması olmak üzere üç aşamalı en az 120 saatlik bir eğitim programını kapsar. Merkez yönetim kurulu eğitim saatlerini yüzde elli azaltabilir veya artırabilir.

a)        Teorik Eğitim: Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Bankacılık Mevzuatı, Finansal Raporlama Standartları, Denetim Teorisi ve Denetim Standartları, Denetimde Kalite Kontrol Yöntem ve Metodolojisi, İç Kotrol Sistemleri, İç Denetim, IFAC Uygulamaları, Bilgi Teknolojileri ve Denetimi, Kalite Güvence Sistemi ve Raporlaması konularını içeren teorik eğitim en az 60 saat sürer.

b)       Uygulama Eğitimi: Teorik eğitimde yer alan konuların uygulamasına yönelik olarak en az 30 saatlik bir eğitimdir.

c)        Kalite Güvence İncelemesinin Raporlanması: Örnek olay ile bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence sisteminin incelenmesi ve inceleme sonucu raporlanmasına ilişkin en az 30 saatlik bir kalite güvence uzmanı refakatinde ve danışmanlığında yürütülen bir eğitimdir. Bu eğitimde örnek olay olarak farklı sektörlere yönelik değişik dosyaların incelenmesine özen gösterilir.

d)       “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasıöna sahip olabilmek için “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programıönın teorik, uygulama (pratik) ve kalite güvence incelemesinin raporlanması bölümlerinin her birinden 100 üzerinden en az 50 puan olmak üzere ortalama 65 puan alınması gerekmektedir.

ALTINCI BÖLÜM

MESLEKTE UZMANLAŞMA VE MESLEKİ UZMANLIK

Meslekte Uzmanlaşma

MADDE 34- (1) Muhasebe mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde muhasebe mesleğine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak amacıyla mesleki uzmanlaşmaya ilişkin esas ve uygulamalar “TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkeziö teşkilatı içinde yer alan “Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğüö tarafından yürütülür.

Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğünün Görev ve Yetkileri

MADDE 35- (1) “TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkeziö Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğü bu Tebliğin 9 uncu maddesinin (m) bendinde yer alan hususları yerine getirmekle görevli ve yetkilidir.

Mesleki Uzmanlık Kurulları

MADDE 36 – (1)  Bağımsız Denetim Merkez Yönetim Kurulunun kararıyla mesleki uzmanlık kurulları oluşturulabilir. Bu kurulların çalışma usul ve esasları TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi İç Yönergesiyle düzenlenir.

Mesleki Uzmanlık Akademilerinin Uygulamalarına İlişkin Esaslar

MADDE 37 – (1) Odalar tarafından kurulacak Mesleki Uzmanlık Akademilerinin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından çıkarılacak Yönergelerle belirlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

SON HÜKÜMLER

Yükümlülüklere Aykırılık

MADDE 38- (1)  Bu Tebliğde yer alan yükümlülüklere aykırılık halinde bağımsız denetçiler, bağımsız denetim şirketlerinin ortakları ve yönetim kurulu üyeleri hakkında “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Disiplin Yönetmeliğiö hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.

Bağımsız Denetim Merkezinin Uygulamalarına İlişkin Diğer Esaslar

MADDE 39- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin bu Tebliğ ile belirlenen görevlerine ilişkin usul ve esaslar TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından çıkarılacak Yönergelerle belirlenir.

GEÇİCİ MADDE 1– (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle faaliyette bulunan bağımsız denetim şirketlerinin 6 ay içinde Tebliğe intibakları zorunludur.

GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle SPK ve BDDK’dan yetki almış olan bağımsız denetçiler veya yetki alma hakkına sahip meslek mensupları için bu Tebliğde belirtilen “Bağımsız Denetim Lisanslama Eğitim ve Sınavıö şartı aranmaz. Baş denetçi unvanına sahip olanlar için kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı ve sınavı şartı aranmaz.

GEÇİCİ MADDE 3- (1) Odalar bünyelerinde “Kalite Güvence Sistemi İzleme Komisyonuö kurarlar. Bu komisyon üye sayısı 200 ve altında olan odalarda 3 meslek mensubundan, üye sayısı 200’den fazla olan odalarda ise 5 meslek mensubundan oluşur. Kalite Güvence komisyonu üyelerinin; en az 6 yıllık mesleki deneyime, bağımsız denetim yetkisine ve kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasına sahip olmaları şarttır.

GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle SPK Bağımsız Denetim Lisans sınavlarına girerek ya da girmeksizin sermaye piyasasında bağımsız denetim yapma yetkisi almış olan meslek mensubu mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler bu Tebliğ kapsamında bağımsız denetçi unvanına hak kazanmış sayılırlar.

GEÇİCİ MADDE 5- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin kurucu ilk yönetim kurulu, Birlik Yönetim Kurulu tarafından 2 yıl için atanan ve bu Tebliğde sayılan yönetim kurulu üyesi vasıflarına sahip 3 meslek mensubundan oluşur.

GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde Birlik, TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunu ilk toplantıya çağırır.

Yürürlük

MADDE 40- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 41- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu yürütür.

Kaynak

18.02.1990 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No:1

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Tebliği – Sıra No: 1
18.02.1990 tarih ve 20437 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından:

3568 sayılı serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeleri Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik” 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile ihracat teslimleri ve ihraç kaydıyla yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup işlemleri tasdik kapsamına alınmıştır.

Katma Değer Vergisi Kanununa göre yapılacak iade ve mahsupların Yeminli Mali Müşavirlerce tasdiklerine ilişkin usul ve esaslar bu tebliğe belirlenmiştir.

A-YETKİ

Katma Değer Vergisi Kanununun 11. maddesinde yer alan ihracat teslimleri ile ihraç kaydıyla tecil- terkin uygulaması kapsamında yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iadelerinde vergilendirme dönemleri itibariyle 150.000.000.- lirayı aşmayan iadeler ve mahsup teminat gösterilmeksizin Yeminli Mali Müşavirlerin düzenleyecekleri tasdik raporuna dayanılarak yapılabilecektir.(1)

(1) 15 Sıra Numaralı Genel Tebliği ile katma Değer Vergisi Kanununun 11/b maddesi kapsamında Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan teslimler nedeniyle doğan katma değer vergisi iadelerinin de bu tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavir raporuna göre iade edileceği hususuna açıklık getirilmiştir.
19 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de Katma Değer Vergisi Kanununun 15/1-b maddesinde yer alan Uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisi iadelerinin bu tebliğde açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek tasdik raporuna dayanılarak yapılabileceği belirtilmiştir.

B- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE YAPILABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADELERİNE İLİŞKİN ESASLAR (2)

Katma Değer Vergisi Kanununun 11. maddesi uyarınca yapılan ihraç işlemleri nedeniyle yüklenilip indirim konusu yapılmayan katma değer vergisi, aynı Kanunun 32. maddesi gereğince ve Devlet Harcama Belgeleri yönetmeliğinin 77. maddesi çerçevesinde mükelleflere iade edilmektedir. İade ile ilgili usul ve esaslar Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri ile açıklamaktadır.

İade edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 20.000.000.- lirayı aşmaması halinde iade, teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir.

20.000.000.- lirayı aşan iade taleplerinde ise, 20.000.000.- liralık kısım teminat ve inceleme raporu aranmaksızın, aşan kısım teminat gösterilmesi şartıyla iade edilmekte, bilahare olay incelemeye sevk edilerek düzenlenen rapor sonucuna göre işlemler yürütülmektedir.

Mükelleflerin teminat bulma konusundaki karşılaştıkları güçlükler de göz önüne alınarak, bu tebliğin yayım tarihinden itibaren ihracat istisnası ile ihraç kaydıyla yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iade tutarı vergilendirme dönemleri itibariyle 20-150 milyon lira arasında olan mükelleflerden dileyenlerin iadelerini teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir inceleme Raporu sonucuna göre almaları imkanı getirilmiştir.(3)

Bu uygulamadan yararlanmak isteyen mükelleflerin ilgili dönem beyannamelerine bir dilekçe ekleyerek, bu dilekçede;

-İadesini istedikleri katma değer vergisini, 20 milyon lirayı aşan kısmı için teminat göstermek suretiyle almak istediklerini,

veya – İadesini istedikleri katma değer vergisini teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir inceleme Raporu sonucuna göre almak istediklerini, belirtmeleri gerekmektedir.(4)

(2) İgili 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğlere bakınız.
(3) Bu tebliğde yer alan 150 milyon liralık tutar 6 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 750 milyona 10 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 1.5 milyara, 13 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 5 milyara, 23 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 15 milyara yükseltilmiştir.
Ayrıca 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ kapsamında yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için yeminli mali müşavirlerle sözleşme düzenleyen mükelleflere yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde iade miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre iade yerine getirilecektir.
20 Numaralı Genel Tebliğ ile de 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlerle gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine (tam tasdik ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemlerin tam tasdik sözleşmesi imzalanan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir.
(4) 6 Sıra Numaralı Genel Tebliğin II/B bölümüyle katma değer vergisi iadelerini yeminli mali müşavir raporuyla almak isteyenlerin katma değer vergisi beyannamelerine dilekçe ekleme zorunluluğu kaldırılmıştır.

Mükelleflerin iadesi gereken katma değer vergisinin kendilerinin veya kendilerine mal ve hizmet satan kişilerin vergi borçlarına mahsubunu talep etmeleri halinde veya sermayelerinin %51 veya daha fazlası devlete ait olan kuruluşların iade taleplerinde teminat ve inceleme raporu aranmamaktadır. Bu nedenle bu tür mükelleflerin beyannamelerinde ayrıca bir dilekçe ekleyip tercih yapmalarına gerek bulunmamaktadır. Ancak mükelleflerin iadesini istedikleri katma değer vergisinin kendilerinin veya mal veya hizmet aldıkları kişiler dışındaki kişilerin vergi borçlarına mahsubunu talep etmeleri halinde, bu talep yukarıda belirtilen dilekçe ile yapılacak ve Yeminli Mali Müşavir inceleme Raporu sonucuna göre yerine getirilecektir.

Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı konusunda rapor bulunan mükelleflerin, katma değer vergisi iadeleri ancak 4 kat teminat karşılığında veya Maliye ve Gümrük Bakanlığı inceleme elemanlarınca düzenlenmiş vergi inceleme raporu sonucuna göre yapılacağından, bu mükelleflerin Yeminli Mali Müşavir Raporuna göre iade almaları kesinlikle söz konusu olmayacaktır. Bu uygulama haklarında rapor düzenlenen mükelleflerin kurdukları veya ortak oldukları şirketler ile bu mükelleflerin şahıs veya sermaye şirketi olmaları halinde bu şirketlerin ortakları için de geçerli olacaktır.

Ancak, haklarında sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda sadece bir vergilendirme dönemine ait inceleme raporu bulunan mükellefler, bilahare 5 dönem katma değer vergisi incelemelerinin olumlu sonuçlanması ve raporların vergi dairesine tevdi edilmesinden sonra %100 teminat karşılığı katma değer vergisi iadesinden yararlanabileceklerinden, ancak bu duruma geldikten sonra vergilendirme dönemleri itibariyle 150 milyon lirayı aşmayan katma değer vergisi iadelerinin Yeminli Mali Müşavir Raporuna göre yapılması konusunda tercih yapabileceklerdir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ BİLGİLER:

Yeminli Mali Müşavirlerce yapılacak katma değer vergisi iade incelemelerinde, iade konusu tutarların doğruluğunun saptanabilmesi açısından, incelenen firmanın iadeye konu olan mal alışlarının ve satışlarının gerçek olup olmadığı, imalatçılarda ise katma değer vergisi iadesine konu olan malların imalatçı tarafından üretilebilecek bir kapasiteye sahip bulunup bulunmadığı, her türlü inceleme teknikleriyle tespit edilecektir. Bunun yanı sıra, ihracat istisnasından veya ihraç kaydıyla teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup taleplerinin karşılanmasında, ihracatın gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespitinde, gümrük çıkış beyannameleri ve raporun düzenlenme tarihinden önce dövizin yurda getirilmiş olması halinde, döviz alım belgelerinde yer alan bilgileri de doğruluğu araştırılacak ve belgelere ilişkin bilgilere raporda yer verilecektir.

Yeminli Mali Müşavirlerin katma değer vergisi iade ve mahsup incelemesi sonucunda düzenleyecekleri tasdik raporlarında, mal hareketlerinin veya mal imalatının gerçek olduğunun ve ihracatın gerçekleştirilmiş olduğunun tespit ve ispat edilmiş olmasının yanı sıra, aşağıda belirtilen hususlara ayrıca yer verilecektir.

-Mükellefin adı, soyadı veya unvanı ile ortakların adı,soyadı ile işyeri ve ikametgah adresleri; varsa bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları, (Ortakların nüfus hüviyeti cüzdanının tasdikli örneği rapora eklenecektir.)

Aynı adreste birden fazla firma var ise bu firmalar ve ortaklar için de yukarıdaki bilgilerin tespiti şarttır.

-Mevcut en son tarihli bilanço,
-Ödenmiş sermaye tutarı,
-Ticaret sicil kaydı ve numarası,
-İhracattan önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı,
– İletişim araçlarının (telefon, teleks,faks gibi) sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,
-Bir önceki yıl üretim miktarı,
-Bir önceki yıl ihracat miktarı,
-Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu Özeti. (Bu belgelerin fotokopileri raporu eklenecektir.)
-İş yerinin durumu,
– Son 1 yıl içinde Kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

İmalatçı ihracatçılara ve kaydıyla mal tesliminde bulunan imalatçılara ait raporlarda; yukarıda sayılanlardan başka, ihraç edildiği belirtilen malların üretimine yeterli kapasitenin bulunup bulunmadığı, kullanılan ham madde ve enerji miktarları ile üretim araçlarının fiilen var olup olmadığı ve defterlerde yer alıp almadığı belirtilecektir.

İmalatçı olmayan ihracatçılarda ise ihraç konusu malların sürekli olarak aynı firmalardan alınıp alınmadığına ve bu firmaların isimlerine, adreslerine ve vergi dairesi sicil numaralarına raporda yer verilecektir. İhracatçıya mal satan firmaların gerçekten var olup olmadıklarının ve malları gerçekten satıp satmadıklarının tespitinin yanı sıra; bu firmaların mükellefiyet kayıtlarının bulunup bulunmadığı da ilgili vergi dairesinden tespit edilecektir.(5)

(5) 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile belirtilen katma değer vergisi iadesine ilişkin işlemlerin tasdikinde, yeminli mali müşavirlerce yapılacak karşıt incelemelerin, ihracat konusu mal veya hizmetin imalatçısı (üreticisi) konumundaki alt kademesine kadar yapılacağı belirtilmiştir.

Katma değer Vergisi iadesi tasdik raporları, bu tebliğin 1 no.lu ekini oluşturan rapor kapağı 2 no.lu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu tebliğde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde; bu tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, yapılan işlemlerin, kayıtların ve beyannamelerin mevzuata uygun olup olmadığı, iadesi istenen katma değer vergisinin iade edilip edilmeyeceği veya ne kadarlık kısmının iade edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir.

D-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli Mali Müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediği tespit etmek zorundadır.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı iade edilmesi gereken vegilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için, her türlü belgeden ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için;

1- Mal hareketlerinin izlenmesinde alış ve satış faturaları yanında sevk irsaliyelerinden, nakliyat giderleri ile ilgili faturalardan ve benzeri belgelerden yararlanılacaktır.

2- Mal bedelinin ödenmesi ile ilgili nakit akımı izlenecektir. Mal bedeli ödenmemiş ise boç-alacak ilişkisi irdelenecek; buna ilişkin senet vb. belgelerin varlığı tespit edilecektir.

3- İmalatçılarda, malın miktarı yönünden, kapasite raporu ve harcanan enerji miktarı gibi veriler kullanılarak, üretimin kapasitesi ile üretim, analitik incelme yöntemleriyle karşılaştırılacaktır.

4-Fatura bilgileri, gümrük çıkış beyannameleri ve döviz alım belgelerinde yer alan bilgilerle mukayese edilecek; miktar ve fiyat yönünden olabilecek muhtemel uyumsuzluklar tespit edilecektir.

5- İşin niteliğine ve işletmenin türüne göre, tasdike dayanak yapılan belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

6-Belgelerin hukuki geçerliliği tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanarak tasdik işlemi yapılacaktır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen Yeminli Mali Müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doruluğundan sorumludurlar.

Yeminli Mali Müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müsteselsilen sorumlu tutulurlar.

E-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER

Bilindiği üzere 28 ve 30 Seri NO.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri uyarınca ihracat teslimleri ile ihraç kaydıyla yapılan teslimlerden doğan iade ve mahsup taleplerinin yerine getirilebilmesi için;

1- Gümrük çıkış beyannamesinin aslı veya onaylı örneğinin,
2- Döviz alım belgesinin asıl veya ilgili banka şubesince onaylı ve şerhli örneğinin (6),
3- Alış ve satış faturalarının (imalatçılarda sadece satış faturalarının) fotokopilerinin veya bu faturalara ait listelerin vergi dairelerine ibrazı gerekmektedir.

Yeminli Mali Müşavirlerce, düzenlenen raporlar uyarınca yapılacak iadelerde, bu belgelerden gümrük çıkış beyannamesinin asıl veya onaylı örneği ile döviz alım belgesinin aslı veya ilgili banka şubesince onaylı ve şerhli örneği aranacak; alış ve satış faturalarının fotokopileri veya bunlara ilişkin listeler aranmayacaktır. Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenen raporların, yukarıda sayılan belgelerle birlikte ve iki örnek olarak yeminli mali müşavirce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine tesliminden sonra, raporda iade edilmesi öngörülen meblağ mükellefe herhangi bir teminat aranmaksızın iade edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir.

Yeminli Mali Müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında; inceleme sonucu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen ve iade edilmesi istenen katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden, kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde, iade kesinlikle yapılmayacaktır.

Tebliğ olunur.

(6) 13 Kasım 1997 tarih ve 23169 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 65 Seri Numaralı Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile, ihracat istisnası ve ihraç kayıtlı teslimlerden doğan iade ve mahsup işlemlerinde “döviz alım belgesi” aranılmayacağı uygun görülmüştür.

EK: 1
………….
Rapor Sayısı : YMM …../….-….

Rapor Ekleri : …./…./….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORU

Adı Soyadı :

İncelemeyi Yapan Bağlı Olduğu Oda :

Yeminli Mali Müşavirin Büro Adresi :

Telefon Numarası :

Dayanak Sözleşmenin Günü :

Sayısı:

Adı :

İşi :

Mükellefin Adresi :

Vergi Dairesi :

Hesap No.su :

Telefon Numarası :

İncelemenin Dönemi :

SONUÇ :

EK : 2
RAPOR DİZPOZİSYONU

I-GENEL BİLGİ:

(Bu bölüm aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

-Firmanın ticari unvanı, ticaret sicili kaydı ve numarası.

-Firma sahibi veya ortaklarının adı ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları (Firmanın bulunduğu adreste birden fazla firma var ise bu firma ve ortakları için de aynı bilgilerin tespiti şarttır.)

-İletişim araçlarının (telefon, teleks,faks v.b) sayısı ve numaralı ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,

-Firmanın iştigal konusu.

-Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

-İşyerinin durumu, ihracattan önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı,

-Varsa Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu Özeti.

-Bir önceki yıl üretim ve ihracat miktarları,

-Mevcut en son tarihli bilanço örneği.

-Muhasebeden sorumlu olanların adları, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.

-Gerekli görülen diğer hususlar.

II-USUL İNCELMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususlar tespit edilecektir.)

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin ilgiler.

-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

-Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,

III- HESAP İNCELEMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.)

-İadeye konu mal alış ve satış faturalarının gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı; bunların ilgili sevk irsaliyeleri, nakliyat giderleri ile ilgili faturaları ve benzeri belgelerle karşılaştırılarak mal hareketlerinin izlenmesi, bu belgelerde yer alan bilgilerin karşılaştırılarak tutarların doğruluğunun ve gerçekliğinin belirtilmesi.

-İadeye konu mal alış ve satış bedellerinin nakit akımı izlenmek suretiyle doğrulanması, nakit ödemelerinin ve borç-alacak ilişkilerinin usulüne uygun belgelerle irdelenerek doğruluğunun ve gerçekliğinin tespit edilmesi.

-İmalatçılarda, üretimin analitik inceleme yöntemleri kullanılmak suretiyle, imalatta yapılan her türlü sarfiyattan yararlanılarak üretim kapasitesi ile karşılaştırılması bu yönden mamul mal miktarının test edilmesi.

-İhracatta fatura bilgilerinin, gümrük çıkış beyannameleri ve döviz alım belgelerinde yer alan bilgilerle mukayese edilmesi ve miktar ve fiyat yönünden uygunluk sağlanması.

-Belgelerin hukuki gerçekliliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanan ihracat sonucunda iade veya mahsup edilmesi gereken verginin miktarının hesaplanması ile ilgili tüm veriler ve hesaplamaların yapılması, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerinde yer alan bilgilere uygunluğunun ortaya konması.

-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için gerekli olabilecek diğer konuların da irdelenmesi.

IV- SONUÇ :

Yeminli Mali Müşavir, firmanın ilgili dönem hesaplarının katma değer vergisi iadesi yönünden incelenmesinde, fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerinin ve buna ilişkin beyannamelerin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, iadesi gereken katma değer vergisi miktarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve soyadı

İmza

Mühür

Kaynak

12.05.1990 Tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No:3

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – Sıra No : 3 – (1)

12.05.1990 tarih ve 21516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Maliye ve Gümrük Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’ nun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’ na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” , 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-G/f maddesi ile vakıflara ve tesislere “muafiyet” tanınması ile ilgili işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdiki kapsamına alınmıştır.

Kurumlar Vergisi Kanunu’ nun  7/15. maddesi uyarınca, vakıfların ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların vergiden muaf tutulması için aranan şartları taşıdıklarının; yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar bu tebliğle belirlenmiştir. (1)

A-YETKİ

3568  sayılı Kanunun 12. maddesi ile 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ilgili Yönetmeliğin 9. maddesi ve 5422 sayılı Kanunun 7/15. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların vergiden muaf tutulabilmeleri için aranan şartların yerine getirildiğinin ve Bakanlar Kurulu’ nca vergi muafiyeti tanınan vakıflarda ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlarda ise aranan muafiyet şartlarının devam ettiği hususunun yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

Vakıfların ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların vergi muafiyetinden yararlanmaları,  diğer şartların yerine getirilmiş olmasına ve yeminli mali müşavirlerin bu konuda düzenledikleri tasdik raporlarında olumlu görüş bildirmelerine bağlıdır.

(1) Bu konu ile ilgili olarak 18 Aralık 1992 tarih ve 21439 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 42 Seri Numaralı Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile 28 Temmuz 1994 ve 22004 sayılı Resmi gazetede yayımlanan 48 Seri Numaralı Kurumlar Vergisi Kanunu Tebliğine bakınız

B-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER

Vakıflara ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara vergi muafiyetinin tanınmasına ve devamına ilişkin olarak yeminli mali müşavirlerce yürütülecek incelemeler, esas itibariyle 15.2.1990 tarih ve 20434 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türk medeni Kanunu hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar ile Bilimsel araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinde Bulunan Kurum ve Kuruluşlara Vergi Muafiyeti Tanınması ile ilgili Usul ve Esaslar” ve ilgili mevzuatta öngörülen hükümler çerçevesinde yapılacaktır. Bu nedenle belirtilen usul ve esaslarda ve diğer mevzuatta yer alan şartların yerine getirilip getirilmediği, faaliyetleri esnasında bu şartlara uyulup uyulmadığı hususları defter kayıtları ve belgeler üzerinden araştırılıp tespit edilecektir.

Muafiyetin tanınmasına ve devamına ilişkin tasdik raporları, bu tebliğin (1) no. lu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) no. lu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Raporlarda;  rapor dispozisyonunda yer alan hususlara kesinlikle yer verilir. Vakfın ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşun resmi senedi veya ana sözleşmesi ile yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ve muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşun   vergi muafiyetinde aranan şartlara sahip olup olmadığı mutlaka belirtilecektir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU  

Yukarıda belirtilen, aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişin defter kayıtlarının, usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, vergi muafiyetinin tanınmasında aranılan şartların yerine getirilip getirilmediğini, faaliyetleri esnasında bu şartlara uyulup uyulmadığı tespit etmek suretiyle ilgili resmi mercilerin doğru karar almalarını sağlamaktır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde vergi muafiyeti verilmesi ve vergi muafiyet uygulamasının devam ettirilmesi nedeniyle ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

-VERGİ MUAFİYETİNDE ARANAN ŞARTLARIN TASDİK ETTİRİLMEMESİNİN SONUÇLARI

Bilindiği üzere, vergi muafiyetinden yararlanmak isteyen  vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlar, vergi muafiyeti tanınması ile ilgili usul ve esaslar çerçevesinde, senet veya sözleşmelerini bir dilekçeye ekleyerek Bakanlığımıza başvurmakta; aranan şartlara uygunluğu sağlandıktan ve ilgili kuruluşlardan konu hakkında görüşleri alındıktan sonra vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların hesapları  üzerinde, öngörülen şartların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği yönünden inceleme yapılmaktadır. Bu  nedenle, vergi muafiyetinden yararlanmak isteyen vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların hesaplarının yeminli mali müşavirler tarafından incelenebilmesi için;

a) Muafiyet tanınması konusundaki talebin Bakanlığımıza yapılmış olması,
b) Vergi muafiyeti tanınması  konusundaki ilgili kuruluşların Bakanlığımıza olumlu görüş bildirilmiş olmaları,
c) Bakanlığımızın muafiyet talep eden vakıf, kurum veya kuruluştan hesaplarının bir yeminli mali müşavire incelettirilmesini talep etmiş olması,
gerekmektedir.

Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlar ise, vergi muafiyeti tanınması ile ilgili usul  ve esaslar yeni yılın ilk üç ayı içinde  Bakanlığımıza gönderdikleri yıllık bilanço kar-zarar cetvelleri ile kesin bütçelerini bu Tebliğde öngörülen esaslar çerçevesinde yeminli mali müşavirlerle tasdik ettirmek durumundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce yapılan inceleme sonucu düzenlenen vergi muafiyeti tasdik raporlarının iki örneği, vergi muafiyeti tanınmasını isteyen veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıf, kurum veya kuruluş yetkililerine teslim edilir. Raporun bir örneği yetkililerce Bakanlığımıza gönderilir.

Vakıflara veya bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlara vergi muafiyeti tanınması için Bakanlığımızca istenilen yeminli mali müşavir vergi muafiyeti tasdik raporunun gönderilmemesi halinde, vergi muafiyet talebinden vazgeçilmiş addolunur.

Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum kuruluşların 1990 ve müteakip yıllarına ait yıllık bilanço ve kar-zarar cetveli ile kesin bütçelerinin Yeminli Mali Müşavirlerce tasdik ettirilmemesi halinde ise 15.2.1990 tarih ve 20434 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflarla Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinde Bulunan Kurum ve Kuruluşlara Vergi Muafiyeti Tanınması ile ilgili Usul ve Esaslar” ın muafiyetin kaybedilmesine ilişkin hükümleri uygulanır.

Tebliğ olunur.

EK : 1

Rapor Sayısı : YMM ……/……-…..
../../….
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VERGİ MUAFİYETİ TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Mali Müşavirin;

Adı Soyadı:
Bağlı Olduğu Oda:
Büro Adresi:
Telefon Numarası:

Dayanak Sözleşmesinin;

Günü:
Sayısı:

Mükellef veya Vergiden Muaf Vakıf Kurum veya Kuruluşun;

Adı:
İşi:
Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap Nosu:
İncelemenin Dönemi:

SONUÇ :

EK : 2
RAPOR DİSPOZİSYONU

I-GENEL BİLGİ:
(Bu bölüm en az aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

Vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunmak üzere kurulan kurum ve kuruluşların;

– Adı, merkezi vakıf veya tesisi kuranlar ve adresleri.
-Amacı kuruluşu ve tesciline ilişkin bilgiler.
-Mal varlığına ilişkin bilgiler.
-Organları ve kanuni temsilcileri.
-Gelirler ve amacına tahsis şekli.
-Muhasebe birimlerinden sorumlu olanların adları, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.
-İnceleme dönemine ilişkin bilanço ve kar-zarar cetvelleri.
-Gerekli görülen diğer bilgiler.

II-USUL İNCELEMELERİ:
(Bu bölüm, en az aşağıdaki konuları içerecektir.)

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,
-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,
-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,
-Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,
III- HESAP İNCELEMELERİ:
(Bu bölümde, en az aşağıdaki konuların belirtilmesi zorunludur.)
Vakıflarda;

-Mal varlığının ve gelirlerinin ilgili mevzuatta belirtilen miktarlarda olup olmadığı, bunların amacına uygun olarak tahsis edilip edilmediği.
-Faaliyet konusunun ilgili mevzuatta sayılan konulardan olup olmadığı, fiilen amacına uygun olarak faaliyet gösterip göstermediği,
-Vergi muafiyeti talebinden önce kurulduğu tarihi takip eden yılbaşından itibaren iki tam yıl (münhasıran eğitim ve sağlık konularında faaliyette bulunanlarda 1 tam yıl) faaliyette bulunup bulunmadığı,
– Eğitim tesislerinin en az %10 kapasitesinin yetenekli, ancak maddi imkanlardan yoksun öğrencilere, sağlık tesislerinde ise hizmetlerin ve yatak kapasitesinin en az %10’unun  maddi imkanı olmayan hastalara tahsis edilip edilmediği,
-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek diğer konular.
Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlarda;
-Anonim şirket veya vakıf şeklinde kurulup kurulmadığı,
-Amaçlarının mevcut teknolojiyi geliştirme veya yeni teknoloji arayışına yönelik olup olmadığı.
-Yatırımlarının “Yatırım Teşvik ve Yatırım indirimi Belgesi’ne bağlanıp bağlanmadığı,
-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek diğer konular.

IV-SONUÇ :

Yeminli Mali Müşavir, vakıf ve/veya bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların hesaplarının, fiili durumun,muhasebe kayıt ve belgelerinin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, vergi muafiyeti tanınıp, tanınmaması veya muafiyet şartlarının ihlal edilip, edilmediği konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir

Yeminli Mali Müşavir
Adı ve Soyadı
İmza Mühür

Kaynak

12.05.1990 Tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No:3

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – Sıra No : 3 – (1)

12.05.1990 tarih ve 21516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’ nun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’ na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” , 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-G/f maddesi ile vakıflara ve tesislere “muafiyet” tanınması ile ilgili işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdiki kapsamına alınmıştır.

Kurumlar Vergisi Kanunu’ nun  7/15. maddesi uyarınca, vakıfların ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların vergiden muaf tutulması için aranan şartları taşıdıklarının; yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar bu tebliğle belirlenmiştir. (1)

A-YETKİ

3568  sayılı Kanunun 12. maddesi ile 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ilgili Yönetmeliğin 9. maddesi ve 5422 sayılı Kanunun 7/15. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların vergiden muaf tutulabilmeleri için aranan şartların yerine getirildiğinin ve Bakanlar Kurulu’ nca vergi muafiyeti tanınan vakıflarda ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlarda ise aranan muafiyet şartlarının devam ettiği hususunun yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

Vakıfların ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların vergi muafiyetinden yararlanmaları,  diğer şartların yerine getirilmiş olmasına ve yeminli mali müşavirlerin bu konuda düzenledikleri tasdik raporlarında olumlu görüş bildirmelerine bağlıdır.

(1) Bu konu ile ilgili olarak 18 Aralık 1992 tarih ve 21439 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 42 Seri Numaralı Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile 28 Temmuz 1994 ve 22004 sayılı Resmi gazetede yayımlanan 48 Seri Numaralı Kurumlar Vergisi Kanunu Tebliğine bakınız

B-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER

Vakıflara ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara vergi muafiyetinin tanınmasına ve devamına ilişkin olarak yeminli mali müşavirlerce yürütülecek incelemeler, esas itibariyle 15.2.1990 tarih ve 20434 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türk medeni Kanunu hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar ile Bilimsel araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinde Bulunan Kurum ve Kuruluşlara Vergi Muafiyeti Tanınması ile ilgili Usul ve Esaslar” ve ilgili mevzuatta öngörülen hükümler çerçevesinde yapılacaktır. Bu nedenle belirtilen usul ve esaslarda ve diğer mevzuatta yer alan şartların yerine getirilip getirilmediği, faaliyetleri esnasında bu şartlara uyulup uyulmadığı hususları defter kayıtları ve belgeler üzerinden araştırılıp tespit edilecektir.

Muafiyetin tanınmasına ve devamına ilişkin tasdik raporları, bu tebliğin (1) no. lu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) no. lu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Raporlarda;  rapor dispozisyonunda yer alan hususlara kesinlikle yer verilir. Vakfın ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşun resmi senedi veya ana sözleşmesi ile yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ve muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşun   vergi muafiyetinde aranan şartlara sahip olup olmadığı mutlaka belirtilecektir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU  

Yukarıda belirtilen, aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişin defter kayıtlarının, usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, vergi muafiyetinin tanınmasında aranılan şartların yerine getirilip getirilmediğini, faaliyetleri esnasında bu şartlara uyulup uyulmadığı tespit etmek suretiyle ilgili resmi mercilerin doğru karar almalarını sağlamaktır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde vergi muafiyeti verilmesi ve vergi muafiyet uygulamasının devam ettirilmesi nedeniyle ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

-VERGİ MUAFİYETİNDE ARANAN ŞARTLARIN TASDİK ETTİRİLMEMESİNİN SONUÇLARI

Bilindiği üzere, vergi muafiyetinden yararlanmak isteyen  vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlar, vergi muafiyeti tanınması ile ilgili usul ve esaslar çerçevesinde, senet veya sözleşmelerini bir dilekçeye ekleyerek Bakanlığımıza başvurmakta; aranan şartlara uygunluğu sağlandıktan ve ilgili kuruluşlardan konu hakkında görüşleri alındıktan sonra vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların hesapları  üzerinde, öngörülen şartların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği yönünden inceleme yapılmaktadır. Bu  nedenle, vergi muafiyetinden yararlanmak isteyen vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşların hesaplarının yeminli mali müşavirler tarafından incelenebilmesi için;

a) Muafiyet tanınması konusundaki talebin Bakanlığımıza yapılmış olması,
b) Vergi muafiyeti tanınması  konusundaki ilgili kuruluşların Bakanlığımıza olumlu görüş bildirilmiş olmaları,
c) Bakanlığımızın muafiyet talep eden vakıf, kurum veya kuruluştan hesaplarının bir yeminli mali müşavire incelettirilmesini talep etmiş olması,
gerekmektedir.

Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlar ise, vergi muafiyeti tanınması ile ilgili usul  ve esaslar yeni yılın ilk üç ayı içinde  Bakanlığımıza gönderdikleri yıllık bilanço kar-zarar cetvelleri ile kesin bütçelerini bu Tebliğde öngörülen esaslar çerçevesinde yeminli mali müşavirlerle tasdik ettirmek durumundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce yapılan inceleme sonucu düzenlenen vergi muafiyeti tasdik raporlarının iki örneği, vergi muafiyeti tanınmasını isteyen veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıf, kurum veya kuruluş yetkililerine teslim edilir. Raporun bir örneği yetkililerce Bakanlığımıza gönderilir.

Vakıflara veya bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlara vergi muafiyeti tanınması için Bakanlığımızca istenilen yeminli mali müşavir vergi muafiyeti tasdik raporunun gönderilmemesi halinde, vergi muafiyet talebinden vazgeçilmiş addolunur.

Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum kuruluşların 1990 ve müteakip yıllarına ait yıllık bilanço ve kar-zarar cetveli ile kesin bütçelerinin Yeminli Mali Müşavirlerce tasdik ettirilmemesi halinde ise 15.2.1990 tarih ve 20434 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflarla Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinde Bulunan Kurum ve Kuruluşlara Vergi Muafiyeti Tanınması ile ilgili Usul ve Esaslar” ın muafiyetin kaybedilmesine ilişkin hükümleri uygulanır.

Tebliğ olunur.

EK : 1

Rapor Sayısı : YMM ……/……-…..
../../….
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VERGİ MUAFİYETİ TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Mali Müşavirin;

Adı Soyadı:
Bağlı Olduğu Oda:
Büro Adresi:
Telefon Numarası:

Dayanak Sözleşmesinin;

Günü:
Sayısı:

Mükellef veya Vergiden Muaf Vakıf Kurum veya Kuruluşun;

Adı:
İşi:
Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap Nosu:
İncelemenin Dönemi:

SONUÇ :

EK : 2
RAPOR DİSPOZİSYONU

I-GENEL BİLGİ:
(Bu bölüm en az aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

Vakıf ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunmak üzere kurulan kurum ve kuruluşların;

– Adı, merkezi vakıf veya tesisi kuranlar ve adresleri.
-Amacı kuruluşu ve tesciline ilişkin bilgiler.
-Mal varlığına ilişkin bilgiler.
-Organları ve kanuni temsilcileri.
-Gelirler ve amacına tahsis şekli.
-Muhasebe birimlerinden sorumlu olanların adları, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.
-İnceleme dönemine ilişkin bilanço ve kar-zarar cetvelleri.
-Gerekli görülen diğer bilgiler.

II-USUL İNCELEMELERİ:
(Bu bölüm, en az aşağıdaki konuları içerecektir.)

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,
-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,
-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,
-Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,
III- HESAP İNCELEMELERİ:
(Bu bölümde, en az aşağıdaki konuların belirtilmesi zorunludur.)
Vakıflarda;

-Mal varlığının ve gelirlerinin ilgili mevzuatta belirtilen miktarlarda olup olmadığı, bunların amacına uygun olarak tahsis edilip edilmediği.
-Faaliyet konusunun ilgili mevzuatta sayılan konulardan olup olmadığı, fiilen amacına uygun olarak faaliyet gösterip göstermediği,
-Vergi muafiyeti talebinden önce kurulduğu tarihi takip eden yılbaşından itibaren iki tam yıl (münhasıran eğitim ve sağlık konularında faaliyette bulunanlarda 1 tam yıl) faaliyette bulunup bulunmadığı,
– Eğitim tesislerinin en az %10 kapasitesinin yetenekli, ancak maddi imkanlardan yoksun öğrencilere, sağlık tesislerinde ise hizmetlerin ve yatak kapasitesinin en az %10’unun  maddi imkanı olmayan hastalara tahsis edilip edilmediği,
-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek diğer konular.
Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlarda;
-Anonim şirket veya vakıf şeklinde kurulup kurulmadığı,
-Amaçlarının mevcut teknolojiyi geliştirme veya yeni teknoloji arayışına yönelik olup olmadığı.
-Yatırımlarının “Yatırım Teşvik ve Yatırım indirimi Belgesi’ne bağlanıp bağlanmadığı,
-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek diğer konular.

IV-SONUÇ :

Yeminli Mali Müşavir, vakıf ve/veya bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşların hesaplarının, fiili durumun,muhasebe kayıt ve belgelerinin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, vergi muafiyeti tanınıp, tanınmaması veya muafiyet şartlarının ihlal edilip, edilmediği konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir

Yeminli Mali Müşavir
Adı ve Soyadı
İmza Mühür

Kaynak

17.03.1992 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No : 5)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – (Sıra No : 5)(1)

17.03.1992 tarih ve 21174 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır

Maliye ve Gümrük Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’ nun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler,  Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik (Tasdik Yönetmeliği) hükümleri uyarınca, Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesi ve geçici 18. maddesinde yer alan vergi dışı tutulan işlemler ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre kurum kazancıdan indirilen gelirlere ilişkin işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdik edeceği konular kapsamına alınmış ve tasdike ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir. (2)

(1) Bu tebliğ, 18 Numaralı Tebliğ hükümlerine uygun olarak yıllık beyannamelerini yeminli mali müşavire tasdik ettiren mükelleflerin 1.1.1995 tarihinden sonraki işlemlerine uygulanmayacaktır.
(2) Bu konu ile ilgili olan 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğin B bölümü aşağıya aynen alınmıştır.

B- KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASINA İLİŞKİN İŞLEMLER
Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin 2 numaralı bendinde, Maliye Bakanlığı’ nın, vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Maliye Bakanlı’ nca belirlenen şartlara uygun olarak Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlamaya yetkili olduğu belirtilmiştir.
Bilindiği üzere, Kurumlar Vergisi Kanununun 8′ inci maddesinde 3946 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle istisnaların büyük bir bölümünün uygulanmasına son verilmiş, geçici 18’nci maddesinin uygulama alanı kalmamış, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39′ uncu maddesi ise 3946 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.

A-TASDİK KAPSAMINA ALINAN İSTİSNALAR İLE KURUM KAZANCININ  TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GELİRLERE İLİŞKİN İŞLEMLER :

Aşağıda sayılan 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesi ve geçici 18. maddesinde yer alan istisnalar nedeniyle yararlanılan istisna tutarları ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre kurum kazancından indirilen kazanç ve iratlar tutarları toplamı 300.000.000.-TL’ yi aşan kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu istisnalar ve indirimlerden yararlanabilmeleri için vergi dışı tutulan işlemleri yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir. (3)

Bu tebliğle tasdik kapsamına alınan vergiden istisna ve indirim konusu edilen işlemler şunlardır;

1- Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesinin,

a-6. bendinde yer alan sanayi ürünleri ihracat istisnası,
b-7. bendinde yer alan tarım ürünleri ihracat istisnası,
c-8. bendinde yer alan dış navlun istisnası,
d-10. bendinde yer alan turizm, hasılatı istisnası,
e-15. bendinde yer alan eğitim, sağlık ve spor tesislerine ilişkin istisna,
f-17. bendinde yer alan Devlet tahvili, Hazine bonosu ve gelir ortaklığı senetlerinin elden çıkarılmasından  sağlanan kazançlara ilişkin istisna,

2- Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 18. maddesinde yer alan kurumların (kooperatifler hariç) iştirak hisselerinin ve gayrimenkullerin satışından doğan kazançlara ilişkin istisna.

3- Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre kurumların kurum kazancından indirdikleri kazanç ve iratlar.

Yukarıda belirtilen değişikliklerden sonra Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetki ve 5 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik,Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” çerçevesinde tasdik edilmesi gereken istisna ve indirimler şunlardır:

a) Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 1 numaralı bendinde yer alan iştirak kazançları istisnası,
b) Aynı maddenin 3 numaralı bendinde yer alan turizm istisnası.
c) A tipi yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançlarının istisnası.
d) İştirak hisselerinin veya gayrimekullerin satışından doğan kazançlara ilişkin istisnası.
Söz konusu her bir istisna tutarının 2,5 milyar lirayı aşması halinde, bu istisnalara ilişkin işlemlerin Yeminli Mali Müşavirlerce tasdik ettirilmesi gerekmektedir. Tam tasdik yaptıran mükelleflerin bu istisnalara ilişkin işlemlerini Yeminli Mali Müşavirlerce ayrıca tasdik ettirmeyecekleri tabiidir”

(3) Bu tutar 13 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 1.5 milyar liraya, 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 2.5, milyar liraya yükseltilmiştir.

Söz konusu istisna ve indirimler dışında kalan veya bu istisna ve/veya indirimler kapsamında olup da yıllık kurumlar vergisi beyannamelerinde yararlanılan istisnalar veya indirim konusu yapılan tutarlar toplamı 300.000.000.-TL’ yi  aşmayan mükellefler de diledikleri takdirde, bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde vergiden müstesna tutulan ve/veya indirim konusu yapılan işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler.

Kurumlar vergisinden müstesna tutulan ve/veya indirim konusu yapılan tutarların; kurum kazancından indirilmek suretiyle yararlanılabilmesi; istisna ve indirim yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerinin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunun yeminle mali müşavirler tarafından düzenlenen “Kurumlar vergisi İstisna ve indirim Tasdik Raporları” ile belgelenmesine bağlıdır.

B- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER TARAFINDAN DÜZENLENECEK KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNA VE İNDİRİM TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ ASGARİ BİLGİLER

Yeminli mali müşavirlerce yapılacak kurumlar vergisi istisna ve/veya indirimlerine ilişkin incelemelerde;

a) İstisnalardan yararlanacak mükelleflerin bu istisnalardan yararlanacak statü ve konumda olup olmadığı,
b) İstisnalara konu olan hasılat veya kazançların ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği,
c) İstisna yoluyla vergi dışı tutulan işlemlere konu teşkil eden harcama ve maliyet unsurlarının gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı,
d) Söz konusu harcama,maliyet,hasılat ve kazançların gerçek tutarlarının ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde belgelendirilip belgelendirilmediği, doğru olarak tespit edilip edilmediği, gerektiği hallerde istisnadan yararlanacaklara verilecek payların dikkate alınıp alınmadığı,
Hususları defter kayıtları ve bulunması zorunlu belgeler ile statülerini belirleyen belgelerden de faydalanılarak araştırılıp tespit edilecektir. Yapılan tespitler, istisna konuları itibariyle raporlarda ayrı ayrı yer alacaktır. Tasdik raporlarında istisnalar itibariyle ayrı başlıklar halinde, mükelleflerin yararlanacağı istisna yoluyla vergi dışı bırakılan tutarların hesaplanma şekline açık bir biçimde yer verilecektir.
e) Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre indirim konusu yapılan kazanç ve iratlarla ilgili olarak yukarıda belirtilen hususlar ayrıca aranacaktır.

Yeminli mali müşavirler yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak yapacakları incelemelerde Tasdik Yönetmeliğinin kanıt toplama ve denetim teknikleri ile ilgili hükümlerine uymakla yükümlüdürler.

Kurular Vergisi istisna ve İndirim Tasdik Raporları, bu Tebliğin (1) No.lu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) No.lu ekini oluşturan rapor dispozisyonunda yer alan hususlara uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlar ayrı ayrı belirtilir. Bu tebliğde (rapor dispozisyonu dahil) sözü edilen konular ayrı ayrı belirtilir. Bu tebliğde (rapor dispozisyonu dahil) sözü edilen konular mükellefin kayıt ve belge tarih ve numaraları da belirtmek suretiyle tereddüde yer vermeyecek biçimde açıklanır Gerekli tespitler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, istisna yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerin, ilgili mevzuata uygun olup olmadığı, istisna ve/veya indirim hükümlerinden yararlandırılacak tutarlar, konuları itibariyle ayrı ayrı mutlaka belirtilecektir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen; aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının, usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, istisna ve/veya indirimlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak uygulanıp uygulanmadığını; bu konu ile sınırlı olmak üzere vergi matrahını oluşturan  kurum  kazancının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için;

1- Mal ve hizmet hareketlerinin belgeleri ile nakit hareketlerinin belgeleri, borç-alacak ilişkileri irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulamadıkları araştırılacaktır.
2- İmalatçılarda, malın miktarı yönünden kapasite raporu ve sarf edilen ham ve yardımcı maddeler ile ambalaj malzemeleri ve uygun görülen diğer verilerde kullanılarak üretim, analitik inceleme yöntemleriyle test edilecektir.
3- Fatura bilgileri, gümrük çıkış beyannamelerinde ve döviz alım belgelerinde yer alan bilgilerle mukayese edilecek, miktar ve fiyat önünden olabilecek muhtemel uyumsuzluklar tespit edilecektir.
4- İşin niteliği ve işletmenin türüne göre, istisna ve/veya indirim yoluyla vergi dışı tutulan işlemlere dayanak yapılan belgelerin, sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak, vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacaktır.
5- Belgelerin hukuki geçerliliği ve gerçek durumu yansıttığı tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanarak istisna ve indirim yoluyla vergi dışı tutulan işlemleri tasdik edilecektir.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporunu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

D-VERGİDEN MÜSTESNA TUTULAN KAZANÇLARLA, İNDİRİM KONUSU YAPILAN İŞLEMLERİN TASDİK ETTİRİLMEMESİNİN SONUÇLARI

Bu tebliğle tasdiki zorunlu tutulan işlemlerin 1991 yılı hesap döneminden itibaren yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmemesi ve tasdik raporlarının ilgili hesap döneminin kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte verilmemesi halinde; bu kapsama giren kurumlar vergisi mükellefleri, istisna ve/veya indirimden yararlanma imkanından vazgeçmiş sayılırlar.

Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen tasdik raporlarının iki örneği, biri ilgili hesap dönemi kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte bağlı bulunan vergi dairesine verilmek üzere kurum yetkililerine teslim edilir. Bir örneği de tasdiki yapan yeminli mali müşavir tarafından “Maliye ve Gümrük Bakanlığı-Gelirler Genel Müdürlüğü Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Şubesi Dikmen-Ankara” adresine gönderilir.(15)

E-1991 TAKVİM YILI KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ İLE BİRLİKTE BU TEBLİĞ KAPSAMINDA VERİLECEK OLAN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK RAPORLARI İLE İLGİLİ OLARAK YAPILACAK UYGULAMALAR

Yukarıdaki bölümlerde açıklandığı üzere, Tebliğ kapsamına giren kurumlar vergisi beyannamelerine yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının eklenmesi zorunludur. Ancak, 1991 takvim yılı kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme süresine çok az bir zaman kalmış olması nedeniyle, söz konusu yıla ilişkin olarak beyanname ile birlikte verilecek yeminli mali müşavirlik tasdik raporları ile ilgili olarak aşağıdaki şekilde uygulama yapılabilecektir.

a) 1991 takvim yılı beyannamesinin ekinde verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının Nisan 1992 sonuna kadar yetiştirilememiş olması halinde, beyanname ile birlikte verilecek dilekçede belirtilmiş olmak şartı ile bu raporlar Haziran 1992 ayı sonuna kadar verilebilecektir.
b) 1992 yılı Nisan ayı sonuna kadar yeminli mali müşavirlik tasdik raporu olmaksızın verilen 1991 takvim yılı kurumlar vergisi beyannameleri ile ilgili olarak vergi daireleri, mükellefin beyanını esas alarak gerekli işlemi yapacak ve Haziran 1992 ayı sonuna kadar bekleyecektir. Haziran sonuna kadar yeminli mali müşavirlik tasdik raporunun vergi dairesine teslim edilmemesi halinde, vergi dairesince bu Tebliğ hükümlerine göre işlem yapılacaktır.
c) Beyanname ile birlikte verilmeyen ve yukarıdaki şartlarla 1992 yılı Haziran ayı sonuna kadar verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ile mükellefin beyanı arasında herhangi bir farkın ortaya çıkması halinde; yeminli mali müşavirlik tasdik raporuyla birlikte verilecek bir pişmanlık dilekçesi ile farklılık giderilebilecetir.
d) 1991 takvim yılı kurumlar vergisi beyannameleri ile bu Tebliğ kapsamındaki yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarını vermeyen ve Haziran 1992 ayı sonuna kadar da vereceğini bir dilekçe ile bildirmeyen mükellefler bu Tebliğ hükümlerine uymamış kabul edilerek gerekli işlemler yapılacaktır.

F- DİĞER HUSUSLAR

22.1.1992 gün ve 21119 sayılı Resmi Gazete’ de ilan edilen Asgari Ücret Tarifesinin yeminli mali müşavirlik asgari ücretleri bölümünde belirtilen istisna ve indirim işlemlerine ilişkin (%1) olarak belirlenen tasdiki ücreti tutarı 25.000.000.-lirayı aştığı takdirde, aşan miktar için ödenecek ücret, tasdik yaptıran ilgili firma ile tasdiki yapan yeminli mali müşavir arasında serbestçe belirlenir. (16)

Tebliğ Olunur.

(15) 24 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi tasdik raporlarının beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içinde yeminli mali müşavirlerce ilgili vergi dairelerine teslim edilebilmesi uygun görülmüştür.

Ayrıca aynı tebliğ gereğince yeminli mali müşavirin işyerinin bulunduğu il merkezi dışındaki mükelleflere ait raporlar, faaliyet belgesi ile birlikte taahhütlü olarak posta yoluyla vergi dairelerine gönderilebilecektir.

(16) Bu hüküm 7 Sıra Numaralı Genel Tebliğle yürürlükten kaldırılmıştır.

EK :1

Rapor Sayısı : YMM …../…..-…..                    …/…/….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KURUMLAR VERGİSİ
İSTİSNA VE İNDİRİM TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Yeminli Mali Müşavir’in;

Adı Soyadı:
Bağlı Olduğu Oda:
Büro Adresi :
Telefon Numarası:

Dayanak Sözleşmesinin;

Gün Sayısı:
Adı Soyadı:
Unvanı :

Mükellefin;

Adresi :
Vergi Adresi:
Hesap No’ su:
Telefon Numarası:

İnceleme Dönemi:

Yararlanılması Uygun Görülen Toplam İstisna ve/veya İndirim Tutarı:

SONUÇ:

EK :2

RAPOR DİSPOZİSYONU

1-GENEL BİLGİ:

Bu bölümünde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır.

-Firmanın ticaret unvanı, ticaret sicil kaydı ve numarası,
-Firmanın iştigal konusu,
-Varsa Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu özeti,
-Mevcut en son tarihli bilanço ve gelir tablosu,
-Muhasebeden sorumlu olanların adları ile serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir unvanı alıp almadıkları,
-Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ :

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir.

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,
-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,
-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,
-Beyannamelerin zamanında verilip, verilmediği,
-Gerekli olan diğer bilgiler.

III-HESAP İNCELEMELERİ :

Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.

A- SANAYİ ÜRÜNÜ İHRACAT İSTİSNASI :

1-İhracatçının imalatçı Olması Halinde :

a) İmalatçının aldığı sanayi sicil belgesinin   kayıt numarası, tarihi ve hangi üretim dalında imalat yapmak üzere alındığı,
b) İmalatçının sanayi sicil belgesinde yer alan üretim konusunda gerekli araç parkına sahip olup olmadığı,
c) İmalatçının imalat işinde çalıştırdığı işçi sayısı, kullanılan hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemesi miktarları ve tutarları,
d) İhraç edilen ürünün nev’i,  miktarı ve diğer özellikleri,
e) İhraç edilen malların ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde sanayi ürünü kapsamına girip girmediği,
f)  Sanayi ürünü kapsamına giren malların yıllık ihracat tutarının ilgili mevzuatta öngörülen haddi aşıp aşmadığı, bunun belirlenmesinde gümrük çıkış beyannamesinde yer alan FOB değerin ve fiili ihraç tarihindeki döviz kurunun (veya paritesinin) esas alınıp alınmadığı,
g) Gümrük çıkış beyannamelerinin tarihi, sayısı ve hangi gümrük idaresince tasdik edildiği (dökümlü listesi),
h) İhracatın CİF bedelle yapılması halinde nakliyenin kim tarafından gerçekleştirildiği, tam veya dar mükellef olup olmadığı, nakliye bedeli,
i)  İmalatçıların kendi üretimine ilave olarak fason imalat da yaptırmış olmaları halinde, bu imalatçının;
-Fason imalatın sanayi sicil belgesinde yazılı yazılı üretim dalında yapılıp yapılmadığı,
-Fason imalatta iş riski ve organizasyonu üstlenip üstlenmediği,
-Fason olarak imal ettirilen mallarla ilgili ham ve yardımcı maddeleri temin edilip etmediği,
j) Sanayi ürünü ihracatı istisnasının hesaplanmasında ilgili mevzuatta öngörülen oranın doğru olarak uygulanıp uygulanmadığı, istisna tutarı ve hesaplanma şekli,
k) Gerekli olan diğer hususlar.

2- İhracatçının ihraç ettiği Sanayi Ürününün İmalatçısı Olmaması Halinde:

İhraç ettiği sanayi ürününün imalatçısı olmayanlardan, yukarıda yer alan birinci bölümün (d),(e),(f),(g),(h),ve(j) bentlerinde yer alan hususlara ilave olarak,
-İhraç ettiği ürünün kimlerden satın alındığı, nev’i, miktarı,tutarları,ödeme şekli ve belgesi,
-İhraç ettiği sanayi ürününün satın alınmasından sonra nitelik ve terkip değişikliğine uğrayıp uğramadığı,
-Gerekli olan diğer hususlar.

3- İhraç Kaydıyla ihracatçılara Sanayi Ürünü Teslim Eden İmalatçılarda:

Yukarıda yer alan birinci bölümün (a),(b),(c),(d),(e),(i) ve (j) bentlerinde belirtilen hususlara ilave olarak,
– İhraç edilmek kaydıyla satılan sanayi ürünlerinin nev’i, miktarı ve tutarları,
-İmalatçı kurumun, sanayi ürünlerini doğrudan ihracatçı firmaya satıp satmadığı, bu tür ihracatın tevsikinde, ihracatçı firma gümrük çıkış beyannamelerinin ilgili vergi dairesince “bir örneği dairemize verilmiştir” şehrini taşıyıp taşımadığı, bu beyannamelere ilişkin bilgiler.
– Gerekli olan diğer hususlar.

B-TARIM ÜRÜNLERİ İHRACAT İSTİSNASI :

-İhraç edilen ürünün yaş meyve,sebze, kesme çiçek, süs bitkileri ile bunların tohum ve fideleri ve su ürünleri olup olmadığı,
-İhraç edilen ürünün nev’i, miktarı döviz olarak bedeli, ihracatın CİF bedelle yapılması halinde nakliyenin kimin tarafından gerçekleştirildiği, nakliyeci firmanın tam veya dar mükellef olup olmadığı, nakliye bedeli
-İhraç edilen ürünün gümrük çıkış beyannamesinde yer alan FOB değerinin ve fiili ihraç tarihindeki döviz kurunun esas alınıp alınmadığı,
-Gümrük çıkış beyannamelerinin tarihi, sayısı ve hangi gümrük idaresince tasdik edildiği (dökümlü listesi)
-İhraç kaydıyla satış yapılmış olması halinde üreticinin bu tür ihracatı tevsikinde, ihracatçı firma gümrük çıkış beyannamelerinin ilgili vergi dairesince “bir örneği dairemize verilmiştir” şerhini taşıyıp taşımadığı, bu beyannamelere ilişkin bilgiler,
-Bu istisnadan yararlanacak üreticilerin kurum olup olmadığı,
-Tarım ürünleri ihracat istisnasının hesaplanmasında ilgili mevzuatta öngörülen oranının doğru olarak uygulanıp uygulanmadığı, yararlanılacak istisna miktarı ve hesaplanma şekli,
-Gerekli olan diğer hususlar.

C-DIŞ NAVLUN İSTİSNASI

-Taşımanın yapıldığı araçların mülkiyetinde olup olmadığı, araçların kiralanması halinde kiralamanın döviz karşılığı yapılıp yapılmadığı, ödenen kira bedeli,
-Taşıma işinde kullanılan araçların nev’ i,sayısı,taşıma kapasiteleri,
– Taşıtların gümrüklerden geçtiğini tevsik eden belgelerin, nevi,tarih ve numarasını gösteren listeler,
– Navlun bedellerinin Türkiye’ye döviz olarak Getirilip getirmediği, döviz  alım belgeleri ile tevsik edilip edilmediği, dövizlerin yetkili bankalara bozdurulup bozdurulmadığı, döviz alım bordroları tarih ve sayıları ile tutarları (liste halinde),
-Dış navlun hasılatı istisnasının hesaplanmasında ilgili mevzuatta öngörülen oranın doğru olarak uygulanıp uygulanmadığı, yararlanılacak istisna tutarı ve hesaplanma şekli,
-Gerekli olan diğer hususlar,

D- TURİZM HASILATI İSTİSNASI

– Kurumun Turizm Müessesesi Belgesi” veya “Seyahat Acentası İşletme Belgesine sahip olup olmadığı, sahip olması halinde belgenin tarih ve numarası,
-Dövizlerin yetkili bankalara bozdurulup bozdurulmadığı, döviz alım bordroları tarih ve sayıları ile tutarları (liste halinde)
-Kurumun, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin 91/32-5 sayılı Tebliğde belirtilen “yetkili müessese” de olması halinde, bu faaliyetlerinden elde edilen dövizlerin turizm faaliyeti sonucu elde edilenlerden ayıklanıp ayıklanmadığı,
-Dövizlerin yetkili bankalara bozdurulup bozdurulmadığı, döviz alım bordroları tarih ve sayıları ile tutarları (liste halinde)
-Kurumun, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin 91/32-5 sayılı Tebliğde belirtilen “yetkili müessese” de olması halinde, bu faaliyetlerinden elde edilen dövizlerin turizm faaliyeti sonucu elde edilenlerden ayıklanıp ayıklanmadığı,
-Dövizi bizzat bozdurmayan ve dövizi sağlayan müesseseden veya acentadan doğrudan doğruya pay alan turizm müesseselerine verilen pay tutarları,
-Turizm müesseselerine ilişkin istisnanın hesaplanmasında ilgili mevzuatta öngörülen oranın doğru olarak uygulanıp uygulanmadığı, yararlanılacak istisnanın miktarı ve hesaplanma şekli,
-Gerekli olan diğer hususlar,

E-EĞİTİM,SAĞLIK VE SPOR TESİSLERİNE İLİŞKİN İSTİSNA :

-Kurumların istisnadan yararlanmalarına izin veren Maliye ve Gümrük Bakanlığından gerekli belgeyi alıp almadıkları, bu belgedeki şartlara uyup uymadıkları,
-Kurumların okul,kreş,spor tesisleri ile 50 yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde 35 yatak) kapasitesinden az olmamak üzere yurt ve sağlık hizmetleri, (huzurevleri dahil) işletilmesinden doğan kazançlarının tespiti,
-Kurumun bu kuruluşlarında ilgili mevzuatta öngörülen oranda kimsesiz veya yoksul ve yetenekli öğrencilere; muhtaç oldukları ilgili kuruluşlarca belirlenen kimselere hizmetlerini fiilen sunup sunmadıkları, gerekli kontenjanların ayırıp ayırmadıkları, bundan yararlananların ad ve soyadları ile adresleri,
-İstisnanın uygulanmaya başlandığı tarih,
-Yararlanılan istisna tutarı,
-Gerekli olan diğer hususlar.

F-DEVLET TAHVİLİ,HAZİNE BONOSU VE GELİR ORTAKLIĞI SENETLERİNİN ELDEN ÇIKARILMASINDAN SAĞLANAN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA
-Söz konusu menkul kıymetlerin nev’i, miktarı,alış bedeli ve tarihi,
-Söz konusu menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan kazancın saptanması, zararla sonuçlanan işlemlerin kazançtan indirilip indirilmediği, sonuç hesaplarına hasılat kaydının yapılıp yapılmadığı,
-Söz konusu menkul kıymetlerin vade sonuna kadar işletmenin portföyünde kalıp kalmadığı,
– Yararlanılan istisna tutarı,
– Gerekli olan diğer hususlar,

G- KURUMLARIN İŞTİRAK HİSSELERİNİN VE GAYRİMENKULLERİNİN SATIŞINDAN DOĞAN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA :

-İştirak hisselerinin veya gayrimenkullerinin kimlere satıldığı satış tarihi ve şekli fatura bilgileri, satılan miktar ve tutarları,
-İştirak hisselerinin veya gayrimenkullerin iktisap tarihi ve şekli, fatura bilgileri alış veya maliyet bedelleri, önceki yıllar bilançolarında yer alıp almadığı,
-İştirak hisselerinin veya gayrimenkullerin satışından doğan kazancın tespiti, bu kazancın doğduğu yılda tamamının nakit olarak sermayeye eklenip eklenmediği,
-Sermaye artırımı nedeniyle çıkarılacak hisse senetlerinin nama yazılı olup olmadığı, en geç altı ay içinde borsaya kote ettirilip ettirilmediği
-İştirak hisselerinin veya gayrimenkullerin vadeli satılması halinde, nakdi sermayeye sadece ödenen tutarın eklenip eklenmediği,
-Sermaye artırımı için ilgili Bakanlığa başvuru tarihi,
-Yararlanılan istisna tutarı,
-Gerekli olan diğer hususlar.

H- GELİR VERGİSİ KANUNUNUN MÜKERRER 39. MADDESİNE GÖRE SAFİ KURUM KAZANCINDAN İNDİRİLEN KAZANÇ VE İRATLAR

– İndirim konusu yapılan, kazanç ve iradı doğuran menkul kıymetlerin, nev’i,miktarı,alış bedeli ve tarihi,
-Söz konusu kazanç ve iratların, ilgili yılda hasılat yazılıp yazılmadığı ve defter kayıtlarında hasılattan indirim konusu yapılıp yapılmadığı,
-Kazanç ve iradı doğuran menkul kıymetlerin vade tarihi, elden çıkarılmış ise elden çıkarma tarihi,nev’i,miktarı,satış bedeli,
-İndirim konusu yapılan kazanç ve iratlar tutarı,
-Gerekli olan diğer hususlar.

IV-SONUÇ :

Yeminli mali müşavir, kurumun ilgili dönem hesaplarının vergi istisnaları ve/veya indirim yönünden incelenmesinde, fiili durumun, muhasebe kayıtlarının ve belgelerin, ilgili mevzuata uygunluğunun araştırıldığını belirterek, safi kurum kazancından istisna ve/veya indirim uygulaması ile vergi dışı bırakılan tutarların ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir.
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR
Adı Soyadı
İmza – Mühür

Kaynak

22.10.1992 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No : 6)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No : 6)

22.10.1992 tarih ve 21382 sayılı resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2/1/1990 tarihli resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren  “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik”in 7-C/b maddesi ile katma değer vergisi yönünden iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmış; 1 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile de ihracat teslimleri ve ihracat kaydıyla yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce tasdik edilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

3568 sayılı Kanun ile yukarıda belirtilen Tasdik Yönetmeliği hükümlerinin Maliye ve Gümrük Bakanlığının verdiği yetkiye dayanılarak, bu Tebliğ ile; Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesinde yer alan taşımacılık hizmetlerinden doğan katma değer vergisi iade  ve mahsup işlemleri yeminli mali müşavirlerin tasdiki kapsamına alınarak, bu tasdike ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Ayrıca, 1 Sıra No.lu Genel Tebliğ uyarınca ihracat istisnası kapsamındaki teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsuplarına ilişkin yeminli mali müşavirlerin tasdik uygulaması ile ilgili olarak belirlenen yeni düzenlemeler bu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.

I- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE ULUSLARARASI TAŞIMACILIK İSTİSNASI NEDENİYLE YAPABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE VE MAHSUPLARINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

A- YETKİ

3568 sayılı Kanunun 12. maddesi ile Tasdik Yönetmeliğinin 7. maddesi hükümlerinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesi ile vergiden müstesna tutulan uluslararası taşımacılık işlemlerinden doğan katma değer vergisi iade ve mahsuplarından vergilendirme dönemleri itibariyle 750.000.000.-TL’ yi aşmayan iade ve mahsuplar tasdik kapsamına alınmıştır. (1)

Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesi uyarınca yapılan taşıma işlemleri nedeniyle yüklenilip indirim konusu yapılamayan katma değer vergisi aynı Kanunun 32. maddesi gereğince ve Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 77. maddesi çerçevesinde mükelleflere iade edilmektedir. İade ve mahsupla ilgili usul ve esaslar Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri ile açıklanmaktadır.

İade veya mahsup edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 15.000.000.- TL lirayı aşmaması halinde iade veya mahsup işlemi teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir.

15.000.000.-lirayı aşan iade veya mahsup taleplerinde ise, 15.000.000.- liralık kısım teminat ve inceleme raporu aranmaksızın, aşan kısım ise teminat gösterilmesi şartıyla iade veya mahsup edilmekte, bilahare talep incelemeye sevk edilerek düzenlenen rapor sonucuna göre işlemler yürütülmektedir.

Mükelleflerin teminat bulma konusunda karşılaştıkları güçlükler de göz önüne alınarak, bu Tebliğin yayım tarihinden önceki vergilendirme dönemlerine ait olanlarda dahil olmak üzere uluslararası taşımacılık işlemlerinden doğan katma değer vergisi iade veya mahsup tutarı vergilendirme dönemleri itibariyle 15-750 milyon lira arasında olan mükelleflerden dileyenlerin iade veya mahsup  taleplerinin teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu sonucuna göre yerine getirilmesi imkanı sağlanmıştır.(2)

Bu uygulamadan yararlanmak isteyen mükelleflerin ilgili vergi dairesine verecekleri dilekçede;

-İade veya mahsubunu istedikleri katma değer vergisini teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu sonucuna göre almak istediklerini,belirtmeleri gerekmektedir.

(1) Bu tutar 10 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 1,5 milyar liraya, 13 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 5 milyar liraya 23 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 15 milyar liraya yükseltilmiştir.
(2)Ayrıca 18 Numaralı Genel Tebliğ kapsamında yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için yeminli mali müşavirlerle sözleşme düzenleyen mükelleflere yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde iade miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre iade talebi yerine getirilecektir.
20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlerle  gelir  veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine (tam tasdik) ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemlerin tam tasdik sözleşmesi imzalanan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir.

Haklarında sahte veya muhtevıyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği konusunda rapor bulunan mükelleflerin, katma değer vergisi iade veya mahsup talepleri ancak 4 kat teminat karşılığında veya Maliye ve Gümrük Bakanlığı inceleme elemanlarınca düzenlenmiş vergi inceleme raporu sonucuna göre yapılacağından, bu mükelleflerin Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre iade veya talepleri kesinlikle söz konusu olmayacaktır. Bu uygulama haklarında rapor düzenlenen mükelleflerin kurdukları veya ortak oldukları şirketler ile bu mükelleflerin şahıs veya sermaye  şirketi olmaları halinde bu şirketlerin ortakları için de geçerlidir.

Ancak, haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit bulunan mükellefler, ilgili Genel Tebliğlerdeki şartların yerine gelmesi ve normal teminat uygulamasına dönmeleri halinde Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre teminatsız iade veya mahsup uygulamasından yararlanabileceklerdir.

İade hakkı doğuran işlemi bulunan mükelleflerin iade ve/veya mahsup taleplerine ilişkin olarak ilgili dönem hesapları incelemeye sevk edilmediği veya incelemeye sevk edildiği halde inceleme elemanınca incelemeye başlanılmadığı takdirde, bu mükelleflerin ibraz edecekleri Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu uyarınca iade ve/veya mahsup talepleri vergi dairelerince yerine getirilecektir.

B- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ        BİLGİLER

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesinin 1. fıkrasının verdiği yetkiye istinaden çıkarılan 84/8889 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katma değer vergisinden istisna edilen transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan yük ve yolcu taşıma işlemleri nedeniyle yüklenilen katma değer vergilerinin Yeminli Mali Müşavir tasdik raporuna göre iadesi veya mahsubunun yapılabilmesi için öncelikle istisna kapsamına giren taşıma işleminin yapıldığını belgeleyen, kara manifestosunun, bunun düzenlenmediği hallerde TIR karnesinin, iki belgenin de düzenlenmediği konteyner taşımacılıkta, kara manifestosunda yer alan bilgileri de içerecek şekilde düzenlenen ve gümrük idarelerince de onaylanmış olan transit/aktarma beyannamesinin ve ekli yükleme listelerinin doğruluğu araştırılacak ve bu belgelere ilişkin bilgilere yer verilecektir.

Yeminli Mali Müşavirlerin katma değer vergisi iadesi ve/veya mahsup incelemesi sonucunda düzenleyecekleri tasdik raporlarında, taşımacılık faaliyetlerinin gerçekleştirilmiş olduğunun tespit ve ispat edilmiş olmasının yanı sıra, aşağıda belirtilen hususlara ayrıca yer verilecektir.

-Firmanın ticari unvanı, ticaret sicil kaydı ve numarası,

-Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numarası,

-İletişim araçlarının (telefon,teleks, faks vb.) sayısı ve numarası ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,

-Son bir yıl için de kredi kullanıp kullanmadığı kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

– Mevcut en son tarihli bilanço örneği,

-Ödenmiş sermaye tutarı,

-İşyerinin durumu.

Katma Değer Vergisi iadesi tasdik raporları, bu Tebliğin 1 No. lu ekini oluşturan rapor kapağı 2 No. lu ekini oluşturan rapor dispozisyonunda uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği  itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu tebliğde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde; bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, yapılan işlemlerin, kayıtların ve beyannamelerin mevzuata uygun olup olmadığı, iadesi veya mahsubu istenen katma değer vergisinin iade veya mahsup edilip edilmeyeceği veya ne kadarlık kısım iade ve/veya mahsup edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir.

C-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı iade veya mahsup edilmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için;

1- Taşımanın yapıldığı araç ve araçlara ait bilgilere (plakası,markası,yaşı,istiap haddi) taşıma faaliyetlerinin tamamının veya bir kısmının başka firmalara yaptırılması halinde, bu firmaların adı, adresi,vergi dairesi ve hesap numaraları ile araçlara ait diğer bilgilere yer verilecektir (plakası,markası,yapı,istiap haddi vb.).

2- İşin niteliğine ve işletmenin türüne göre, tasdike dayanak yapılan belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı belirlenecek, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

3- İstisna kapsamına giren işlemler nedeniyle yapılan giderlere ait fatura ve benzeri belgelerin usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği gerçek nitelikte mal veya hizmet alımlarına konu olup olmadığı araştırılacaktır.

4- Taşımanın başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki uzaklık kilometre olarak belirtilecektir.

5,- İstisna kapsamına giren ve girmeyen taşımacılık işlemlerinin birlikte yapan yükümlülerde, istisna kapsamına giren işlemlere ilişkin olarak yüklenilen vergilerin yasal defterlerde gösterilip gösterilmediği kontrol edilecek, yüklenilen verginin ne kadarlık kısmının istisna kapsamındaki işlemlere ait belirtilecektir.

6- Belgelerin hukuki geçerliliği tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanarak tasdişk işlemi yapılacaktır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

D-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER

Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen raporlar iki örnek olarak yeminli mali müşavirlerce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine teslim edilecektir. Raporda iade ve/veya mahsup edilmesi öngörülen meblağ, herhangi bir teminat aranmaksızın mükellefle iade ve/veya mahsup edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir.

Katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarıyla ilgili olarak tereddüde düşülen hususlarda, 1990/8 seri numaralı Uygulama İç Genelgesinde belirtildiği şekilde Bakanlığımızdan (Gelirler Genel Müdürlüğünden) alınacak cevaba göre gerekli işlemler yapılacaktır.

Yeminli mali müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında; inceleme sonucu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen ve iade edilmesi ve/veya mahsubu istenen  katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi ve/veya mahsubu  gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden, kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde, iade ve/veya mahsup işlemi kesinlikle yapılmayacaktır.

II- İHRACAT TESLİMLERİ VE İHRAÇ KAYDIYLA YAPILAN TESLİMLERDEN DOĞAN KATMA DEĞER VERGİSİ İADELERİNİN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE TASDİKLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

Katma Değer Vergisi Kanununun 11. maddesinde yer alan ihracat teslimleri ile ihraç kaydıyla tecil-terkin uygulaması kapsamında yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporlarına göre yapılabilmesine ilişkin açıklamalar 1 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde yapılmıştır.”Söz konusu Tebliğde yapılan düzenlemeler esas itibariyle yürürlükte olmakla beraber aşağıda belirtilen konularda uygulama ve iade hadlerinde değişiklik olmakla beraber gerek aşağıda belirtilen konularda uygulama ve iade hadlerinde değişiklik yapılmasına gerek görülmüştür.

A-TASDİK KAPSAMINA GİREN KATMA DEĞER VERGİSİNİN İADESİNE İLİŞKİN HAD ARTIRILMIŞTIR.

Günün ekonomik koşulları göz önünde bulundurularak Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporları uyarınca ihracat teslimleri ve ihraç kaydıyla yapılan teslimler nedeniyle doğan katma değer vergisinin vergilendirme dönemleri itibariyle iade edilebilecek tutarları, 150.000.000.-TL’dan  750.000.000.-‘ya yükseltilmiştir. Buna göre, bu Tebliğin yayımlandığı tarihten önceki vergilendirme dönemlerine ait olanlarda dahil olmak üzere ihracat istisnası nedeniyle 750.000.000.TL’ye kadar katma değer vergisi iadesine hak kazanan mükellefler teminat göstermeden yeminli mali müşavir tasdik raporu sonucuna göre iade imkanından yararlanabileceklerdir.(3)

B-KATMA DEĞER VERGİSİ İADELERİNİ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE ALMAK İSTEYEN MÜKELLEFLERİN KATMA DEĞER VERGİSİ BEYANNAMELERİNE DİLEKÇE  EKLEME ZORUNLULUĞU KALDIRILMIŞTIR.

1 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile katma değer vergisi iadelerini yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre almak isteyen mükelleflerin, bu isteklerini içeren  dilekçelerini ilgili katma değer vergisi beyannamelerine ekleme zorunluluğu getirilmiştir.  Bu düzenlemenin uygulamada yarattığı sıkıntıları gidermek amacıyla mükelleflerin ilgili dönem beyannamelerine ekledikleri ve iadesini istedikleri katma değer vergisini teminat göstermek suretiyle veya yeminli mali müşavir tasdik raporu sonucuna göre alabilmelerine ilişkin tercihlerini gösteren dilekçelerin ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerine ekleme zorunluluğu kaldırılmıştır.

Bu tebliğin yayımlandığı tarihten itibaren iade hakkı doğuran işlemleri bulunan mükellefler, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamesi verildikten sonra da iade taleplerine ilişkin tercihlerini bir dilekçe ile belirleyebileceklerdir. Bu itibarla, mükelleflerin iade talepleri ve buna ilişkin yeminli mali müşavir tasdik raporları aynı dönem hesapları incelemeye sevk edilmediği veya incelemeye sevk edildiği halde inceleme elemanınca incelemeye başlanılmadığı sürece kabul edilecektir.

Tebliğ olunur.

(3) Bu tutar 10 Sıra numaralı Genel Tebliğ ile 1,5 milyar liraya, 13 sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 5 milyar liraya, 23 Sıra Genel Tebliğ ile de 15 milyar liraya yükseltilmiştir.

EK : 1

Rapor Sayısı:YMM…/… ………
Rapor Ekleri: ../../….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORU

İncelemeyi yapan Yeminli Mali Müşavirin Adı ve Soyadı.
Bağlı Bulunduğu Oda:
Büro Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap No’su:
Telefon Numarası:
Dayanak Sözleşmesinin Günü:
Sayısı:
Mükellefin Adı:
İşi:
Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap No’ su:
Telefon Numarası:
İncelemenin Dönemi:
SONUÇ:

RAPORDİSPOZİSYONU

I-GENEL BİLGİ:

(Bu bölüm aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

-Firmanın ticari unvanı, ticari sicil kaydı ve numarası.)

-Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları.

-İletişim araçlarının (telefon,teleks,faks v.b.) sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı.

-Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi  alındığı.

-İşyerinin durumu, önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı.

-Mevcut en son tarihli bilanço örneği.

-Muhasebeden sorumlu olanların adları,Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.

-Gerekli görülen  diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususlar tespit edilecektir.)

-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

-Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

-Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği.

III- HESAP İNCELEMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.)

-İstisna kapsamındaki işlemin, gerçekleştiğini gösteren ve kanıtlayan belgelerin irdelenerek, doğruluğunun belirlenmesi,

-İstisna kapsamında yer alan işlemler dolayısıyla yapılan mal ve hizmet alışlarının doğruluğunun ve gerçekliğinin belirtilmesi.

– Belgelerin hukuki ve  geçerliliği ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanan işlem sonucunda iade veya mahsup edilmesi gereken verginin miktarının hesaplanması ile ilgili tüm verilerin ve hesaplamaların  yapılması, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerinde yer alan bilgilere uygunluğunun ortaya konması.

-İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca gerekli olabilecek  diğer konular.

IV-SONUÇ :

Yeminli Mali Müşavir, firmanın ilgili dönem hesaplarının katma değer vergisi iadesi yönünden incelenmesinde, fiili muhasebe kayıt ve belgelerinin ve buna ilişkin beyannamelerin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi miktarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve Soyadı

İmza Mühür

Kaynak

30.01.1993 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:7)

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (20) (Sıra No :7)

30.01.1993 tarih ve 21481 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2.1.1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca “yatırım indirimi” ile ilgili işlemler Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik edeceği konular kapsamına alınmıştır.

Gelir Vergisi Kanununa 202 sayılı Kanununun 16. maddesiyle eklenen Ek 1-5 maddeler ile Kurumlar Vergisi Kanununun 8/9 maddesi uyarınca gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin “yatırım indirimi istisnasından yararlanmaları için aranan şartları taşıdıklarının Yeminli Mali Müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir. (21)

(20) Bu tebliğ, 18 Numaralı tebliğ hükümlerine uygun olarak yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavire tasdik ettiren 1.1.1995 tarihinden sonraki işlemlerine uygulanmayacaktır.

(21)Kurumlar Vergisi Kanununun 8/9 ncu maddesi 3946 sayılı kanun ile yürürlükten kaldırılmış, buna paralel Gelir Vergisi Kanununun Ek : 1 nci maddesi kurumlar vergisi mükelleflerini de kapsayacak şekilde değiştirilmiştir.

29.07.1998 tarih ve 23147 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 sayılı Kanunun 30 ncu maddesiyle Ek : 1 nci madde yeniden değiştirilmiş ve bu değişiklik neticesinde, mükelleflerin müteakip vergilendirme döneminde yapmayı öngördükleri yatırım harcamalarının da yatırım indirimi istisnasına konun edilmesi imkanı sağlanmıştır.

A- TASDİK KAPSAMINA ALINAN YATIRIM İNDİRİMİ İŞLEMLERİ

Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin, yatırım Teşvik Belgesi’ ne bağlı olan ve proje tutarları toplamı 2.500.000.000.-lirayı aşan yatırımları nedeniyle, yıllık beyannamelerinde fiilen yatırım indirimi istisnasından yararlanabilmeleri için, yatırım indirimi uygulamalarını yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir. (22)

Kurumların yatırım indiriminden faydalanması kabul edilmiş bulunan yatırımlarının finansmanında kullanılmak üzere ayırdıkları “finansman fonu”na ilişkin işlemleri de yatırım indirimi işlemleri kapsamındadır. (23)

Yatırım indirimine esas yatırım proje tutarları toplamı 2.500.000.000.-liradan az olan mükellefler de diledikleri takdirde, bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde “yatırım indirimi” işlemlerini Yeminli Mali Müşavirlere tasdik ettirebilirler.

B-YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE İNCELEME SONUCU DÜZENLENECEK YATIRIM İNDİRİMİ TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ ASGARİ BİLGİLER

Yeminli Mali Müşavirlerce yürütülecek yatırım indirimi incelemelerinde yatırım indirimi mevzuatına ilişkin hükümlere uyulup uyulmadığını; “yatırım teşvik belgesi” ve “yatırım indirimi belgesi”nde yer alan genel ve özel şartların yerine getirilip getirilmediğini, rapor dispozisyonunda yer alan hususlar da dikkate alınarak araştırılması zorunludur.

Yatırım indirimi istisnasından yararlanılmasına ilişkin tasdik raporları, bu Tebliğin (1) no. lu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) no. lu ekini oluşturan rapor dispozisyonunda uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Yatırım Teşvik Belgesi ile yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ve muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, yatırım indirimi istisnasını uygulayan mükelleflerin aranan şartlara sahip olup olmadığı, yapılan yatırımların tutarı ve yatırım indirimine konu olan yatırımlar ile bu yatırımlar nedeniyle uygulanacak veya uygulanan yatırım indirimi istisna tutarları mutlaka belirtilecektir.

(22) Bu tebliğ ile 2,5 milyar lira olarak tutar 13 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile 10 milyara, 20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 12 milyar liraya yükseltilmiştir. (23) Kurumlar Vergisi Kanununun “Finansman Fonu”nu düzenleyen mükerrer 8 nci maddesi 29.07.1998 tarih ve 23417 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 sayılı kanununun 82 nci maddesi ile 01.01.1999 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.

C- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Ek rapor dispozisyonunda yer alan asgari bilgilerin aranması ve araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler belgelerin  geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerin yapmış olduğu incelemenin amacı; vergi istisnasının tanınmasında aranılan şartların (Teşvik belgesindeki özel şartlar dahil), yerine getirilip getirilmediğini, aranılan şartlara uygun yatırımları yer ve zaman itibariyle gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini ve dolayısıyla da bu konu ile sınırlı olmak üzere vergi matrahını oluşturan gelir ve kurumlar vergisi beyanlarının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için;

1) Yatırıma konu olan mal ve hizmet alımlarına ilişkin belgeler ile bu alımlara ilişkin yapılan ödemelerin belgeleri, borç-alacak ilişkileri irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulanmadıkları araştırılacaktır.

2) Yatırım indirimi istisnası yoluyla vergi dışı işlemlere konu yapılan harcamalarla ilgili belgelerin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı tespit edilecek, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacaktır.

3) Yatırım harcamaları, yatırımın yapıldığı yerde fiziki olarak gözlem suretiyle kontrol edilecek, kayıtlara yansıtılan harcamalarla fiili yatırımlar arasında uygunluk sağlanacaktır.

4) Yatırım İndirimi belgesi kapsamında yapılan inşaatların maliyet tespitlerinde, yıllar itibariyle ortalama birim m2 maliyet bedelleri dikkate alınarak yatırım maliyetleri bu yönden test edilecektir.

5) Belgelerin hukuki geçerliliği ve gerçek durumları da yansıttığı tespit edildikten sonra ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanacak istisna yoluyla vergi dışı tutulan işlemleri tasdik edilecektir.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken  ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

D-YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNA YOLUYLA VERGİDEN MÜSTESNA TUTULAN İŞLEMLERİN TASDİK ETTİRİLMESİ ZORUNLULUĞU

Bu Tebliğle tasdiki zorunlu tutulan “yatırım indirimi” istisnasına konu teşkil eden işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi ve tasdik raporlarının ilgili yıl hesap dönemi gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte verilmesi zorunludur.

Yatırım indirimi tasdik raporları, istisnadan ilk defa yararlanılan döneme ilişkin olarak verilecek gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte ilgili vergi dairesine verilecektir. Şayet yatırım bitmiş ve yazılan tasdik raporu yatırım harcamalarının tümünü kapsıyorsa, sonraki dönemlerde verilecek beyannamelerde indirim konusu yapılan yatırım indirimi istisnaları için ayrıca tasdik raporu aranmayacaktır.

Yatırım indirimi istisnasından daha önce yararlanılmış, ancak kalan yatırım indirimi istisnası tutarı 750.000.000.-TL’ sından fazla ise bu durumdaki firmalar da yatırım indirimi istisnasından yararlanmak için durumlarını yeminli mali müşavir yatırım indirimi tasdik raporu ile belgeleyeceklerdir. Bu durumda yatırım indirimi belgesinde belirtilen yatırım indirimi tutarının tamamı için tasdik raporu düzenlenecektir.

Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen yatırım indirimi tasdik raporlarının iki örneği, biri ilgili hesap dönemi gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte bağlı bulunan vergi dairesine verilmek üzere kurum yetkililerine teslim edilir. Bir örneği de tasdiki yapan yeminli mali müşavir tarafından “Maliye ve Gümrük Bakanlığı-Gelirler Genel Müdürlüğü Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Şubesi Dikmen-Ankara” adresine gönderilir.(24)

E-1992 TAKVİM YILI GELİR VEYA KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ İLE BU TEBLİĞ KAPSAMINDA VERİLECEK OLAN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK RAPORLARI İLE İLGİLİ OLARAK YAPILACAK UYGULAMALAR

Yukarıdaki bölümlerde açıklandığı üzere, bu tebliğ kapsamına giren gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerine yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının eklenmesi zorunludur. Ancak, 1992 takvim yılı kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme tarihine kısa bir süre kalmış olması nedeniyle, söz konusu yıla ilişkin olarak beyanname ile birlikte verilecek yeminli mali müşavirlik tasdik raporları ile ilgili olarak aşağıdaki şekilde uygulama yapılabilecektir.

a) Bu tebliğin yayımlandığı tarihten itibaren, 1992  takvim yılı gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin ekinde verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının Nisan 1993 sonuna kadar yetiştirilememiş olması halinde, beyanname ile birlikte verilecek dilekçede belirtilmiş olmak şartı ile bu raporlar Haziran 1993 ayı sonuna kadar verilebilecektir.

b) 1993 yılı Nisan ayı sonuna kadar yeminli mali müşavirlik tasdik raporu olmaksızın verilen gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile ilgili olarak vergi daireleri, mükellefin beyanını esas alarak gerekli işlemi yapacak ve Haziran 1993 ayı sonuna kadar bekleyecektir. Haziran sonuna kadar yeminli mali müşavir tasdik raporunun vergi dairesine teslim edilmemesi halinde, vergi dairesince bu Tebliğ hükümlerine göre işlem yapılacaktır.

c) Beyanname ile birlikte verilmeyen ve yukarıdaki şartlarla 1993 yılı Haziran ayı sonuna kadar verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ile mükellef beyanı arasında herhangi bir farkın ortaya çıkması halinde; yeminli mali müşavirlik tasdik raporuyla birlikte verilecek bir pişmanlık dilekçesi ile farklılık giderilebilecektir.

d) 1992 takvim yılı gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile bu Tebliğ kapsamındaki yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarını vermeyen ve Haziran 1993 ayı sonuna kadar da vereceğini bir dilekçe ile bildirmeyen mükellefler bu Tebliğ hükümlerine uymamış kabul edilerek gerekli işlemler yapılacaktır.

F) 29.12.1992 GÜN VE 1450 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN “1993 YILI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ”NDE AŞAĞIDAKİ DÜZENLEME YAPILMIŞTIR.

1993 yılında uygulanacak olan serbest muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik ücretlerine ilişkin olarak 29.12.1992 gün ve 21450 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tarifenin “1993 yılı Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücretleri” başlıklı bölümünün notlar kısmının sonuna gelmek üzere aşağıdaki 9 uncu not eklenmiştir.

“9- Tarifede yer alan tasdik işlemleri dışındaki maktu miktarlar 4 üncü Grup illere ait olup, bu miktarlar 3 üncü  Grup illerde % 10,2 nci Grup illerde %30, 1 inci Grup illerde ise % 50 artırımlı olarak uygulanır.” (“Tasdik İşlemleri Dışında 1993 Yılı Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücretleri” başlıklı Tarifenin 8,9 ve 10 no. lu maddelerinde belirtilen ücretler bütün illerde aynıdır.)

1993 yılı, Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik İşlemleri Asgari başlıklı VI. Tarife, 2. Bölüm, b kesim (ii) fıkrasında yer alan “Geçmiş dönemler onay görmüş” ise, sermayeye eklenen fonun (%01)’i olarak belirlenen had (%001) olarak değiştirilmiştir.

G) 17.03.1992 GÜN VE 21174 SAYILI RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANAN 5 SIRA NUMARALI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ’ NİN DİĞER HUSUSLAR BAŞLIKLI “F” BÖLÜMÜ YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.

17.03.1992 gün ve 21174 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin “Diğer Hususlar” başlıklı “F” bölümünde; istisna ve indirim işlemlerine ilişkin (%1) olarak belirlenen tasdik ücreti tutarının 25.000.000 lirayı aştığı takdirde aşan miktar için ödenecek ücretin tasdiki yaptıran ilgili firma ile tasdiki yapan yeminli mali müşavir arasında serbestçe belirleneceği hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.

Bundan böyle söz konusu tasdik işlemine ilişkin olarak her yıl Resmi Gazetede yayımlanan Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi’nde belirlenen tasdik ücreti uygulanacaktır.

Tebliğ olunur.

(24) 24 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile Tam Tasdik, Yeniden Değerleme Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi tasdik raporlarının beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içinde yeminli mali müşavirlerce ilgili vergi dairelerine teslim edilebilmesi uygun görülmüştür.
Ayrıca aynı tebliğ gereğince yeminli mali müşavirin işyerinin bulunduğu il merkezi dışındaki mükelleflere ait raporlar, faaliyet belgesi ile birlikte taahhütlü olarak posta yoluyla vergi dairelerine gönderilebilecektir.

EK : 1

Rapor Sayısı:YMM…/… ………
Rapor Ekleri: ../../….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORU

İncelemeyi yapan Yeminli Mali Müşavirin Adı ve Soyadı.
Bağlı Bulunduğu Oda:
Büro Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap No’su:
Telefon Numarası:
Dayanak Sözleşmesinin Günü:
Sayısı:
Mükellefin Adı:
İşi:
Adresi:
Vergi Dairesi:
Hesap No’ su:
Telefon Numarası:
İncelemenin Dönemi:
Teşvik Belgesi Tarih ve No’ su Yatırım Konusu
Toplam Yatırım Tutarı
Yararlanılması Uygun Görülen Toplam İndirim Tutarı
SONUÇ:

EK-2:

RAPOR DİSPOZİSYONU

I- GENEL BİLGİ :

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır.

– Mükellefin adı, soyadı, unvanı, sermayesinin % 10 ve daha fazla paylı ortaklarının adları ve adresleri.

– Mükellefin iştigal konusu.

– Mükellefin veya ortaklarının bağlı bulunduğu vergi dairesi, hesap numarası,

– Mükellefin ticaret sicil kaydı, sicil numarası.

– Teşvik Belgesi bilgileri.

– Yatırım İndirimi Belgesi bilgileri.

– Yatırım dönemine ilişkin bilançolar ve gelir tabloları.

– Yatırıma ilişkin genel bilgiler.

– Yatırım indirimi istisnalarının safi kurum kazancına uygulanıp uygulanmadığı.

– Yatırım indirimi istisnalarının ilgili bulunduğu yıl kazancıyla sınırlı olarak mahsup edilip edilmediği.

– İstisnaların gelir vergisi tevkifatına tabi tutulup tutulmadığı.

– Muhasebeden veya muhasebe denetiminden sorumlu olanların adları ile serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir unvanı alıp almadıkları,

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir.

– Bilanço esasına göre defter tutulup tutulmadığı,

– Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,

– Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

– Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

– Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,

– Gerekli olan diğer bilgiler.

III- HESAP İNCELEMELERİ

Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.

– Yatırım başlamadan önce Devlet Planlama Teşkilatı’na başvuruda bulunarak “Yatırım Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgesi” alınıp alınmadığının,

– Yatırım indirimi uygulaması yapılmadan önce Maliye ve Gümrük Bakanlığından yatırım istisnası uygulaması için; izin yazısı alınıp alınmadığının, (25)

– Yatırım indirimi uygulamasının, alınmış olan “Yatırım Teşvik ve yatırım İndirim Belgesi”ne göre yapılan harcamalara ilişkin olup olmadığının,

Ayrıca, söz konusu harcamaların belgede belirtilen yatırıma başlama tarihinden itibaren yapılan harcamalar olması gerekir. Yatırımın başlama tarihinin “Yatırım Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgesi”nin alınması için yapılan başvuru tarihinden önce olması halinde, belge alınması için yapılan başvuru tarihinden sonra yapılan harcamaların dikkate alınıp alınmadığının,

– Yatırım indirimi oranının doğru uygulanıp uygulanmadığı ile Yatırım Teşvik ve Yatırım indirimi Belgesi’nde belirtilen oranın değişmesi halinde yeni oran değişikliğinin yapıldığı tarihi izleyen yıldan itibaren uygulanıp uygulanmadığının,

– Yatırımın yapılmasında belgede belirtilen öz kaynak kredi ilişkisine uyulup uyulmadığının,

– Yatırım Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgesi’nde belirtilen özel şartların yerine getirilip getirilmediğinin,

– Yatırım Teşvik Yatırım İndirimi Belgesi’nde yapılan vize işlemlerinde imza, mühür ve tarihlerin yer alıp almadığının,

– Yatırım indirimine konu aktif değerlerin yeni olup olmadığı,

– Personel lojmanları inşası ve tefrişi, arazi veya arsa tedariki, yedek parça temini, esas proje dışında münferit tesisat, makine, araç mübayası için yapılan harcamaların yatırım indirimi kapsamına alınıp alınmadığı,

– Komple tesislerde yatırım tamamlanmadan, diğerlerinde ise istimal ve istihsale başlanmadan yatırım konusu aktif değerlerin satış veya devir edilip edilmediği,

– Yatırımcıların bilanço esasına göre defter tutup, tutmadıkları ile bilanço esasına göre defterlerin tasdiklerinin “Yatırım  Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgeleri” nin alınışından sonra yapılmış olması halinde; yatırım harcamalarının bilanço esasında defter tuttuklarına ilişki tasdik  tarihinden sonra yapılan harcamalar için dikkate alınıp, alınmadığının,

(25) 28 Şubat 1995 tarih ve 22216 sayılı Resmi   Gazetede yayımlanan 181 Seri Numaralı Gelir Vergisi Kanununu Genel Tebliği ile yatırım indiriminden faydalanmak için Maliye Bakanlığından izin alınması ile “Yatırım Teşvik Belgesi” üzerinde yapılan vize işlemlerinin Maliye Bakanlığına bildirilmesi uygulamasından vazgeçilmiştir.

Bu durumda, mükelleflerin “Yatırım Teşvik Belgesi” nin bütün sahifelerinin noter onaylı birer örneklerini, yatırım indiriminin uygulandığı döneme ait beyannamelerine eklemeleri yeterli olacaktır.

– Yatırımın belgede belirtilen şartlara göre yapılıp yapılmadığı ile belgede belirtilen yatırım tutarının %40’ının (Bu oranın Devlet Planlama Teşkilatı’ nca değiştirilmesi halinde yeni oranın dikkate alınması gerekir) altında veya üzerinde gerçekleşen kısımları için Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’ na vize ettirilip ettirilmediğinin,

– Finansman Fonu ayrılmış olması halinde; söz konusu fonun 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun mükerrer 8 inci maddesine uygun şekilde ayrılıp ayrılmadığının,

– Kurumların, birleşme devir veya nev’i değişikliklerinde, yatırım indirimi uygulamasının yeni şirketçe yapılabilmesi için; birleşme,devir ve nev’i değişikliğinin Kurumlar Vergisi Kanununun 36,37 ve 38. maddelerinde öngörülen şekilde yapılıp yapılmadığının ve yatırım indiriminden yararlanma şartlarının mevcut olup olmadığının,

– Gelir Vergisi Kanununun 81. maddesine göre yeni yatırımcının yatırım indirimini uygulamasında ise;

a) Ferdi bir işletmenin sahibinin ölümü halinde kanuni mirasçılar tarafından işletmenin faaliyetinin sürdürülmesi,

b) Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devredilmesi,

c) Kollektif ve adi komandit şirketlerin nev’i değiştirerek sermaye şirketi haline dönüşmesinin yapılıp yapılmadığının,

– Yatırım Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgesi’nin iptal edilip edilmediğinin,

– Açılan akreditif için yatırım indirimi uygulanıp, uygulanmadığının, (Akreditif gayri kabili rücu akreditif olsa dahi harcama sayılarak yatırım indirimi uygulaması mümkün değildir.)

– İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için gerekli olabilecek diğer konuların irdelenmesi,

-Yararlanılacak yatırım indirimi istisnası tutarı ve hesaplama şekli,

– Gerekli görülecek diğer hususlar.

IV-SONUÇ :

Yeminli mali müşavir, mükelleflerin ilgili dönem hesaplarının yatırım indirimi istisnası yönünden incelenmesinden fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerin ilgili mevzuata uygunluğunun araştırıldığını belirterek, kazançtan indirilecek yatırım indirimi istisnasının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı Soyadı

İmza – Mühür

Kaynak

15.04.1993 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirli Kanunu Genel Tebliği ( Sıra No:8 )

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik   Kanunu Genel Tebliği – (Sıra No: 8)

15.04.1993 tarih ve 21553 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik kanununun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 02.01.1990 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmıştır.

Söz konusu yetkiye istinaden, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13. maddesinde belirtilen araçlara ilişkin istisna işlemlerinden doğan iade ve/veya mahsupların yeminli mali müşavirlerce tasdiklerine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir.

A- YETKİ

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13/a,b maddesinde yer alan işlemler neticesinde doğan katma değer vergisi iadeleri ve/veya mahsupları teminat gösterilmeksizin yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri dayanılarak yapılabilecektir.(26)

(26) 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ kapsamında yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için yeminli mali müşavirlerle sözleşme düzenleyen mükelleflere yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre iade talebi yerine getirilecektir.

20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlerle gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine (tam tasdik) ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemlerin tam tasdik sözleşmesi imzalanan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir. 

B- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE YAPILABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE VE/VEYA MAHSUPLARINA İLİŞKİN ESASLAR

Katma Değer Vergisi Kanunu’ nun 13. maddesinin (a) ve (b)  bentlerinde yer alan “Mükelleflere işletmelerinde kullanacakları deniz,hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların teslimleri ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan teslim ve hizmetler” ve “Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler”e ilişkin istisna uyarınca yapılan işlemler nedeniyle, yüklenilip indirimle giderilemeyen katma değer vergisi, aynı Kanunun 32. maddesi gereğince ve Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 53/3. maddesi çerçevesinde mükelleflere iade edilmektedir. İade ile ilgili hususlar Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri ile Açıklanmaktadır.

İade ve/veya mahsup edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 4.000.000.- lirayı aşmaması halinde iade ve/veya mahsup, teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir.

Miktarı 4.000.000.- lirayı aşan ve nakden talep edilen iade alacakları , aşan kısım için teminat gösterilmesi halinde inceleme sonucu beklenilmeden mükellefe avans olarak ödenebilmektedir.

 

Miktarı 4.000.000.- lirayı aşan ancak nakden değil mahsuben ortaya çıkan iade talepleri de aşan kısım için teminat gösterilmesi haline, inceleme sonucu beklenilmeden yerine getirilebilmektedir. 28 seri no.lu K.D.V. Genel Tebliğinde mahsup uygulamasının şartları açıklanmaktadır. Buna göre; mahsubun mükellefin kendi vergi borçları için talep edilmesi, vergi borcunun muaccel hale gelmiş olması, iade alacağı bakımından nakden iade şartlarının tekemmül etmesi gerekmektedir.

Araçlara ilişkin istisna kapsamında işlemi bulunan mükelleflerin 4.000.000.- lirayı aşan ve nakden veya kendi vergi borçlarına mahsup şeklinde ortaya çıkan iade talepleri, Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre, teminat aranılmadan yerine getirilebilecektir. Ancak mahsup, Tasdik Raporunun vergi dairlerine intikal ettiği tarihte muaccel hale gelmiş vergi borçları için yapılabilecektir.

Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit bulunan mükellefler ancak, ilgili Genel Tebliğlerdeki şartların yerine gelip normal teminat uygulamasına döndükleri takdirde Yeminli Mali Müşavir Tasdik raporuna göre teminatsız iade uygulamasından yararlanabileceklerdir.

İade hakkı doğuran işlemi bulunan mükelleflerin iade ve/veya mahsup taleplerine ilişkin ilgili dönem hesapları incelenmek üzere inceleme elemanınca intikal etmediği veya intikal ettiği halde henüz incelemeye başlanılmadığı takdirde, bu mükelleflerin ibraz edecekleri Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu uyarınca iade ve/veya mahsup talepleri yerine getirilecektir.

 

Diğer taraftan, idarece Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporlarında duraksamaya düşülen ve Yeminli Mali Müşavir ile yapılacak görüşme sonucunda düzeltilebilecek konularda  gerekli düzeltme yaptırılarak, iade ve/veya mahsup işlemi gerçekleştirilebilecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ BİLGİLER

Katma Değer Vergisi Kanunu’ nun 13. maddesinde mükelleflerin işletmelerinde kullanacakları deniz,hava ve demiryolu araçları ile yüzer tesis ve araçların;

a) Teslimi ile bu araçlara verilen  tadil, onarım ve bakım hizmetleri,

b) Araçlara ilişkin olarak liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler,

vergiden istisna edilmiştir (27)

Yeminli mali müşavirlerce yapılacak katma değer vergisi iade ve/veya mahsup incelemelerinde araçların işletmede kullanılıp kullanılmayacağının, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca verilen teşvik belgesi, Turizm Bakanlığı’ ndan alınmış izin yazısı veya ilgili vergi dairesinden alınacak yazı gibi belgelerle belgelenmesi gerekmektedir.

Bu istisnanın uygulanmasından doğan iadeler dolayısıyla düzenlenecek tasdik raporlarında öncelikle yukarıda sözü edilen belgelerden hangisi istisnanın dayanağı olarak kullanılmışsa onun tarihi ve numarası yer alacaktır.

Diğer taraftan, teslim edilen aracın iktisabı veya araca tadil, bakım, onarım hizmeti veriliyorsa, bu hizmetlerin yerine getirilebilmesi için yapılan alış ve giderlere ait belgelere fotokopileri ile satış faturası veya hizmet faturasının fotokopileri de raporu eklenecek, bu harcamaların ve belgelerin gerçekliliği araştırılacaktır.

Sözü edilen araçlara iman ve hava meydanlarında verilen hizmetlerden doğan iadelerle ilgili  tasdik raporlarında ise; aracın hangi ülkeye ve firmaya ait olduğu, yapılan hizmetin mahiyeti, araca bu hizmetin verildiğine dair liman mülki idaresi veya hava meydanı müdürlüğünden alınan resmi yazı, hizmetle ilgili alış ve giderlere ait belgelerin ve araç sahibine düzenlenen hizmet faturalarının fotokopileri yer alacaktır.

Bunların yanı sıra aşağıdaki hususlara da ayrıca yer verilecektir.

– Mükellefin adı, soyadı veya unvanı ile ortakların adı,soyadı ile işyeri ve ikametgah adresleri, varsa bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları, (ortakların nüfus hüviyet cüzdanlarının tasdikli örneği rapora eklenecektir)

 

– Mevcut en son tarihli bilanço örneği,

– Ödemiş sermaye tutarı,

– Ticaret sicil kaydı ve numarası

– İletişim araçlarının sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,

– İmalatçılar bakımından Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasitesi Raporu özeti (Bu belgelerin fotokopileri rapora eklenecektir).

– İş yerinin durumu,

 

– Son 1 yıl içinde kredi kullanıp kullanılmadığı kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

– İlgili dönemde verilen katma değer vergisi beyannamesinin tasdikli örneği

Katma değer vergisi iadesi tasdik raporları, bu Tebliğin 1 No.lu ekini oluşturan rapor kapağı ile 2 No.lu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu tebliğde istenilen belgelere yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

 

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonu. bölümünde; bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, iadesi ve/veya mahsubu istenen katma değer vergisinin iade ve/veya mahsup edilip edilmeyeceği veya nekadarlık kısmın iade ve/veya mahsup edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir.

(27) Katma Değer Vergisi Kanununun 13 ncü maddesi 6 Temmuz 1994 tarih ve 21982 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4008 sayılı Kanunun, 2 Haziran 1995 tarih ve 22031 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4108 sayılı Kanun ve 29 Temmuz 1998 tarih ve 23417 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir.

Adı geçen maddenin yeni hali aşağıya aynen alınmıştır.

“Araçlar, Petrol Aramaları ve Teşvik Belgeli” Yatırımlarda İstisna

Madde 13- Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır.

a) Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz,hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz,hava ve demiryolu taşıma araçlarının yüzer tesis ve araçlarının teslimleri, bu araçların imal ve inşaası ile ilgili olarak yapılan teslim ve hizmetler ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan hizmetler,

b) Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler,

c) 6326 sayılı Petrol Kanununun hükümleri gereğince petrol arama faaliyetlerine münhasır olmak üzere, bu faaliyetleri yürütenlere yapılan hizmetler ile mal teslimleri,

d) Yatırım Teşvik Belgesi sahibi mükelleflere bu belge kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri (Şu kadar ki, yatırım teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi halinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar)

D- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerin yapmış olduğu incelemenin amacı, iade edilmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir gerçek durumu tespit etmek için, her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

E- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEM

Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenen raporlar iki örnek olarak yeminli mali müşavirlerce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine tesliminden sonra, raporda iade edilmesi öngörülen meblağ herhangi bir teminat aranmaksızın mükellefe iade edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir.

Yeminli mali müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında inceleme sonucu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen ve iade ve/veya mahsup edilmesi istenen katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde, iade ve/veya mahsup kesinlikle yapılmayacaktır.

F- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK ÜCRETLERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

29.12.1992 gün ve 21450 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “1993 Yılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi”nin Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik İşlemleri Asgari Ücretleri Bölümünde; VI. tarife (Teşvik, İndirim, İstisna, Muafiyetler, Yatırım İndirimi)  1,2,7 ve 8.  Bölümler (a) Kesiminde aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.

TARİFE BÖLÜM KESİM İŞİN MAHİYETİ
VI 1 Teşvik, İndirim, İstisna, Muafiyetler
Yatırım İndirimi

10 Milyon TL’den az olmamak üzere, indirimden yararlanan toplam yatırım harcaması üzerinden

10 Milyon TL’ dan az olmamak üzere, indirimden yararlanan toplam yatırım harcaması üzerinden %2
II-Sonra gelen 25 Milyar için %1
III-50 Milyar TL’ yi aşan kısmı için %005
2 Yeniden Değerleme
a 6 Milyar TL’ dan az olmamak üzere, yeniden değerlemeye tabi sabir kıymetlerin toplam tutarı %001
I-10 Milyar TL’ya kadar olan kısmı için %02
II-Sonraki 40 milyar TL’ lık kısmı için %01
III-Sonraki 50 milyar TL’ lık kısmı için %005
IV-100 milyarı aşan kısmı için %0002
7 Diğer teşvik, indirim ve muafiyetlerle ilgili işlemler
10 milyon TL’ dan az olmamak üzere yararlanılan istisna tutarı üzerinden,
I- 10 milyar TL’ na kadar olan kısmı için %05
II- Sonra elen 40 milyar TL’ sı için %01
III- Sonra gelen 50 milyar TL’ sı için %005
VI- 100 milyardan sonrası için %0002
8 Kurumlardan elde edilen kar payları, devlet tahvili hazine bonosu ve gelir ortaklığı senetlerinin elden çıkartılmasından sağlanan kazançlar ile Gelir Vergisi Kanunu’ nun mükerrer 39. maddesine göre safi kurum kazancından indirilen kazanç ve iratlar

6 milyondan az olmamak üzere yararlanılan istisna tutarı üzerinden

I-10 milyar TL’na kadar olan kısmı için %01
II- Sonra gelen 40 milyar TL için %005
III- 50 milyarı aşan kısmı için %001

EK: 1

Rapor Sayısı   : YMM ……………./………….       ………………………

Rapor Ekleri   : ……………………………………..    ……./……/………..

 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORU

Adı Soyadı :
İncelemeyi Yapan Yeminli Mali Müşavirin Bağlı olduğu oda :
Büro Adresi :
Telefon Numarası :
Dayanak sözleşmesi Günü :
Sayısı :
Adı :
İşi :
Mükellefin Adresi :
Vergi Dairesi :
Hesap No’ su :
Telefon Numarası :
İnceleme Dönemi :
SONUÇ :

EK : 2                                                    RAPOR DİZPOZİSYONU

I- GENEL BİLGİ:

(Bu bölüm aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

– Firma ticari unvanı, ticaret sicili kaydı ve numarası.

– Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları.

– İletişim araçlarının (telefon, teleks, faks, vb.)sayısı ve numarası ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı,

– Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,

– İşyerinin durumu, önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı.

– Mevcut en son tarihli bilanço örneği.

– Muhasebeden sorumlu olanların adları, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir unvanını alıp almadıkları.

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ:

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususlar tespit edilecektir.)

– Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

– Defter kayıtların dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

– Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

– Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,

III- HESAP İNCELEMELERİ :

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.)

– İstisna kapsamındaki işlemin, gerçekleştiğini gösteren ve kanıtlayan belgelerin irdelenerek, doğruluğunun belirlenmesi.

-İstisna kapsamında yer alan işlemler dolayısıyla yapılan mal ve hizmet alımlarının doğruluğunun ve gerçekliğinin belirtilmesi.

– Belgelerin hukuki geçerliliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanan işlem sonucunda iade veya mahsup edilmesi gereken verginin miktarının hesaplanması ile ilgili tüm verilerin ve hesaplamaların yapılması, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerinde yer alan bilgilere uygunluğunun ortaya konması.

– İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için gerekli olabilecek diğer konuların da irdelenmesi.

IV- SONUÇ:

Yeminli Mali Müşavir, firmanın ilgili dönem hesaplarının katma değer vergisi iadesi yönünden incelenmesinde, fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerinin ve buna ilişkin beyannamelerinin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi miktarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve Soyadı

İmza Mühür

Kaynak

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No : 9)

(29.07.1993 tarih ve 21652 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.)

Maliye Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunun 12 nci maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 2/16/1990 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmıştır.

Söz konusu yetkiye istinaden, Katma Değer vergisi Kanunu’nun 29/2 nci maddesi temel gıda maddeleri ile ilgili olup indirilemeyen Katma Değer Vergisi nedeniyle doğan iade ve/veya mahsupların yeminli mali müşavirlerce tasdiklerine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir.

A- YETKİ

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29/2 nci maddesinde yer alan işlemler neticesinde doğan katma değer vergisi iadeleri ve/veya mahsupları teminat gösterilmeksizin yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri tasdik raporuna dayanılarak yapılabilecektir. (28)

——————————————————————————————————————-

(28) Ayrıca 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ kapsamında yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için yeminli mali müşavirlerle sözleşme düzenleyen mükelleflere yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde iade miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre talebi yerine getirilecektir.

20 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile de 18 Numaralı Genel Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlerle gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine (tam tasdik) ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemlerin tam tasdik sözleşmesi imzalanan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir.

 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE YAPILABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE VE/VEYA MAHSUPLARINA İLİŞKİN ESASLAR

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29/2 nci maddesine göre, aynı Kanunun 28 inci maddesi uyarınca Bakanlar kurulu tarafından vergi nispeti indirilen sadece temel gıda maddeleri ile  ilgili  olup, ancak indirilemeyen vergi iade edilmektedir. (29) Temel gıda maddeleri, Katma Değer Vergisi Kanunun 28 inci maddesine dayanılarak 31/12/1992 tarih ve 21452 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 92/3896 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiştir. Temel gıda maddeleri teslimleri nedeniyle ortaya çıkan iade ve mahsup işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ise, Katma Değer Vergisi Genel Tebliğlerinde açıklanmaktadır.

İade ve/veya mahsup edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 4.000.000.- lirayı aşmaması halinde iade ve/veya mahsup, teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir.

Miktarı 4.000.000.- lirayı aşan ve nakden talep edilen iade alacakları,aşan kısım için teminat gösterilmesi halinde inceleme sonucu beklenilmeden mükellefe avans olarak ödenebilmektedir.

Miktarı 4.000.000.- lirayı aşan ancak nakden değil mahsuben ortaya çıkan iade talepleri de aşan kısım için teminat gösterilmesi halinde, inceleme sonucu beklenilmeden yerine getirilebilmektedir. 28 seri no.lu K.D.V. Genel Tebliğinde mahsup uygulamasının şartları açıklanmaktadır. Buna göre; mahsubun mükellefin kendi vergi borçları için talep edilmesi, vergi borcunun muaccel hale gelmiş olması, iade alacağı bakımından nakden iade şartlarının tekemmül etmesi gerekmektedir.

Mükelleflerin 4.000.000.- lirayı aşan ve nakden veya kendi vergi borçlarına mahsup şeklinde ortaya çıkan iade talepleri, Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre, teminat aranılmadan yerine getirilebilecektir. Ancak, mahsup, Tasdik Raporunun vergi dairelerine intikal ettiği tarihte muaccel hale gelmiş borçları için yapılabilecektir.

Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlendiği konusunda tespit bulunan  mükelleflere Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre iade yapılması mümkün değildir.

Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit bulunan mükellefler ancak, ilgili Genel Tebliğlerdeki şartların yerine gelip normal teminat uygulamasına döndükleri takdirde Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre teminatsız iade uygulamasından yararlanabileceklerdir.

İade hakkı doğuran işlemi bulunan mükelleflerin iade ve/veya mahsup taleplerine ilişkin ilgili dönem hesapları incelenmek üzere inceleme elemanına intikal etmediği veya intikal ettiği halde henüz incelemeye başlanılmadığı takdirde, bu mükelleflerin ibraz edecekleri Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu uyarınca iade ve/veya mahsup talepleri yerine getirilecektir.

Diğer taraftan, idarece Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporlarında duraksamaya düşülen ve Yeminli Mali Müşavir ile yapılacak görüşme sonucunda düzeltilebilecek konularda gerekli düzeltme yaptırılarak, iade ve/veya mahsup işlemi gerçekleştirilebilecektir.

———————————————————————————————————————

(29)  Katma  Değer Vergisi Kanununun 29/2 nci maddesi 29.07.1998 tarih ve 23417 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 sayılı Kanunun 61 nci maddesiyle 01.01.1999 tarihinden geçerli olmak üzere değiştirilmiştir.

Adı geçen maddenin yeni hükmü aşağıya aynen alınmıştır.

“Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. Şu kadar ki, 28 nci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup yılı içerisinde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilen sınırı aşan vergi iade olunur. Maliye Bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.

C- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ BİLGİLER

Temel gıda maddesi teslimlerinden doğan iade alacakları için düzenlenecek Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporlarında aşağıdaki hususlar yer alacaktır.

Mükellefin temel gıda maddesi imal ve satışlarına ilişkin alış ve satış faturalarının dökümünü gösteren ve faturalardaki bilgileri içeren ilgili firmaca tasdikli listelerin bir fotokopisi rapora eklenecektir.

Yeminli mali müşavirce temel gıda maddesinin tanımı konusunda bir yoruma gidilmeyecek konuyla ilgili Bakanlar Kurulu Kararlarındaki tanımlara aynen bağlı kalınacaktır.

Mükellefin diğer maddelerle birlikte temel gıda maddeleri imal ve satışını yapması halinde, yüklenilen vergilerden ne kadarlık kısmının ilgili dönemde satışı yapılan temel gıda maddelerine ait olduğu ayrıca belirtilecektir.

Katma değer vergisi iadesi tasdik raporları, bu Tebliğin 1 No.lu ekini oluşturan rapor kapağı ile 2 No.lu ekini oluşturan rapor dizpozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dizpozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu Tebliğde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde; bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, iadesi ve/veya mahsubu istenen katma değer vergisinin iade ve/veya mahsup edilip edilmeyeceği veya ne kadarlık kısmın iade ve/veya mahsup edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir.

D- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerin yapmış olduğu incelemenin amacı, iade edilmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek  ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir gerçek durumu tespit etmek için, her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

E- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ  DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEM

Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenen raporlar iki örnek olarak yeminli mali müşavirlerce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine tesliminden sonra raporda aide edilmesi öngörülen meblağ herhangi bir teminat aranmaksızın mükellefe iade edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir.

Yeminli mali müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında inceleme sonucunu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen ve iade ve/veya mahsup edilmesi istenen katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden, kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde,  iade ve/veya mahsup kesinlikle yapılmayacaktır.

Tebliğ olunur.

 

 

 

 

 

Rapor Sayısı : YMM …………………/…………                                  ……………….

Rapor Ekleri :……………………………                                          ……/……../………

                                   YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ
                                                              TASDİK RAPORU
  Adı Soyadı :
İncelemeyi Yapan Bağlı Olduğu :
Yeminli Mali Müşavirin Büro Adresi :
  Telefon Numarası :
     
Dayanak Sözleşmesi Günü :
  Sayısı :
     
Mükellefin Adı :
  İşi :
  Adresi :
  Vergi Dairesi :
  Hesap No.su :
  Telefon Numarası :
İnceleme Dönemi :
SONUÇ :

 

RAPOR DİZPOZİSYONU

I- GENEL BİLGİ :

(Bu bölüm aşağıdaki bilgileri içerecektir.)

– Firmanın ticari unvanı, ticaret sicili kaydı ve numarası.

– Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları.

– İletişim araçlarının (telefon,teleks,faks, vb.)  sayısı ve numarası ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı.

– Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı.

– İşyerinin durumu, önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı.

– Mevcut en son tarihli bilanço örneği. (Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için)

– Muhasebeden sorumlu olanların adları, serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali müşavir unvanını alıp almadıkları.

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II-USUL İNCELEMELERİ :

(Bu bölümde en az aşağıdaki hususlar tespit edilecektir.)

– Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

– Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

– Defter kayıtlarının nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı,

– Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği.

III- HESAP İNCELEMELERİ :

( Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.)

– İade ve/veya mahsup kapsamındaki işlemin, gerçekleştiğini gösteren ve kanıtlayan belgelerin irdelenerek, doğruluğunun belirlemesi.

– İade ve/veya mahsup kapsamında yer alan işlemler dolayısıyla yapılan mal ve hizmet alımlarının doğruluğunun ve gerçekliğinin belirtilmesi.

– Belgelerin hukuki geçerliliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanan işlem sonucunda, iade veya mahsup edilmesi gereken verginin miktarının hesaplanması ile ilgili tüm verilerin ve hesaplamaların yapılması, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerinde yer alan bilgilere uygunluğunun ortaya konması.

– İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için gerekli olabilecek diğer konuların da irdelenmesi.

IV- SONUÇ

Yeminli Mali Müşavir, firmanın ilgili dönem hesaplarının katma değer vergisi iadesi yönünden incelenmesinde, fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerinin ve buna ilişkin beyannamelerin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi miktarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve Soyadı

İmza Mühür

 

Kaynak

23.02.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:14)

 

14 SERİ NO’LU SM, SMM VE YMM KANUNU GENEL TEBLİĞİ(*)

Resmi Gazete No 22211
Resmi Gazete Tarihi 23/02/1995

Bilindiği üzere, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12’nci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2.1.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Yeminli Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik”in 7-A/a maddesi ile yıllık geli r vergisi beyannameleri, bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler tasdik kapsamına alınmıştır.

 

Yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ve bildirimlerin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar ise bu Tebliğle belirlenmiştir.

A — KAPSAM

1. Tasdik Kapsamındaki Mükellefler

Ticari, zirai ve mesleki faaliyeti nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek durumunda bulunan gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (dar mükellefler dahil) bir önceki yıl aktif toplamı 30 milyar (dahil) veya net satışlar toplamı 60 milyar (dahil) lirayı aşan ancak, bir önceki yıl aktif toplamı 300 milyar ve net satışları toplamı 600 milyar lirayı aşmayanlar, gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri v e bunlara ekli mali tablolar ile bildirimlerin doğruluğunu yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmek zorundadırlar. Kurumlar Vergisi Kanununun 31, 36 ve 39’uncu maddelerinde belirtilen beyannameleri vermek durumunda bulunan mükellefler de bu beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir. Yukarıdaki hadlerin tespitinde adi ortaklık ve kollektif şirket ortakları için bu işletmelere ait aktif ve/veya net satış toplamları gözönünde bulundurulur.

Bir önceki dönem aktif toplamı 30 milyar lirayı ve net satışlar toplamı 60 milyar lirayı aşmayan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri ise beyannamelerini ilgili Tebliğ hükümleri uyarınca 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavire imzalatacaklar ya da di l erlerse bu Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir.

Bir önceki yıl aktif toplamı 300 milyar ve net satışları toplamı 600 milyar lirayı aşan mükelleflerin hesapları, Bakanlığımız merkez denetim elemanları tarafından sürekli olarak ve her yıl inceleneceğinden, bu mükelleflere ait beyannameler tasdik kapsamı zorunluluğu dışında bırakılmışlardır. Ancak, aktif toplamı 300 milyar ve net satışlar toplamı 600 milyar lirayı aşan mükellefler de, diledikleri takdirde beyanname ve ekl e rini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler.

Beyannamelerin tasdik zorunluluğu, 1995 yılına ait olup 1996 yılında verilmesi gereken beyannamelerden başlayacaktır.

Yıl içinde ilk defa işe başlayan veya bir önceki yıl aktif toplamı 30 milyar ve net satışları toplamı 60 milyar lirayı aşmayan mükellefler, diledikleri takdirde o döneme ilişkin beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirirler ya da serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirlere imzalatırlar.

2. Tasdik Kapsamındaki B eyannameler

Yukarıda belirtilen hadleri aşan mükelleflere ait yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile Kurumlar Vergisi Kanununun 31’inci maddesine göre verilmesi gereken tasfiye beyannameleri ve aynı Kanunun 36 ve 39’uncu maddelerine göre verilmesi gereken birleşme ve devir beyannamelerinin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi zorunludur. Bunların dışındaki beyannameler, düzenleme kapsamına dahil bulunmakta olup bu beyannamelerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesine gerek bulunma m aktadır. Keza, gelirleri ücret, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ile sair kazanç ve iratlardan oluşan gelir vergisi mükelleflerinin bu gelirleriyle ilgili beyannamelerini tasdik ettirmeleri zorunlu değildir. Bu gelir unsurları yanında ticar i , zirai ve mesleki kazancı da bulunan ve bu kazançlarıyla ilgili aktif toplamı 30 milyar veya net satışlar toplamı 60 milyar lirayı aşan gelir vergisi mükelleflerinin yıllık gelir vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirecekleri tabii d ir. ticari, zirai veya mesleki kazancı yanında başka unsurlardan elde edilen gelir bulunması halinde tasdik; ticari, zirai ve mesleki kazancın yanı sıra diğer gelir unsurlarını da kapsar.

İsteyen mükellefler zorunlu tasdik kapsamında olmayan beyannamelerini de yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler.

Muhasebeye ilişkin işlemlerini bağımlı çalışan ve 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış meslek mensuplarına yaptıran mükellefler de, yukarıda belirtilen hadleri aştıkları takdirde gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavire tasdik ettireceklerdir.

B — BEYANNAMELERİNİ TASDİK ETTİRMEYEN MÜKELLEFLER HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER

Beyannamelerini bu Tebliğ hükümlerine göre yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeyen veya tasdik ettirmemiş sayılan mükellefler hakkında, Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri gereğince gerekli cezai işlem yapılmakla birlikte, fiil aynı Kanunun mükerrer 30’uncu maddesine 4008 sayılı Kanunla eklenen 8 numaralı bende göre re’sen takdiri gerektiğinden, sözkonusu müke l leflerin ilgili yıl matrahlarının takdiri için durum, vergi dairelerince takdir komisyonuna intikal ettirilecektir.

Diğer taraftan, bu Tebliğ ile düzenlenen zorunluluk kapsamına girdiği halde beyannamelerini tasdik ettirmeyen mükelleflerin adı-soyadı veya ünvanı, adres, hesap numarası ve bağlı bulundukları vergi daireleri, bunların vergi incelemesine alınması için ilgili vergi dairelerince beyanname verilme süresinden itibaren bir ay içinde Bakanlığımıza bildirilecektir.

C — TASDİK RAPORU DÜZENLEYECEK OLAN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER

Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ve ekleri tasdik edilen mükellefler için tasdik kapsamıyla ilgili olarak, usul ve esasları bu Tebliğ ile belirlenen “Yıllık Gelir veya Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tasdik Raporları”, 3568 sayılı Kanuna göre yeminli mali müşavirlik ruhsatı ve mührü almış ve yeminli mali müşavir odalarının çalışanlar listesine kayıtlı yeminli mali müşavirler tarafından tanzim edilecektir.

Tasdik raporları, bu Tebliğe ekli rapor kapağı ile rapor dispozisyonuna uygun olarak düzenlenecek ve raporda bu Tebliğin L bölümünde yer alan “Asgari Bilgilere” yer verilecektir.

D — TASDİK RARORU TANZİM EDEN EMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN SORUMLULUKLARI

Beyanname ve eklerini tasdik eden yeminli mali müşavirler, tasdik ettikleri beyanname ve eklerinde yer alan bütün bilgiler ile bunların dayanağını teşkil eden defter kayıtları ve belgelerdeki bilgilerin doğruluğu ile beyannamesini tasdik ettikleri mükelleflerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanmasından s o rumludurlar. Belgelerin yasal süresi içerisinde Muhasebe sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine, genel muhasebe kurallarına vergi mevzuatına ve ilgili diğer mevzuata uygun ve doğru olarak yasal defterlere kaydedilmesi ve mali tablolara aktarılması sorumluluk kapsamındadır. Bu bilgi ve belgeler esas alınarak mükellefin vergi ve benzeri mali yükümlülüklerinin doğru olarak hesaplanması yeminli mali müşavirlerin sorumluluğuna dahildir. Bu çerçevede yeniden değerleme, amortisman tutarları, yatırım indirimi, her tü r lü istisna ve muafiyet tutarları ve benzer tutarların vergi mevzuatı çerçevesinde doğru olarak tesbit edilmesi, aktif ve pasif kıymetlerin Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak değerlemelerinin yapılması, kaydi envanterin sağlanması ve randıman tespi t lerinin yapılması yeminli mali müşavirlerin sorumluluğundadır.

E — MÜŞTEREK VE MÜTESELSİL SORUMLULUĞUN TESBİTİ

Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanlarınca yapılacak vergi incelemesi sonucunda bir matrah veya vergi farkı ortaya çıktığı takdirde denetim elemanları, yeminli mali müşavirlerin sorumluluklarının tesbiti amacıyla, bulunan matrah veya vergi farkı ile yeminli mali müşavirlerin yukarıda belirtilen sorumlulukları arasındaki ilişkiyi, inceleme raporunda net bir şekilde ortaya koyacaklardır. Yeminli m a li müşavirin sorumlu tutulması gereken bir durumun tesbit edilmesi halinde, sözkonusu inceleme raporunun onaylı bir örneği Gelirler Genel Müdürlüğüne gönderilecektir.

Müşterek ve müteselsil sorumluluğu vergi inceleme raporu ile tesbit edilen yeminli mali müşavirler nezdinde yapılacak takibat, vergi ve ceza tahakkukunun kesinleşmesinden sonra başlatılacaktır. Vergi dairelerince yapılacak olan takibat tahakkuku kesinleşen vergi ve cezaların tahsiline yönelik olacaktır. Sorumluluğu tesbit edilen yeminli mali m üşavirle ilgili takibat, yeminli mali müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesince yerine getirilecektir.

F — SÖZLEŞME DÜZENLENMESİ

Bir önceki yıl aktif toplamı 30 milyar lirayı veya net satışlar toplamı 60 milyar lirayı aşan kurumlar vergisi mükellefleri ile ticari, zirai veya mesleki kazanç elde eden ve bir önceki yıl aktif veya net satışları toplamı yukarıdaki rakamları aşan gelir vergisi mükellefleri; her yıl Ocak ayı içinde (özel hesap dönemi uygulayan mükellefler özel hesap döneminin ilk ayı içinde), b e yannamelerini tasdik edecek yeminli mali müşavirlere yıllık sözleşme düzenlemek zorundadırlar.

İşe yeni başlayan mükellefler ise kalan süre için sözleşme düzenleyeceklerdir. Yeminli mali müşavirin her ne sebeple olursa olsun mesleki faaliyetini süresiz terketmesi veya sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle başka bir yeminli mali müşavirle sözleşme imzalanması halinde de sözleşme, kalan süre için yapılacaktır. Bu durumda tasdikle ilgili her türlü bilgi ve belgeler devralan yeminli mali müşavire aktarılmak zorun d adır.

Sözleşme döneminden sonra yeminli mali müşavirin ölüm meslekten çıkartılma ve benzeri nedenlerle mesleki faaliyetini süresiz terketmesi halinde bu yeminli mali müşavirlerle sözleşme imzalayan mükellefler, beyannamelerini faaliyette bulunan başka bir yeminli mali müşavire tasdik ettirecek ve sözleşme imzalayacaktır.

Yıl içinde sözleşme düzenlemek durumunda bulunan mükellefler; işe başladıkları, önceki sözleşmenin feshedildiği veya önceki yeminli mali müşavirin faaliyetini süresiz terk ettiği tarihten itibaren bir ay içerisinde, beyanname ve eklerini tasdik edecek yeminli mali müşavir ile sözleşme düzenleyeceklerdir. Sözleşmelerin süresinde düzenlenmemesi halinde tasdik işlemi yapılmamış sayılır.

1995 yılına ait sözleşmeler, Mart/1995 ayı sonuna kadar dü zenlenebilecektir.

Sözleşmelerin birer örneği düzenleme tarihinden itibaren bir ay içerisinde yeminli mali müşavirlerce bağlı bulundukları meslek odalarına gönderilecektir.

G — TASDİK ÜCRETİ

Yeminli Mali Müşavirlerle yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefler, ücret tarifesinde yer alan ilgili beyannameye ait tasdik ücretini ödeyeceklerdir.

Ücret tarifesinde belirtilen yeminli mali müşavirlik tasdik ücretlerinin 1/12’si aylık ücret olarak uygulanır.

H — TASDİK İŞLEMİ

Tasdik işlemi, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili bölümleri ve tablolar ile bildirimlerin uygun kısımları, yeminli mali müşavirlerce imzalanıp mühürlenmek ve tasdik raporu düzenlenmek suretiyle yerine getirilecektir. Tasdik raporu ile beyannamede yer alan tutarlar arasında farklılıklar bulunduğu takdirde beyanname, şerh düşülerek tasdik edilecektir.

Yeminli mali müşavirlerin yapacağı beyanname tasdikinin amacı, ödenmesi gereken gelir ya da kurumlar vergisinin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgelerden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

I — TASDİK RAPORUNUN VERGİ DAİRESİNE TESLİMİ

Yeminli mali müşavirlerce tanzim olunacak Gelir veya Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tasdik Raporları (bundan böyle kısaca Tasdik Raporu olarak adlandırılacaktır), tasdiki yapan yeminli mali müşavirler tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında ve iki örnek olarak, çalışanlar listesine kayıtlı olduğunu gösteren meslek odasından alınacak faaliyet belgesi ile birlikte ilgili vergi dairesine teslim edilecektir. Vergi daireleri tasdik raporlarının bir örneğini bir ay içinde sözleşmesi ile birlikte Defterdarlıklar aracılığı i le Gelirler Genel Müdürlüğüne göndereceklerdir.

Beyanname verilme süresi ile yeminli mali müşavirin mesleki faaliyetini terketmesi arasındaki süre üç aydan az ise tasdik raporu, mesleki faaliyetin terkedildiği ayı takip eden aydan itibaren üç ay içerisinde verilebilir. Bu gibi hallerde mükellef, faaliyetini terkeden yeminli mali müşavirle tanzim ettiği sözleşmenin bir örneğini beyannameye eklemek zorundadır.

ÖRNEK: Kurumlar vergisi mükellefi (X)’in Yeminli Mali Müşavir (A) ile Mart/1995 ayında sözleşme imzaladığını ve Yeminli Mali Müşavir (A)’nın, tasdik raporunu tanzim etmeden ve vergi dairesine vermeden Mart/1996 tarihinde öldüğünü ve mükellefin 1995 yılına ait ve 1996 yılı Nisan ayı sonuna kadar verilmesi gereken kurumlar vergisi beyannamesinin tasdiki i ç in Yeminli Mali Müşavir (B) ile sözleşme düzenlediğini varsayalım. Bu durumda Mükellef (X), Nisan/1996 ayı içerisinde beyannamesini vergi dairesine teslim edecek ve Yeminli Mali Müşavir (B) tarafından tanzim edilecek Tasdik Raporu Haziran/1996 ayı sonuna kadar vergi dairesine verilebilecektir.

Sözleşmenin taraflarca feshedilmesi halinde, sözleşmenin fesih tarihine kadar olan işlemlere ilişkin Tasdik Raporu eski yeminli mali müşavir tarafından, bu tarihten sonraki işlemlere ilişkin tasdik raporu ise yeni yeminli mali müşavir tarafından tanzim edilecektir. Her bir yeminli mali müşavirin sorumluluğu Tasdik Raporunun kapsamıyla sınırlı olacaktır. Bu şekilde birden fazla Tasdik Raporu tanzim edilmesi halinde raporların tamamı, tasdik edilen beyannameye eklenecek tir.

J — YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE YAPILACAK DENETİM VE DENETİMİN NİTELİĞİ

Yeminli mali müşavirler sözleşme imzaladıkları mükelleflerin vergiye müteallik bütün işlemlerini sürekli olarak denetleyeceklerdir. Yeminli mali müşavirlerce tasdik edilecek yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesiyle ilgili defter ve belgeler üzerinde yapılacak denetim, cari denetim şeklinde olacaktır. Yıl içinde yapılacak bu denetimlerde mükellef tarafından yapılan hataların anında düzeltilmesi esastır. Vergi mevzuatına aykırı hususların mükellef tarafından düzeltilmesi halinde bu aykırılıklar ve karşıt inceleme sırasında nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefle ilgili olarak tesbit edilen vergi mevzuatına aykırı hususlar, yeminli mali müşavirler tarafından tasdik raporları nda belirtilecektir.

K — YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN YETKİLERİ

Yeminli mali müşavirler, bu Tebliğle verilen beyanname tasdik yetkisi ile ilgili olarak sözleşme yaptıkları mükelleflerin;

a) Tüm defter, kayıt ve belgelerini gizli olsalar dahi incelemek,

b) Tasd ik işlemini ilgilendiren tüm bilgileri yöneticilerden, iç denetçilerden ve diğer ilgililerden istemek,

c) Şirketlerin yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılmak ve bu toplantılarda istenildiği takdirde tasdik faaliyetini ve sonuçlarını ilgilendiren konularda açıklamalarda bulunmak,

yetkisini haizdirler.

Kamu idare ve müesseseleri, yeminli mali müşavirlerin tasdik konusu ile sınırlı olmak üzere isteyeceği bilgileri vermekle yükümlüdürler. Bilgiler, yazı ile istenecek ve yazıda tasdik konusu ile ilgili husus ve sözleşme içeriği belirtilecektir.

Yeminli mali müşavirler ayrıca, beyannamelerini tasdik edeceği mükelleflerin işlemleriyle sınırlı olmak üzere karşıt inceleme yapabilirler. Başka oda çevrelerindeki karşıt incelemeler, ücret Yönetmeliğindeki usul ve esaslar çerçevesinde ücreti ödenmek kaydıyla, o odaya mensup yeminli mali müşavirlere yaptırılabilir.

Yeminli mali müşavirlerce tasdik edilen beyannameler ve buna ilişkin mali tablolar, Kamu İdaresinin yetkili memurlarınca incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla Kamu İdaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır.

L — YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK RAPORUNUN DİSPOZİSYONU VE RAPORDA BULUNMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER

I — GENEL BİLGİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki bilgiler yer alacaktır:

— Mükellefin adı soyadı veya ünvanı, hesap numarası, bağlı bulunduğu vergi dairesi, ticaret sicil kaydı ve numarası.

— İştigal konusu.

— Varsa sanayi sicil belgesi ve kapasite raporu özeti.

— İletişim araçları (telefon, teleks, faks vb.) sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı.

— Ortaklık olması halinde ortakların ad ve soyadları ile adresleri (ortak sayısının 10’dan fazla olması halinde sadece hisse nisbetleri % 5 ve daha fazla olan ortaklar yazılacaktır).

— Mükellefin iş hacmi tasdik döneminde çalıştırdığı işçi sayısı.

— Mükellefin iş merkezi, şubeleri, depoları vb. yerleri.

— Varsa yatırım teşvik belgesine ait bilgiler.

— Tasdik döneminde kullandığı krediler ve kredi kullandıran banka şubeleri.

— Tasdik dönemine ilişkin bilançolar ve gelir tabloları.

— Muhasebe işlemlerinde sorumlu olanların kimlik bilgileri ile 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat alıp almadıkları.

— Gerekli görülen diğer hususlar.

II — USUL İNCELEMELERİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki hususlar tesbit edilecektir:

— Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

— Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

— Defter kayıtlarının kayıt nizamına, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ve genel muhasebe kurallarına uygun olup olmadığı.

— Yıl içinde verilmesi gereken katma değer, muhtasar ve benzeri beyannamelerin süresinde verilip verilmediği ve vergi mevzuatına uygun olup olmadığı.

I II — HESAP İNCELEMELERİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

— Mal ve hizmet alış ve satış faturalarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

— Nakit ödemelerin ve borç-alacak ilişkilerinin mal ve hizmet akımıyla uyumlu olup olmadığı, bankalar ve diğer finans kuruluşları ile ilişkilerin mahiyeti.

— Amortisman, yeniden değerleme, yatırım indirimi, her türlü istisna ve muafiyet, finansman fonu ve benzeri tutarların doğru hesaplanıp hesaplanmadığı.

— Bilançoda yer alan kalemlerin defter ka yıtlarını tam ve doğru olarak yansıtıp yansıtmadığı- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde belirtilen ilkelere uygun olup olmadığı.

Bu kısımda gerekli görülen işlemler için açıklamalara yer verilecek ve bilanço üzerinde tasdik incelemesi sırasında tesbit edilen, ancak mükellef tarafından düzeltilmeyen varsa vergi mevzuatına aykırı hususlar olması gereken şekliyle belirtilecektir.

— Gelir tablosunda yer alan gelir ve giderlerin defter kayıtlarına, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olup olmadığı.

Bu kısımda ayrıca gelir tablosunda yer alan kalemlerden yeniden değerleme, şüpheli alacak karşılıkları, amortismanlar ve reeskontlar gibi hesaplama özellikleri olan kalemlerin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı belirlenecektir.

— Ek mali tabloları düzenlemek zorunda olan mükelleflerin ek mali tablolarında yer alan bilgilerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

— İmalatçılarda, üretimin analitik inceleme yöntemleri kullanmak suretiyle, imalatta yapılan her türlü sarfiyattan yararlanılarak üretim kapasitesi ile karşılaştırılması ve bu yönden mamül mal miktarı ile uyumlu olup olmadığı.

— Yeniden değerlemeye tabi iktisadi kıymetlerin kurum mülkiyetinde bilançonun aktifinde yer alıp almadığı.

— Yeniden değerleme ve amortismanların hesaplanması işlemleri ve bu işlemlerin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı.

— Değer artış fonlarının sermayeye eklenmesinde, fonun hesaplamasının, doğruluğunun ve sermayeye eklenmesi işlemlerinin ilgili mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı.

— Gelir ve kurumlar vergisinden isti sna edilen işlemlere ilişkin tutarlar ile muafiyet tutarlarının mevzuat hükümlerine uygun olarak hesaplanıp hesaplanmadığı.

— Yatırım indiriminin mevcudiyeti halinde, yatırım indiriminden faydalanabilmek için gerekli olan şekil şartlarının yerine getirilip getirilmediği.

— Yatırım teşvik ve yatırım indirimi belgesinde belirtilen şartlara ve ilgili mevzuatta belirtilen diğer şartlara uyulup uyulmadığı.

Bu çerçevede yatırım indirimine konu yatırım nedeniyle alınan belgelerin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı tespit edilecek, şüphenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacak, yatırım harcamalarının; yatırımın yapıldığı yerde f iziki olarak gözlem suretiyle kontrol edilerek kayıtlara yansıtılan harcamalarla fiili yatırımlar arasındaki uygunluğu sağlanacaktır.

— Değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin değerlemelerinin nasıl yapıldığına ve hesaplama yöntemine ilişkin ayrıntılı bilgiler.

— Yeminli mali müşavirce gerekli görülecek diğer hususlar.

Yeminli mali müşavirler beyannamelerini tasdik edecekleri mükelleflerle ilgili olarak, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre oluşacak ticari kârdan vergiye matrah olacak mali kâra geçişin doğruluğundan da sorumludurlar. Bu itibarla tasdik raporunda ticari kâra hangi kalemlerin ilave edilerek ve hangi kalemlerin çıkartılarak mali kâra ulaşıldığı belirtilecektir.

IV — SONUÇ

Bu bölümde yeminli mali müşavirler, beyannamesini tasdik edeceği mükellefin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre olması gereken ticari kâr ile vergiye matrah olacak mali kârı ve bu iki tutar arasındaki kalemleri net bir şekilde belirteceklerdir. Ayrıca ödenmesi gereken vergi fonlar da hesaplana r ak bu bölüme dahil edilecektir. Kurumlar vergisi mükellefleri için hesaplanan asgari kurumlar vergisinin matrahı ve miktarı ile dağıtılacak kâr payı üzerinden tevkif edilmesi gereken vergiler de raporun bu bölümünde yer alacaktır.

Yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak tasdik raporunda yapılacak açıklamaların ayrıntılı olması gerekmektedir. Yeminli mali müşavirler tasdik ettikleri beyannamelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun ve gerçeğe uygunluğunun ispatında kullanılabilecek ve delil olabilecek he r türlü bilgi ve belgeyi tasdik raporuna ekleyeceklerdir.

M — UYGULANMAYACAK HÜKÜMLER

22 Şubat 1990 tarih ve 20441 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 sıra no’lu, 17 Mart 1992 tarih ve 21174 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5 sıra no’lu, 30 Ocak 1993 tarih ve 21481 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Tebliğleri, bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşa v irlere tasdik ettiren mükelleflerin 1.1.1995 tarihinden sonraki işlemlerine uygulanmayacaktır.

Ancak, yukarıda belirtilen tebliğlerle tasdik kapsamına alınan ve 1994 yılına ait işlemlerin tasdiki, söz konusu Tebliğ hükümleri çerçevesinde yeminli mali müşav irlerce yerine getirilecektir.

Tebliğ olunur.

 

 

(*) 18 Seri No’lu Genel Tebliğ ile Yürürlükten Kaldırılmıştır.

 

 

EK : YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK GELİR/KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ TASDİK RAPORU

Kaynak

28.02.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:15)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No : 15

28.02.1995 tarih ve 22216 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Maliye Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ” Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 02/01/1990 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile Katma Değer Vergisi yönünden iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmıştır.

1 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile Katma Değer Vergisi Kanununun 11. maddesinde yer alan ihracat teslimleri ve ihracat kaydıyla yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup işlemlerinin Yeminli Mali Müşavirlerce tasdik edilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesinde yer alan Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarla ilgili katma değer vergisi iadelerinin Yeminli Mali Müşavir raporuna göre yapılıp yapılmayacağı konusunda tereddütler bulunduğu anlaşılmıştır.

Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesinde yer alan işlemler neticesinde doğan katma değer vergisi iadesi işlemlerinin, Yeminli Mali Müşavirlerin düzenleyecekleri tasdik raporuna dayanılarak yapılabileceği tabiidir. (39)

Diğer taraftan, Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesi uyarınca Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara iade edilen katma değer vergisinin iade edilmesine ilişkin olarak yapılacak işlemler, 1 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde, 44 Sıra No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak yapılacaktır. (40) Ayrıca, anılan Tebliğde belirtilen Rapor Dispozisyonuna ilişkin hususların da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

16/12/1993 gün ve 21790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 11 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği’nin ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I. Bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun;

“10- Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara ilişkin KDV İadesi”

şeklinde kodlanacaktır.

Tebliğ Olunur.

(39) 19 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile bu kapsamdaki iadeleri 2,5 milyar liraya kadar olanların (2,5 milyar liralık bu tutar 23 sıra Numaralı tebliğ ile 5 milyar liraya yükseltilmiştir.) yeminli mali müşavir raporlarına göre iade edilebileceği, bu miktarı aşan iadelerin ise teminat alınarak ya da inceleme raporuna istinaden yapılabileceği iade talep eden mükellefin 18 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile belirtilen şekilde yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdikine yönelik olarak yeminli mali müşavirler ile tasdik sözleşmesi imzalamış olmasının bu durumu değiştirmeyeceği belirtilmiştir. Bu konu ile ilgili olarak 23 Sıra Numaralı Genel Tebliğe bakınız.

(40)Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara 453 Sıra Numaralı Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği hükümleri kapsamında yapılacak teslimlere ilişkin açıklamalar için bakınız “Hüseyin Yalçın, Türkiye’de İkamet Etmeyen Yolculara Türk Lirası İle Yapılan Satışlarda KDV İstisnası, Mükellefin Dergisi Lebib Yalkın yayınları Sayı 68 Ağustos 1998”

Ayrıca 13 Kasım 1998 tarih ve 23522 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 71 Seri Numaralı Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile bu konuya ilişkin bazı değişiklikler yapılmıştır. Adı geçen değişiklikler aşağıda belirtilmiştir.

a) 43 Seri Numaralı Tebliğ kapsamında yapılacak teslimlerde istisna uygulanabilmesi için gerekli olan asgari tutar 20 milyon liradan 50 milyon liraya yükseltilmiştir.

b) Bu kapsamda yapılan satışlara istisna uygulanması “kişisel tüketime konu olabilecek miktardaki mallar “ile sınırlandırılmıştır.

Kaynak

13.03.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:16)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği
Sıra No : 16

11.03.1995 tarih ve 22224 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır

Maliye Bakanlığından .

Bilindiği gibi, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 46’ncı maddesi ile 2/1/1990 gün ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir Ücretlerinin Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca hazırlanan ve her yıl için yeniden düzenlenerek Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Başkanlığınca Bakanlığımıza sunulan asgari ücret tarifesi, Bakanlığımızca aynen veya gerekli gördüğü değişikliklerle tasdik edildikten sonra Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmektedir.

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, bazı serbest muhasebeci mali müşavir odalarının yetkileri olmadığı halde asgari ücret tarifeleri düzenleyerek meslek mensuplarına gönderdikleri ve meslek mensuplarını tarifelere uymaya zorladıkları anlaşılmıştır.

Oysa, Maliye Bakanlığı dışında hiçbir kuruluşun muhasebecilik, müşavirlik ve tasdik hizmetleri için, asgari ücret tarifesi yayınlanma yetkisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Maliye Bakanlığı dışındaki kuruluşlarca yayımlanan asgari ücret tarifelerinin hukuki hiçbir geçerliliği bulunmamakta olup, muhasebe, müşavirlik ve tasdik hizmetleri asgari ücret tarifesi olarak her yıl Bakanlığımızca yayımlanan ücret tarifesinin esas alınması ve mükelleflerin bu tarifenin üzerinde ücret ödemeye zorlanmaması gerekmektedir.

1995 yılına ilişkin ücret tarifesi 23/12/1994 tarih ve 22150 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, 1995 yılındaki muhasebe, müşavirlik ve tasdik hizmetlerinde söz konusu tarifeye uyulacaktır.

Tebliğ olunur.

Kaynak

30.07.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:18)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No : 18

30.07.1995 tarih ve 22359 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır

Maliye Bakanlığından :

Bilindiği üzere, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik kanununun 12’inci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2.1.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 7-A/a maddesi ile yıllık gelir vergisi beyannameleri, bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler; 7-B/a maddesi ile de yıllık kurumlar vergisi beyannameleri, bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler tasdik kapsamına alınmıştır. (41)

Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Maliye Bakanlığınca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği ve yönetmelikle belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Maliye Bakanlığınca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları belirtilmiştir.

Yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile bunlara ekli mali tablolar ve bildirimlerin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir.

(41) İlgili olarak 19 ve 20 Numaralı Genel Tebliğlere bakınız.

I- TASDİKE İLİŞKİN ESASLAR

A) KAPSAM

Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi (tasfiye,birleşme ve devir beyannameleri dahil vermek durumunda bulunan mükellefler, söz konusu beyannameleri ile bunlara ekli tablolarını ve bildirimlerini diledikleri takdirde yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilebilirler.

Gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin uygulama, 1995 ( özel hesap dönemi tayin olunanlar için 1995 yılında başlayan) hesap dönemine ait beyannamelerden başlayacaktır.

Bu Tebliğ hükümlerine göre, gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettiren mükelleflerin, beyannamelerini ayrıca serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirlere imzalatma zorunluluğu bulunmamaktadır.

B) SÖZLEŞME DÜZENLENMESİ

1- Genel Olarak

Bilindiği üzere, 2.1.1990 tarihli “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre, ilgililerce yaptırılacak tasdik hizmetinin tasdik sözleşmesine bağlanması zorunlu bulunmaktadır. Diğer taraftan aynı maddeye, 31.5.1995 tarih ve 22299 sayılı resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile eklenen fıkrada, gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin tasdikine ilişkin sözleşmelerin ilgili vergilendirme döneminin ilk ayı içinde düzenleneceği belirtilmiştir.

Buna göre, gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmek isteyen mükellefler, her yıl Ocak ayı içinde (özel hesap dönemi uygulayan mükellefler özel hesap döneminin ilk ayı içinde), beyannameleri ile eklerini tasdik edecek yeminli mali müşavirlerle yıllık sözleşme düzenlemek zorundadırlar.

2- Özel Durumlarda Sözleşme

İşe yeni başlayan mükelleflerden beyannameleri ile eklerinin tasdik ettirmek isteyenler, kalan süre için sözleşme düzenleyeceklerdir. Yeminli Mali Müşavirin her ne sebeple olursa olsun mesleki faaliyetinin süresiz terk etmesi veya sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle başka bir yeminli mali müşavirlerle sözleşme imzalanması halinde de sözleşme, kalan süre için yapılacaktır. Bu durumda tasdikle ilgili her türlü bilgi ve belgeler, devralan yeminli mali müşavire aktarılmak zorundadır.

Sözleşme döneminden sonra yeminli mali müşavirin ölüm, meslekten çıkartılma ve diğer nedenlerle mesleki faaliyetini süresiz terk etmesi halinde, bu yeminli mali müşavirlerle sözleşme imzalayan mükellefler, diledikleri takdirde beyannamelerini faaliyette bulunan başka bir yeminli mali müşavire tasdik ettirebilirler.

İşe yeni başlayan veya önceki sözleşmesi herhangi bir nedenle fesih edilen mükelleflerden beyannameleri ile eklerini tasdik ettirmek isteyenler işe başlama veya fesih tarihinden itibaren bir ay içinde yeminli mali müşavir ile sözleşme düzenleyeceklerdir.

3- 1995 Yılına İlişkin Sözleşmelerin Düzenlenme Zamanı

Bilindiği üzere, 31.5.1995 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle 2.1.1990 tarihli Yönetmelik’e eklenen geçici madde ile, 1995 vergilendirme dönemine ilişkin tasdik sözleşmelerinin 31.5.1995 tarihi sonuna kadar düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu süre daha sonra Bakanlığımızca 31.7.1995 tarihi sonuna kadar uzatılmıştır. Bu defa, 1995 hesap dönemine ilişkin tasdik sözleşmeleri, (birer örneğinin Yeminli Mali Müşavirlerin bağlı bulunduğu odalara gönderilme süresi olan 31.8.1995 tarihi sonuna kadar düzenlenecektir.)

4- Sözleşmelerin Gönderilmesi

Sözleşmelerin birer örneği,düzenleme tarihinden itibaren bir ay içinde, 1995 vergilendirme dönemine ait sözleşmeler ise bu yılın Ağustos ayı sonuna kadar yeminli mali müşavirlerce bağlı bulundukları meslek odalarına, bu sözleşmelerin ilk sahifelerinin birer örnekleri de yeminli mali müşavir odalarınca 15 gün içinde Maliye Bakanlığına gönderilecektir.

C) TASDİK ÜCRETİ

Yeminli Mali Müşavirlerle yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefle ücret tarifesinde yer alan ilgili beyannameye ait tasdik ücretini ödeyeceklerdir.

Ücret tarifesinde belirtilen yeminli mali müşavirler tasdik ücretlerinin 1/12’si aylık ücret olarak uygulanır.

D) TASDİK İŞLEMİ

Tasdik işlemi; yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili bölümleri ile mali tablolar ve bildirimlerin uygun kısımları, yeminli mali müşavirlerce imzalanıp mühürlenmek ve tasdik raporu düzenlenmek suretiyle yerine getirilecektir. Tasdik raporu ile beyannamede yer alan tutarlar arasında farklılıklar bulunduğu takdirde, beyanname şerh düşülerek tasdik edilecektir.

Yeminli mali müşavirlerin yapacağı beyanname tasdikinin amacı, ödenmesi gereken gelir ya da kurumlar vergisinin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgelerden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

II-TASDİK RAPORUNU DÜZENLEYECEK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER VE SORUMLULUK UYGULAMASI

A) TASDİK RAPORU DÜZENLEYECEK OLAN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER

3568 sayılı Kanuna göre yeminli mali müşavirlik ruhsatı ve mührü almış ve yeminli mali müşavir odalarının çalışanlar listesine kayıtlı yeminli mali müşavirler, beyannameleri ile eklerini tasdik ettikleri mükelleflerle ilgili olarak, usul ve esasları bu Tebliğ ile belirlenen “Yıllık gelir veya Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tasdik Raporu” tanzim edeceklerdir.

Tasdik raporları, bu Tebliğe ekli rapor kapağı ile rapor dispozisyonuna uygun olarak düzenlenecek ve raporda bu Tebliğin III-B bölümünde yer alan “Asgari Bilgiler”e yer verilecektir.

B) TASDİK RAPORU TANZİM EDEN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN SORUMLULUĞU (42)

(42) Bu konu ile ilgili olan Maliye Bakanlığının 01.03.1996 tarih ve B.07.0.GEL.32/3200-39r-08389 sayılı, 1996/1 Sıra Numaralı ” SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU İÇ GENELGESİ” aşağıya aynen alınmıştır.

” Bilindiği üzere, 3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde, Yeminli Mali Müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları belirtilmiştir. Yeminli Mali Müşavirlerin yukarıda belirtilen sorumluluklarının uygulanmasına ilişkin hususlar 18 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği”nde açıklanmış bulunmaktadır.

18 sıra numaralı Genel Tebliğin B) TASDİK RAPORU TANZİM EDEN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN SORUMLULUĞU başlıklı bölümünde, “Müşterek ve müteselsil sorumluluğu vergi inceleme raporu ile tespit edilen Yeminli Mali Müşavirler nezdinde yapılacak takibat, vergi ve ceza tahakkukunun kesinleşmesinden sonra başlatılacaktır. Vergi dairelerince yapılacak olan takibat, tahakkuku kesinleşen vergi ve cezaların tahsiline yönelik olacaktır. Bununla birlikte, Yeminli Mali Müşavirin bilgi ve rızası dışında, mükellefin tek taraflı tasarrufu sonucu kesinleşen ve Yeminli Mali Müşavir tarafından ödenen vergi ve cezalar için mükellefe rücu hakkı saklıdır. Sorumluluğu tespit edilen Yeminli Mali Müşavirlerle ilgili takibat ise Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesince yerine getirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu düzenlemeye rağmen vergi inceleme raporlarıyla belirlenen Yeminli Mali Müşavirlerle ilgili müşterek ve müteselsil sorumluluğun, bazı vergi dairelerince, vergi ve ceza tahakkukunun kesinleşmesinden önce başlatılmasına sebep olacak şekilde işlem yapıldığı ve inceleme elemanlarınca da bu doğrultuda vergi inceleme raporu tanzim edildiği anlaşılmıştır.

18 sıra numaralı Genel Tebliğle aykırı olan bu uygulamanın ortadan kaldırılması ve uygulamada birlik sağlanması maksadıyla konuyla ilgili olarak aşağıdaki şekilde işlem yapılması uygun görülmüştür.

Bakanlığımız vergi inceleme elemanlarınca yapılacak vergi incelemesi sonucunda bir matrah veya vergi farkının ortaya çıkması durumunda inceleme elemanları, Yeminli Mali Müşavirlerin sorumluluklarının tespiti amacıyla, bulunan matrah veya vergi farkı ile Yeminli Mali Müşavirlerin ilgili mevzuatta belirtilen sorumlulukları arasındaki ilişkiyi inceleme raporlarında net bir şekilde ortaya koyacaklardır. Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik ettikleri bütün konu ve belgelerle ilgili olmak üzere, müşterek ve müteselsil sorumluluğu vergi inceleme raporu ile tespit edilen Yeminli Mali Müşavirler nezdinde yapılacak takibat, vergi ve cezaya ilişkin tahakkukun kesinleşerek tahsil edilebilir hale gelmesinden sonra başlatılacak ve bu takibat vergi ve cezanın tahsiline yönelik olacaktır. Vergi Mahkemesi kararı üzerine mükellefin ihtilafı Danıştay’a götürmesinin, vergi mahkemesince tasdik edilen vergi ve ceza için Yeminli Mali Müşavir nezdinde takibat yapılmasını engelleyemeyeceği tabiidir.

Vergi ve cezanın tahakkukunun kesinleşmesinden sonra mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesi, kesinleşen vergi ve ceza miktarını Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirecektir. Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesi, mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesi tarafından bildirilen vergi ve cezanın tahsili için bu vergi dairesi adına takibat yapacaktır. Vergi ve cezanın kesinleşmesinden sonra, vergi ve cezanın tamamının mükellef tarafından ödenmesi halinde kesinleşen vergi ve ceza miktarının Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesine ayrıca bildirilmesine ve tasdik raporunu tanzim eden Yeminli Mali Müşavir adına takibat yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Gerek adına vergi ve ceza salınan mükellefin ve gerekse Yeminli Mali Müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesince Söz konusu vergi ve ceza ile ilgili olarak yapılan tahsilatlar, vergi dairelerince en kısa zamanda karşılıklı olarak birbirlerine bildirilecektir. Bu durumda her iki vergi dairesince takibata, bakiye vergi ve ceza için yapılmaya devam edilecektir.

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen sorumluluk çerçevesinde, Yeminli Mali Müşavirler adına yapılmış bulunan mevcut tarhiyatlar vergi dairelerince terkin edilecektir. Yeminli Mali Müşavirlerin müşterek ve müteselsil sorumluluğu bulunan terkin edilmiş tarhiyatların kesinleşmesi halinde, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.

1- Genel Olarak

Beyanname ve eklerini tasdik eden yeminli mali müşavirler, tasdik ettikleri beyanname ve eklerinde yer alan bütün bilgilerle bunların dayanağını teşkil eden defter kayıtları ve belgelerdeki bilgilerin doğruluğu ile beyannamesini tasdik ettikleri mükelleflerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanılmasından sorumludurlar. Belgelerin yasal süresi içerisinde Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine, genel muhasebe kurallarına, vergi mevzuatına ve ilgili diğer mevzuata uygun ve doğru olarak yasal defterlere kaydedilmesi ve mali tablolara aktarılması sorumluluk kapsamındadır. Bu bilgi ve belgeler esas alınarak mükelleflerin vergi ve benzeri mali yükümlülüklerinin doğru olarak hesaplanması yeminli mali müşavirlerin sorumluluğuna dahildir. Bu çerçevede yeniden değerleme, amortisman tutarları, yatırım indirimi, her türlü istisna ve muafiyet tutarları ve benzeri tutarların vergi mevzuatı çerçevesinde doğru olarak tespit edilmesi, aktif ve pasif kıymetlerin Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak değerlemelerinin yapılması, kaydi envanterin sağlanması ve randıman tespitlerinin yapılması yeminli mali müşavirlerin sorumluluğundadır.

2- Müşterek ve Müteselsil Sorumluluğunun Tespiti

Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanlarınca yapılacak vergi incelemesi sonucunda bir matrah veya vergi farkı ortaya çıktığı takdirde, denetim elemanları, yeminli mali müşavirlerin sorumluluklarının tespiti amacıyla, bulunan matrah veya vergi farkı ile yeminli mali müşavirlerin yukarıda belirtilen sorumlulukları arasındaki ilişkiyi, inceleme raporunda net bir şekilde ortaya koyacaklardır. Yeminli Mali Müşavirin sorumlu tutulması gereken bir durumun tespit edilmesi halinde, söz konusu inceleme raporunun onaylı bir örneği Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğü) gönderilecektir.

Müşterek ve müteselsil sorumluluğu vergi inceleme raporu ile tespit edilen yeminli mali müşavirler nezdinde yapılacak takibat, vergi ve ceza tahakkukunun kesinleşmesinden sonra başlatılacaktır. Vergi dairelerince yapılacak olan takibat, tahakkuku kesinleşen vergi ve cezaların tahsiline yönelik olacaktır. Bununla birlikte, yeminli mali müşavirin bilgi ve cezaların tahsiline yönelik olacaktır. Bununla birlikte, yeminli mali müşavirin bilgi ve rızası dışında, mükellefin tek taraflı tasarrufu sonucu kesinleşen ve yeminli mali müşavir tarafından ödenen vergi ve cezalar için mükellefe rücu hakkı saklıdır. Sorumluluğu tespit edilen yeminli mali müşavirlerle ilgili takibat ise yeminli mali müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesince yerine getirilecektir.

C- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN YETKİLERİ

Yeminli Mali Müşavirler, bu Tebliğle verilen beyanname tasdik yetkisi ile ilgili olarak sözleşme yaptıkları mükelleflerin;

– Tüm defter, kayıt ve belgelerini gizli olsalar dahi incelemek,

– Tasdik işlemini ilgilendiren tüm bilgileri yöneticilerden, iç denetçilerden ve diğer ilgililerden istemek,

– Şirketlerin yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılmak ve bu toplantılarda istenildiği takdirde tasdik faaliyetini ve sonuçlarını ilgilendiren konularda açıklamalarda bulunmak,

yetkisini haizdirler.

Kamu idare ve müesseseleri, yeminli mali müşavirlerin tasdik konusu ile sınırlı olmak üzere isteyeceği bilgileri vermekle yükümlüdürler. Gerekli bilgiler, yazı ile istenecek ve yazıda tasdik konusu ile ilgili husus ve sözleşme içeriği belirtilecektir.

Yeminli mali müşavirler ayrıca, beyannamelerini tasdik edecekleri mükelleflerin işlemleriyle sınırlı olmak üzere karşıt inceleme yapabilirler. Başka oda çevrelerindeki karşıt incelemeler, Ücret Yönetmeliğindeki usul ve esaslar çerçevesinde ücreti ödenmek kaydıyla, o odaya mensup yeminli mali müşavirlere yaptırılabilir. (43)

Yeminli mali müşavirlere tasdik edilen beyannameler ve bunlara ilişkin mali tablolar, Kamu İdaresinin yetkili memurlarınca incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla Kamu İdaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır. (44)

Bundan böyle, Bakanlığımızın yıllık vergi inceleme plan ve programları, yeminli mali müşavirlere beyanname tasdik sözleşmesi düzenlenmeyen ve beyannamelerini tasdik ettirmeyen mükelleflerin hesaplarının öncelikle incelenmesi esasına tasdik ettirmeyen mükelleflerin hesaplarının öncelikle incelenmesi esasına dayandırılacağından, defterdarlıklar her yıl Mayıs ayı sonuna kadar, aktif ve net satış toplamları daha sonra iç genelgelerle belirlenecek tutarları aşan mükelleflerin listelerini Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğü) göndereceklerdir. Ayrıca, 1995 hesap dönemi ile ilgili olarak tasdik sözleşmesi düzenlemeyenlerden, aktif ve/veya net satış toplamları belirlenecek meblağı aşanların bu yıla ilişkin beyannameleri, Mayıs/1996’dan itibaren genel revizyona tabi tutulacaktır.

D) YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE YAPILACAK DENETİM VE DENETİMİN NİTELİĞİ

Yeminli mali müşavirler, sözleşme imzaladıkları mükelleflerin vergiye müteallik bütün işlemlerini sürekli olarak denetleyeceklerdir. Yeminli mali müşavirlerce tasdik edilecek yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannamesi ile ilgili defter ve belgeler üzerinde yapılacak denetim, cari denetim şeklinde olacaktır. Yıl içinde yapılacak bu denetimlerde mükellef tarafından yapılan hataların anında düzeltilmesi esastır. vergi mevzuatına aykırı hususların mükellef tarafından düzeltilmemesi halinde, bu aykırılıklar ve karşıt inceleme sırasında nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefle ilgili olarak tespit edilen vergi mevzuatına aykırı hususlar, yeminli mali müşavirler tarafından tasdik raporlarında belirtilecektir.

(43) 29.07.1998 tarih ve 23417 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4369 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 256 ncı maddesi değiştirilmiş ve gerçek ve tüzel kişilerin defter ve belgeler ile diğer kayıtlarını yeminli mali müşavirlere de ibraz mecburiyeti getirilmiştir.

(44) Maliye Bakanlığının 21.04.1998 tarih ve B.07.0.GEL.0.32/3205-11/014153 sayılı genel yazısı ile yeminli mali müşavirlerle tam tasdik sözleşmesi olan mükelleflerin mahalli denetim elemanlarınca incelenemeyeceği belirtilmiştir. Adı geçen genel yazı aşağıya aynen alınmıştır.

“Bakanlığımıza intikal eden olaylardan yeminli mali müşavirlerle tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefler nezdinde yapılacak incelemeler konusunda uygulamada tereddütlerin hasıl olduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, yeminli mali müşavirlerce tasdik edilen beyannameler ve bunlara ilişkin mali tablolar Kamu İdaresinin yetkili memurlarınca incelenmiş belge olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda yeminli mali müşavirlerle tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin hesapları ihbar, şikayet, karşıt inceleme ve Bakanlığımızca gerekli görülen haller dışında inceleme konusu yapılmamaktadır. Belirtilen nedenlerle inceleme yapılması gerektiği takdirde ise incelemeler merkezi denetim elemanlarınca gerçekleştirilmektedir.

Dolayısıyla, yeminli mali müşavirlerle tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefler nezdinde mahalli denetim elemanlarınca inceleme (sınırlı incelemeler dahil) yapılmayacak incelemelerin merkezi denetim elemanları tarafından yapılması sağlanacaktır.

III- TASDİK RAPORUNUN VERGİ DAİRESİNE TESLİMİ VE RAPOR DİSPOZİSYONU

A) TASDİK RAPORUNUN VERGİ DAİRESİNE TESLİMİ

Yeminli mali müşavirlerce tanzim olunacak Gelir veya Kurumlar Verisi Beyannamesi Tasdik Raporları (bundan böyle kısaca Tasdik Raporu olarak adlandırılacaktır), tasdiki yapan yeminli mali müşavirler tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında ve iki örnek olarak, çalışanlar listesine kayıtlı olduğunu gösteren meslek odasından alınacak faaliyet belgesi ile birlikte ilgili vergi dairesine teslim edilecektir. Vergi daireleri tasdik raporlarının bir örneğini bir ay içinde sözleşmesi ile birlikte Defterdarlıklar aracılığı ile Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğü) göndereceklerdir. (45)

Beyanname verilme süresi ile yeminli mali müşavirin mesleki faaliyetini terk etmesi arasındaki süre üç aydan az ise tasdik raporu, mesleki faaliyetin terk edildiği ayı takip eden aydan itibaren üç ay içerisinde verilebilir. Bu gibi hallerde mükellef, faaliyetini terk eden yeminli mali müşavirlerle ilgili bilgi ve belgeler ile yeni yeminli mali müşavirlerle tanzim ettiği sözleşmenin bir örneğini beyannameye eklemek zorundadır.

ÖRNEK : Kurumlar vergisi mükellefi (X)’in Yeminli Müşavir (A) ile Mart/1995 ayında sözleşme imzaladığını ve Yeminli Mali Müşavir (A)’nın, tasdik raporunu tanzim etmeden ve vergi dairesine vermeden Mart/1996 tarihinde öldüğünü ve mükellefin 1995 yılına ait olup 1996 yılı Nisan ayı sonuna kadar verilmesi gereken kurumlar vergisi beyannamesinin tasdiki için Yeminli Mali Müşavir (B) ile sözleşme düzenlediğini varsayalım. Bu durumda Mükellef (X), Nisan/1996 ayı içerisinde beyannamesini vergi dairesine teslim edecek, Yeminli Mali Müşavir (B) tarafından tanzim edilecek Tasdik Raporunu ise Haziran/1996 ayı sonuna kadar vergi dairesine verebilecektir

Sözleşmenin taraflarca feshedilmesi, halinde, sözleşmenin fesih tarihine kadar olan işlemlere ilişkin Tasdik Raporu eski yeminli mali müşavir tarafından, bu tarihten sonraki işlemlere ilişkin tasdik raporu ise yeni yeminli mali müşavir tarafından tanzim edilecektir. Her bir yeminli mali müşavirin sorumluluğu Tasdik Raporunun kapsamıyla sınırlı olacaktır. Bu şekilde birden fazla Tasdik Raporu tanzim edilmesi halinde, raporların tamamı tasdik edilen beyannameye eklenecektir.

(45) 24 sıra Numaralı Genel Tebliğ ile Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi tasdik raporlarının beyanname verme süresinin bitimi takip eden iki ay içinde yeminli mali müşavirlere ilgili vergi dairelerine teslim edilebilmesi uygun görülmüştür.

Ayrıca aynı tebliğ gereğince yeminli mali müşavirin işyerinin bulunduğu il merkezi dışındaki mükelleflere ait raporlar, faaliyet belgesi ile birlikte taahhütlü olarak posta yoluyla vergi dairelerine gönderilebilecektir.

B) YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK RAPORUNUN DİSPOZİSYONU VE RAPORUNDA BULUNMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER

I- GENEL BİLGİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki bilgileri yer alacaktır.:

– Mükellefin adı-soyadı veya unvanı, vergi numarası, bağlı bulunduğu vergi dairesi, bağlı bulunduğu meslek teşekkülü ve sicil numarası.

– İştigal konusu.

– Varsa sanayi sicil belgesi ve kapasite raporu özeti.

– İletişim araçları (telefon, teleks, faks vb.) sayısı ve numaraları ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı.

– Ortaklık olması halinde ortakların adı ve soyadları ile adresleri (ortak sayısının 10’dan fazla olması halinde sadece hisse nispetleri %5 ve daha fazla olan ortaklar yazılacaktır.)

– Mükellefin iş hacmi, tasdik döneminde çalıştırdığı işçi sayısı.

– Mükellefin iş merkezi, şubeleri, depoları vb. yerleri.

– Varsa yatırım teşvik belgesine ait bilgiler.

– Tasdik döneminde kullandığı krediler ve kredi kullandıran banka şubeleri.

– Tasdik dönemine ilişkin bilançolar ve gelir tabloları.

– Muhasebe işlemlerinden sorumlu olanların kimlik bilgileri 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat alıp almadıkları.

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki hususlar tespit edilecektir:

– Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.

– Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

– Defter kayıtlarının kayıt nizamına, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ve genel muhasebe kurallarına uygun olup olmadığı.

– Yıl içinde verilmesi gereken katma değer, muhtasar ve benzeri beyannamelerin süresinde verilip verilmediği ve vergi mevzuatına uygun olup olmadığı.

III- HESAP İNCELEMELERİ

Bu bölümde asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

– Mali ve hizmet alış ve satış faturalarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı

– Nakit ödemelerin ve borç-alacak ilişkilerinin mal ve hizmet akımıyla uyumlu olup olmadığı, bankalar ve diğer finans kuruluşları ile ilişkilerin mahiyeti,

– Amortisman, yeniden değerleme, yatırım indirimi, her türlü istisna ve muafiyet, finansman fonu ve benzeri tutarların doğru hesaplanıp hesaplanmadığı.

– Bilançoda yer alan kalemlerin defter kayıtlarını tam ve doğru olarak yansıtıp yansıtmadığı, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde belirtilen ilkelere uygun olup olmadığı.

Bu kısımda gerekli görülen işlemler için açıklamalara yer verilecek ve bilanço üzerinde tasdik incelemesi sırasında tespit edilen, ancak mükellef tarafından düzeltilmeyen varsa vergi mevzuatına aykırı hususlar olması gereken şekliyle belirtilecektir.

– Gelir tablosunda yer alan gelir ve giderlerin defter kayıtlarına, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olup olmadığı.

Bu kısımda ayrıca gelir tablosunda yer alan kalemlerden yeniden değerleme şüpheli alacak karşılıkları, amortismanlar ve reeskontlar gibi hesaplama özellikleri olan kalemlerin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı belirlenecektir.

– Ek mali tabloları düzenlemek zorunda olan mükelleflerin ek mali tablolarında yer alan bilgilerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.

– İmalatçılarda, analitik inceleme yöntemleri kullanılmak suretiyle, üretimin, yapılan her türlü sarfiyattan yararlanılarak üretim kapasitesi ile karşılaştırılması ve bu yönden mamul mal miktarı ile uyumlu olup olmadığı,

– Yeniden değerlemeye tabi iktisadi kıymetlerin işletmenin bilançosunun aktifinde yer alıp almadığı.

– Yeniden değerleme ve amortismanların hesaplanması işlemleri ve bu işlemlerin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı.

– Değer artış fonlarının sermayeye eklenmesine, fonun hesaplanmasının, doğruluğunun ve sermayeye eklenmesi işlemlerinin ilgili mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı,

– Gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilen işlemlere ilişkin tutarlar ile muafiyet tutarlarının mevzuat hükümlerine uygun olarak hesaplanıp hesaplanmadığı.

– Yatırım indiriminin mevcudiyeti halinde; yatırım indiriminden faydalanabilmek için gerekli olan şartları ile yatırım teşvik belgesinde belirtilen şartlara ve ilgili mevzuatta öngörülen diğer şartlara uyulup uyulmadığı.

Bu çerçevede yatırım indirimine konu yatırım nedeniyle alınan belgelerin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı tespit edilecek, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacak, yatırım harcamalarının; yatırım yapıldığı yerde fiziki olarak kontrol edilmek suretiyle kayıtlara yansıtılan harcamalarla fiili yatırımlar arasındaki uygunluğu sağlanacaktır.

– Değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin değerlemelerinin nasıl yapıldığına ve hesaplama yöntemine ilişkin ayrıntılı bilgiler.

– Yeminli mali müşavirce gerekli görülecek diğer hususlar.

Yeminli mali müşavirler beyannamelerini tasdik edecekleri mükelleflerle ilgili olarak, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre oluşacak ticari kardan vergiye matrah olacak mali karara geçişin doğruluğundan da sorumludurlar. Bu itibarla tasdik raporunda ticari kara hangi kalemlerin ilave edilerek ve hangi kalemlerin çıkartılarak mali karara ulaşıldığı belirtilecektir.

IV- SONUÇ

Bu bölümde yeminli mali müşavirler, beyannamesini tasdik edeceği mükellefin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre olması gereken ticari kar ile vergiye matrah olacak mali karı ve bu iki tutar arasındaki kalemleri net bir şekilde belirteceklerdir. Ayrıca ödenmesi gereken vergi ve fonlar da hesaplanarak bu bölüme dahil edilecektir. Kurumlar vergisi mükellefleri için hesaplanan asgari kurumlar vergisinin matrahı ve miktarı ile dağıtılacak kar payı üzerinden tevkif edilmesi gereken vergiler de raporun bu bölümünde yer alacaktır.

Yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak tasdik raporunda yapılacak açıklamaların ayrıntılı olması gerekmektedir. Yeminli mali müşavirler tasdik ettikleri beyannamelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun ve gerçeğe uygunluğunun ispatında kullanılabilecek ve delil olabilecek her türlü bilgi ve belgeyi tasdik raporuna ekleyeceklerdir.

IV- UYGULANMAYACAK HÜKÜMLER VE YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN TEBLİĞLER

A) UYGULANMAYACAK HÜKÜMLER

22 Şubat 1990 tarih ve 20441 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 sıra numaralı, 17 Mart 1992 tarih ve 21174 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5 sıra numaralı, 30 Ocak 1993 tarih ve 21481 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri, bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettiren mükelleflerin 1.1.1995 tarihinden sonraki işlemlerine uygulanmayacaktır.

Bir başka anlatımla, gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin tasdiki için sözleşme düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin yatırım indirimi, yeniden değerleme ve kurumlar vergisi istisnalarından faydalanmak için ayrıca yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerini tasdik ettirmek üzere yeminli mali müşavirlik sözleşmesi düzenleyen mükelleflere; 18 Şubat 1990 tarih ve 20437 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sıra numaralı, 21 Ekim 1992 tarih ve 21382 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6 sıra numaralı, 15 Nisan 1993 tarih ve 21553 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 8 sıra numaralı, 29 Temmuz 1993 tarih ve 21652 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 9 sıra numaralı, 28.2.1995 tarih ve 22216 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri” uyarınca yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde, bu iadeler miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavir tasdik raporlarına istinaden yerine getirilebilecektir.

Ancak, muvazaalı sözleşme yaptığı tespit edilen mükelleflerin her türlü katma değer vergisi iadesi talepleri sadece vergi inceleme raporu veya banka teminat mektubuna istinaden yerine getirilecektir.

B) YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN TEBLİĞLER

23.2.1995 tarih ve 22211 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 14 Sıra Numaralı ve 29.3.1995 tarih ve 22242 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17 Sıra Numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri” yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğ olunur.

Kaynak

08.11.1995 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:19)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – Sıra No : 19

08.11.1995 tarih ve 22457 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır

Maliye Bakanlığından :

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 02/01/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile Katma Değer Vergisi yönünden iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmıştır.

Buna göre, Katma Değer Vergisi Kanununun 15/1-b maddesinde yer alan uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisi iadeleri yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri tasdik raporuna dayanılarak yapılabilecektir.

Katma Değer Vergisi Kanununun 15/1-b maddesi uyarınca uluslararası anlaşmalar gereğince vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisinin iade edilmesine ilişkin olarak yapılacak işlemler, 1 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde ve ilgili Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri hükümlerine uygun olarak yapılacaktır. Ayrıca, anılan Tebliğde belirtilen Rapor Dispozisyonuna ilişkin hususların da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Öte yandan, 30/07/1995 gün ve 22359 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 18 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği uyarınca, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerini tasdik ettirmek üzere yeminli mali müşavirle tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflere, bu Tebliğ uyarınca yapılacak katma değer vergilerinin nakden veya mahsuben iadesinde bu iadeler, miktarına bakılmaksızın yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarına istinaden yerine getirilebilecektir.

Bu itibarla, 5 milyar liraya kadar olan Katma Değer Vergisi Kanununun 15/1-b maddesi uyarınca uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisinin iadeleri, yeminli mali müşavir tasdik raporlarına dayanılarak yapılabilecektir. Ancak, 5 milyar lirayı aşan söz konusu katma değer vergisi iadelerinin yapılabilmesi için iade yapılacak mükellefin yeminli mali müşavirle Beyanname Tasdik Sözleşmesi düzenlenmiş olması gerekmektedir. Yeminli mali müşavirle Beyanname Tasdik Sözleşmesi düzenlemeyen ve beyannamesini tasdik ettirmeyen mükelleflere ait 5 milyar liranın üzerindeki katma değer vergisi iadeleri, genel hükümlere göre teminat alınarak ya da inceleme raporuna istinaden getirilebilecektir.

İncelemeye sevk edilmemiş veya incelemeye sevk edilmekle birlikte henüz incelemeye başlanılmamış olan eski dönemlere ait katma değer vergisi iadeleri de bu Tebliğ hükümlerine göre gerçekleştirilebilecektir.

Bu Tebliğ hükümlerine göre yapılacak katma değer vergisi iadelerinde ilgili katma değer vergisi tebliğleri göz önünde bulundurulacaktır.

16/12/1993 gün ve 21790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 11 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik kanunu Genel Tebliği’nin ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I. Bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun;

“11- Uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlere ilişkin Katma Değer Vergisi İadesi”

şeklinde kodlanacaktır.

Diğer taraftan, 15 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” ile düzenlenen, Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesi uyarınca Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarla ilgili katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavirlik tasdik raporuna istinaden gerçekleştirilmesinde üst sınır getirilmiş bulunmaktadır. Buna göre, vergilendirme dönemleri itibariyle 2,5 milyar lirayı aşmayan, Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesinde belirtilen katma değer vergisi iadeleri yeminli müşavirlik tasdik raporuna istinaden, 2,5 milyar lirayı aşan iadeler ise beyanname tasdik sözleşmesi düzenlenmiş olan mükelleflere ait olsa dahi, teminat alınarak ya da inceleme raporuna istinaden yapılabilecektir. 2,5 milyar liralık söz konusu üst sınır Ekim 1995 dönemi ve sonraki dönemlere ait Katma Değer Vergisi iade taleplerinde uygulanacaktır. (46)

Yukarıda belirtilen 2,5 milyar liralık üst sınır sadece Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarla ilgili katma değer vergilerinin yeminli mali müşavirlik tasdik raporuna istinaden iadesi için getirilmiş olup, bunun dışındaki iadelerde 18 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” ile belirlenen düzenlemelere uyulacaktır.

Öte yandan, Bakanlığımıza intikal eden olaylardan yeminli mali müşavirlerin yapacakları karşıt incelemelerle ilgili olarak tereddütler bulunduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, 3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesine göre, yeminli mali müşavirler yaptıkları tasdikin doğruluğundan ve yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Hem katma değer vergisi iadesi işlemleri ve hem de gelir ve kurumlar vergisi beyannamesinin tasdiki işlemleriyle ilgili olarak, iade ve/veya mahsup edilecek katma değer vergisinin tutarı ile tasdik edilecek beyannamede yer alan matrah ve vergiye ilişkin rakamların doğruluğunun yeminli mali müşavirlerce sağlanması esastır. Bunun sağlanması için yeminli mali müşavirler, işlemlerini tasdik edecekleri mükellefe mal ve hizmet satan alt firmaya da firmalar nezdinde gerekli karşıt incelemeleri yapmak zorundadır. Yeminli Mali Müşavirlere yapılacak karşıt incelemede kademe sınırlaması mümkün olmayıp, karşıt incelemede kaçıncı kademeye kadar inileceği hususu incelenen her olay ve mükellefle ilgili olarak değişebilmektedir. Bu nedenle, katma değer vergisi iade işlemleri ile tam tasdik uygulamasında yeminli mali müşavirler asgari olarak, nezdinde inceleme yaptıkları mükelleflere mal ve hizmet satan firmaların kayıtlarına inerek karşıt inceleme yapmak, şüpheli durumlarda ise gerektiği kadar alt kademelere inerek incelemelerini tamamlamak durumundadırlar. Özellikle, sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme ve kullanılmasının koordineli ve birden fazla şirket vasıtasıyla yapılması durumlarında, bir alt firma ya da firmalar nezdinde yapılacak karşıt incelemeler, iadesi talep edilen katma değer vergisi veya gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde yer alan vergi matrahının doğruluğunun tespitine imkan vermeyebilmektedir. Bu gibi durumlarda yeminli mali müşavirler, alt firmalar arasındaki organize bağın ortaya çıkartılmasını sağlayacak kadar alt firmalarda karşıt inceleme yapacaklardır. Esasında bu husus Tasdik yönetmeliğinin “Denetim Teknikleri” başlıklı 15 inci maddesinin (d) bendinde açık olarak belirtilmiş bulunmaktadır. Yeminli Mali Müşavirler tarafından yapılacak karşıt incelemeye muhatap mükellefler, yeminli mali müşavirler tarafından istenecek bilgi ve belgeleri vermek zorundadırlar. Mükelleflerin bilgi ve belgeleri karşıt incelemeyi yapan yeminli mali müşavire vermekten imtina etmeleri halinde ilgili Defterdarlıklar, bu mükelleflerin gerekli defter ve belgelerini, mahalli denetim elemanları vasıtasıyla temin ederek en kısa zamanda yeminli mali müşavirler tarafından incelenmesini sağlayacaklardır. Ayrıca, bu inceleme sırasında mükellefler veya temsilcileri, Yeminli Mali Müşavirler tarafından gerekli görülecek izahatları yapacaklardır. Yeminli Mali Müşavirlerce yapılacak karşıt incelemenin, katma değer vergisi ya da beyannamesi tasdik edilecek mükellefin işlemleriyle sınırlı olacağı tabiidir. Özellikle katma değer vergisi iadesi işlemlerinde karşıt incelemenin, iadesi yapılacak katma değer vergisinin mükelleflerce ödenip ödenmediğinin tespiti bakımından büyük önemi bulunmaktadır. Bu nedenle, tasdik raporu tanzim edecek yeminli mali müşavirlerin mali sorumlulukla karşı karşıya kalmamaları ve tasdik raporlarının Bakanlığımızca işleme konulmaması gibi bir uygulamaya muhatap olmamaları için alt incelemelerle ilgili olarak yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda işlem yapmaları gerekmektedir.

Diğer taraftan, vergi daireleri Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti verdiği mükelleflerin veya verilen tasdik hizmetleri ile ilgili olarak mükelleflerin ticari ilişkide bulunduğu üçüncü kişilerle ilgili olarak yazı ile yapacakları bilgi isteme taleplerini yerine getireceklerdir. Bilgi isteme yazılarında, Yeminli Mali Müşavirin adı, soyadı, bağlı bulunduğu oda, meslek sicil numarası, imza ve mührünün yanında Yeminli Mali Müşavirin hizmet verdiği mükellef ile olan tasdik sözleşmesinin tarih ve sayısı ile tasdik sözleşmesinde yer alan mükellefin adı, soyadı, bağlı bulunduğu oda, meslek sicil numarası, imza ve mührünün yanında Yeminli Mali müşavirin hizmet verdiği mükellef ile olan tasdik sözleşmesinin tarih ve sayısı ile tasdik sözleşmesinde yer alan mükellefin adı, soyadı veya ticaret unvanı, açık adresi, vergi dairesi, hesap numarası, Yeminli Mali Müşavirlere verilen tasdik hizmetinin konusu, vergilendirme dönemi ve istenilecek bilgiler açık olarak belirtilecektir. Yeminli Mali Müşavirlerin mesleki faaliyetleriyle ilgili olarak öğrendikleri bilgileri ifşa etmeleri, 3568 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi ile yasaklandığı için Yeminli Mali Müşavirlerin bu hususta gerekli özeni göstermeleri gerekmektedir.

29/12/1991 tarih ve 21096 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğ olunur.

(46) Bu tutar 23 Sıra Numaralı genel Tebliğ ile 5 milyar liraya yükseltilmiştir

Kaynak

07.02.1997 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 21)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 21)

07.02.1997 Cuma – Sayı: 22901 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

Bilindiği üzere, 20 Sıra Numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” 19/02/1996 gün ve 22559 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğegirmiştir.

Söz konusu Tebliğle ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

A) ALIŞ FATURALARINA İLİŞKİN HADDİN YÜKSELTİLMESİ

20 Sıra Numaralı Tebliğin “A/5- ALIŞ FATURALARINA İLİŞKİN KARŞIT İNCELEMELERE RAPORDA YER VERİLMESİ” bölümündeki 10.000.000.- liralık hadler 100.000.000.- liraya yükseltilmiştir.

B) TASDİK RAPORLARININ TESLİM SÜRESİNİN UZATILMASI

Gelir ve kurumlar vergisi beyanname verme dönemlerinin sonuna kadar teslim edilmesi gereken Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi Tasdik Raporlarının teslim süresi 2 ay uzatılmıştır. Buna göre, gelir ve kurumlar vergi beyanname tasdik raporları ile Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi Tasdik Raporları gelir vergisi mükellefleri tarafından Mayıs/1997 ayı, Kurumlar Vergisi mükellefleri tarafından Haziran/1997 ayı sonuna kadar ilgili vergi dairelerine teslim edilebilecektir.

C) KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORLARININ VERGİ DAİRESİNE TESLİMİ

Yeminli Mali Müşavirlerce tanzim edilen katma değer vergisi iadesi tasdik raporları, ilgili vergi dairelerine veya malmüdürlüklerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır.

Katma değer vergisi iadesi tasdik raporları dışındaki raporlardan yeminli mali müşavirin iş yerinin bulunduğu il merkezindeki mükelleflere ait olanlar yukarıda belirtildiği şekilde teslim edilecektir. Yeminli Mali Müşavirin işyerinin bulunduğu il merkezi dışındaki mükelleflere ait katma değer vergisi iadesi dışındaki tasdik raporları ise faaliyet belgesi ile birlikte taahhütlü olarak posta yoluyla vergi dairelerine gönderilebilecektir.

Tebliğ olunur.

Kaynak

31.05.1997 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 22)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 22)

31.05.1997 Cumartesi – Sayı: 23005 (Asıl) Maliye Bakanlığından:

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, özellikle büyük illerde ve iş yükü fazla olan vergi dairelerinde yoklama işlemlerinde gecikmeler meydana gelmesi nedeniyle mükellefiyet tesisi ile buna bağlı olarak belge basımı veya tasdik ettirilmesi gibi işlemlerin geciktiği ve fiilen faaliyete geçme tarihlerinde aksama olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği gibi, Vergi Daireleri İşlem Yönergesine göre işe başlamalarda ve işi terklerde vergi dairelerince yoklama yaptırılmakta ve yoklama fişi esas alınmak suretiyle mükellefiyet tesis edilerek vergi numarası verilmekte veya terk ettirilmektedir.

Bundan böyle, 213 sayılı Kanunun 153’üncü maddesinde sayılan mükellefler (götürü mükellefler hariç), diledikleri takdirde İşe Başlama/Bırakma Bildirimlerini, 3/1/1990 gün ve 20391 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in 24/a maddesi uyarınca defterlerini tutmak üzere sözleşme düzenledikleri veya işletmede bağımlı olarak çalışan ve 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirlere de imzalatabileceklerdir. Serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından imzalanan İşe Başlama/Bırakma Bildirimlerine istinaden, vergi dairelerince yapılacak yoklamanın sonucu beklenilmeksizin mükellefiyet tesis edilerek vergi numarası verilecek veya terk ettirilecektir. İşe başlama veya bırakmalara ilişkin yoklama işlemleri ise vergi daireleri tarafından, mükellefiyet tesis veya terk tarihinden itibaren en geç 1 ay içinde yaptırılacaktır.

Serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirler, İşe Başlama/Bırakma Bildirimlerinde ad, soyad, vergi dairesi, vergi numarası bağlı olduğu oda, sözleşmenin tarihi ve sayısına ilişkin bilgilerin yer aldığı bölümü eksiksiz olarak doldurmak zorundadırlar.

Ayrıca, 18 sıra numaralı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” hükümlerine göre mükelleflerle sözleşme imzalayan veya işletmede bağımlı çalışan yeminli mali müşavirlerin de İşe Başlama/Bırakma Bildirimlerini tasdik edebilecekleri tabiidir.

Serbest muhasebeciler ve serbest muhasebeci mali müşavirler imzaladıkları İşe Başlama/Bırakma Bildirimleri ile ilgili bilgilerin ve eklerinin doğruluğundan sorumludurlar. Bu sorumluluk kapsamına giren işlemlerden dolayı bir vergi ziyaı ortaya çıktığı takdirde, bildirimi imzalayan meslek mensubu, Vergi Usul Kanununun 346 ve 347 nci maddesi hükümleri uyarınca ziyaa uğratılan vergi ile buna ilişkin cezalar ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaktır. Sorumlulukla ilgili bu hükümler bildirimi tasdik eden Yeminli Mali Müşavir için de aynı şekilde geçerli olacaktır.

Tebliğ olunur.

Kaynak

24.03.1998 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muahasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 24)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 24

Tarih: 24.03.1998 Salı – Sayı: 23296 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

Bilindiği üzere, Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi Tasdik Raporlarının Gelir ve Kurumlar Vergisi Beyanname verme dönemlerinin sonuna kadar ilgili vergi dairelerine teslim edilmesi gerekmektedir.

Ancak, süre uzatımı yönünde Bakanlığımıza intikal eden talepler ve geçen uygulama süreci dikkate alınarak, tasdik raporlarının daha sağlıklı bir şekilde hazırlanabilmesini temin amacıyla, bundan böyle Tam Tasdik, Yeniden Değerleme, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Yatırım İndirimi Tasdik Raporlarının beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içerisinde yeminli mali müşavirlerce ilgili vergi dairelerine teslim edilebilmesi uygun görülmüştür.

Tebliğ olunur.

Kaynak

30.12.1999 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:25)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği – Sıra No:25

30 Aralık 1999 – Sayı – 23922


Kapsam

3568 Sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun(1) 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden hazırlanan Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin(2) 7 nci maddesinde, yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek konu ve belgeler belirtilmiştir. Söz konusu yönetmelik hükümleri uyarınca, yeminli mali müşavirlerin tasdik edebileceği konularla ilgili olarak yapılacak tasdik işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlığımızca yayımlanan genel tebliğler ile belirlenmektedir.

Bu Tebliğ ile yeminli mali müşavirlerce tasdiki gereken işlemler ve tam tasdik sözleşmelerinin vergi dairelerine bildirilmesi konularında düzenlemeler yapılmıştır.

1. YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERE TASDİK ETTİRİLMESİ ZORUNLU İŞLEMLER

Daha önce yayımlanan genel tebliğler(3) ile yeniden değerleme, kurumlar vergisi istisnaları ve yatırım indirimine ilişkin işlemlerin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Söz konusu işlemlerin yeminli mali müşavirlerce tasdik edilmesi, belirli bir tutarı aşması halinde zorunlu tutulmuştur. Bu tutarlar Bakanlığımızca aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

1.1. Yeniden Değerleme İşlemleri

Yeniden değerlemeye esas alınan amortismana tabi iktisadi kıymetlerinin tutarı 200 milyar lirayı aşan kurumlar vergisi mükelleflerinin, sözkonusu kıymetlerin yeni değerleri üzerinden amortisman ayırabilmeleri için, bu işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri gerekmektedir.

1.2. Kurumlar Vergisi İstisnalarına İlişkin İşlemler

A tipi yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançlarına ilişkin istisna ile Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 28 inci maddesi hükmüne göre yararlanılan istisna tutarının 20 milyar lirayı aşması halinde, bu haddi aşan istisnalara ilişkin işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi gerekmektedir. Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 1 numaralı bendi hükmü uyarınca yararlanılan iştirak kazançları istisnasına ilişkin işlemlerin yeminli mali müşavirlerce tasdik ettirilmesi uygulaması 1/1/1999 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kaldırılmıştır.

1.3. Yatırım İndirimi İstisnasına İlişkin İşlemler

Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, yatırım teşvik belgesine bağlı olan ve proje tutarları toplamı 100 milyar lirayı aşan yatırımları nedeniyle yıllık beyannamelerinde yatırım indirimi istisnasından yararlanabilmeleri için, yatırım indirimine konu harcamalarını yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri gerekmektedir.

Yatırım indirimi tasdik raporları yatırım indirimine konu harcamaların gerçekleştirildiği dönemler için düzenlenecektir. Yararlanılacak yatırım indiriminin sadece müteakip vergilendirme döneminde yapılması öngörülen yatırım harcamasına ilişkin olması durumunda, bu döneme ilişkin olarak bir tasdik raporu düzenlenmeyecektir.

Yatırım harcamasının yapıldığı dönem için düzenlenen tasdik raporunda;

– Yatırım indiriminden yararlanabilecek harcama tutarına,

– Bir önceki yıl öngörülen yatırım harcaması üzerinden yatırım indiriminden yararlanılmış olması halinde, harcama tutarı da dikkate alınarak öngörülen yatırım indirimi uygulamasının doğruluğuna,

– Bu dönem için yararlanılabilecek yatırım indirimi tutarına,

ilişkin açılamalara ayrıca yer verilecektir.

1.4. Tasdik İşleminin Yaptırılmamasının Sonucu

Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin 2 numaralı bendinde, vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlamaya Maliye Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca, sözkonusu maddede, 2 numaralı bent hükmüne göre yararlanılması yeminli mali müşavirlerce düzenlenen tasdik raporu ibrazı şartına bağlanan konularda, tasdik raporunu zamanında ibraz etmeyen mükelleflerin tasdike konu haktan yararlanamayacakları belirtilmiştir. Dolayısıyla, yeminli mali müşavirlerce tasdiki zorunlu olan işlemlerde, tasdik işleminin yaptırılmaması halinde mükellefler tasdike konu haklardan yararlanamayacaklardır.

1.5. Tam Tasdik Yaptıran Mükelleflerin Durumu

18 Sıra Numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(4) hükümlerine göre gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettiren mükelleflerin, yukarıda belirtilen tasdikleri ayrıca yaptırmalarına gerek bulunmamaktadır.

2- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMELERİ İLE EKLERİNİN TASDİKİNE İLİŞKİN SÖZLEŞMELERİN VERGİ DAİRELERİNE BİLDİRİLMESİ

Gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin tasdikine ilişkin olarak yeminli mali müşavirlerle düzenlenen sözleşmelerin, mükelleflerin bağlı oldukları vergi dairelerince bilinmemesi çeşitli sıkıntılara neden olmaktadır. Bu sıkıntıların giderilmesi amacıyla, 1/1/2000 tarihinden itibaren yeminli mali müşavirler, sözkonusu sözleşmeleri, sözleşme düzenledikleri mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine, sözleşme düzenlenmesi gereken sürenin bitimini takip eden ayın son gününe kadar bir yazı ile bildireceklerdir. Yazıya yapılan sözleşmenin ilk sayfasının bir fotokopisi de eklenecektir.

Düzenlenen sözleşmenin daha sonra taraflarca feshedilmesi halinde de durum yeminli mali müşavirce fesih tarihini izleyen bir ay içerisinde ilgili vergi dairesine bildirilecektir.

Bildirimlerin posta ile yapılması durumunda taahhütlü olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Düzenlenen sözleşmelerin Bakanlığımıza meslek odaları vasıtasıyla bildirilmesine ilişkin uygulama eskiden olduğu gibi devam edecektir.

Süresinden sonra tam tasdik sözleşmesi düzenlenmesi halinde, mükelleflerin 15 milyar lirayı aşan katma değer vergisi iade taleplerinin yeminli mali müşavir tasdik raporlarına istinaden yerine getirilmesi mümkün değildir.

Ayrıca, katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarının düzenlenmesinde, süresinde tam tasdik sözleşmesi yapmamış mükellefler ile ilgili olarak yeminli mali müşavirlerden alınan teyit yazılarına itibar edilmeyecektir. Bu nedenle, yeminli mali müşavirlerin tam tasdik sözleşmesi yaptıkları mükelleflere ilişkin olarak verecekleri teyit yazılarında sözleşmenin süresinde yapıldığı hususunu da açık bir şekilde belirtmeleri gerekmektedir.

Tebliğ olunur.

(1) 13/06/1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.

(2) 22 02/01/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır

(3) Yeniden değerleme, kurumlar vergisi istisnaları ve yatırım indirimine ilişkin işlemlerin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar sırasıyla 2, 5 ve 7 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri ile belirlenmiştir.

(4) 30/07/1995 tarih ve 22359 sayıl Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.

Kaynak

09.04.2000 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 26)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 26)

09.04.2000 Pazar – Sayı: 24015 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki düzenleme ve açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

Bakanlığımızca muhtelif tarihlerde yayınlanan Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde, vergi dairelerine yeminli mali müşavirler tarafından teslim edilen tasdik raporlarının bir örneğinin Defterdarlıklar aracılığıyla Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğü) gönderilmesi gerektiği yönünde düzenlemeler yapılmıştır.

Yeminli mali müşavirlerce düzenlenip vergi dairelerine teslim edilen tasdik raporları ile ilgili olarak bundan böyle aşağıda belirtilen esaslara göre işlem yapılması uygun görülmüştür.

Vergi daireleri kendi ihtiyaçlarına yeter sayıda alacakları tasdik raporlarını mükellef dosyasında muhafaza edecekler, ayrıca Defterdarlık veya Bakanlığımıza gönderilmek üzere ilave bir rapor örneği talep etmeyeceklerdir.

Ancak, Bakanlığımıza gönderilmesi özel olarak istenilen raporlar ile vakıflara vergi muafiyeti tanınması için düzenlenen tasdik raporları gibi olayın özelliği gereği Bakanlığımıza gönderilmesi gereken raporlara ilişkin uygulamaya aynen devam edilecektir.

Ayrıca, tasdik raporları ile ilgili olarak yeminli mali müşavirler tarafından doldurulup raporlar ile birlikte vergi dairelerine teslim edilen ve defterdarlıklar aracılığıyla Bakanlığımıza gönderilen “Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu Bilgi Formu” uygulamasına da son verilmiştir. Bundan böyle anılan formlar düzenlenmeyecek ve Bakanlığımıza gönderilmeyecektir.

Tebliğ olunur.

Kaynak

06.12.2000 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 27)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 27)

06.12.2000 Çarşamba – Sayı: 24252 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik veYeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin 1 inci fıkrasında, yeminli mali müşavirlerin gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarını ve beyannamelerini mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini tasdik edecekleri; 2 nci fıkrasında yeminli mali müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin 4 üncü fıkrasında ise yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, tasdikin doğru olmaması halinde tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilen cezalardan mükellef ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları belirtilmiş ve yapılan tasdikin kapsamının
düzenlenen raporda açıkça belirtileceği hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 256 ncı maddesiyle, incelemeye yetkili makam ve memurlara ibraz ve inceleme için, maddede zikredilen defter, belge, kayıt v.b. bilgilerin arzı zorunlu tutulmuş; anılan maddede 4369 sayılı Kanunla(1) yapılan değişiklikle de, bu zorunluluğun; Bakanlığımızca belirlenecek usule uygun olarak, tasdike konu hesap ve işlemlerin doğrulanması için gerekli kayıt ve belgelerle sınırlı olmak üzere, bu hesap ve işlemlere doğrudan ya da silsile yoluyla taraf olanlara, defter ve belgelerinin tetkiki amacıyla yeminli mali müşavirler tarafından yapılan talepler için de geçerli olduğu hükmü getirilmiştir.

Bu hükümlerin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak tasdike konu hesap ve işlemlerin doğrulanması ile ilgili defter ve belgelerin yeminli mali müşavirlere tetkik amacıyla ibraz edilmesi ve karşıt incelemeler konusunda aşağıdaki düzenleme ve açıklamaların yapılması uygun görülmüştür.

I- Defter ve Belgelerin İbrazı

1- Defter ve Belgelerin Yeminli Mali Müşavirlere İbraz Zorunluluğu.

Vergi Usul Kanununun 256 ncı maddesi hükmü uyarınca, yeminli mali müşavirlerin tasdik ettikleri hesap ve işlemlere doğrudan ya da silsile yoluyla taraf olanlar bu Tebliğ ile belirlenen usul çerçevesinde yeminli mali
müşavirlere defter ve belgelerini ibraz etmekle yükümlüdürler.
Bu zorunluluk yeminli mali müşavirler tarafından tasdik edilen hesap ve işlemler ile ilgili defter ve belgelerle sınırlıdır. Yeminli mali müşavirlerin tasdik ettikleri hesap ve işlemler dışındaki konularla ilgili olarak defter ve belge ibrazını isteme yetkileri, böyle bir talebe muhatap olan mükelleflerin ise buna uyma zorunlulukları bulunmamaktadır.

2- Defter ve Belgelerin Yeminli Mali Müşavirlere İbraz Edilmesinin Usul ve Esasları

Defter ve belgelerin ibrazı yazı ile istenecektir. Bu yazılarda defter ve belgelerin tetkik edilmesini gerektiren gerekçelere ve karşıt incelemenin kapsamına açık bir şekilde yer verilecektir. Örneğin, KDV iadesi dolayısıyla,
iade talebinde bulunan mükellefe mal ya da hizmet satan mükellef nezdinde karşıt inceleme yapılacak ise, talep yazısında bu hususa ve ayrıca tetkik edilmek istenilen işlemlere yer verilecektir.

İlgililer yeminli mali müşavirlerin defter ve belgelerin ibrazına ilişkin taleplerini talep yazısının kendilerine tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde yerine getireceklerdir.

Yeminli mali müşavirlerce defter ve belgelerin incelenmesi mükellefin iş yerinde yapılacaktır. Ancak, iş yerinin uygun olmaması veya ölüm, işin bırakılması gibi zaruri sebeplerle defter ve belgelerin iş yerinde tetkikinin fiilen imkansız olması ya da mükellefin istemesi halinde, defter ve belgelerin taraflarca belirlenecek bir yerde incelenmesi de mümkündür.

Defter ve belgeleri tetkik için talep eden yeminli mali müşavir mükellefe kimliğini ibraz edip kendisini tanıtmakla yükümlüdür. Ayrıca, tam tasdik sözleşmesi veya KDV iadesi tasdik sözleşmelerinin aslı ya da onaylı örnekleri
mükellefe ibraz edilecek ve yapılacak tetkikin bu çerçevede olduğu açıklanacaktır. Mükellefler kimliklerini veya ibrazını istedikleri defter ve belgeleri tetkike yetkili olduklarını kanıtlayamayan yeminli mali müşavirlerin
taleplerini yerine getirmekle yükümlü değillerdir. Bu konularda tereddüdü bulunan mükellefler ilgili meslek odaları ve vergi dairelerinden bilgi alabileceklerdir.

Karşıt incelemenin bu Tebliğin II-3 bölümünde belirtilen esaslar çerçevesinde yazılı teyit alınmak suretiyle yapıldığı hallerde defter ve belge ibrazı talep edilmeyecektir. Bu gibi durumlarda, kendisinden teyit alınacak yeminli mali müşavire yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde durum yazılı olarak intikal ettirilecek ve alınacak teyit yazısına göre işlem tesis edilecektir.

(1) 29.7.1998 tarihli ve 23417 Mükerrer Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

3- Defter ve Belgelerini İbraz Etmeyen Mükellefler Hakkında Yapılacak İşlemler

Defter ve belgelerini yukarıda belirtilen usul çerçevesinde yeminli mali müşavirlere ibraz etmekten imtina edenler hakkında Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi hükmüne göre işlem yapılacaktır. Anılan madde hükmü
çerçevesinde işlem yapılabilmesi için, yeminli mali müşavirlerin defter ve belge ibraz edilmesine ilişkin yazılarında, defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin Vergi Usul Kanununun ilgili maddelerine göre cezai işlem yapılmasını gerektirdiği belirtilecektir.

Yeminli mali müşavirler defter ve belgelerini ibraz etmeyen mükellefleri bunların bağlı oldukları vergi dairelerine yazılı olarak bildireceklerdir.
Vergi daireleri bu mükellefler hakkında Vergi Usul Kanununun Mükerrer 355 inci maddesi uyarınca işlem yapmadan önce defter ve belgelerin ibrazı taleplerinin bu Tebliğ ile yapılan düzenlemelere uygun olup olmadığını kontrol edeceklerdir.

4- Yeminli Mali Müşavirlerin Öğrendikleri Bilgileri Saklama Zorunlulukları

Yeminli mali müşavirler işleri dolayısıyla mükellefler ve mükellefler ile ilgili kimseler hakkında öğrendikleri bilgileri açıklayamazlar ve kendilerinin veya üçüncü kişilerin yararına kullanamazlar. Bu hükme uymayan yeminli mali müşavirler hakkında Vergi Usul Kanunu, 3568 Sayılı Kanun ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uyarınca gerekli işlem
yapılacaktır.

II- Karşıt İnceleme

1- Karşıt İnceleme Yapma Zorunluluğu

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”(2)in 7 nci
maddesinde tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi ve şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.Bu yetkiye dayanılarak Bakanlığımızca çeşitli tarihlerde yayımlanan tebliğler ile tasdik konusuna giren konu ve işlemler ve tasdik ile ilgili diğer hususlar açıklanmıştır.

Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ilk fıkrasında tasdik kavramı “Gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin yeminli mali müşavirlerce denetleme ilke ve standartlarına göre uygunluk yönünden incelenmesi, bu inceleme sonuçlarına dayanılarak tasdik kapsamına giren konuların ve belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının imza ve mühür kullanmak suretiyle tespiti ve rapora bağlanması” şeklinde tanımlanmıştır.
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükmü ile de, tasdik kavramının tanımında geçen denetleme ilke ve standartlarından, konu ile ilgili olarak Bakanlığımız tarafından tebliğler ile yapılan düzenlemeler ve esasların
anlaşılması gerektiği açıklığa kavuşturulmuştur. Öte yandan, Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde yeminli mali müşavirlerin tasdik konusu ve kapsamı ile ilgili yeterli miktarda güvenilir kanıtları toplamak zorunda oldukları belirtilmiş, “Denetim Teknikleri” başlıklı 15 inci maddesinin (d) bendinde ise işletme kayıtlarında yer alan hususların ilgili üçüncü şahıslar nezdindeki defter ve belgeler üzerinde araştırılarak tespit edilmesi de denetim teknikleri arasında sayılmıştır.

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesi hükmü ve maddedeki yetkiye dayanılarak çıkarılan Yönetmeliğin yukarıda değinilen hükümleri uyarınca, yeminli mali müşavirler mükelleflerin tasdik kapsamına giren işlemlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespiti için gerekli karşıt incelemeleri yapmakla yükümlüdürler. Buna göre, yeminli mali müşavirlerin hem tam tasdik işlemleri için hem de KDV iadesi tasdik işlemleri için karşıt inceleme yapmaları gerekmektedir.

2- Karşıt İncelemelerde Uyulacak Esaslar.

Karşıt incelemeler kural olarak tasdik işlemini yapan yeminli mali müşavir tarafından yerine getirilecektir. Ancak, nezdinde karşıt inceleme yapılacak mükellefin yeminli mali müşavir ile süresinde düzenlenmiş tam tasdik
özleşmesinin bulunduğu hallerde karşıt incelemelerin bu Tebliğin II-3 bölümünde belirtilen esaslara göre teyit yazısı alınması suretiyle yapılması da mümkündür.

Karşıt incelemede amaç tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılmasını sağlamaktır. Örneğin, KDV iadesi işlemlerinde karşıt incelemenin amacı, iade ya da mahsup edilecek KDV tutarını doğru olarak belirlemek, tam tasdik kapsamında yapılan karşıt incelemenin amacı ise gelir veya kurumlarvergisi beyannamesinde yer alan matrah ve vergiye ilişkin tutarların doğruluğunu sağlamaktır.

Tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılması incelenen işlemin özelliğine, kullanılan yönteme ve mükelleflere göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle, bu konudaki sorumluluk yeminli mali müşavire ait olmak üzere karşıt incelemenin hangi aşamaya kadar yapılacağına kural olarak incelemeyi yapan yeminli mali müşavir karar verecektir. Bununla birlikte, hem tam tasdik işlemlerinde hem de KDV iadesi tasdik işlemlerinde yeminli mali
müşavirler en az işlemlerini tasdik ettikleri mükellefe mal veya hizmet satan mükelleflerin kayıtlarına inip gerekli karşıt incelemeyi yapmakla yükümlüdürler. Yeminli mali müşavirlerin müteselsil sorumluluk, disiplin hükümleri ve diğer yaptırımlarla karşılaşmamaları açısından karşıt incelemeler konusunda gerekli titizliği göstermeleri ve gerektiği kadar alt kademeye inerek inceleme yapmaları gerekmektedir.

(2) 02.01.1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi veya kullanılması ihtimalinin bulunduğu haller ile benzeri diğer şüpheli durumlarda yeminli mali müşavirler herhangi bir kademe sınırlaması olmaksızın işlemin gerçek mahiyetini ortaya çıkarıncaya kadar alt kademelere ineceklerdir. Öte yandan, 1(3) ve 15(4) sıra nolu Tebliğler çerçevesinde yapılan iadelerde karşıt incelemenin kural olarak ihracat konusu mal veya hizmetin imalatçısı konumundaki alt mükelleflerin bir alt kademesine kadar yapılması zorunludur. Ancak, ithal edildikten sonra Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesi kapsamında ihraç edilen ürünlerde söz konusu malı ithal eden firmanın kayıtlarına inilmesi yeterli olacaktır.

Karşıt incelemenin bu Tebliğin II-3 bölümü çerçevesinde teyit yazısı alınmak suretiyle yapıldığı hallerde teyit alan ve teyit veren yeminli mali müşavirlerin karşıt inceleme yapma konusundaki sorumlulukları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. Yeminli mali müşavirler teyit vermek amacıyla yaptıkları karşıt incelemelerde işlemlerini tasdik ettikleri mükellefe mal veya hizmet satan mükellefler nezdinde inceleme yapmakla yükümlü olacaklardır. Daha alt kademelerdeki incelemeler, teyit isteyen yeminli mali müşavir tarafından yapılacaktır. Bununla birlikte, yeminli mali müşavirlerin kendi aralarında anlaşmaları halinde söz konusu alt kademe incelemelerinin de teyidi veren yeminli mali müşavir tarafından yapılması mümkün bulunmaktadır. Bu takdirde yapılan karşıt inceleme ile ilgili sorumluluk incelemeyi yapan yeminli mali müşavire ait olacaktır.

Örnek: Yeminli mali müşavir (X) mükellef (A) ile ihracat istisnasından kaynaklanan KDV iadesi için tasdik sözleşmesi düzenlemiştir. (A) mal ve hizmet alımlarını (B), (C) ve (D)’den gerçekleştirmiştir. (D)’nin yeminli mali
müşavir (Y) ile süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmaktadır. Bu örnekte yeminli mali müşavir (Y), yeminli mali müşavir (X)’e teyit verirken bu teyit amacıyla (D)’nin mal ve hizmet satın aldığı mükellefler nezdinde gerekli karşıt incelemeyi yapmakla yükümlüdür. Eğer, örneğin (D) mal ve hizmet alımını (E)’den gerçekleştirmiş ise (E) nezdindeki karşıt inceleme yeminli mali müşavir (Y) tarafından yapılacaktır. Ancak, (E)’ye mal ve hizmet satanlar nezdindeki karşıt incelemelerin yeminli mali müşavir (X) tarafından yapılması gerekmektedir. Bununla birlikte, yeminli mali müşavirler (X) ve (Y)’nin kendi aralarında anlaşmaları halinde sözkonusu incelemenin yeminli mali müşavir (Y) tarafından yapılması da mümkündür. Bu taktirde teyit yazısında bu hususa açıklık getirilmesi gerekir. Öte yandan, örnekte (E) ve (E)’ye mal ve hizmet satanların süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmeleri bulunuyor ise yukarıda açıklanan esaslara göre anılan mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden de teyit alınabileceği tabiidir.

Diğer taraftan, yeminli mali müşavirlerin tam tasdik kapsamında yapacakları karşıt incelemelerde daha önce belirtilen esaslara uymaları, teyit amacıyla yaptıkları karşıt incelemeler ile yetinmemeleri gerekmektedir. Yukarıdaki örnekte yeminli mali müşavir (Y)’nin, yeminli mali müşavir (X)’e teyit vermek için (D)’ye mal ve hizmet satanlar nezdinde karşıt inceleme yapması yeterli olacaktır. Ancak, (D)’nin işlemlerini tasdik ederken (D)’ye mal ve hizmet satanlar nezdinde karşıt inceleme yapması yeterli olmayabilecektir. Daha önce de belirtildiği üzere, hangi kademeye kadar karşıt inceleme yapılacağına yeminli mali müşavir sorumluluğunu üstlenmek suretiyle
kendisi karar verecektir.

3- Yazılı Teyit Almak Suretiyle Karşıt İnceleme.

Süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenlemiş mükellefler nezdinde KDV iadesi veya tam tasdik dolayısıyla yapılacak karşıt incelemelerin, bu mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden teyit yazısı alınması suretiyle yapılması da mümkündür. Ancak, süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinin teyit vermek istememesi halinde bu mükellefler nezdindeki karşıt inceleme tasdik işlemini yapan yeminli mali müşavir
tarafından yerine getirilecektir.

Süresi geçtikten sonra tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükellefler nezdindeki karşıt incelemeler de tasdik işlemini yapan yeminli mali müşavirler tarafından yapılacaktır.

4- Teyit Alınması Halinde Yeminli Mali Müşavirlerin Sorumluluğu

Teyit veren yeminli mali müşavirler verdikleri teyit yazısındaki bilgilerin doğruluğundan genel hükümler uyarınca sorumludurlar. Teyit alan yeminli mali müşavirler aldıkları teyit yazılarındaki bilgileri titiz bir şekilde kontrol etmekle yükümlüdürler. Teyit yazılarındaki bilgilerin birbiriyle veya teyidi isteyen yeminli mali müşavirin elindeki bilgi ve belgelerle uyumlu olmadığı hallerde veya tereddüt uyandıran sair hallerde teyit yazıları işleme konulmadan önce gerekli araştırmalar yapılacaktır. Yapılan araştırmalar neticesinde teyit yazısı ile ilgili uyumsuzluklar ve tereddütler giderildiği taktirde teyit yazısı işleme konulabilecektir.

Gerçeğe aykırı düzenlenmiş ya da eksik bilgi içeren teyit yazılarını gerekli kontrolleri yapmadan işleme koyan yeminli mali müşavirler doğacak sonuçlardan sorumlu olacaklardır. Öte yandan, karşıt incelemelerin bizzat
incelemeyi yapan yeminli mali müşavir tarafından yapıldığı hallerde tutanaktaki bilgilerden anılan yeminli mali müşavirin sorumlu olacağı tabiidir.

(3) 18.02.1990 tarihli ve 20437 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır
(4) 28.02.1995 tarihli ve 22216 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

5- Karşıt İnceleme Yapılmasının Zorunlu Olmadığı Haller

KDV hariç tutarı 2 milyar lirayı aşmayan belgeler için karşıt inceleme yapılması zorunlu değildir. Ancak, bir aylık dönemde bir mükelleften alınan mal ve hizmet alımlarının toplamının 6 milyar lirayı aşması halinde anılan mükellef nezdinde karşıt inceleme yapılması gerekir. Bununla birlikte, KDV iadesi tasdik işlemlerinde indirilecek KDV’nin %80 veya daha fazlasına tekabül eden mal ve hizmet alımları ile ilgili karşıt incelemelerin yapılması zorunludur.

Genel ve katma bütçeli idarelerden, belediyelerden ve il özel idarelerinden veya en az %51 ya da daha fazla hissesi bu kurumlara ait olan kuruluşlardan yapılan mal ve hizmet alımları için yukarıdaki sınırlarla bağlı kalınmaksızın karşıt inceleme yapılması zorunlu değildir.

6- Karşıt İnceleme Sonuçlarının Tutanağa Bağlanması

Karşıt inceleme sonuçları düzenlenecek bir tutanakla tespit edilir. Tutanakta yeminli mali müşavirin imzası ve mührü, nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefin veya yetkili temsilcisinin imzası bulunur. Nezdinde karşıt
inceleme yapılan mükellef 4 Sıra Nolu Vergi Beyannamelerinin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce İmzalanması Hakkında Genel Tebliğ(5) uyarınca beyannamelerini imzalatmakla yükümlü ise tutanak serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından da imzalanacaktır. Teyit yazıları teyidi veren yeminli mali müşavir tarafından imza ve mühür ile onaylanacaktır.

7- Karşıt İnceleme Tutanaklarında ve Teyit Yazılarında Yer alması Zorunlu Bilgiler

Hem KDV iadesi tasdikleri hem de tam tasdik kapsamında düzenlenen karşıt inceleme tutanaklarında ve teyit yazılarında aşağıdaki asgari bilgilerin yer alması zorunludur.

– Karşıt inceleme yapan yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve vergi dairesi, mühür ve sicil numarası, vergi kimlik numarası,adresi, telefon ve faks numarası ve gerekli görülen diğer bilgiler.
– Karşıt inceleme yapan yeminli mali müşavirin sözleşmeli olduğu mükellefin adı-soyadı veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası.
– Karşıt inceleme konusu belge veya belgeleri düzenleyen mükellefin adı-soyadı veya unvanı ile vergi dairesi, vergi kimlik numarası ve karşıt incelemenin yapıldığı tarihteki açık adresi.
– Karşıt inceleme konusu belge veya belgeleri düzenleyen mükellefin ilgili yıla ilişkin yasal defterlerinin onay bilgileri.
– Teyit verilen hallerde, teyit isteyen yeminli mali müşavir ile ilgili yukarıda ilk sırada belirtilen bilgilerin yanısıra, teyit yazısını düzenleyen yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı bulunduğu oda ve vergi dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil numarası, adresi, telefon ve faks numarası.
– Karşıt inceleme konusu belge veya belgeleri düzenleyen bir tüzel kişilik ise kanuni temsilcileri ve hisse çoğunluğuna sahip ortakları hakkında yeterli bilgi.
– Teyit veren yeminli mali müşavirin mükellefi ile yaptığı tasdik sözleşmesinin yıl, ay ve gün içeren tarihi.
– Karşıt inceleme konusu belgeye ilişkin olarak, belgeyi düzenleyen mükellefin defterindeki yevmiye kaydının tarih ve numarası (Yevmiye kaydının yapılmadığı hallerde bu husus tutanakta belirtilecektir). – Karşıt incelemeye konu belge veya belgelerin düzenlendiği dönemle ilgili olarak bu belgeleri düzenleyen mükellefin KDV beyanları hakkında bilgi (teslim ve hizmet tutarı, istisna tutarı, KDV matrahı, hesaplanan katma değer vergisi tutarı, ödenecek/sonraki döneme devreden katma değer vergisi tutarı, tahakkuk fişinin tarih ve numarası).
– Nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefin “bir önceki dönemine” ilişkin olarak bir üst paragrafta belirtilen bilgiler.
– Nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefin malları (imalatçılarda hammaddeyi) tedarik ettiği alt firmalara ilişkin bilgiler (malın veya hammaddenin satın alındığı kişinin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, malın KDV dahil toplam bedeli, düzenlenen belgenin tarih ve numarası.) (mal veya hammadde alımlarının çok sayıda kişiden yapıldığı hallerde en yüksek 10 alıma ilişkin bilgilerin verilmesi yeterli olacaktır).

– Mal veya hizmet bedelinin ödenme şekline ve ödemeye ilişkin bilgi.
– Nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellef, faturada yer alan malın imalatçısı ise bağlı bulunduğu sanayi odası ve sicil numarası.
– Karşıt incelemeye konu faturanın düzenlendiği dönemde, faturayı düzenleyen mükellefin muhtasar beyannamesine göre çalıştırılan işçi sayısı, ücret ödemelerinin tutarı ve muhtasar beyannamenin verildiği
vergi dairesi hakkında bilgi.

Karşıt inceleme tutanakları ile ilgili olarak 20 Sıra No’lu “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin(6) A-5 bölümünde belirtilen esaslara uyulacaktır. Söz
konusu Tebliğde yer alan ve 21 Sıra Nolu Tebliğ(7) ile 100 milyon liraya yükseltilen hadler 2 milyar lira olarak belirlenmiştir. Ancak, bu Tebliğin II-5 bölümü uyarınca 2 milyar liranın altındaki mal ve hizmet alımları ile ilgili karşıt inceleme yükümlülüğünün bulunduğu hallerde bu karşıt incelemeler ile ilgili tutanaklar gerektiğinde rapora eklenecek ve düzenlenen listede bu alımlara da yer verilecektir.

8- Vergi Dairelerinden Bilgi İstenmesi

Yeminli mali müşavirler tasdik hizmeti verdikleri mükellefler ve bu mükelleflerin ticari ilişkide bulunduğu üçüncü kişiler ile ilgili olarak vergi dairelerinden bilgi isteyebilirler. Bilgi isteme yazılarında aşağıdaki hususların yer alması ve ayrıca 20 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin A-9 bölümünde belirtilen esaslara uyulması gerekir.
– Yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve vergi dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil numarası, adresi, telefon ve faks numarası
– Yeminli mali müşavirin tasdik hizmeti verdiği mükellefin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası, adresi, telefon ve faks numarası.
– Tasdik sözleşmesinin türü, tarihi ve sayısı.

– Hakkında bilgi talep edilen mükellefin adı-soyadı veya unvanı, vergi
kimlik numarası ve adresi.
Bilgi isteme yazılarında, hakkında bilgi istenen mükellefin tasdik hizmeti verilen mükellef ile bağlantısı ve bilgi istenen konu açıklıkla belirtilecektir.
Vergi dairelerinden bu şekilde elde edilen bilgilerin gizliliğine dikkat edilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde ilgili mevzuat uyarınca gerekli işlemin yapılacağı tabiidir. Yeminli mali müşavirlerin yukarıdaki esaslara uygun yazılı bilgi talepleri 15 iş günü içerisinde yerine getirilecektir.

9- Parasal Hadler

Bu Tebliğde yer alan parasal hadler Bakanlığımızca özel bir belirleme
yapılmadığı taktirde her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılarak uygulanacaktır. Örneğin, bu konuda özel bir belirleme
yapılmadığı taktirde sözkonusu parasal hadler 2001 yılı için, 2000 yılı
işlemleri için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak
uygulanacaktır.

III- Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

19 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve
Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin(8) karşıt inceleme ile ilgili
hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğ olunur.

(5) 29.06.1997 tarihli ve 23034 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(6) 19.02.1996 tarihli ve 22559 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(7) 07.02.1997 tarihli ve 23005 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(8) 08.11.1995 tarihli ve 22457 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

31.03.2001 tarihli Serbest Muhasebeciilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:30)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 30)

31.03.2001 Cumartesi – Sayı: 24359 (Asıl)

Maliye Bakanlığından: 

213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin ikinci fıkrası ile vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zararmahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporuibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esaslarıbelirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik veYeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiğiyetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”(1)in 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının mali mevzuatta yer alan teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler yönünden başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemlerin tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.

Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise, tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği veYönetmelikte belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları belirtilmiştir.

Bakanlığımıza tanınan bu yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun(2) 3 üncü maddesinin (a) bendi ile düzenlenen istisnadan yararlanılmasının yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenentasdik raporu ibrazı şartına bağlanması nedeniyle bu Tebliğ ile yeminli mali müşavirler tarafından bu çerçevede yapılacak tasdikin usul ve esasları belirlenmektedir.

1- Yararlanılması Tasdik Raporu İbrazı Şartına Bağlı İstisna Kazançlar
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi hükmü uyarınca, anılan madde hükmünün yürürlüğe girdiği 1/1/1998 tarihi ile 31/12/2000 tarihi arasında Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan illerde yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu illerdeki iş yerlerinde fiilen ve sürekli olarak 10 ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları işe başlama tarihinden itibaren yatırım dönemi dahil 5 vergilendirme dönemi gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın uygulanmasına ilişkin açıklamalar 1 seri no’lu Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi Genel Tebliği(3) ile yapılmıştır.Vergi Usul Kanunun mükerrer 227 nci maddesi hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde düzenlenen istisnadan yararlanılabilmesi için bu Tebliğ ile belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1.1- Yıllık Beyana Tabi Kazançlarda İstisna Uygulaması
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında elde ettikleri kazancın tutarı 100 milyar lirayı aşan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin istisnadan yararlanabilmeleri için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmeleri zorunludur. Belirtilen nitelikteki kazançlarının tutarı 100 milyar lirayı aşmayan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu zorunluluk kapsamında değildir. Bu tutar izleyen yıllarda Bakanlığımızca ayrıca belirlenmediği taktirde her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda bir milyar liradan küçük tutarlar dikkate alınmayacaktır.

Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ile bildirimlerinin tasdiki amacıyla (tam tasdik) kanuni süresinde sözleşme düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde düzenlenen istisnadan yararlanabilmeleri için ayrıca yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu durumda istisnadan yararlanılması için gerekli şartların sağlandığının ve istisnanın gerçek tutarının bu Tebliğ çerçevesinde araştırılarak tespit edilmesi ve bu hususlara tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi zorunludur.

1.2- Tevkifat Halinde İstisna Uygulaması
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamına giren kazançlar hakkında 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi hükmünün uygulanmaması için de yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi zorunludur. Buna göre, anılan madde kapsamındaki faaliyetler ile ilgili olarak nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden tevkifat yapılmamasının istenilmesi halinde, nakden veya hesaben ödemeye hak kazanılan tarih itibarıyla 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde öngörülen şartların bulunduğunu ve ödemenin gerçek tutarını tespit eden ve bu Tebliğ ekinde örneği gösterilen yeminli mali müşavir tasdik raporunun mükellefin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir. Vergi dairesince yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayanılarak, vergi sorumlusuna hitaben “mükellefe yapılacak ödemenin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi uyarınca istisna kapsamında bulunduğunun yeminli mali müşavir tasdik raporu ile belirlendiğini ve bu nedenle kendisine bu kapsamda yapılacak ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapılmaması gerektiğini” belirten vergi dairesi müdürünün imzasını ve dairenin mührünü taşıyan bir yazı verilecektir.

(1) 02.01.1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 23.01.1998 tarihli ve 23239 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 27.02.1998 tarihli ve 23271 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Bu kapsamda yapılacak ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapılmaması uygulamasından yararlanılabilmesi için herhangi bir parasal sınır öngörülmemiştir. Bu nedenle, vergi tevkifatı yapılmaması uygulamasına konu olacak ödeme tutarı ne olursa olsun, bu uygulamadan yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi gerekmektedir.

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında yürütülen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan ödemelerin daha önce tevkifata tabi tutulmuş olması halinde, tevkif edilen vergilerin bu Tebliğ’de belirtilen esaslara uygun olarak düzenlenecek yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayanılarak iade edilmesi mümkün bulunmaktadır.

2- Tasdikin Amacı ve Niteliği
Bu Tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; tasdik hizmeti verilen mükellefin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde düzenlenen istisnadan yararlanılması için gerekli şartları taşıyıp taşımadığının ve yararlanılacak istisnanın gerçek tutarının araştırılması ve tespit edilmesidir. Araştırılacak asgari hususlar Tebliğe ekli rapor örneğinde belirtilmiştir.

Yeminli mali müşavirler incelemelerini 29 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin I/2-3 bölümünde yer alan esasları da dikkate alarak yürüteceklerdir. Yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışması kapsamında; 4325 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1 seri no’lu Tebliğ hükümlerine uyulup uyulmadığını, istisnadan yararlanma şartlarının yerine getirilip getirilmediğini ve istisnanın gerçek tutarını rapor örneğinde yer alan hususları da dikkate alarak araştırmaları zorunludur.

3- Tasdik Raporunda Bulunması Gerekli Asgari Bilgiler
Tasdik raporları, bu Tebliğin 1 no’lu ekini oluşturan rapor kapağı ile 2 no’lu ekini oluşturan rapor örneğine uygun olarak hazırlanacaktır. Rapor, içeriği itibarıyla rapor örneğinde yer alan asgari hususları ihtiva edecektir.

4- Tasdik Raporunu Tanzim Eden Yeminli Mali Müşavirlerin Müşterek ve Müteselsilen Sorumluluğu
Tebliğ ekindeki rapor örneğinde yer alan asgari bilgilerin aranması ve araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler belgelerin geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

5- Raporun Vergi Dairesine İbraz Edilmesi
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında elde ettikleri kazancın tutarı 100 milyar lirayı aşan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine ilişkin tasdik raporları yeminli mali müşavirler tarafından genel esaslar çerçevesinde mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine teslim edilecektir.

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında elde edilen kazanç üzerinden tevkifat yapılmaması için düzenlenen raporların ise nakten veya hesaben ödeme yapılmadan ilgili vergi dairesine verilerek vergi dairesinden bu Tebliğin 1.2 bölümünde belirtilen yazının alınması ve ödemeyi yapacak kişiye ibraz edilmesi gerekir.

Tebliğ olunur.

Kaynak

20.07.2001 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 31)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 31)

20.07.2001 Cuma – Sayı: 24468 (Asıl) 

Maliye Bakanlığından: 

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ve bu maddeye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”(1)’in 7 nci maddesi hükmü uyarınca 3568 sayılı Kanunun uygulanması ile ilgili olarak aşağıdaki düzenleme ve açıklamaların yapılması uygun görülmüştür. 1- Süresinde Düzenlenmiş Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunmayan Mükelleflere Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu ile KDV İadesinde Sınır Yeminli mali müşavirlerle süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükelleflerin yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden aldıkları katma değer vergisi iadelerinde 15 milyar lira olarak uygulanmakta olan had 60 milyar liraya yükseltilmiştir.

İndirimli orana tabi işlemlerden doğan katma değer vergisinin yeminli mali müşavir tasdik raporu ile iadesinde yukarıdaki tutar iki kat olarak uygulanır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara 43(2) veya 61(3) seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri kapsamında yapılan satışlarla ilgili katma değer vergisi iadelerinde 5 milyar lira olarak uygulanmakta olan had ise 15 milyar liraya yükseltilmiştir.

Süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan sektörel dış ticaret şirketlerinin 61 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamındaki iade taleplerinde iade edilecek tutar, ortak bazında 15 milyar liralık had aşılmamak kaydıyla iade talep edilen dönemde ortaklardan alınarak ihraç edilen mal bedellerine ilişkin KDV toplamı dikkate alınarak hesaplanacaktır. Örnek: 80 ortaklı (X) sektörel dış ticaret şirketi Mayıs 2001 döneminde 61 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamında 20 ortağından mal alarak ihraç etmiştir. Şirketin süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmaktadır. Ortaklardan alınarak ihraç edilen mal bedellerine ilişkin KDV tutarları 5 ortağın her biri için 8 milyar, 5 ortağın her biri için 10 milyar, geriye kalan 10 ortağın her biri için de 15 milyar liradır.

Yukarıdaki örneğe göre (X) sektörel dış ticaret şirketinin Mayıs 2001 döneminde 61 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamında yeminli mali müşavir tasdik raporu ile alabileceği KDV iadesinin toplam tutarı (5*8+5*10+10*15=) 240 milyar lira olarak hesaplanacaktır. Öte yandan, sektörel dış ticaret şirketlerinin 61 seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamındaki iade taleplerinde indirimli teminat uygulamasından yararlanmaları da mümkün bulunmaktadır. 2- Yeminli Mali Müşavir ile Süresinde Düzenlenmiş Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunan Mükelleflerin Gelir ve Kurumlar Vergisi Tevkifatının İadesi Bilindiği üzere, gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerine göre hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden, beyannameye dahil kazançlar üzerinden daha önce tevkif yoluyla kesilen vergiler mahsup edilmekte, arta kalan kısım ise 169(4) ve 241(5) seri no’lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde yer alan açıklamalar çerçevesinde mükellefin talebi üzerine nakden ve/veya mahsuben iade edilmektedir. Muhtelif tarihlerde yayımlanan gelir vergisi genel tebliğleri ile inceleme ve teminat aranılmaksızın yapılacak iade tutarları belirlenmiş olup son olarak 233(6) seri no’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile mahsuplar sonunda kalan ve tutarı 2 milyar lira ve daha az olan vergilerin teminat aranmaksızın ve inceleme yapılmaksızın iade edileceği, 2 milyar lirayı aşan vergilerin ise 2 milyar lirasının (birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerine ait istihkaklardan tevkif yoluyla kesilen vergilerde 2 milyar liranın tamamı ile fazlasının %30’unun) teminat aranmaksızın ve inceleme yapılmaksızın red ve iade edileceği açıklanmış bulunmaktadır.

Yeminli mali müşavirler ile süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan mükellefler için yukarıda belirtilen 2 milyar liralık tutarın 40 milyar lira olarak uygulanması uygun görülmüştür. Buna göre, süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin sözleşme düzenledikleri yıla ilişkin gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerine göre hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden, beyannameye dahil kazançlar üzerinden daha önce tevkif yoluyla kesilen vergilerin mahsup edilmesinden sonra artan kısmın 40 milyar lirayı aşmaması halinde bu tutarlar yeminli mali müşavir tasdik raporu ile mükellefe iade edilecektir. Mahsuptan sonra artan kısmın 40 milyar lirayı aşması halinde ise yeminli mali müşavir tasdik raporu ile iade yapılmayacaktır.

(1) 02.01.1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (2) 28.7.1994 tarihli ve 22004 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (3) 1.3.1997 tarihli ve 22920 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (4) 22.07.1992 tarihli ve 22292 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (5) 01.03.2001 tarihli ve 24333 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (6) 15.06.2000 tarihli ve 24080 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerine göre hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden, beyannameye dahil kazançlar üzerinden daha önce tevkif yoluyla kesilen vergilerin mahsup edilmesinden sonra artan kısmın diğer vergi borçlarına mahsubunun talep edilmesi halinde de yukarıdaki esaslar geçerli olacaktır.

Süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerin gelir vergisi veya kurumlar vergisi iadesini inceleme sonucunu beklemeksizin teminat göstererek talep etmeleri halinde alınması gereken teminat %50 oranında alınacaktır.

Süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerin yukarıda belirtilen uygulamadan yararlanabilmeleri için düzenlenen tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde mükellefin iadeye hak kazandığı tutarın, Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği ve ilgili gelir vergisi kanunu genel tebliğleri ile yapılan düzenlemeler çerçevesinde kanıtlayıcı belgeleri ve yasal dayanakları belirtilmek suretiyle açıklanması gerekir. Raporda tevkif suretiyle alınan vergilere ilişkin bilgilere yer verilmesi ve ayrıca konuya ilişkin gelir vergisi genel tebliğlerinde belirtilen kanıtlayıcı belgelerin rapora eklenmesi zorunludur. Bu şekilde düzenlenmiş tam tasdik raporları teslim edilmeden yukarıdaki uygulamadan yararlanılması mümkün değildir.

İlgili mevzuata göre mükellefe iadesi gereken tutarın yeminli mali müşavir tam tasdik raporuna göre iade edilen tutardan daha az olduğunun belirlenmesi halinde ortaya çıkan vergi ziyaı, gecikme faizi ve buna bağlı cezalardan yeminli mali müşavirin müteselsilen sorumlu olacağı tabiidir. 3- Bilgi Formları 28 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(7) ile getirilen sürekli bilgi verme yükümlülüğü ile ilgili olarak aşağıdaki değişikliklerin yapılması uygun görülmüştür.

Tebliğde, anılan Tebliğe ekli (2) numaralı formun 6 aylık dönemler halinde yılda iki kez doldurulacağı, ilk dönem formlarının içinde bulunulan yılın Temmuz ayı sonuna kadar, ikinci dönem formlarının ise izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar gönderileceği belirtilmiştir. Bundan böyle, sözkonusu (2) numaralı formun yılda bir kez olmak üzere Temmuz ayı sonuna kadar doldurulup gönderilmesi uygun görülmüştür.

Öte yandan (2) numaralı formun “2- Yeminli Mali Müşavirin Beyanına İlişkin Bilgiler” başlıklı bölümü kaldırılmıştır. 4- Parasal Hadler Bu Tebliğde yer alan parasal hadler Bakanlığımızca özel bir belirleme yapılmadığı takdirde her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacaktır. Bu şekilde yapılacak hesaplamada 500 milyon lira ve daha düşük olan tutarlar dikkate alınmayacak, 500 milyon liradan fazla olan tutarlar ise 1 milyar liraya yükseltilecektir.

Tebliğ olunur.

06.12.2000 tarihli ve 24252 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

26.01.2002 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 32)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 32)

26.01.2002 Cumartesi – Sayı: 24652 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

Yararlanılması yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibrazı şartına bağlanmış olan yeniden değerleme, kurumlar vergisi istisnaları ve yatırım indirimi işlemlerine ilişkin olarak daha önce Bakanlığımızca yayımlanan 25 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(1) ile belirlenerek, yeniden değerleme işlemlerinde 200 milyar lira, kurumlar vergisi istisnaları işlemlerinde 20 milyar lira ve yatırım indirimi istisnası işlemlerinde 100 milyar lira olarak uygulanmakta olan hadler; Vergi Usul Kanununun(2) mükerrer 227 inci ve 3568 Sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun(3) 12 inci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 2002 yılı için (kendilerine özel hesap dönemi tayin olunan mükelleflerin 2002 yılında başlayan özel hesap dönemleri dahil) aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

1. Yeniden Değerleme İşlemleri;

Yeniden değerlemeye esas alınan amortismana tabi iktisadi kıymetlerinin tutarı 500 milyar lirayı aşan mükellefler, söz konusu kıymetlerin yeni değerleri üzerinden amortisman ayırabilmeleri için, bu işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir.

2. Kurumlar Vergisi İstisnalarına İlişkin İşlemler;

A tipi yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançlarına ilişkin istisna ile Kurumlar Vergisi Kanununun(4) geçici 28’inci maddesi hükmüne göre yararlanılacak istisna tutarının 50 milyar lirayı aşması halinde, mükellefler bu haddi aşan istisnalara ilişkin işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir.

3. Yatırım İndirimi İstisnasına İlişkin İşlemler;

Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri, yatırım teşvik belgesine bağlı olan ve proje tutarları toplamı 250 milyar lirayı aşan yatırımları nedeniyle yıllık beyannamelerinde yatırım indirimi istisnasından yararlanabilmek için, bu haddi aşan yatırım indirimine konu harcamalarını yeminli mali müşavirlere tasdik ettireceklerdir.

4. Parasal Hadler;

Bu Tebliğde yer alan parasal hadler Bakanlığımızca özel bir belirleme yapılmadığı takdirde her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacaktır. Bu şekilde yapılacak hesaplamada 1 milyar liradan daha düşük olan tutarlar dikkate alınmayacaktır.

Tebliğ olunur.

(1) 30.12.1999 gün ve 23.922 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.
(2) 10.01.1961 gün ve 10703 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.
(3) 13.06.1989 gün ve 20194 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.
(4) 10.06.1949 gün ve 20194 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.

Kaynak

28.05.2003 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 34)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 34)

28.05.2003 Çarşamba – Sayı: 25121 (Asıl)

Maliye Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 12 nci maddesi ile Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik(2)’in 7 nci maddesinin ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu(3)’nun mükerrer 227 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na vermiş olduğu yetkiye istinaden; yeminli mali müşavir tasdik raporu ile katma değer vergisi iadesi ve yatırım indirimi istisnası konularının uygulama usul ve esaslarına ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

A. KATMA DEĞER VERGİSİ MAHSUP VE/VEYA İADESİ İŞLEMLERİ

Mahsup veya nakit yoluyla iade taleplerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlığımızca yayımlanmış Katma Değer Vergisi Genel Tebliğlerinde ayrıntılı olarak belirlenmiş bulunmaktadır. Bu nedenle, nakden veya mahsuben iade taleplerinin yerine getirilmesinde söz konusu Genel Tebliğlerde yapılan ve bundan sonra yapılacak açıklamalar çerçevesinde işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda;

1. Katma değer vergisi iade alacağının, hak sahibi mükellefin kendisinin, ortaklarının veya kendisine mal veya hizmet satan kişilerin vergi borçlarına, ithalat sırasında uygulanan vergilere ve Sosyal Sigortalar Kurumu prim borçlarına mahsubu talepleri miktarına bakılmaksızın inceleme raporu ve teminat aranmadan yerine getirileceğinden, bu mahsup talepleri için yeminli mali müşavir tasdik raporu gerekmemektedir.

2. Katma Değer Vergisi iadesi taleplerinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği(4)’nin Genel Esaslar ve Özel Esaslar alt başlıklarında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre iade talepleri Genel Esaslara göre değerlendirilmesi gereken mükelleflerin talepleri yeminli mali müşavir tasdik raporu ile yerine getirilebilmektedir. İade talepleri Özel Esaslara göre değerlendirilmesi gereken mükelleflerin ise, taleplerinin yeminli mali müşavir tasdik raporu ile yerine getirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

3. 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin I/3 bölümüne göre mükellefler, inceleme başlamadan önce vergi incelemesi yoluyla iade taleplerinden vazgeçerek teminat karşılığı veya yeminli mali müşavir tasdik raporu ibrazı ile iade talebinde bulunabilmektedirler. İnceleme başladıktan sonra talepte bulunulması halinde ise, inceleme elemanının genel esaslara göre iade yapılmasına engel bir görüşünün olmaması şartıyla iade yeminli mali müşavir raporuna dayanılarak yapılabilecektir.

4. 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin I/1.1.3 bölümünde de belirtildiği üzere; Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11 inci maddesi kapsamında yapılan katma değer vergisi iadesi işlemlerinde, hizmet ihracı, bavul ticareti ve ihraç kaydıyla satışlarda satışın bavul ticareti kapsamında ihracat yapanlara yapılması dışındaki işlemlerden doğan iadeler nedeniyle düzenlenecek tasdik raporlarına döviz alım belgelerinin eklenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Dolayısıyla yeminli mali müşavirler bu konuda düzenlenecek tasdik raporlarına söz konusu döviz alım belgelerini eklemeyecekler, ancak herhangi bir şekil şartına bağlı olmaksızın bu belgelerin gerçeği yansıttığına ilişkin tespitlerini raporlarında açıkça belirteceklerdir.

5. 85 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği(5)’nin A/3 bölümünde de belirtildiği üzere; Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29/2 nci maddesi kapsamında yapılan teslim ve hizmetlerden doğan iadeler için düzenlenecek katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarına,

– İlgili yıldaki alış ve satış faturaları listesi,

– Yıllık iade tutarının hesaplanmasına ilişkin tablo, eklenecektir.

B. KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ İŞLEMLERİNDE KARŞIT İNCELEME

Katma değer vergisi iadesi işlemlerinde karşıt inceleme yapılmasının zorunlu olduğu ve olmadığı haller 27(6) ve 29(7) Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Ancak, yeminli mali müşavirlerce katma değer vergisi iadesi tasdik işlemlerinde mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak yapılan karşıt incelemelerle (karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan kurum ve kuruluşlardan yapılan mal ve hizmet alımları toplamı dahil) %80 oranına ulaşılması yeterli olacaktır. Bu durumda, kalan %20’lik kısım içerisinde belli miktarı aşması nedeniyle karşıt inceleme yapılması zorunluluğu bulunan belgeler mevcut olsa bile, sorumluluk yeminli mali müşavire ait olmak üzere, %80 oranı ile yetinilmesi mümkün bulunmaktadır.

C. YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASI İŞLEMLERİ

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 227 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na vermiş olduğu yetkiye istinaden usul ve esasları belirlenerek tasdik zorunluluğu öngörülen “yatırım indirimi” istisnasına konu işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi ve tasdik raporlarının ilgili yıl gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte veya 24 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(8)’nde öngörüldüğü üzere beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içerisinde verilmesi gerekmektedir.

1. Tasdik İşlemlerinin Yaptırılmamasının Sonucu

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 227 nci maddesinin 2 numaralı bendinde, vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlamaya Maliye Bakanlığı’nın yetkili olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca söz konusu maddede, 2 numaralı bent hükmüne göre yararlanılması yeminli mali müşavirlerce düzenlenen tasdik raporu ibrazı şartına bağlı konularda, tasdik raporunu zamanında ibraz etmeyen mükelleflerin tasdike konu haktan yararlanamayacakları belirtilmiştir. Dolayısıyla, evvelce yayımlanmış olan Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri ile usul ve esasları belirlenerek tasdik zorunluluğu öngörülen “yatırım indirimi” istisnasına konu teşkil eden işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdikinin yaptırılmaması veya tasdik raporunun süresinde ibraz edilmemesi hallerinde, mükellefler yatırım indirimi için öngörülen diğer şartları yerine getirmiş olsalar dahi istisnadan yararlanamayacaklardır.

2. Geçmiş Yıllara İlişkin Olarak Yatırım İndirimi İstisnasından Yararlanılması

Vergiye tabi kazanç beyan edilmeyen dönemlerde istisnadan yararlanılması söz konusu olmayacağından yatırım indirimi tasdik raporu ibrazı da gerekmeyecektir. Ancak, kazanç olmaması nedeniyle, geçmiş yıllarda yararlanılamayan yatırım indirimi istisnasından, kazancın olduğu ilk yılda yararlanılması nedeniyle geçmiş yılları da kapsayan bu yıla ait tasdik raporunun süresinde ibrazı gerekecektir.

Yatırım indirimi tasdik raporları, istisnadan ilk defa yararlanılan döneme ilişkin olarak verilecek gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme süresinde veya bu sürenin bitimini takip eden iki ay içerisinde ilgili vergi dairesine verilecektir. Yatırım bitmiş ve yazılan tasdik raporu yatırım harcamalarının tümünü kapsıyorsa, sonraki dönemlerde verilecek beyannamelerde indirim konusu yapılan yatırım indirimi istisnaları için ayrıca tasdik raporu aranmayacaktır.

D. YÜRÜRLÜK

Bu Genel Tebliğ hükümleri, henüz sonuçlanmamış işlemlere de uygulanmak üzere yayımı tarihinden itibaren hüküm ifade eder.

Tebliğ olunur.

(1) 13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 02.01.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 10.01.1961 tarih ve 10703 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(4) 23.11.2001 tarih ve 24592 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(5) 19.03.2002 tarih ve 24700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(6) 06.12.2000 tarih ve 24252 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(7) 02.03.2001 tarih ve 24334 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(8) 24.03.1998 tarih ve 23296 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

27.03.2004 tarihli Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 35)

 

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 35
27.03.2004 Cumartesi – Sayı: 25415 (Asıl)
Maliye Bakanlığından:

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu(1)’nun 12 nci maddesi ile Yeminli Mali
Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik(2)’in 7 nci maddesinin ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu(3)’nun mükerrer 227 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na vermiş olduğu yetkiye istinaden “yatırım indirimi” ile ilgili işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdik edeceği konular kapsamına alınmış ve gerekli açıklamalar 7(4), 18(5) ve 20(6) Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde ve diğer ilgili genel tebliğlerde yapılmıştır.

Yukarıda belirtilen yetkilere dayanılarak mükelleflerin, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu(7)’nun 19 uncu maddesine göre “yatırım indirimi” istisnasından yararlanmaları için aranan şartları taşıdıklarının yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar ile gerek 24/04/2003 tarihinde yürürlüğe giren anılan madde uyarınca ve gerekse bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce mevcut bulunan düzenleme uyarınca yatırım indirimi istisnasından yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz zorunluluğuna ilişkin hadler bu Tebliğle belirlenmektedir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 19 uncu maddesi ile bu maddenin uygulamasına ilişkin yapılan düzenlemeler ve bu Genel Tebliğ hükümleri birlikte mütalaa olunacaktır.

I- YATIRIM İNDİRİMİ TASDİK İŞLEMLERİNDE UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR İLE TASDİK ZORUNLULUĞUNA İLİŞKİN HADLERİN BELİRLENMESİ:

1. Tasdik Zorunluluğu Getirilen Yatırım Tutarı:

Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, Gelir Vergisi Kanunu’nun 19 uncu maddesi kapsamında 2003 yılı içinde yaptıkları 250 milyar lirayı aşan yatırım harcamalarının istisnadan yararlanabilmesi için, bu işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunludur.

Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 61 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, 24/04/2003 tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere göre yatırım indirimi istisnasından yararlanmaya devam etmek isteyen mükelleflerin de, 2003 yılı içinde yaptıkları 250 milyar lirayı aşan yatırım harcamalarının istisnadan yararlanabilmesi için bu işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunludur.

 

 

(1)13/06/1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2)02/01/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3)10/01/1961 tarih ve 10703 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(4)30/01/1993 tarih ve 21481 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(5)30/07/1995 tarih ve 22359 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(6)19/02/1996 tarih ve 22559 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(7)06/01/1961 tarih ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

2. Tam Tasdik Yaptıran Mükellefler:

Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyanname ve eklerinin tasdiki (tam tasdik) için sözleşme düzenlemiş olan mükelleflerin, yatırım indirimi istisnasından yararlanmaları için ayrıca yatırım indirimi istisnası tasdik raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu mükelleflerin yatırım indirimi istisnasına konu teşkil eden işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce tasdiki için bu Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde yapılan inceleme ve tetkiklere tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi gerekmektedir.

3. Tasdik İşleminin Yaptırılmaması veya Tasdik Raporlarının Zamanında
İbraz Edilmemesi:

Yatırım indirimi için öngörülen diğer şartlar yerine getirilmiş olsa dahi Bakanlığımızca tasdik zorunluluğu getirilen “yatırım indirimi” istisnasına konu teşkil eden işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmemesi veya tasdik raporunun süresinde ibraz edilmemesi hallerinde istisnadan yararlanılması mümkün değildir.

4. Tasdik Raporunun İbraz Süresi:
Tasdik raporlarının ilgili yıl gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde verilmesi gerekir.

II- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASI KONUSUNDA
YAPACAKLARI ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER:

3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile tasdike ilişkin usul ve esasların belirlenmesi yetkisi Maliye Bakanlığına verilmiş ve bu yetkinin çıkarılacak yönetmeliklerle kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Tasdik işlemi ile ilgili araştırma ve incelemelerin planlanması, kanıtların toplanması, denetim teknikleri ve tasdike ilişkin diğer usul ve esaslar Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te açıklanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışmasının yürütülmesi sırasında tasdik konusu ve kapsamı ile ilgili yeterli miktarda güvenilir kanıtları toplamak zorunda oldukları belirtilmiş ve kanıt miktarının yeterli olup olmadığının belirlenmesinde, kanıtın nitelik ve nicelik açısından önemi, hatalı veya hileli olma riski, güvenilirliği gibi hususların göz önünde bulundurulacağı açıklığa kavuşturulmuştur. Maddenin devamında ise kanıt toplamanın amacı açıklanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 15 inci maddesinde ise yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışmalarının yürütülmesinde kanıtları hangi tekniklerle toplayacakları konusu düzenlenmiş olup bu düzenleme uyarınca yeminli mali müşavirlerin kanıtları; sayım ve envanter incelemesi, belge incelemesi, bilgi toplama, doğrulama, karşılaştırma ve puantaj, analitik inceleme ve benzeri tekniklerle toplamaları gerekmektedir.

Belirtilen bu hükümler uyarınca, yeminli mali müşavirler yatırım indirimi istisnası tasdik incelemeleri yaparken yeterli miktarda güvenilir kanıtı toplamakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için, diğer kanıt toplama ve denetim teknikleri yanında rapor dispozisyonunda yer alan hususlar da dikkate alınarak aşağıda belirtilen araştırma ve incelemelerin yapılması zorunludur.

1- Karşıt inceleme

Yeminli mali müşavirlerin yatırım indirimi istisnası tasdiki çalışmalarında karşıt inceleme yapmaları zorunludur. Karşıt incelemelerin
27(8) ve 29(9) Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapılması gerekmektedir.

2- Üretici veya ithalatçı firma bilgileri ile diğer belgeler

a- Yeminli mali müşavirler yatırım indirimi istisnası incelemelerinde satın alınan amortismana tabi iktisadi kıymeti üreten veya ithal edilmiş ise ihraç eden firmaya ilişkin; firma unvanı, adres, telefon, faks, varsa e-posta, internet ağı gibi bilgileri araştıracaklardır. Yurtdışındaki ihracatçının iktisadi kıymeti bir başka ülkeden alarak ihracat yapıyor olması halinde ihracatçı bilgileri yanında menşe ülkedeki üreticinin belirtilen bilgilerini
de elde etmeye çalışacaklardır.

b- Yatırımla ilgili varsa; fizibilite raporu ve üretici belgesi, taşıma belgesi, montaja ilişkin bilgi ve belgeler ile ithal edilmiş ise eşyanın gümrük hattından geçiş belgesi örneklerinin doğruluğu araştırılacak ve raporun ilgili bölümlerinde bu konuda yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilecektir.

3- Yatırım harcamalarına ilişkin borçlanma ve/veya ödeme bilgi ve belgeleri

İktisadi kıymetlere ilişkin olarak yapılan ödeme ve/veya borçlanma bilgi ve belgeleri (sözleşme, banka havalesi, çek vb) ile borç-alacak ilişkileri irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulamadıkları araştırılacaktır. Ayrıca, tevsik zorunluluğu kapsamında bulunan ödemelerin Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesi hükmü uyarınca yayımlanan 320(10), 323(11) ve 324(12) Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı kontrol edilecektir. Kayıtlara yansıtılan harcamalarla fiili yatırımlar arasındaki uygunluk kontrol edilecektir.

4- Kullanıma hazır halde bulunma

Yatırım indirimi istisnasına konu iktisadi kıymet, yatırımın yapıldığı yerde fiziki olarak gözlem suretiyle kontrol edilecek, iktisadi kıymetin yeni olduğu, kullanıma hazır olduğu veya kullanılmaya başlanıldığı tespit edilecektir.

5- Harcamalarla ilgili diğer belgelerin incelenmesi

Yatırım indirimi istisnasına konu harcamalarla ilgili karşıt inceleme yapılması zorunlu olmayan belgeler ile diğer belgelerin de hukuki geçerliliği ve gerçek durumu yansıttığı tespit edilecek ve şüphelenilen durumlarda ilgili mükellefler hakkında vergi daireleri ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacaktır.

(8) 06/12/2000 tarih ve 24252 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(9)02/03/2001 tarih ve 24334 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(10)04/07/2003 tarih ve 25158 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(11)01/08/2003 tarih ve 25186 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(12)28/10/2003 tarih ve 25273 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

III- YATIRIM İNDİRİMİ TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI ZORUNLU BİLGİLER:

Yeminli mali müşavirlerce yürütülecek incelemelerde yatırım indirimi mevzuatına ilişkin hükümlere uyulup uyulmadığı, zorunlu araştırma ve inceleme sonuçları ile rapor dispozisyonunda yer alan asgari hususlar da dikkate alınarak araştırılması zorunludur.

Yatırım indirimi istisnasından yararlanılmasına ilişkin tasdik raporları, bu Tebliğin (1) ve (2) numaralı ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır ve rapor içeriği itibariyle dispozisyonda yer alan hususlara ayrıca yer verilmelidir. Yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Tasdik raporlarının “Sonuç” bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, mükellefin aranan şartlara sahip olup olmadığı, yatırım indirimi istisnasına konu olan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin toplam tutarı ile bu yatırımlar nedeniyle uygulanacak yatırım indirimi istisna tutarı mutlaka belirtilecektir.

IV- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU:

Yeminli mali müşavirlerin yapacakları tasdik incelemelerinin amacı vergi istisnasından faydalanmak için gerekli şartların yerine getirilip getirilmediğini ve vergi matrahını oluşturan gelir ve kurumlar vergisi beyanlarının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerin ve kesilecek cezaların ödenmesinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Tebliğ olunur.

 

EK:1 – YMM Yatırım İndirimi Tasdik Raporu

EK:2 – Rapor Dispozisyonu

Kaynak

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun(1) 12 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik(2)ö in (Tasdik Yönetmeliği) 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiştir.

Bakanlığımızca yayımlanan 6 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği(3) ile 01.07.2003 gün ve 2003/5868 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar kapsamında özel tüketim vergisi sıfıra indirilen akaryakıt kullanımına ilişkin düzenleme ile getirilen imkandan yararlanılması yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenecek faaliyet raporu ibraz edilmesi şartına bağlanmış olup, Özel Tüketim Vergisi Sıfırlanmış Deniz Yakıtı Tasdik Raporunda bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor dispozisyonu, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğ ile belirlenmektedir.

I – TASDİKİN AMACI

Bu Tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; deniz yakıtı kullanan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, 01.07.2003 gün ve 2003/5868 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar ve buna ilişkin uygulama usul ve esaslarını belirleyen 6 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği ile gerektiğinde bu konuda yayımlanacak tebliğ ve benzeri düzenlemeler kapsamında, Özel Tüketim Vergisi sıfırlanmış deniz yakıtı uygulamasından yararlanması için mükelleflerin öngörülen şartları sağlayıp sağlamadıklarının tespit edilmesidir.

II – YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ SIFIRLANMIŞ DENİZ YAKITINA İLİŞKİN DÖNEM FAALİYETİ TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER

Özel Tüketim Vergisi Sıfırlanmış Deniz Yakıtı Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) no.lu ekini oluşturan rapor kapağına ve (2) no.lu ekini oluşturan raporun dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Bu Tebliğ ile 6 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

Sözü edilen Tebliğ uyarınca, Kararname kapsamında deniz yakıtı kullanan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin (ticari ve zirai kazançları gerçek usulde tespit edilmeyenler hariç) her takvim yılının ilk altı aylık 1 inci dönemi ve kalan altı aylık 2 nci döneminde kullandıkları deniz yakıtı ile gerçekleştirdikleri ticari ve zirai faaliyetlerine ilişkin olarak Yeminli Mali Müşavirler tarafından düzenlenecek Tasdik Raporunun, bu dönemleri takip eden ay başından itibaren 1 ay içerisinde deniz yakıtı kullanıcılarının KDV yönünden bağlı bulundukları vergi dairelerine verilmesi gerekmektedir.

Aynı mükellefle ilgili olarak aynı yılda, aynı yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen ve aynı vergi dairesine verilen müteakip tasdik raporlarının, “Genel Bilgiö bölümünde yer alan ve değişmeyen bilgilere raporda yer verilmesine veya değişmeyen belgelerin rapora eklenmesine gerek bulunmamaktadır.

Söz konusu bilgi ve belgelerde değişiklik yok ise bu bilgi ve belgelerin yer aldığı raporun tarih ve sayısı müteakip raporlarda belirtilecek, değişiklik olması halinde ise değişiklikle ilgili bilgi verilecektir. Her yıla ait ilk raporda bilgi ve belgelerin tamamına yer verilecek ve rapora eklenecektir.

Ayrıca, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği(4)’nin ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesiönin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusuö başlıklı sütun, “14- Özel Tüketim Vergisi Sıfırlanmış Deniz Yakıtı Tasdik Raporuö şeklinde kodlanacaktır.

III – YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Yeminli mali müşavirlerin yapmış olduğu incelemenin amacı, 01.07.2003 gün ve 2003/5868 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar hükmünden yararlanılması için aranılan şartların yerine getirilip getirilmediğini, deniz akaryakıtı kullanımının aranılan şartlara uygun olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini ve dolayısıyla bu konu ile sınırlı olmak üzere ödenmesi gereken özel tüketim vergisinin sıfıra indirilmesi gerekçesine uygun olarak kullanımın doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve Tasdik Yönetmeliği çerçevesinde her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde deniz akaryakıtının öngörülen mevzuata aykırı kullanımının tespiti nedeniyle alınması gereken vergilerden ve kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

IV – RAPORUN TESLİMİ

Özel Tüketim Vergisi Sıfırlanmış Deniz Yakıtı Tasdik Raporu, deniz yakıtı kullanıcılarının KDV yönünden bağlı bulundukları vergi dairelerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar, vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır.

Tebliğ olunur.

(1) 13/06/1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 02/01/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 31/12/2003 tarih ve 25333 (3.M) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(4) 16/12/1993 tarih ve 21790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

Bilindiği üzere, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu çerçevesinde yeminli mali müşavirlerce tasdik raporu düzenlenmesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 227 nci maddesi uyarınca vergi beyannamelerinin meslek mensuplarınca imzalanması konularına ilişkin usul, esas ve işlemlerde dikkate alınacak hadler belirlenmiş ve Bakanlığımızca özel bir belirleme yapılmadığı takdirde, bu hadlerin her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağı bu Kanuna ilişkin olarak yayımlanmış çeşitli Genel Tebliğlerde açıklanmıştır. 

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunun(1) 1 inci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti Devletinin para biriminin Yeni Türk Lirası (YTL) olduğu, 2 nci maddesinde Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken bir milyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası değişim oranının esas alınacağı ve 6 ncı maddesinde ise belirtilen maddelerin 01/01/2005 tarihinde yürürlüğe gireceği hükümleri bulunmaktadır.

5083 sayılı Kanun hükümlerine paralel olarak ve önceki hadler dikkate alınarak 1/1/2005 tarihinden itibaren geçerli olacak hadler Yeni Türk Lirası olarak aşağıda tespit edilmiştir.

1. 3568 Sayılı Kanun Çerçevesinde Yeminli Mali Müşavir (YMM) Tasdik Raporu Düzenlenmesi İşlemleriyle İlgili Hadler:

YMM’ler tarafından düzenlenecek tasdik raporları ile ilgili olarak, Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde uygulanan işlemlerdeki yeni hadler aşağıda belirlenmiştir. Buna göre, sözkonusu hadler;

1.1. 1 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-a-c maddesinde yer alan ihracat teslimleri ile ihraç kaydıyla tecil-terkin kapsamında yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iadesi işlemlerinde 210.000 Yeni Türk Lirası,

1.2. 5 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Kurumlar Vergisi Kanununda yer alan istisnalarla ilgili işlemlerde 110.000 Yeni Türk Lirası,

1.3. 6 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinde yer alan uluslararası taşımacılık hizmetleriyle ilgili katma değer vergisi iadesi işlemlerinde 210.000 Yeni Türk Lirası,

1.4. 8 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinde yer alan araçlar, petrol aramaları ve teşvik belgeli yatırımlarla ilgili iade işlemlerinde 210.000 Yeni Türk Lirası,

1.5. 9 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 29/2 maddesinde yer alan indirimli orana tabi teslim ve hizmetlerle ilgili iade işlemlerinde 420.000 Yeni Türk Lirası,

1.6. 15 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesinde yer alan bavul ticareti ve yolcu beraberi eşya ihracatıyla ilgili katma değer vergisi iadesi işlemlerinde 55.000 Yeni Türk Lirası,

1.7. 19 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen Katma Değer Vergisi Kanunun 15 inci maddesinde yer alan diplomatik istisnalar ile ilgili katma değer vergisi iadesi işlemlerinde 210.000 Yeni Türk Lirası,

1.8. 27 Sıra No.lu Genel Tebliğ ile karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan belgelerde, 11.000 Yeni Türk Lirası,

1.9. 35 Sıra No.lu Genel Tebliğde düzenlenen “yatırım indirimiö işlemlerinde, 2004 yılı yatırım harcamaları için 250.000 Yeni Türk Lirası,.

olarak uygulanacaktır.

2. Vergi Beyannamelerinin 3568 Sayılı Kanuna Göre Yetki Almış Meslek Mensuplarınca İmzalanması İşlemleriyle İlgili Hadler ve Yeni Türk Lirası Karşılıkları:

Vergi Beyannamelerinin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce İmzalanması Hakkında 4 Sıra No.lu Genel Tebliğde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde uygulanan işlemlerle ilgili olarak tespit edilen yeni hadler aşağıda belirtilmiştir.

2.1. Beyannamelerini imzalatma kapsamında olan mükellefler:

– Ticari, zirai ve mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerinden 2004 yılı aktif toplamı 3.000.000 ve net satışlar toplamı 6.000.000 Yeni Türk Lirasını aşmayan mükelleflerdir.

2.2. Beyannamelerini imzalatma kapsamı dışındaki mükellefler:

-İkinci sınıf tacirlerden, alım satım veya imalat faaliyetlerinde bulunanlardan, 2004 yılında satışlarının tutarı 100.000 Yeni Türk Lirasını, bu faaliyetler dışındaki işlerle uğraşanlardan 2004 yılı gayrisafi iş hasılatlarının tutarı 50.000 Yeni Türk Lirasını,

-Zirai kazancı işletme hesabı esasına göre tespit edilen çiftçilerden, 2004 yılında hasılatları tutarı 100.000 Yeni Türk Lirasını,

-Serbest meslek faaliyetinde bulunanlardan, 2004 yılında gayrisafi hasılatları tutarı 70.000 Yeni Türk Lirasını,

aşmayan mükellefler olarak belirlenmiştir.

Bu mükelleflerin söz konusu hadleri aşmaları durumunda, beyannamelerini meslek mensuplarına imzalatmaları gerektiği tabiidir.

3. Bakanlığımızca özel bir belirleme yapılmadığı takdirde, bu Genel Tebliğde yer alan parasal hadler her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacaktır. Bu şekilde yapılacak hesaplamada 500 Yeni Türk Lirası ve daha düşük olan tutarlar dikkate alınmayacak, 500 Yeni Türk Lirasından fazla olan tutarlar ise 1000 Yeni Türk Lirasına yükseltilecektir.

Tebliğ olunur.

 

(1) 31/01/2004 tarih ve 25363 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

38 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

4/4/2005 tarihli ve 2005/8704 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı3 eki Karar kapsamında 8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği4 ile, üreticiler tarafından yerli tarım ürünlerinden imal edilerek teslim edilen biyoetanole, harmanlayıcıların ise satın aldıkları biyoetanolü benzinle harmanlamasına ve elde edilen karışımı teslim etmelerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Söz konusu tebliğin 3/d maddesine göre bu kapsamdaki üreticiler ve harmanlayıcıların 2005/8704 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen düzenlemeden yararlanmaları Yeminli Mali Müşavir Raporu ibrazı şartına bağlanmıştır. Buna göre yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenmesi gereken “Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu” ile “Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporu”nda bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor şekli, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1 — Tasdikin Amacı

Bu tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; üreticiler ile harmanlayıcıların, 4/4/2005 tarihli ve 2005/8704 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar ve buna ilişkin uygulama usul ve esaslarını belirleyen 8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği ve gerektiğinde bu konuda yayımlanacak tebliğ ve benzeri düzenlemeler kapsamındaki uygulamadan yararlanılması için öngörülen şartları sağlayıp sağlamadıklarının tespit edilmesidir.

2 — Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ve Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporunda Bulunması Gereken Bilgiler

Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ile Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) ve (3) numaralı eklerini oluşturan rapor kapaklarına, (2) ve (4) numaralı eklerini oluşturan rapor dispozisyonlarına uygun olarak hazırlanacaktır. Bu Tebliğ ve 8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen belgeler ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü inceleme ile ilgili diğer belgelerin rapora eklenmesi gerekmektedir.

Aynı mükellefle ilgili olarak aynı yılda, aynı yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen ve aynı vergi dairesine verilen müteakip tasdik raporlarının, “Genel Bilgi” bölümünde yer alan ve değişmeyen bilgilere raporda yer verilmesine veya değişmeyen belgelerin rapora eklenmesine gerek bulunmamakta olup, bu bilgi ve belgelerin yer aldığı raporun tarih ve sayısı müteakip raporlarda belirtilecek, değişiklik olması halinde ise değişiklikle ilgili bilgi verilecektir. Düzenlenen raporun ilgili yılın ilk raporu olması halinde, bilgi ve belgelerin tamamına raporda yer verilecektir.

Ayrıca, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin5 ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun, “15-Yeminli Mali Müşavirlik Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ve 16- Yeminli Mali Müşavirlik Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporu” şeklinde kodlanacaktır.

3 — Yeminli Mali Müşavirlik Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ve Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporunun Vergi Dairelerine Teslim Edilmesi

8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliğinde Biyoetanol Üretim Tasdik Raporu ile Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Faaliyet Tasdik Raporlarının vergi dairelerine teslim edilmesi ile ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Söz konusu Genel Tebliğin 3/d maddesine göre;

–Üreticilerin, yerli tarım ürünlerinden imal ederek teslim ettikleri biyoetanole ilişkin olarak, her takvim yılının ilk altı aylık birinci dönemi ve kalan altı aylık ikinci dönemine ait yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen Biyoetanol Üretim Tasdik Raporunu KDV yönünden,

–Harmanlayıcıların, satın aldıkları biyoetanolün benzinle harmanlanmasına ve elde edilen karışımın teslimine ilişkin olarak, her takvim yılının ilk altı aylık birinci dönemi ve kalan altı aylık ikinci dönemine ait yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenecek Harmanlayıcılara Ait Biyoetanollü Benzin Tasdik Raporunu ÖTV yönünden,

bağlı bulundukları vergi dairelerine, bu dönemleri takip eden ay başından itibaren bir (1) ay içinde vermeleri gerekmektedir.

Söz konusu raporlar ilgili vergi dairelerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır.

4 — Yeminli Mali Müşavirlerin Müteselsil Sorumluluğu

8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği kapsamında yeminli mali müşavirler tarafından tasdik raporları düzenlenmesinin amacı; 4/4/2005 tarihli ve 2005/8704 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar ve 8 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği kapsamında üreticilerin yerli tarım ürünlerinden imal ederek teslim ettikleri biyoetanol ile harmanlayıcıların satın aldıkları biyoetanolü benzinle harmanlamasına ve elde edilen karışımı teslim etmelerine ilişkin hükümlerden yararlanılması için aranılan şartların yerine getirilip getirilmediğinin, üretim ve teslimin belirlenen şartlara uygun olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin, dolayısıyla özel tüketim vergisi ile ilgili bu düzenlemenin amaca uygun olarak kullanımının doğruluğunun araştırılması ve tespit edilmesidir.

Bu nedenle yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Tebliğ olunur.

 

 

1 13.6.1989 tarihli ve 20194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 2.1.1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

3 22.4.2005 tarihli ve 25794 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

4 26.5.2005 tarihli ve 25826 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

5 16.12.1993 tarihli ve 21790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

(30.09.2006) 39 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

 

39 SIRA NOLU SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Resmi Gazete No 26305
Resmi Gazete Tarihi 30.09.2006

213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin ikinci fıkrası ile vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 1 in 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının mali mevzuatta yer alan teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler yönünden başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemlerin tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.

Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise, tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği ve Yönetmelikte belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları belirtilmiştir.

Bakanlığımıza tanınan bu yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası ile düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılmasının yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen tasdik raporu ibrazı şartına bağlanması nedeniyle, bu tebliğ ile yeminli mali müşavirler tarafından bu çerçevede yapılacak tasdikin usul ve esasları belirlenmektedir.

1- Yararlanılması Tasdik Raporu İbrazı Şartına Bağlı Vergi İndirimi

Bilindiği üzere; 4325 sayılı Kanunun 1/1/1998 tarihinde yürürlüğe giren 3 üncü maddesinde;

“a) Bu maddenin yürürlük tarihi ile 31/12/2000 tarihi arasında; Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan illerde yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu illerdeki iş yerlerinde fiilen ve sürekli olarak 10 ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu iş yerlerinden elde ettikleri kazançları işe başlama tarihinden itibaren yatırım dönemi dahil 5 vergilendirme dönemi gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu kazançlar hakkında; 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaralı bendinin (b) alt bendi hükümleri uygulanmaz.

b) (a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin anılan fıkradaki istisna süresinin sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisinden aşağıda belirtilen oranlarda indirim yapılır.

İndirim oranı; 10 işçi çalıştıranlarda % 40, 51 ve daha yukarı işçi çalıştıranlarda % 60′ dır. 11 ile 50 arasında (50 dahil) işçi çalıştıranlar için uygulanacak indirim oranı, % 40 oranına her bir işçi için 0.5 puan eklemek suretiyle bulunur.…”

hükümleri yer almaktadır.

4325 sayılı Kanunda yer alan indirim ve istisna uygulamaları ile ilgili hususlar, 27/2/1998 tarih ve 23271 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Seri No.lu Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi Genel Tebliğinde2 açıklanmıştır.

Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesi hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılabilmesi için bu Tebliğ ile belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1.1 – Yıllık Beyana Tabi Kazançlarda Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Uygulaması

Yıllık beyannamede hesaplanan gelir ve kurumlar vergisi tutarının; 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası hükmünce indirime konu edilecek kısmı 20.000.- YTL’yi aşan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu indirimden yararlanabilmeleri için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmeleri zorunludur. Yıllık beyanname üzerinde indirime konu edilecek vergi tutarı 20.000.- YTL’yi aşmayan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu zorunluluk kapsamında değildir. Bu tutar izleyen yıllarda Bakanlığımızca ayrıca belirlenmediği taktirde her yıl ÜFE oranında artırılarak uygulanır. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda 1.000.- YTL’den küçük tutarlar dikkate alınmayacaktır.

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında indirime konu edilecek gelir ve kurumlar vergisi tutarları 20.000.- YTL’yi aşan mükelleflere ilişkin tasdik raporları yeminli mali müşavirler tarafından genel esaslar çerçevesinde mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine teslim edilecektir.

Öte yandan yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ile bildirimlerinin tasdiki amacıyla (tam tasdik) kanuni süresinde sözleşme düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanabilmeleri için ayrıca yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu durumda vergi indiriminden yararlanılması için gerekli şartların sağlandığının ve indirime konu edilecek gelir ve kurumlar vergisinin gerçek tutarının bu Tebliğ çerçevesinde araştırılarak tespit edilmesi ve bu hususlara tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi zorunludur.

1.2 – Tevkifat Halinde Vergi İndirimi Uygulaması

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi indirimi, maddenin (a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin aynı fıkrada yer alan istisna süresinin sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisine indirim oranının uygulanması suretiyle hesaplanmaktadır.

Öte yandan, 4325 sayılı Kanun çerçevesinde faaliyette bulunan mükelleflere nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden yapılan vergi kesintisi uygulamasında da, aynı kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında vergi indiriminden yararlanılması mümkün olup, bunun için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi zorunlu bulunmaktadır.

Buna göre, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamındaki faaliyetler ile ilgili olarak nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden indirimli oranda vergi tevkifatı yapılmasının istenilmesi halinde, nakden veya hesaben ödemeye hak kazanılan tarih itibarıyla 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında öngörülen şartların bulunduğunu ve ödemenin gerçek tutarını tespit eden ve bu Tebliğ ekinde örneği gösterilen yeminli mali müşavir tasdik raporunun mükellefin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir.

Söz konusu yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayanılarak, vergi dairesince vergi sorumlusuna hitaben vergi dairesi müdürünün imzasını ve daire mührünü taşıyan bir yazı verilecek ve yazıda; mükellefe yapılacak ödemenin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi indirimi kapsamında bulunduğunun yeminli mali müşavir tasdik raporu ile belirlendiğini ve bu nedenle gerçekleştirilecek ödemeler üzerinden tasdik raporunda tespit edilen oran ve/veya miktarda vergi tevkifatı yapılması gerektiği belirtilecektir.

Bu kapsamda indirimli oranda vergi tevkifatı yapılması uygulamasından yararlanılabilmesi için herhangi bir parasal sınır öngörülmemiştir. Bu nedenle, indirimli oranda vergi tevkifatı yapılması uygulamasına konu olacak ödeme tutarı ne olursa olsun, bu uygulamadan yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi gerekmektedir.

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında yürütülen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan ödemelerin daha önce tam oranda vergi tevkifatına tabi tutulmuş olması halinde ise, fazladan tevkif edilen vergilerin bu Tebliğ’de belirtilen esaslara uygun olarak düzenlenecek yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayanılarak iade edilmesi mümkün bulunmaktadır.

2- Tasdikin Amacı ve Niteliği

Bu Tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; tasdik hizmeti verilen mükellefin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılması için gerekli şartları taşıyıp taşımadığının ve indirim konusu yapılabilecek verginin gerçek tutarının araştırılması ve tespit edilmesidir. Araştırılacak asgari hususlar Tebliğe ekli rapor örneğinde belirtilmiştir.

Yeminli mali müşavirler incelemelerini 29 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin3 I/2-3 bölümünde yer alan esasları da dikkate alarak yürüteceklerdir. Yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışması kapsamında; 4325 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1 seri no’lu Tebliğ hükümlerine uyulup uyulmadığını, vergi indiriminden yararlanma şartlarının yerine getirilip getirilmediğini ve indirim konusu yapılabilecek verginin gerçek tutarını rapor örneğinde yer alan hususları da dikkate alarak araştırmaları zorunludur.

3 – Tasdik Raporunda Bulunması Gerekli Asgari Bilgiler

4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası hükmü uyarınca gerçekleştirilecek vergi indirimine ilişkin olarak düzenlenecek Yeminli Mali Müşavirlik Raporunda bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor dispozisyonu , raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar; 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış bulunan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde aşağıda açıklanmış olup, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin düzenlemeler ve Tebliğ düzenlemeleri birlikte mütalaa olunacaktır.

Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) ve (2) numaralı eklerini oluşturan rapor kapağı ile rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanacaktır. Ayrıca, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm ve bu Tebliğ kapsamında indirim tutarının belirlenebilmesi açısından lüzumlu bulunan; kapsama dahil illerdeki işyerlerinde çalışanların sayısının tespitine yönelik sosyal güvenlik kurumu dört aylık bordroları veya aylık prim ve hizmet belgeleri ile muhtasar beyannameleri, ödeme belgeleri, fazladan kesilen verginin iadesinin talep edildiği durumlarda tevkifat tutarları ve bu tutarların ilgili vergi dairesine yatırıldığını gösteren ve tevkifatı yapan vergi sorumlusu tarafından onaylanmış bir liste ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü incelemeyle ilgili diğer belgelerin de rapora eklenmesi gerekmektedir.

Tam tasdik dışında yapılan tasdik işlemlerinde, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin4 ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun, “17- Yeminli Mali Müşavirlik Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Tasdik Raporu” şeklinde kodlanacaktır.

4- Tasdik Raporunu Tanzim Eden Yeminli Mali Müşavirlerin Müşterek ve Müteselsilen Sorumluluğu

Yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce söz konusu belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Tebliğ olunur.

EK:1

Rapor Sayısı : YMM ../../-…..

Rapor Ekleri :

…………………..
…./…/…….

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK
GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İNDİRİMİ
TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Yeminli Mali Müşavirin Adı Soyadı :
Bağlı Olduğu Oda :
Büro Adresi :
Telefon Numarası :
Dayanak Sözleşmenin Günü :
Sayısı :
Mükellefin Adı Soyası 

(Unvanı)

:
Adresi :
Vergi Dairesi :
Vergi Kimlik No.su :
Telefon Numarası :
e-Posta Adresi :
İnceleme Dönemi :
Konusu :
Yıllık Beyannamede İndirilecek Gelir / Kurumlar Vergisi Tutarı :
Yapılması / İadesi Uygun Görülen Tevkifat Tutarı :
SONUÇ :

EK: 2

RAPOR ÖRNEĞİ

I- GENEL BİLGİ

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır.

1- Mükellefin adı, soyadı (unvanı), iştigal konusu, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası, adresi,

2- Pay oranı % 10 ve daha fazla olan ortakların adı-soyadı (unvanı), varsa bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numarası ve adresleri,

3- Mükellefin merkez ve şube işyerlerinin sayısı ve adresleri,

4- Mükellefin merkez ve şube işyerlerinin ticaret sicil kaydı ve sicil numarası,

5- Mükellefin kapsama dahil illerdeki işyerlerinin sayısı ve adreslerinin belirtilmesi,

6- Mükellefin kapsama dahil illerdeki işyerlerinin ticaret sicil kaydı sicil numarası ile Ticaret ve/veya Sanayi Odası kaydı ve numarası,

7- Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde çalışanların sayısı (SSK dört aylık bordrolarındaki işçi sayısı bilgileri ve muhtasar beyannamesinde belirtilen işçi sayısı),

8- Vergi indiriminin geçerli olduğu döneme ilişkin bilanço ve gelir tablosu,

9- Kapsama dahil işyerlerine ilişkin genel bilgiler,

10- Kapsama dahil illerde yeni işyerlerinin faaliyete geçtiği tarihler,

11- Vergi indiriminin münhasıran kapsama dahil illerde mevzuat hükümlerine göre elde edilen kazanca uygulanıp uygulanmadığı,

12- Muhasebeden veya muhasebe denetiminden sorumlu olanların adları ile serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir ünvanı alıp almadıkları,

13- Gerekli görülen diğer hususlar.

II- USUL İNCELEMELERİ

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir.

1- Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler,

2- Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

3- Defter kayıtlarının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olup olmadığı,

4- Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde elde edilen hasılat ve giderlerin defterlerde ayrıca gösterilip gösterilmediği,

5- Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği,

6- Mükellefin 4325 sayılı Kanunun 3/b maddesindeki vergi indirimi için öngörülen şartları taşıyıp taşımadığının ve yararlanılacak vergi indiriminin gerçek tutarının belirlenmesinde takip edilen inceleme ve kanıt toplama yöntem ve teknikleri,

7- Gerekli olan diğer bilgiler.

III- HESAP İNCELEMELERİ

Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.

1- Vergi teşvikleri açısından 4325 sayılı Kanun kapsamında sayılan illerde 1/1/1998-31/12/2000 tarihleri arasında işe yeni başlayıp başlamadıkları,

2- Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde vergilendirme döneminin tamamında fiilen ve sürekli olarak en az 10 ve daha fazla işçi çalıştırıp çalıştırılmadığı,

3- Kapsama dahil illerde aynı mükellefin birden fazla işyeri açması halinde bu işyerlerinde çalışan işçi sayısının toplu olarak asgari şartı sağlayıp sağlamadığı,

4– İndirim konusu gelir ve kurumlar vergisine esas kazancın mevzuat hükümlerine uygun olarak muvazaadan ari olarak münhasıran kapsama dahil illerden elde edilip edilmediği,

5- Mevzuat hükümlerine göre vergi dışı işlemlere konu maliyetler ile hasılata ilişkin belgelerin sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olup olmadığı tespit edilerek, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırmanın yapılıp yapılmadığı,

6- Kapsama dahil illerde yeni açılan işyeri veya işyerlerinin fiziki durumu araştırılarak, işyerinin kapasitesi ve hasılat durumunun fiilen uyumlu olup olmadığı,

7- Kapsama dahil işyerinin kuruluş işlemlerinin ticaret sicili, ticaret ve/veya sanayi odası kayıtları ve imalatçılarda kapasite raporları ile SSK kayıtları üzerinde araştırılması ve denetlenmesi,

8- Kapsama dahil iller dışında mükellefin diğer illerde de faaliyetlerinin bulunup bulunmadığının araştırılması ve vergi indirimine konu kazançlar ile bunlar dışındaki kazançlara merkez genel yönetim giderlerinden (amortismanlar dahil) pay verilip verilmediğinin tespiti ve genel yönetim giderlerinin dağıtım şekli,

9- Kayıt ve belgeler ile fiili durumun birbirini doğrulayıp doğrulamadığı,

10- İndirim oranının ve tutarının tespiti,

11- Fazladan tevkif edilen vergilerin bu tebliğ hükümlerine göre iadesinin söz konusu olduğu durumlarda, önceden yapılan vergi kesintilerine ilişkin bilgiler, yapılması uygun görülen iade tutarı,

12- Gerekli görülecek diğer hususlar.

IV- SONUÇ

Bu bölümde yeminli mali müşavirler, mükelleflerin işlemlerinin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası çerçevesinde incelendiğini, vergi indiriminden yararlanmak için aranılan şartların mevcut olduğunu, belirtilen vergi indirim tutarının gerçek olduğunu ve fiili durum ile belge ve kayıtların birbiriyle uyumlu ve ilgili mevzuata uygun olduğunu kesin olarak ifade edeceklerdir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı – Soyadı

İmza – Mühür

 

1 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 27/2/1998 tarih ve 23271 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

3 2/3/2001 tarih ve 24334 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

4 16/12/1993 tarih ve 21790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaynak

(22.12.2006) 40 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

 

40 SIRA NO’LU SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Resmi Gazete No 26384
Resmi Gazete Tarihi 22.12.2006

A) İHRAÇ MALI TAŞIYAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMLERİNDE, ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ İSTİSNASINA İLİŞKİN FAALİYET TASDİK RAPORU UYGULAMASI

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye göre düzenlenen “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 1 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirler tarafından vergi mevzuatı açısından tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının “Mali Mevzuatta Yeralan Teşvik, İndirim, İstisna ve Muafiyetler Yönünden” başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise “Diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemler” in tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.

Bilindiği üzere, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa 27/4/2006 tarihli ve 5493 sayılı Kanunla eklenen 7/A maddesi ile Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan 2710.19.41.00.11, 2710.19.41.00.19, 2710.19.45.00.11 ve 2710.19.49.00.11 G.T.İ.P. numaralı malların (motorinlerin); 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde, Bakanlar Kurulunca belirlenen sınır kapılarında, 4458 sayılı Gümrük Kanununun ihracat rejimi kapsamında yurtdışına çıkarılacak eşyayı taşıyan kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorkların depolarına (araçların ve soğutucu ünitelerin standart yakıt deposu miktarlarını aşmamak kaydıyla) yalnızca yurt dışına çıkışlarda teslimi özel tüketim vergisinden istisna edilmiştir. Ayrıca, bu maddede düzenlenen istisnaya ilişkin usul ve esasları belirleme, istisnayı bu maddeye göre işlem yapanlara verginin iadesi yöntemi ile uygulama konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.

4760 sayılı Kanunun 7/A maddesine ilişkin olarak yayımlanan 26/6/2006 tarih ve 2006/10784 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesi ile söz konusu istisnanın; Ambarlı, Çeşme, Pendik, İpsala, Tekirdağ, Kapıkule ve Hamzabeyli Sınır Kapılarındaki gümrüklü sahalarda uygulanacağı belirtilmiştir. Söz konusu maddenin verdiği yetki uyarınca, istisna uygulamasının usul ve esasları 11 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği 2 ile belirlenmiştir.

Buna göre, bayilerin yukarıda belirtilen hükümler kapsamında gerçekleştirdikleri motorin teslimlerinde ÖTV istisnası uygulaması Bakanlığımızca tasdik kapsamına alınmış olup, yeminli mali müşavirler tarafından her takvim yılına ilişkin olarak düzenlenecek faaliyet raporlarının vergi dairesine ibrazı şartı getirilmiş bulunmaktadır.

Bu itibarla, yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenmesi gereken “İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde Özel Tüketim Vergisi İstisnasına İlişkin Faaliyet Tasdik Raporu”nun (kısaca faaliyet raporu olarak anılacaktır.) düzenlenmesine ilişkin hususlar, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1 – Tasdikin Amacı

Bu tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; söz konusu malların özel tüketim vergisinden istisna olarak tesliminin 11 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği’nde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilmiş olup olmadığının tespit edilmesidir.

2 – Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Faaliyet Raporu ve Faaliyet Raporunda Bulunması Gereken Bilgiler

YMM’ler tarafından hazırlanacak faaliyet raporlarının, bu Tebliğin (1) numaralı ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) numaralı ekini oluşturan rapor dispozisyonu ve içeriğine uygun olarak hazırlanması gerekmektedir.

Ayrıca bu Tebliğ ve 11 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen belgeler ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü inceleme ile ilgili diğer belgelerin rapora eklenmesi gerekmektedir.

Öte yandan, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin3 ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun, “18- İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde ÖTV İstisnası Tasdik Raporu” şeklinde kodlanacaktır.

3 – Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Faaliyet Raporunun Vergi Dairelerine Teslim Edilmesi

Konuya ilişkin olarak yayımlanan 11 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliğinde, istisna kapsamında gerçekleştirilen motorin teslimleriyle ilgili olarak yeminli mali müşavirler tarafından her takvim yılına ilişkin olarak düzenlenecek faaliyet raporlarının, takvim yılını takip eden 2 ay içerisinde bayilerin KDV mükellefiyetlerinin bulunduğu yer vergi dairesine ibraz edileceği belirtilmektedir.

Söz konusu raporlar ilgili vergi dairelerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır.

4 – Yeminli Mali Müşavirlerin Müteselsil Sorumluluğu

Yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce söz konusu belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

3 16/12/1993 tarihli ve 21790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

B) 38 SIRA NO.LU SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİNİN “YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK BİYOETANOL ÜRETİM TASDİK RAPORU VE HARMANLAYICILARA AİT BİYOETANOLLÜ BENZİN FAALİYET TASDİK RAPORUNUN VERGİ DAİRELERİNE TESLİM EDİLMESİ” BAŞLIKLI 3. BÖLÜMÜNDE YER ALAN VE “ÜRETİCİLERİN, YERLİ TARIM ÜRÜNLERİNDEN..” İFADESİYLE BAŞLAYAN PARAGRAFI AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE DEĞİŞTİRİLMİŞTİR:

“Üreticilerin, yerli tarım ürünlerinden imal ederek teslim ettikleri biyoetanole ilişkin olarak, her takvim yılının altı aylık birinci dönemi ve kalan altı aylık ikinci dönemine ait yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen Biyoetanol Üretim Tasdik Raporunu biyoetanol sattıkları harmanlayıcıların ÖTV yönünden,”.

Tebliğ olunur.

EK: 1

RaporSayısı : YMM ../…-… ………………………..

Rapor Ekleri : …./…/……..

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

İHRAÇ MALI TAŞIYAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMLERİNDE

ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ İSTİSNASINA İLİŞKİN FAALİYET

TASDİK RAPORU

İncelemeyi Yapan Adı Soyadı :

Yeminli Mali Bağlı Olduğu Oda :

Müşavirin Büro Adresi :

Telefon Numarası :

Dayanak Tarihi :

Sözleşmesinin Sayısı :

Adı – Soyadı ( Ünvanı ) :

Adresi :

Mükellefin Vergi Dairesi :

Vergi / T.C. Kimlik Numarası :

Telefon Numarası :

İnceleme Dönemi :

Konusu :

Teslim Edilen Mal Miktarı :

SONUÇ :

EK:2

 

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

İHRAÇ MALI TAŞIYAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMLERİNDE

ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ İSTİSNASINA İLİŞKİN FAALİYET

TASDİK RAPORU DİSPOZİSYONU

I. GENEL BİLGİ:

Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır:

– Mükellefin adı, soyadı, ünvanı ve/veya ortaklarının adları ve adresleri.

– Mükellefin ticaret sicil kaydı ve numarası.

– Mükellefin ve varsa ortaklarının bağlı bulunduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası, (gerçek kişilerde ayrıca T.C. Kimlik numaraları).

– Mükellefin kayıtlı olduğu mesleki kuruluşlar.

– Mükellefin çalıştırdığı işçi sayısı ve bunların çalıştıkları süreler.

– Mükellefin son iki yıla ilişkin katma değer vergisi beyanları ile kendisine nakden veya mahsuben yapılan ödemeler.

– Mükellef hakkında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma yönünde rapor veya tespit bulunması durumunda bununla ilgili bilgiler.

– Gerekli görülen diğer hususlar.

II. USUL İNCELEMELERİ:

-Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından akaryakıt alt başlığı ve istasyonlu bayilik kategorisi altında verilen bayilik lisansı belgesine ait bilgiler.

-Akaryakıt pompalarının bağlı olduğu ödeme kaydedici cihaz belgelerine ilişkin bilgiler.

-Bayilerin, ihraç malı taşıyan araçlara istisna kapsamında motorin tesliminde bulunabilmeleri için, KDV yönünden bağlı bulunduğu vergi dairesine ve dağıtıcının kendisine verdikleri “İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimine İlişkin Talep ve Taahhütname” bilgileri.

-Gerekli görülen diğer hususlar.

III. HESAP İNCELEMELERİ:

Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

– İstisna kapsamında teslim edilen motorinlerin alışlarına ilişkin fatura ve benzeri vesikalara ait liste ve buna ilişkin bilgiler.

– Bayilerin verdiği İhraç Malı Taşıyan Araçlara Vergiden İstisna Motorin Teslimine İlişkin Bildirim Formlarına dayanılarak takvim yılı bazında çıkarılacak, istisna kapsamında teslim yapılan toplam araç sayısı ile istisna kapsamında teslim edilen toplam motorin miktarına ilişkin bilgiler.

– İstisna kapsamında teslim edilen motorinlere ait “Stok Bildirim Formu”nda bildirilen stok bilgileri.

– İstisna kapsamında teslim edilen motorinlerin satış fiyatının, ilgili motorin türünün edinme bedelinin yüzde sekiz (% 8) fazlasını aşıp aşmadığına ilişkin bilgiler.

– İstisnanın 11 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde uygulanıp uygulanmadığına dair bilgiler.

-Gerekli görülen diğer hususlar.

IV. SONUÇ:

Yeminli mali müşavir, teslim edilen miktara ve teslime ilişkin kayıt ve belgelerin ilgili mevzuata uygunluğunun ve doğruluğunun araştırıldığını belirterek, konu hakkında görüşünü kesin olarak ifade edecektir.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

Adı ve Soyadı

İmza-Mühür

 

1 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 7/9/2006 tarihli ve 26282 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

Kaynak

(30.12.2006) 2007 Yılı Serbest Muhasebecilik,Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi

 

2007 Yılı Serbest Muhasebecilik,Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi

Resmi Gazete No 26392 4.Mükerrer
Resmi Gazete Tarihi 30.12.2006

Maliye Bakanlığından:

2007 YILI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 46 ncı maddesi ile 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir Ücretlerinin Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca hazırlanan ve 2007 yılında meslek mensuplarınca uygulanacak olan asgari ücret tarifesi aşağıda tablolar halinde gösterilmiştir.

 

Kaynak

(23.02.2007) 41 Sıra No’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

 

41 SIRA NO’LU SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Resmi Gazete No 26421
Resmi Gazete Tarihi 23.02.2007

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesi ile Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 1 7 nci maddesinin Bakanlığımıza vermiş olduğu yetkiye dayanılarak, Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti vermek suretiyle hesap ve işlemlerini doğrulayacakları mükelleflerle ilgili olarak, tasdik hizmeti verilecek mükelleflerin doğrudan ya da silsile yoluyla ticari ilişkide bulundukları diğer mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden bilgi istenmesine ilişkin bir düzenlemenin getirilmesi ve bu düzenlemeye ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile evvelce yayımlanmış olan 24 2 ve 37 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde 3 yer verilmiş olan bazı hükümlerin değiştirilmesi gerekli görülmüştür.

Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun mükerrer 227 nci maddesinin 2 numaralı bendi ile, vergi kanunlarında yer alan muafiyet istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır. Anılan maddede ayrıca, 2 numaralı bent hükmüne göre yararlanılması yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlanan konularda, tasdik raporunu zamanında ibraz etmeyen mükelleflerin tasdike konu haktan yararlanamayacakları ile Bakanlığımızın tasdik raporlarının ibraz süresini iki aya kadar uzatmaya yetkili olduğu hususları hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede, yararlanılması yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz zorunluluğuna bağlanmış olan yatırım indirimi istisnası ve kurumlar vergisi istisnası konularında veya içerisinde anılan konuların da değerlendirilmiş olduğu yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ve eklerinin tasdiki (tam tasdik) konusunda yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporlarının Yeminli Mali Müşavirler Odaları vasıtasıyla vergi dairelerine teslimine ilişkin bazı düzenlemelerin yapılması gerekli görülmüştür.

I – Yeminli Mali Müşavirlerden Bilgi İstenmesi

27 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin 4 , teyit alınması suretiyle karşıt inceleme yapılması konusundaki düzenlemeleri saklı kalmak üzere, yeminli mali müşavirler; tasdik hizmeti verdikleri mükelleflerin doğrudan ya da silsile yoluyla ticari ilişkide bulunduğu kişiler ile ilgili olarak varsa bu kişilere tam tasdik hizmeti veren diğer yeminli mali müşavirlerden bilgi isteyebilirler. Bilgi tam tasdik hizmeti veren yeminli mali müşavirlerden istenebilecektir.

Bilgi istemlerinin tasdik konusu ile sınırlı olması ve yeminli mali müşavirin tasdik hizmeti verdiği mükellef ile hakkında bilgi istenen mükellef arasındaki ticari ilişki ile doğrudan bağlantılı olması gerekir.

Kendisinden bilgi istenen yeminli mali müşavirler tam tasdik hizmeti verdikleri mükelleflere ilişkin olarak yukarıda belirtilen nitelikte ve harici bir araştırmayı gerektirmeyen bilgileri verebilirler.

Bilgi verme işlemi, zorunlu olarak yerine getirilmesi öngörülmüş bir işlem değildir. Dolayısıyla, kendisinden bilgi istenilen yeminli mali müşavirler; istenilen bilgileri verebilecekleri gibi, diledikleri takdirde bilgi vermekten imtina da edebileceklerdir. Ancak , bilgi yazısı verdikleri bir konuda sonradan; evvelce vermiş oldukları bilgilerin içeriğine yönelik herhangi bir düzeltme yapmaları sözkonusu olamayacaktır. Bilgi yazısı veren yeminli mali müşavirlerin; sonradan, evvelce vermiş oldukları bilgilerin içeriğine yönelik düzeltme yapılması talebinde bulundukları gibi bir husus ileri sürmeleri, verdikleri bilgilerin doğruluğuna ilişkin sorumluluklarını ortadan kaldırmayacaktır. Bu itibarla, yeminli mali müşavirlerin vermiş oldukları bilgi yazılarında yer alan hususları, dikkat ve özenle tetkik etmeleri sorumlulukları açısından önem arz etmektedir.

A – Bilgi İsteme Yazıları ile İlgili Usul ve Esaslar:

Bilginin yazılı olarak istenmesi ve bilgi isteme yazılarında en az aşağıdaki hususların yer alması gerekir.

– Bilgi talebinde bulunan yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve vergi
dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer
bilgiler,

– Bilgi talebinde bulunan yeminli mali müşavirin tasdik hizmeti verdiği mükellefin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer bilgiler,

– Tasdik sözleşmesinin tarihi ve sayısı,

– Hakkında bilgi talep edilen mükellefin adı-soyadı veya unvanı, vergi kimlik numarası, adresi ve benzeri diğer bilgiler.

Bilgi isteme yazılarında, hakkında bilgi istenen mükellefin tasdik hizmeti verilen mükellef ile ticari ilişkisi ve istenen bilgi açıklıkla belirtilecektir.

Bilgi isteme talepleri yazılı olarak cevaplandırılacak ve cevap yazıları ilgili yeminli mali müşavir tarafından imzalanıp mühürle tasdik edilecektir. Yeminli mali müşavirlerin cevap yazılarında en az aşağıdaki hususların yer alması gerekir.

– Cevap yazısını düzenleyen yeminli mali müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve vergi dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer bilgiler,

– Cevap yazısını düzenleyen yeminli mali müşavirin tam tasdik hizmeti verdiği mükellefin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer bilgiler,

– Tam tasdik sözleşmesinin tarihi, sayısı, ilgili meslek odası ve vergi dairesine veriliş tarihi,

– Hakkında bilgi verilen mükellefin yevmiye defteri onay bilgileri,

– Bilgi istenen konu ile ilgili yevmiye kayıtlarının tarih ve numarası,

– Katma değer vergisi iadesi tasdik işlemleri için, mal veya hizmet alımına ilişkin bilgi istemlerinde hakkında bilgi verilen mükellefin bilgi istemine konu işlemin gerçekleştiği dönemdeki KDV beyanları hakkında bilgi (teslim ve hizmet tutarı, istisna tutarı, KDV matrahı, hesaplanan KDV tutarı, ödenecek/sonraki döneme devreden KDV tutarı, tahakkuk fişinin tarih ve numarası),

– Hakkında bilgi verilen mükellefin malları (imalatçılarda hammaddeyi) tedarik ettiği alt firmalara ilişkin bilgiler (malın veya hammaddenin satın alındığı kişinin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, malın KDV dahil toplam bedeli, düzenlenen belgenin tarih ve numarası), (mal veya hammadde alımlarının çok sayıda kişiden yapıldığı hallerde en yüksek 10 alıma ilişkin bilgilerin verilmesi yeterli olacaktır).

Yukarıda yer alan esaslara uygun olarak düzenlenen cevap yazılarını alan yeminli mali müşavirler, hakkında bilgi verilen mükellef nezdinde karşıt inceleme yapmakla yükümlü olmayacaklardır. Şu kadar ki, tasdiki yapan yeminli mali müşavirin hakkında bilgi verilen mükellefin alt mükellefleri ile ilgili karşıt inceleme yükümlülüğünün devam edeceği tabiidir. Öte yandan, katma değer vergisi iadesi tasdik işlemlerinde, süresinde tam tasdik sözleşmesi yapmamış mükellefler ile ilgili olarak, bu mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden bilgi istenilmesi sözkonusu olmayacaktır. Ancak, buna rağmen alınmış bir bilgi yazısı var ise, alınan bu bilgi cevap yazılarına ilgili yeminli mali müşavirce ve vergi dairesince itibar edilmeyecektir.

Yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen bilgi talep yazıları ile bilgi cevap yazılarına sayı verilmesi ve bu yazıların “Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” 5 hükümlerine göre saklanması gerekir.

B – Sorumluluk:

Bilgi veren yeminli mali müşavirler verdikleri bilgilerin doğruluğundan genel hükümler uyarınca sorumludurlar.

Bilgi isteyen yeminli mali müşavirler aldıkları bilgileri titiz bir şekilde kontrol etmekle yükümlüdürler. Bilgilerin birbiriyle veya bilgi isteyen yeminli mali müşavirin elindeki diğer bilgi, belge ve kanıtlarla uyumlu olmadığı hallerde veya tereddüt uyandıran sair durumlarda alınan bilgi kullanılmadan önce gerekli araştırmaların yapılması, yapılan araştırmalar

sonucunda uyumsuzluklar ve tereddütler giderildiği takdirde alınan bilgiye itibar edilmesi gerekir.

Diğer yeminli mali müşavirlerden aldıkları bilgileri gerekli kontrolleri yapmadan işleme koyan yeminli mali müşavirler doğacak sonuçlardan sorumlu olacaklardır.

Yeminli mali müşavirlerden yukarıda belirtilen şekilde elde edilen bilgilerin gizliliğine dikkat edilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde ilgili mevzuat uyarınca gerekli işlemin yapılacağı tabiidir.

II – 24 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde “Tasdik Raporunun İbraz Süresi” ne ilişkin olarak yer verilen düzenleme aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Tasdik raporlarının ilgili yıl gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde verilmesi gerekir.”

III – 37 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin “Beyannamelerini imzalatma kapsamında olan mükellefler:” başlıklı 2.1. bölümü başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

” 2.1. Beyannamelerini imzalatma mecburiyeti kapsamında olan mükellefler:

Kurumlar vergisi veya ticari, zirai ve mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerinden 2004 yılı aktif toplamı 3.000.000 ve net satışlar toplamı 6.000.000 Yeni Türk Lirasını aşmayan mükelleflerdir.”

Anılan Tebliğin “2.2. Beyannamelerini imzalatma kapsamı dışındaki mükellefler:” başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

” 2.2. Beyannamelerini imzalatma mecburiyeti kapsamı dışındaki mükellefler:”

IV- Yatırım İndirimi, Kurumlar Vergisi İstisnası ve Tam Tasdik Raporlarının Yeminli Mali Müşavirler Odaları vasıtasıyla Vergi Dairelerine teslimi :

 

Bu konuda evvelce, Bakanlığımızca yayımlanan 20 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde 6 ; “yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının bazı illerde meslek odaları vasıtasıyla vergi dairelerine teslimi konusunda Bakanlığımızca gerekli düzenlemelerin yapılabileceği,” hususu öngörülmüş olup, bu çerçevede sözkonusu raporların meslek odaları vasıtasıyla vergi dairelerine teslimi konusunda aşağıdaki düzenlemelerin yapılması gerekli görülmüştür.

1-Yeminli mali müşavirlerin gerek bulundukları il sınırları içerisindeki mükelleflere ve gerekse bulundukları il sınırları dışındaki diğer illerde bulunan mükelleflere ait tasdik raporlarını (tam tasdik, yatırım indirimi, kurumlar vergisi istisnası veya içerisinde bu konuların değerlendirildiği tam tasdik raporları) varsa bulundukları ilde kurulmuş Yeminli Mali Müşavirler Odasına beyanname verme dönemi sonuna kadar veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde imza karşılığında teslim etmeleri halinde, bu teslimleri vergi dairesine yapılmış olarak kabul edilecektir.

2-İlgili Yeminli Mali Müşavirler Odasınca bu raporlar; en geç beyannamenin verildiği ayı takip eden iki aylık sürenin sonundan itibaren 15 gün içerisinde gerek bulunulan ildeki mükelleflerin bağlı bulundukları vergi dairelerine, gerekse bulunulan il dışındaki diğer illerde bulunan mükelleflerin bağlı bulundukları vergi dairelerine oda tarafından görevlendirilecek yetkili elemanlar vasıtasıyla imza karşılığında teslim edilecektir.

3-Oda’ya yeminli mali müşavirlerce teslim edilecek tasdik raporlarını vergi dairelerine teslim edecek yetkili ve Oda’ca verilmiş özel kimlik taşıyan elemanların kimlikleri, Vergi Dairesi Başkanlığı kanalıyla o ilde bulunan vergi dairelerine önceden bildirilecektir.

4-Oda tarafından görevlendirilecek yetkili elemanlarca vergi dairelerine getirilecek tasdik raporları, vergi daireleri tarafından görevlendirilecek yetkililerce imza karşılığı teslim alınacaktır.

5- Sözkonusu tasdik raporlarının yukarıda öngörülen şekilde teslimi için gerekli tedbirler ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı ile Yeminli Mali Müşavirler Odası tarafından müştereken alınacaktır.

Bu uygulamada; beyanname verme dönemi sonuna kadar veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde ilgili odalara teslim edilecek tasdik raporlarının, beyannamenin verildiği ayı takip eden iki aylık sürenin sonundan itibaren 15 gün içerisinde ilgili vergi dairelerine intikalinin sağlanması, ilgili yeminli mali müşavirler odasının sorumluluğundadır. Bu sorumluluğun öngörülen sürede yerine getirilmemiş olması, bir başka ifadeyle sözkonusu raporların öngörülen 15 günlük süreden sonra ilgili vergi dairelerine ibrazı halinde ise bu raporlar ilgili vergi dairelerince teslim alınmayacaktır.

Sözkonusu raporlar; öngörülen 15 günlük süreden sonra her hangi bir şekilde (posta, kargo, kurye v.b.) ilgili vergi dairelerine intikal ettirilmiş olsa bile bu raporlar uyarınca vergi dairelerince işlem tesis olunmayacaktır.

İçerisinde yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ibrazı zorunluluğuna bağlanmış her hangi bir konu bulunmayan tam tasdik raporlarının da yukarıda belirtilen düzenleme çerçevesinde ilgili vergi dairelerine teslimi mümkün olabilecektir.

Tebliğ olunur.

 

1 2/1/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

2 24/3/1998 tarih ve 23296 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

3 3/3/2005 tarih ve 25744 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

4 6/12/2000 tarih ve 24252 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

5 3/1/1990 tarih ve 20391 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

6 19/2/1996 tarih ve 22559 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

Kaynak

42 Sıra No’lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği

 

42 SIRA NO’LU SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Resmi Gazete No 27449 (4. mükerrer)
Resmi Gazete Tarihi 31.12.2009

 

213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin ikinci fıkrası ile vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye göre düzenlenen Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin1 7 nci maddesi ile de, yeminli mali müşavirler tarafından vergi mevzuatı açısından tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının mali mevzuatta yer alan teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler yönünden başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde, diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemlerin tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.

Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise, tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği ve Yönetmelikte belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinin2 3.7 maddesine göre, anılan tebliğ ile usul ve esasları belirlenen düzenlemeden mükelleflerin yararlanmaları Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu ibrazı şartına bağlanmıştır. Buna göre yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenmesi gereken “Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu”nda bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor şekli, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

1 – Tasdikin Amacı ve Tasdik Sözleşmesi Düzenlenmesi

Bu tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; mükelleflerin, 1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği ve gerektiğinde bu konuda yayımlanacak tebliğ ve benzeri düzenlemeler kapsamındaki uygulamadan yararlanılması için öngörülen şartları sağlayıp sağlamadıklarının tespit edilmesidir.

Söz konusu istisnadan yararlanabilmeleri bakımından, yeminli mali müşavirler ile 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin3 ekine uygun olarak düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I inci bölümünde yer alan “Tasdik Konusu” başlıklı sütun, “19- Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu” şeklinde kodlanacaktır.

Diğer taraftan, 1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinin Raporun Konusu ve İbraz Süreleri başlıklı 3.7.1. bölümünde;

“Mükelleflerin sözleşmeli yeminli mali müşavirlerinin bulunması halinde, faaliyet raporunun sözleşmeli müşavirler tarafından düzenlenmesi yeterli olacaktır.” denilmektedir. Bu düzenleme uyarınca, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ve eklerinin tasdiki (tam tasdik) için yeminli mali müşavirlik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin, Serbest Bölgelerde istihdam ettikleri personelin ücretlerinin gelir vergisinden istisna edilmesi işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce tasdiki konusunda, tam tasdik sözleşmelerinin bulunduğu yeminli mali müşavirler yetkili olacaktır. Tam tasdik sözleşmesi bulunan mükellefler tam tasdik sözleşmelerinin bulunduğu yeminli mali müşavirle Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu sözleşmesi düzenleyeceklerdir. Tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükellefler ise diledikleri bir yeminli mali müşavirle Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu sözleşmesi düzenleyebileceklerdir.

2 – Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporunda Bulunması Gereken Bilgiler

Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) numaralı ekini oluşturan Rapor Kapağına ve (2) numaralı ekini oluşturan Rapor Dispozisyonuna uygun olarak hazırlanacaktır. Düzenlenecek rapora, Gümrük Çıkış Beyannamesi, Faaliyet Ruhsatı ile Kapasite Raporu örnekleri ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü inceleme ile ilgili diğer belgelerin eklenmesi gerekmektedir.

Düzenlenecek raporda;

– Serbest bölgede üretilen ürünlerle bölge içinden, Türkiye’den veya dışarıdan alınan ürün tutarları,

– Bölge içine, Türkiye’ye veya yurt dışına satış tutarları,

– Bölgede üretilen ürünlerin toplam FOB bedelinin en az  % 85’inin yurt dışına ihraç edildiği,

hususlarının,  1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinde ve gerektiğinde bu konuda yayımlanacak tebliğ ve benzeri düzenlemelerde açıklanan usul ve esaslara uygun olduğunun tevsik edilmesi gerekmektedir.

Aynı mükellefle ilgili olarak aynı yılda, aynı yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen ve aynı vergi dairesine verilen müteakip tasdik raporlarının, “Genel Bilgi” bölümünde yer alan ve değişmeyen bilgilere raporda yer verilmesine veya değişmeyen belgelerin rapora eklenmesine gerek bulunmamakta olup, bu bilgi ve belgelerin yer aldığı raporun tarih ve sayısı müteakip raporlarda belirtilecek, değişiklik olması halinde ise değişiklikle ilgili bilgi verilecektir. Düzenlenen raporun ilgili yılın ilk raporu olması halinde, bilgi ve belgelerin tamamına raporda yer verilecektir.

3- Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Faaliyet Raporunun Vergi Dairelerine Teslim Edilmesi

Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporunun vergi dairelerine teslim edilmesi ile ilgili hususlar 1 Seri No.lu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinde düzenlenmiş olup, raporların ibraz edileceği vergi daireleri, rapor ibraz süresi, bazı hallerde rapor ibrazı için ek süre verilmesi hususlarında anılan Genel Tebliğde yer verilen düzenlemeler ile gerekli görüldüğü takdirde bu konuda yayımlanacak müteakip 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğlerinde yer verilecek düzenlemeler geçerli olacaktır.

Söz konusu raporlar ilgili vergi dairelerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcılarından biri tarafından imzalanacaktır.

4 – Yeminli Mali Müşavirlerin Müteselsil Sorumluluğu

Yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”4 hükümlerine göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.

Yeminli mali müşavirlerce söz konusu belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile bu Kanunun uygulamalarına ilişkin mevzuat uyarınca, imza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Tebliğ olunur.

 

1 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 12/3/2009 tarihli ve 27167 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

3 16/12/1993 tarihli ve 21790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

4 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

Ekler için tıklayınız.

Kaynak